ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਦਾ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ
. . .  4 minutes ago
ਬੈਂਗਲੁਰੂ, 23 ਜੂਨ - ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਚਿਕਮਗਲੌਰ 'ਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਅਨਵਰ ਦੀ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਬੀਤੀ ਰਾਤ 9.30 ਵਜੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਇਕ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ...
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
. . .  12 minutes ago
ਆਈਲਟਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮ 'ਚੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਮਿਲਿਆ ਨੌਜਵਾਨ , ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ, 22 ਜੂਨ (ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਗਲਾ)-ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸੜਕ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਲਟਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇ ਬਾਥਰੂਮ 'ਚੋਂ ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਅਤਿਅੰਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ...
ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2018 : ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੇ ਕੋਸਟਾ ਰਿਕਾ ਨੂੰ 2-0 ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ
. . .  1 day ago
ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ 1 ਆਈ.ਏ.ਐਸ. ਅਤੇ 4 ਐਚ.ਸੀ.ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ
. . .  1 day ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 22 ਜੂਨ - ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਕ ਆਈ.ਏ.ਐਸ. ਅਤੇ ਚਾਰ ਐਚ.ਸੀ.ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਬੈਠਕ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਜੂਨ - ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਕ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਬੈਠਕ 'ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ, ਅਨਿਲ ਵਿਜ, ਰਾਓ ਇੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕ੍ਰਸ਼ਿਨ ਪਾਲ ਗੁਰਜਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ...
ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ 2018 : ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ 0, ਕੋਸਟਾਰਿਕਾ 0
. . .  1 day ago
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ : ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਿਜੈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 22 ਜੂਨ- ਸਾਬਕਾ ਆਈ. ਪੀ. ਐਸ. ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਲ ਐਨ. ਐਨ. ਵੋਹਰਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਿਜੈ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਪਾਲ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ...
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ : ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਹਮਲੇ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ 9 ਜਵਾਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 22 ਜੂਨ- ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਤਰਾਲ 'ਚ ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਹਮਲੇ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ 9 ਜਵਾਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਤਰਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਕ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੇ ਗਸ਼ਤੀ ਦਲ 'ਤੇ...
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਹੋਈ ਮਹਿੰਗੀ
. . .  1 day ago
ਜਲੰਧਰ, 22 ਜੂਨ (ਸ਼ਿਵ)- ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਡਿਊਟੀ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚ ਬਿਜਲੀ ਮਹਿੰਗੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ...
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ : ਰਾਜਪਾਲ ਵੋਹਰਾ ਦੇ ਘਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸਰਬ ਦਲ ਬੈਠਕ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 22 ਜੂਨ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਨਰਿੰਦਰ ਨਾਥ ਵੋਹਰਾ ਦੇ ਘਰ ਸਰਬ ਦਲ ਬੈਠਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਠਕ 'ਚ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਉਮਰ ਅਬਦੁੱਲਾ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ. ਏ. ਮੀਰ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਸਤ ਸ਼ਰਮਾ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ...
3 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਵਧੀ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਮਿਆਦ
. . .  1 day ago
ਪਟਨਾ, 22 ਜੂਨ- ਚਾਰਾ ਘੋਟਾਲਾ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਸਜ਼ਾ ਯਾਫ਼ਤਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾ ਦਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਰਾਂਚੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤਿੰਨ ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ...
ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਜਰਮਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਮੰਤਰੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਮੁਲਾਕਾਤ
. . .  1 day ago
ਬਰਲਿਨ, 22 ਜੂਨ- ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮਿੰਦਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਅੱਜ ਬਰਲਿਨ 'ਚ ਜਰਮਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਮੰਤਰੀ ਅਨਜਾ ਕਰਲੀਜ਼ੇਕ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ...
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ : ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੀ. ਆਰ. ਪੀ. ਐਫ. ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗ੍ਰੇਨੇਡ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 22 ਜੂਨ- ਦੱਖਣੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਤਰਾਲ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅੱਜ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੀ. ਆਰ. ਪੀ. ਐਫ. ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ...
ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਾਉਣ ਕਾਰਨ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਛੇਹਰਟਾ, 22 ਜੂਨ (ਵਡਾਲੀ)- ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਛੇਹਰਟਾ ਸਰਕਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੋਤੀ ਲਾਲ ਦੇ ਇਕਲੋਤੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ (24) ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਟੀਕੇ ਲਾਉਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਮ...
ਪਤਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਬੰਧਾਂ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਕਤਲ
. . .  1 day ago
400 ਗ੍ਰਾਮ ਨਸ਼ੀਲਾ ਪਾਊਡਰ, ਪਿਸਤੌਲ ਤੇ ਨਗਦੀ ਸਮੇਤ ਦੋ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਸੁਨਾਮ 'ਚ ਮੂਧੇ ਮੂੰਹ ਡਿੱਗਿਆ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਖਿਲਾਫ ਲਿਆਂਦਾ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ
. . .  1 day ago
ਪਰਵੇਜ਼ ਮੁਸ਼ੱਰਫ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਦਿੱਤਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ
. . .  1 day ago
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜੋਧਪੁਰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਕੇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਵਫ਼ਦ
. . .  1 day ago
ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕੀਤੀ ਆਲੋਚਨਾ
. . .  1 day ago
ਵਿਧਾਇਕ ਸੰਦੋਆ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਪੁਲਿਸ ਰਿਮਾਂਡ 'ਤੇ
. . .  1 day ago
ਬੰਬ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਲੰਡਨ ਦੇ ਚੈਰਿੰਗ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਖਾਲੀ
. . .  1 day ago
5 ਕਰੋੜ ਦੀ ਹੈਰੋਇਨ ਸਮੇਤ ਦੋਸ਼ੀ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਮੁਠਭੇੜ 'ਚ ਚਾਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਢੇਰ
. . .  1 day ago
ਕੈਨੇਡਾ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
. . .  1 day ago
ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਬੈਠਕ 'ਚ ਸੌਰਵ ਗਾਂਗੁਲੀ ਸ਼ਾਮਲ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਅਤੇ ਅਨੰਤਨਾਗ 'ਚ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਬੰਦ
. . .  1 day ago
ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਸਰੋਜ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ 'ਮੰਦਬੁੱਧੀ'
. . .  1 day ago
ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਠਭੇੜ 'ਚ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ, ਦੋ ਨਾਗਰਿਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ : ਐਸ. ਪੀ. ਵੈਦ
. . .  1 day ago
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸੋਜ਼ ਦਾ ਬਿਆਨ, ਕਿਹਾ- ਆਜ਼ਾਦੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ
. . .  1 day ago
ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਮੁਠਭੇੜ 'ਚ ਦੋ ਅੱਤਵਾਦੀ ਢੇਰ
. . .  1 day ago
10 ਸਾਲਾਂ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਿਰ 'ਚ ਮਾਰੀ ਗੋਲੀ
. . .  1 day ago
ਜਸਟਿਸ ਚੇਲਮੇਸ਼ਵਰ ਅੱਜ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਹੋਣਗੇ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ
. . .  about 1 hour ago
ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਤੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁੱਠਭੇੜ
. . .  about 1 hour ago
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..
ਜਲੰਧਰ : ਐਤਵਾਰ 14 ਜੇਠ ਸੰਮਤ 550
ਿਵਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ: ਕੇਵਲ ਭਲਾ ਸੋਚੋ ਹੀ ਨਾ, ਭਲਾ ਕਰੋ ਵੀ। -ਥੋਰੋ
  •     Confirm Target Language  

ਸੰਪਾਦਕੀ

ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੈ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ

ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਰਥਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁਣ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਵੀ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ (1818-1883 ਈ:) ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਿਣੇ-ਚੁਣੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ-ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ, ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ, ਅਪਣਾਏ ਗਏ, ਕਈ ਵਾਰ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। 2018 ਵਿਚ ਮਾਰਕਸ ਦੀ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲਾ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਵਿਚਾਰ ਮੁੜ ਹੰਗਾਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਰਕਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਪਦਾਰਥਵਾਦ-ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਸੀ। ਢਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪਲੈਟੋ ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਅਰਸਤੂ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੀ। ਅਰਸਤੂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨਕਾਲ (19ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ) ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਫੈਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਲੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਲਾ ਧੜਾਧੜ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਲਾ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿਚ ਨਿਕਲਦਾ ਧੂੰਆਂ ਉੱਚੀਆਂ-ਉੱਚੀਆਂ ਚਿਮਨੀਆਂ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਕਾਲਖ (ਕਾਰਬਨ) ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿਮਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਗ਼ਰੀਬ ਬੱਚੇ, ਥੋੜ੍ਹੇ-ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਈ ਦਰਜਨ ਫੁੱਟ ਉੱਚੀਆਂ ਚਿਮਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੜਦੇ ਸਨ। ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਹ ਘੁਟ ਕੇ ਮਰ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹੋ ਜਾਨ ਲੇਵਾ ਕਿੱਤਾ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖਾਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਲਾ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਖੋਦਣ ਲਈ ਵੜਦੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਲਾ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਨ੍ਹੇਰੀਆਂ-ਸਿੱਲੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਇਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਜ਼ੋਲਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਾਣ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀੜੇ-ਮਕੌੜੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂੰਜੀਪਤੀਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ-ਖਸੁੱਟ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। 1850 ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ-ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮਾਜਵਾਦ-ਸਾਮਵਾਦ ਉਸਾਰਿਆ ਜਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏਗਾ।
ਮਾਰਕਸ ਆਪ ਜਰਮਨੀ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਸੀ ਪਰ ਮਾਰਕਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਰਮਨੀ, ਨਾ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਪਈ। ਇਥੇ ਐਂਗਲਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਇਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ੍ਰੰਥ 'ਪੂੰਜੀ' ਲਿਖਿਆ। ਮਾਰਕਸ ਆਪ ਗ਼ਰੀਬ ਆਦਮੀ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿਚ ਕੱਟੀ। ਚਾਰ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਛਪਦੇ ਦੈਨਿਕ ਪੱਤਰਾਂ ਲਈ ਲੇਖ ਲਿਖਦਾ ਰਿਹਾ। ਜਦੋਂ 1857 ਈ: ਦਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗ਼ਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਾਰਕਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਤੇ ਛਪਵਾਏ। ਇਹ ਲੇਖ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਚਿੰਤਤ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਮਾਰਕਸ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਾਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੋਇਆ :
'ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰੋ! ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਓ, ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਈ ਲੜੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਗੁਆਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਦੇ।'
ਪਰ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਈ ਤਾਂ ਨਾ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ, ਨਾ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ, ਨਾ ਜਰਮਨੀ ਵਿਚ ਆਈ। ਇਹ ਰੂਸ ਵਿਚ ਆਈ, ਜੋ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਛੜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਸ਼ ਸੀ। ਪਰ ਰੂਸ ਨੂੰ ਲੈਨਿਨ ਜਿਹਾ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਨੇਤਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰੱਖੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸਟਾਲਿਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਢਾਂਚਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਰਟੀ ਫਾਸ਼ੀ ਲੀਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲਾਈ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਗਲੇ 50 ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਸਰਿਆ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦਾ ਸਮਾਜਵਾਦ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ-ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਕਾਰਕੁੰਨਾਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ 1990 ਈ: ਵਿਚ ਇਹ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਕੌੜੀਆਂ-ਫਿੱਕੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਹੁਣ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗਭਲਾ ਜਿਹਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ 70 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਚੜ੍ਹਤ ਰਹੀ। ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਕੇਰਲਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿਚ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਦਲ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਰਹੇ। ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਨੇਤਾ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਮਾਨਦਾਰ ਸਨ, ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੁਰ ਗਈ ਜਾਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਗੁਆ ਬੈਠੀ ਤਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸੱਤਾ ਵੀ ਗੁਆ ਬੈਠੇ। ਅੱਜ ਖੱਬੇ ਦਲ ਸੁੰਗੜ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੋਲ ਸਮਾਜਵਾਦ ਦਾ ਬਦਲ ਹੈ? ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਕਰਨਾਟਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿਚ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸੰਗਠਨ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਰੜਕੇ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਭਰਵਾਂ ਭਾਜਪਾ ਸੰਗਠਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਹਾਰਿਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਗ-ਹਸਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਕੁਝ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਲੱਛਣ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹਨ। ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਬਾਕਾਇਦਗੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤੀ ਹਿੰਸਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤਾਂ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਗਪਗ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਮੱਧ ਵਰਗ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਵਰਗ ਦਾ ਫੈਲਣਾ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਕਿ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਗ਼ਰੀਬੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤੀ ਸੁਖਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਰ ਤਿੰਨ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੱਖੀ ਲੱਛਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਉੱਘੜਵੇਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ। ਇਹ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ-ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ। ਅਨੇਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਮੁੜ ਕੇ ਜਨਤਾ ਦੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਵਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਲੱਛਣ ਹੈ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰ ਰਹੀ ਕਿਰਸਾਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੱਲ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ ਦਾ ਕਠੋਰ ਵਤੀਰਾ। ਇਹ ਵਤੀਰਾ ਨਿਰਦੈਤਾ ਭਰਿਆ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਨਾਂਹ-ਪੱਖੀ ਲੱਛਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਬਾਇਲੀ ਪੱਟੀ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਕਸਲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵੱਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਾਕਮ ਜਮਾਤ ਦਾ ਵਕਤ ਟਪਾਊ ਰਵੱਈਆ। ਨਕਸਲੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਬਾਇਲੀ ਪੱਟੀ ਦੇ ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਵਣ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ। ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਨਕਸਲੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰੋ। ਸਕੂਲ ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਖੋਲ੍ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਿਓ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਾਓ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ ਅੱਜ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਹੈ। ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਬੇਮੁਹਾਰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਵੀ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ। ਹੱਲ ਹੈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਰਾਜ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਅੰਨ੍ਹੀ ਲੁੱਟ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਸਭ ਲੋਕ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ। ਸਭ ਲੋਕ ਹੋ ਰਹੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਵੀ ਹੋਣ।

ਬਾਊ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ...

ਬਾਊ ਆਤਮਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 1912 ਵਿਚ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇਕ ਛੋਟੇਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸ: ਝੰਡਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਪ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਅਕਸਰ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਨਨਕਾਣਾ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ ਕਾਲਕਾ ਸ਼ਿਮਲਾ ਰੇਲ ਗੱਡੀ

ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਜ਼ੋਜੀਲਾ ਨੂੰ ਕਾਰਗਿੱਲ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਉਸ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਤੋਂ ਕਾਰਗਿਲ ਤੇ ਲੇਹ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਦੀ ਥਾਂ ਕੇਵਲ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਵਿਚ ਤੈਅ ਹੋ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਲੋਹਗੜ੍ਹ'

ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਲੋਹਗੜ੍ਹ' (ਮੁਖ਼ਲਿਸਗੜ੍ਹ), ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਯਮੁਨਾਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਸ਼ਹਿਰ ਸਢੌਰੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਵਿੱਥ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਬੰਧੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਡਾ: ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲ

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕੌਮੀ ਜਮਹੂਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 4 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਬਹੁਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਨਰਿੰਦਰ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX