ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਹਲਕਾ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਗੋਲੀ ਚੱਲੀ - ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਬਟਾਲਾ, 24 ਮਈ (ਕਾਹਲੋਂ)-ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕੁਲੀਆਂ ਸੈਦ ਮੁਬਾਰਕ ਵਿਖੇ ਹੋਈ ਲੜਾਈ 'ਚ ਗੋਲੀ ਚੱਲਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਮਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਕਰ ਕੇ...
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ 3 ਦਿਨਾਂ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 24 ਮਈ (ਮਨਜੋਤ) - ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਡੱਡੂਮਾਜਰਾ 'ਚ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਇਹ ਚੌਥੀ...
ਪਟਾਕਾ ਫੈਕਟਰੀ 'ਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਧਮਾਕਾ, ਇਕ ਦੇ ਫੱਟੜ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ
. . .  1 day ago
ਕਰਨਾਲ, 24 ਮਈ ( ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਗੂ ) – ਸੀ.ਐਮ.ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੁਗਲ ਮਾਜਰਾ ਵਿਖੇ ਇਕ ਪਟਾਕਾ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਧਮਾਕਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਫੱਟੜ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਖੇ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਕੇ ਤੇ ਫਾਇਰ...
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜੁਨ ਦੇਵ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਡਿਜੀਟਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ
. . .  1 day ago
ਕਰਨਾਲ, 24 ਮਈ ( ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਗੂ ) – ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੱੁਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੰਚਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਸਾਹਿਬ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸੀ.ਐਮ.ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਡਿਜੀਟਲ...
ਕਾਰ-ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਦੋਨੋ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਖਮਾਣੋਂ, 24 (ਮਨਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ\) - ਬਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਖਾਲਸਪੁਰ ਵਿਖੇ ਨਹਿਰ ਦੇ ਪੁਲ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਕਾਰ ਅਤੇ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਕਾਰ ਚਾਲਕ ਰਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਖਮਾਣੋਂ ਅਤੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਚਾਲਕ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਉਸਦੇ...
ਟਰੱਕ-ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਟੱਕਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ, ਇੱਕ ਫੱਟੜ
. . .  1 day ago
ਜੰਡਿਆਲਾ ਮੰਜਕੀ, 24ਮਈ (ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੰਡਿਆਲਾ)- ਅੱਜ ਜੰਡਿਆਲਾ-ਜਲੰਧਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਕੰਗਣੀਵਾਲ ਨੇੜੇ ਵਾਪਰੀ ਸੜਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੇ ਫੱਟੜ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁਖਦਾਈ ਸਮਾਚਾਰ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੱਟੜ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿੱਕੀ ਪੁੱਤਰ ਬਿੱਟੂ ਵਾਸੀ ਭੋਡੇ ਸਪਰਾਏ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ...
ਮਾਨਸਾ 'ਚ ਸਪੋਰਟਕਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੋਅ-ਰੂਮ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ, ਬੁਝਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ
. . .  1 day ago
ਮਾਨਸਾ, 24 ਮਈ (ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ) - ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਸਪੋਰਟਕਿੰਗ ਦੇ ਸ਼ੋਅ-ਰੂਮ 'ਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਫਾਇਰ ਬ੍ਰਿਗੇਡ ਦੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ। ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ...
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 5 ਨਵੇਂ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ
. . .  1 day ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 24 ਮਈ (ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 5 ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬੀਤੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੇ 4 ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅੱਜ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 327 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ 301 ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ...
2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਕੱਲ੍ਹ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਤੋਂ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁੜ ਹੋਣਗੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 24 ਮਈ (ਹੇਰ) - ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਕੀਤੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾਈ ਉਡਾਣਾਂ ਠੱਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੱਲ੍ਹ 25 ਮਈ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ...
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਫਿਰ ਦਿੱਤੀ ਦਸਤਕ
. . .  1 day ago
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 24 ਮਈ (ਤਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) - ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਦਸਤਕ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਮਮਦੋਟ ਬਲਾਕ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਣ ਨਾਲ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕੋਰੋਨਾ ਮੁਕਤ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ...
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੇਂਗੂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ
. . .  1 day ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 24 ਮਈ (ਰਾਜੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸੰਧੂ ) - ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਐੱਸ ਡੀ ਐੱਚ ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਖੇ ਡੇਂਗੂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਚ ਸਾਲ 2019 'ਚ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ...
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਕੋਰੋਨਾ ਮੁਕਤ
. . .  1 day ago
ਮਾਨਸਾ, 24 ਮਈ (ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ)- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਾ ਵੀ ਕੋਰੋਨਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਥਾਨਕ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਖੇ ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਵਾਰਡ 'ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਪਿੰਡ ਬੱਛੋਆਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਉਣ ਉਪਰੰਤ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ...
ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੰਦੇਸ਼, ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਲ੍ਹਵਾਏ ਰੋਜ਼ੇ
. . .  1 day ago
ਸੰਦੌੜ, 24 ਮਈ ( ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੱਸੀ ) - ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਕੁਠਾਲਾ ਵਿਖੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਵਿਖੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਿਆਂ ਪਿੰਡ ਕੁਠਾਲਾ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਵੀਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਜ਼ੇ ਖੁਲਵਾਏ ਗਏ ।ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਤੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨਚੀ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ...
ਸੀ.ਐਮ.ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਮਾਕਾ, ਅੱਜ ਮਿਲੇ 5 ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਾਮਲੇ
. . .  1 day ago
ਕਰਨਾਲ, 24 ਮਈ ( ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਗੂ ) – ਸੀ.ਐਮ.ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਅੱਜ ਵਡਾ ਧਮਾਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੀ.ਐਮ.ਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 5 ਨਵੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ 4 ਮਾਮਲੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿਨ ਮੈਂਬਰ ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਏ ਸਨ...
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ 'ਚ 4 ਹੋਰ ਕੋਰੋਨਾ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ 107
. . .  1 day ago
ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, 24 ਮਈ (ਬਲਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ) - ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਲਏ ਗਏ ਸੈਂਪਲਾਂ 'ਚੋ ਅੱਜ 60 ਸੈਂਪਲਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ 4 ਨਵੇਂ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਕੁੱਲ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 107 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ...
ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਰੀਕਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਤਿੰਨ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  1 day ago
ਮੁਕੇਰੀਆਂ, 24 ਮਈ (ਸਰਵਜੀਤ ਸਿੰਘ) - ਉਪ ਮੰਡਲ ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਰੀਕਾ ਤੋਂ ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਜੋ ਕਿ ਅਟਲਗੜ੍ਹ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਸਨ, ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ...
ਗਾਇਕ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਮਾਮਲਾ : ਚਾਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਲਈ ਕੀਤੀ ਅਪੀਲ
. . .  1 day ago
ਸੰਗਰੂਰ, 24 ਮਈ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੌਰੀਆ) - ਚਰਚਿਤ ਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਗਾਇਕ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਉਰਫ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਕੁੱਝ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਿਲਾਫ ਸਦਰ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਧੂਰੀ ਵਿਖੇ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ...
ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫਰੰਟ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਪਿਤਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਭੇਜਣ ਲਈ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ
. . .  1 day ago
ਪਠਾਨਕੋਟ, 24 ਮਈ (ਸੰਧੂ) ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰੰਟ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਚਾਹੇ ਗੱਲ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਵੰਡਣ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਦੂਜੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੇ ਨਾਕਿਆਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਦੀ...
ਧਾਗਾ ਮਿਲ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ 'ਚ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
. . .  1 day ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 24 ਮਈ (ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਬਤਰਾ) - ਸਥਾਨਕ ਚੀਮਾ ਚੌਂਕ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਰ.ਕੇ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਧਾਗਾ ਮਿਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਸਮੇਂ ਧਾਗਾ ਮਿਲ ਬੰਦ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਮਾਲਕ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ...
ਧੀ ਨਾਲ ਜਬਰ ਜਨਾਹ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਉ ਦਾ ਕਤਲ
. . .  1 day ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 24 ਮਈ (ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਹੂਜਾ)- ਥਾਣਾ ਦਰੇਸੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੈਂਦੇ ਇਲਾਕੇ ਮਾਧੋਪੁਰੀ 'ਚ ਧੀ...
ਆਦਮਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ-ਜੈਪੁਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ 31 ਮਈ ਤੱਕ ਰੱਦ
. . .  1 day ago
ਆਦਮਪੁਰ, 24 ਮਈ (ਰਮਨ ਦਵੇਸਰ)- ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਆਦਮਪੁਰ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ...
'ਆਪ' ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੋਠੀ ਦਾ ਘਿਰਾਓ
. . .  1 day ago
ਪਟਿਆਲਾ, 24 ਮਈ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਠਾ)- ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅੱਜ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖਿਆ...
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ 520 ਕੁਇੰਟਲ ਕਣਕ ਭੇਟ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, 24 ਮਈ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ)- ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ...
ਪਠਾਨਕੋਟ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਛੇ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ
. . .  1 day ago
ਪਠਾਨਕੋਟ, 24 ਮਈ (ਸੰਧੂ)- ਪਠਾਨਕੋਟ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਛੇ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ...
ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਲੱਗੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ
. . .  1 day ago
ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ, 24 ਮਈ (ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਗਲਾ)- ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਫ਼ਿਊ ਅਤੇ ਦਿਨ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..
ਜਲੰਧਰ : ਐਤਵਾਰ 16 ਚੇਤ ਸੰਮਤ 552
ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ: ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। -ਗੇਟੇ

ਕਿਤਾਬਾਂ

29-03-2020

 ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ
ਲੇਖਕ : ਬੂਟਾ ਰਾਮ ਸ਼ੌਰਿਆ ਚੱਕਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੇਖਕ ਆਪ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 128
ਸੰਪਰਕ : 98887-87220.


ਪੈਸਾਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਬਹੁਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚੋਂ ਸਕੂਨ ਅਤੇ ਸਹਿਜ ਮਨਫ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਭੱਜਦੌੜ ਨਿਰੰਤਰ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਖਲਲ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅਜੀਬ ਤਲਖ਼ੀ ਭਰੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਾਲ ਜੀਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੂਟਾ ਰਾਮ 'ਸ਼ੌਰਿਆ ਚੱਕਰ' ਦੀ ਪੁਸਕਤ 'ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ' ਇਕ ਅਹਿਮ ਪੁਸਤਕ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਜਿਥੇ ਡਲਹੌਜ਼ੀ, ਮੈਕਲੋਡਗੰਜ ਅਤੇ ਉਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਰੋਸਾਏ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿਚ ਪਾਏ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਖੂਬ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ, ਉੱਡਦੀ ਤਿਤਲੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਕਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਗੁਆਚੀ ਕੁੱਤੀ, ਸਰੋਵਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਾਕਿਰਤਕ ਨਜ਼ਾਰੇ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਾਲ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਰਛਲਤਾ ਝਲਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੇਖਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਚੌੜੇ ਵੇਰਵੇ ਇਸ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਭਾਵੁਕ ਦਰਦ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੀ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਮੁਰਝਾ ਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਹੇਰਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੱਪ ਨਾਲ ਖੇਡਣ 'ਤੇ ਉਹ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਦਰਤੀ ਜੀਵ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਵਰਤਾਓ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਹੱਪਣ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।


-ਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.



ਅਸਾਂ ਹਿੰਮਤ ਯਾਰ ਬਣਾਈ
ਲੇਖਕ : ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਗਰੇਸ਼ੀਅਸ ਬੁੱਕਸ, ਪਟਿਆਲਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 84
ਸੰਪਰਕ : 0175-5017642.


ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲੜ ਰਹੇ ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਵਾਰਤਕ ਹੈ ਜੋ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਇਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜਾਚ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹਮਸਫ਼ਰ ਹਰਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋ: ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੱਡਬੀਤੀ ਦੇ ਵੰਗਾਰਾਂ ਭਰੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਕੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਾਰਤਕ ਕਲਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਯਾਮ ਸਿਰਜੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਅਚਾਨਕ ਆਈਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਅਦਭੁੱਤ ਮਨੁੱਖੀ ਮਿਸਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਖਸ਼ਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। 26 ਲੇਖਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਲੜੀਵਾਰ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਦੀ ਕੋਟੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਹਿਤ ਰੂਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਰਗੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਸਿਰਜਣਾਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਸੱਚੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਗਾਥਾ ਵੀ। ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇਕ ਸਰੀਰ ਵਲੋਂ ਇਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਕ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਲੋਂ ਇਕ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੋਈ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਬਰੀਕ ਤੰਦਾਂ ਵਿਚ ਬੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜਕੜ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਪਕੜ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ। ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। 'ਪਹਿਲ' ਵਰਗੀ ਬਹੁ-ਪਸਾਰੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਰਾਹੀਂ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਰਨਾ ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਆਦਰਸ਼ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਕਿਸੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਉਸ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੀ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਪ੍ਰੋ: ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਜਲਵਾ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਜਲਵੇ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਢਾਲ ਕੇ ਇਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾ-ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਲਟੀਪਲ ਮਾਈਲੋਮਾ (ਬੋਨਮੈਰੋ ਕੈਂਸਰ) ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਇਹ ਗਾਥਾ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਨ ਦੀ ਜਿਊਣ ਇੱਛਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਜਣ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਜਣ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਿਚ ਪਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਹੱਸ ਹੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੀ ਉਹ ਰੂਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2006 ਤੋਂ ਲੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਿਵੇਂ-ਕਿਵੇਂ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਉਸ ਅਣਕਿਆਸੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੋਚ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਜਿਊਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰੇਗੀ। ਲਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ-'ਮੇਰੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖੋ। ਹਾਰ ਮੰਨਣਾ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਲਈ ਮਿਹਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਜੂਝਦੇ ਜਾਣਾ ਸੂਰਮਗਤੀ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸੂਰਮਗਤੀ ਹੀ ਰੁਮਾਂਚਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।'


-ਡਾ: ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ
ਮੋ: 94171-94812.


ਜੈਵ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ
ਲੇਖਕ : ਮੂਲ : ਪ੍ਰੋ: ਨਰਸਿੰਘ ਦਿਆਲ/ਅਨੁਵਾਦ : ਬਲਤੇਜ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਬਰਗਾੜੀ, ਪੰਜਾਬ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 168
ਸੰਪਰਕ : 98729-89313.


ਪ੍ਰੋ: ਨਰ ਸਿੰਘ ਮੁਲਕ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਜੈਵ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੈਵ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦੀ ਦਸਤਕ, ਅਥ ਸ੍ਰੀ ਜੀਨ ਕਥਾ, ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਦਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਬਹੁਤ ਚਰਚਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵਲੋਂ ਜੈਵਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਨਾਲ 'ਜੀਨ' ਨੂੰ ਤੀਜੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਉਲੀਕਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਲੋਕ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਤੇ ਲੋਕ ਹਿਤੂ ਦਾ ਨਕਾਬ ਉੜ ਕੇ ਨਵ ਜਨਮੇ ਜੀਨ ਜਾਂ ਜੈਵ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੇਠ ਜੈਨੇਟਿਕ ਮਾਡੀਫਾਈਡ ਬੀਜਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਰਗਾ ਖ਼ਤਰਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਜੈਵ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ, ਇਸ ਦੇ ਬੇਰਹਿਮ ਪਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੇ 12 ਲੇਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ, ਜੈਵ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਨਵ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰਾ, ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਹੱਕ, ਬਾਇਓਟੈਕਨੋਲੋਜੀ : ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ, ਸਾਡਾ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ, ਬਹੁਕੌਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਬਾਇਓਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਸਾਰ ਮੰਚਾਂ ਅਤੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਅਸੀਂ, ਬਾਇਓਟੈਕਿਨੋਲੋਜੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਸੱਚ, ਬਾਇਓਟੈਕ ਖੇਤੀ : ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਸੁਰ, ਬਦਲਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖੋਜ ਆਦਿ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਅਗਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀ ਐਮ ਫ਼ਸਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ।


-ਡਾ: ਧਰਮਪਾਲ ਸਾਹਿਲ ਮੋ: 98761-56964.


ਰਬਾਬ
ਅਨੁਵਾਦ : ਡਾ: ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਂਕੇ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਬਲਿਊ ਰੋਜ਼ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 098107-63494.


ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ 550ਵੇਂ ਆਗਮਨ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਦਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਗਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਡਾ: ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਂਕੇ ਨੇ ਇਸ ਆਗਮਨ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਿਸਾਲ ਆਪ ਹੈ। ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸੀਮਾਂਤ ਸੋਹਲ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਡਮੀ ਵਲੋਂ ਪੁਰਸਕ੍ਰਿਤ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਸੁਮਨ ਭੇਟ ਕਰਦਿਆਂ 'ਰਬਾਬ' ਨਾਂਅ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਲੇਖ ਤੋਂ 104 ਸਫ਼ਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਨਜ਼ਮ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਨੁਵਾਦਕ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਿਰਤ ਦਾ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਵਾਦਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਕਿਰਤ ਨੂੰ ਆਪ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਵਾਦ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਮੌਲਿਕ ਹੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮ ਨੂੰ 'ਘੜੀਐ ਸਬਦੁ ਸਚੀ ਟਕਸਾਲ' ਦੇ ਡੂੰਘ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜ-ਤੇੜ ਹੁੰਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮੂਲ ਹਿੰਦੀ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਉਂਜ ਜੇ ਅਨੁਵਾਦ ਨਾਲੋਂ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਜ਼ਮ ਤੁਹਾਡੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਠਕੋਰੇਗੀ :
'ਕੁਝ ਟੇਢੇ ਸਵਾਲ ਪਿਤਾ ਕਾਲੂ ਨਾਲ
ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਨਾਲ
ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਮਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਨਾਲ
ਕੁਝ ਗਹਿਰੇ ਸਵਾਲ ਪਤਨੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਨਾਲ
ਕੁਝ ਜਵਾਬ ਹੈ ਹਰ ਪਾਂਧੇ ਦਾ
ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਕਾਹਦਾ ਸਵਾਲ'


-ਭਗਵਾਨ ਢਿੱਲੋਂ
ਮੋ: 98143-78254.



ਵੰਝਲੀ
ਲੇਖਕ : ਸੰਤੋਖ ਭੁੱਲਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ-ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 96
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.


ਸੰਤੋਖ ਭੁੱਲਰ ਇਕ ਵਾਰਤਕ ਲੇਖਕ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੱਥਲੀ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ 'ਵੰਝਲੀ' ਰਾਹੀਂ ਕਾਵਿ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਧੀਆ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ 'ਚ ਕਹਿਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਅਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਬੁਣਦਿਆਂ, ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਚੌਖਟੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਚ ਸੁਹਜ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਚ ਡੂੰਘੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਲੇਖਕਾਂ 'ਚ ਇਕ ਤੜਪ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਖ਼ੁਦ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੂਖ਼ਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਚ ਘਾਟਾਂ-ਕਮੀਆਂ ਮਹਿਸੁੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਇਹ ਨਮੁੂਨਾ :
ਏਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਿਰੀ ਕੀ ਹੋਂਦ ਹੈ,
ਸਿਫ਼ਰ 'ਚੋਂ ਸਿਫ਼ਰ ਘਟਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈ।
ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਹੁਣ ਮਿਲਾਵਟ ਇਸ ਕਦਰ,
ਮਰ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਕੇ ਵੇਖ ਲੈ।
ਲੇਖਕ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਡਿਗ ਰਹੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਪਦਾਰਥਕ ਦੌੜ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਲ-ਦਲ ਫਸ ਜਾਣ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਰਕਵਾਦੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :
ਮੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਪਿਆਰ, ਵਫ਼ਾਈ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਸੰਘਰਸ਼, ਉਦਰੇਵਾਂ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਬਿੰਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈ :
ਪੀੜਾਂ ਦੇ ਮਾਰੂਥਲ ਅੰਦਰ ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਸੜਦੇ ਹਾਂ,
ਤੇਰੀਆਂ ਜੁਲਫ਼ਾਂ ਛਾਵੇਂ ਪਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਆਰਾਮ ਅਸੀਂ।
ਸੰਤੋਖ ਭੁੱਲਰ ਇਕ ਅਤਿ-ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਸੰਜੀਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪਲੇਠੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।


-ਮੋਹਰ ਗਿੱਲ ਸਿਰਸੜੀ
ਮੋ: 98156-59110.



ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ
ਲੇਖਕ : ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਮੀਤ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਾਂਝੀ ਸੁਰ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਰਾਜਪੁਰਾ
ਮੁੱਲ : 180 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 128
ਸੰਪਰਕ : 84377-36240.


ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਨਾਂਅ 'ਮਿੱਧੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ' ਬੜਾ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ 135 ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਆਮ ਵਿਸ਼ਾ ਦੁਖੀਆਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਤੱਥ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਕੋ ਸਮਾਜਿਕ, ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸੂਖ਼ਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਭਿੰਨ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਾਚ ਕੇ ਗਲਪੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਅਣਦੇਖੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਤੂੜੀ ਵਾਲਾ ਕੋਠਾ ਵੀ ਹੈ, ਬਿਰਧ-ਆਸ਼ਰਮ ਵੀ ਹੈ। ਸੱਸਾਂ, ਨੂੰਹਾਂ ਮਾੜੀਆਂ ਵੀ ਨੇ, ਨੇਕ ਵੀ ਨੇ। ਮਤ੍ਰੇਈਆਂ ਦਾ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਵੀ ਹੈ; ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ। ਧੀਆਂ ਕੂੜੇ ਦੇ ਢੇਰ 'ਚੋਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨੇ, ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮਾਨ ਵੀ ਨੇ। ਦਹੇਜ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ਵੀ ਨੇ; ਬਿਨਾਂ ਦਹੇਜ ਵਿਆਹ ਵੀ ਨੇ। ਦੁਰਕਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਅਫ਼ਸਰ ਵੀ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਆਪ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਰਥਿਕ ਦੁਖਾਂਤ ਕਾਰਨ ਗ਼ਰੀਬ ਕਿਰਤੀ, ਕਿਸਾਨ ਕਰਜ਼ੇ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਾਬ, ਨਸ਼ੇ ਵਿਆਹਾਂ 'ਚ ਵੋਟਾਂ ਸਮੇਂ ਆਮ ਵਰਤਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗ਼ਰੀਬ ਔਰਤ ਕੋਠੀਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨਸ਼ੇਬਾਜ਼ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵੀ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਜੰਮਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਦੁਰਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ, ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਹਨ। ਝੂਠੇ ਸਬਜ਼ਬਾਗ਼ ਵੀ ਨੇ। ਗੱਲ ਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਘਰਾਂ, ਗਲੀਆਂ, ਮੁਹੱਲਿਆਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਦਫ਼ਤਰਾਂ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਰਾਹਾਂ ਵਿਚ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਪੈਟਰਨ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਚਾਣ-ਚੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਇੰਜ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ : ਮਸਲਨ : 'ਫਲਾਣਿਆਂ, ਫਲਾਈਏਂ! ਘਰੇ ਈਂ ਐਂ' - 'ਆ ਜੋ, ਆ ਜੋ, ਲੰਘ ਆਓ-ਘਰੇ ਈ ਆਂ।' ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਾਤਰ ਅਕਸਰ ਹੋ ਰੋਂਦੇ ਨੇ, ਅਣਮੁੱਲੇ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਅਕਸਰ ਇੰਜ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ : ਸੱਚ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਂ ਸੱਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਣ 'ਤੇ; ਧੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਅਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ; ਡਾਢੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ; ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਦੇ ਨੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਬਾਰੰਬਾਰਤਾ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਚ ਆਮ ਹੀ ਹੈ। ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਉਹੀ ਨਾਂਅ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਮਸਲਨ : ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਮੀਤਾ, ਜੀਤਾ, ਕਰਮ, ਨੂਰ, ਮਿੱਠੂ, ਜੱਗੂ ਆਦਿ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਸੁਖਦੀਪ, ਪਾਲੀ, ਭੋਲੀ, ਦਿਆਲੋ, ਗੁਰਜੀਤ ਆਦਿ। ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਸੌਖ ਲਈ ਲੇਖਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਕੱਢੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ 'ਰਾਇਟ ਏ ਸਟੋਰੀ ਵਿਦ ਦਿ ਮੌਰਲ' ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਭਾਰੂ ਹੈ। ਇੰਜ ਬਿਰਤਾਂਤ ਬੰਦ ਪਾਠ (ਕਲੋਜ਼ਡ ਟੈਕਸਟ) ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ। ਉਦੇਸ਼ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਹੈ।


-ਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 98144-46007.


ਦੋਸ਼ੀ ਕੌਣ?
ਲੇਖਕ : ਬੂਟਾ ਖਾਨ ਸੁੱਖੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 195 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 84
ਸੰਪਰਕ : 98722-76418.


ਬੂਟਾ ਖਾਨ ਸੁੱਖੀ ਦੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਦੋਸ਼ੀ ਕੌਣ' ਵਿਚ ਸੌ ਦੇ ਲਗਪਗ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਵਿਸੰਗਤੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਰੂਰ ਯਥਾਰਥ ਨੂੰ ਨੰਗਿਆਂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਮਾਨਵੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ, ਕਿਸਾਨੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਦੋਗਲੇਪਣ ਅਤੇ ਪਾਖੰਡੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ 'ਰੁਮਾਲ', 'ਪੱਥਰ ਤੇ ਇਨਸਾਨ', 'ਬੇਗਾਨੀ ਧੀ', 'ਮਿਸ ਕਾਲ', 'ਸਾਂਝ' ਅਤੇ 'ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ', ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੋਝੇਪਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਸ਼ਈ ਔਲਾਦ ਵਾਲੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕਹਾਣੀ 'ਖੁਸ਼ੀ' ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਔਰਤ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪਤੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਗੁਆਚੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੇਖਕ ਨੇ ਬਾਬਾਨੁਮਾ ਕਲਚਰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਚੰਗਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬੂਟਾ ਖਾਨ ਸੁੱਖੀ ਨੂੰ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਕਾਰਾਤਮਿਕ ਸੋਚ, ਢੁਕਵੀਂ ਤੇ ਰੌਚਕ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ੍ਹ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੁੱਖੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਊਚ-ਨੀਚ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੂੰ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ।


-ਡਾ: ਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ
ਮੋ: 098553-95161

28-03-2020

ਲੇਖਕ : ਕੈਪਟਨ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁਕਸ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 895 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 225
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.

ਹਥਲੀ ਵਡ-ਆਕਾਰੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਛੋਹਿਆ ਹੋਵੇਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਖੇਡਾਂ-ਮੇਲੇ, ਸਿਨੇਮਾ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇਣ ਹੈ 300 ਸਾਲਾ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਾਜਨਾ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਤਗਮੇ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾਉਣੇ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਤਮਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਲਾ, ਕਲਾਕਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ, ਸਦੀਕ ਤੇ ਰਣਜੀਤ ਦੀ ਗਾਇਕ ਜੋੜੀ, ਰਫ਼ੀ ਐਵਾਰਡ ਸਮਾਰੋਹ, ਦਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਦਿਲਰਾਜ ਕੌਰ ਆਦਿ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈਜੀਜਾ ਸਾਲੀ, ਤੇ ਗੁੱਡੋ ਆਦਿ। ਡਾ: ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੇਲਾ, ਜੱਸੋਵਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰੋ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਮੇਲਾ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਕਲਾ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ। ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਦੋਸਤਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਵਿਚ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈਬਹੁਪੱਖੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਕੈਪਟਨ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਇਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਨ ਲੇਖਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ-ਅਫ਼ਸਰ : ਕਿੰਨਾ ਦਮ ਖਮ ਆਦਿ। ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨਪਿਆਰ ਨਿਮਾਣਾ, ਕਿੰਨੇ ਦਾਨੀ ਨੇ ਉਹ, ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ, ਸਾਗਰ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤੇ ਜੁਦਾਈ। ਅਗਲਾ ਭਾਗ 'ਖੇਡ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂ' ਵਿਚ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵ, ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਕੌਮੀ ਏਕਤਾ, ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਬਾਰੇ ਵਰਨਣ ਬਾਖੂਬੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਾਕੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਤੇ ਹੋਰ ਟੈਨਿਸ ਆਦਿ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਖੇਡ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅੰਤਲਾ ਭਾਗ ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵਾਪਰੇ ਦੁਖਾਂਤ ਪਤਨੀ ਬਲਵਿੰਦਰਜੀਤ ਕੌਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨਵਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਪਟਨ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵਨ ਉੱਤੇ ਇਕ ਘੋਖਵੀਂ ਝਾਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਲ ਪਰ ਮਨੋਰੰਜਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਮੋ: 98555-84298.

c c c
ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ 0 ਫੇਸਬੁੱਕ
ਲੇਖਕ : ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ, ਬਰਗਾੜੀ (ਪੰਜਾਬ)
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 192
ਸੰਪਰਕ : 98728-22417.

ਡਾ: ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਾ-ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਹੈ। ਕਲਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਭਵਨ-ਨਿਰਮਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਕਾਫੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਕਠਿਨਾਈ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਏ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਕਲਮੀ-ਚਿੱਤਰ ਉਲੀਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਮੀ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਪਸੰਦੀਦਾ ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ 'ਅਕਾਦਮਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜੀਵਨੀ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਇਕ ਜੈਸੇ-ਪਣ (ਹੋਮੋਜੀਨੀਅਟੀ) ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਬੰਦਾ ਵੱਖਰਾ (ਹੇਟਰੋਜੀਨੀਅਸ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੱਖਰਾਪਣ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਇਕ-ਜੈਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਰੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ, ਦੂਜੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਆਏ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਲੇਖ 'ਯਾਦਾਂ ਅਧਿਆਪਨ ਕਾਲ ਦੀਆਂ', 'ਮੇਰੇ ਸੱਜਣ ਮਿੱਤਰ', 'ਮੇਰੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਲੇਖਕ' ਅਤੇ 'ਸੁਣੀਆਂ-ਸੁਣਾਈਆਂ' ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਲੇਖਯੋਗ ਹਨ.
ਸੁਭਾਸ਼ ਪਰਿਹਾਰ ਤੜਾਗੀਵਾਦੀ ਲੇਖਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੱਲਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਮੁਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਜਿੰਦਰ ਕਾਲਜ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਤੋਂ ਬੀ.ਐਸ.ਸੀ. (ਨਾਨ ਮੈਡੀਕਲ) ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਪਰੰਤ ਬੀ.ਐੱਡ. ਕਰਕੇ ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਗਪਗ 14 ਵਰ੍ਹੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਲੀਮ ਵਿਚ ਇਜ਼ਾਫ਼ਾ ਕਰਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਪੀ.ਈ.ਐਸ. ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਲਜ ਲੈਕਚਰਾਰ ਵਜੋਂ ਉਹ 2011 ਵਿਚ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਸ ਨੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਨਿਭਾਈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਝਾਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲੇਖ ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਉੱਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅੰਕਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਇਕ ਸੁਖਦ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਮਰਣ ਲਿਖਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਸ: ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਪਰ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਬਰਗਾੜੀ, ਸ: ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਸੋਹੀ, ਸ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਪ੍ਰੋ: ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਸਮਰਾਟ ਡਾ: ਰਾਜੇਸ਼ ਮੋਹਨ...ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣਾ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਲਮੀ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਰਹੇਗੀ।

ਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136.

c c c
ਸੁਲਗਦੀ ਅੱਗ
ਨਾਵਲਕਾਰ : ਗ. ਸ. ਨਕਸ਼ਦੀਪ ਪੰਜਕੋਹਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਕੇ.ਜੀ. ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਮੁੱਲ : 225 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 112
ਸੰਪਰਕ : 81469-10997.

ਛੇ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੇ ਰਚੇਤੇ ਗ.ਸ. ਨਕਸ਼ਦੀਪ ਪੰਜਕੋਹਾ ਨਾਵਲ 'ਸੁਲਗਦੀ ਅੱਗ' ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਪੰਜਾਬੀ ਸੁਭਾਉ ਵਿਚ ਬਦਲੇਖੋਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜ਼ਰ, ਜ਼ੋਰੂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਾਤਰ ਨੇੜਲੇ ਸਾਕ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਗੁਰਲੀਨ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਸਕੇ ਤਾਏ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ/ਮਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਭੱਜਿਆ ਗੁਰਲੀਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪਲ-ਪਲ ਇਸੇ ਬਦਲੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਹ ਕਈ ਰਿਸ਼ਤੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚਿਰਾਗ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਭੈਣ, ਕੁਲੀਗ ਕੈਂਡਿਮ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰ ਸਤਵਿੰਦਰ ਨਾਂਅ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਆਹ ਰਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਦਾ ਬਾਪ ਬਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਤਲ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪ੍ਰਬਲ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਮਿੱਤਰ ਇਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤੀ ਜਲ ਛਿੜਕਾ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਲੀਨ ਕਾਤਲ ਥਾਣੇਦਾਰ ਤਾਏ (ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਸਬੂਤਾਂ/ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ) ਨੂੰ ਮਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਕਾਤਲ ਨੂੰ ਸੁਪਾਰੀ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਤਿੰਨ ਕਤਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਆਪ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਿੰਡ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਕਿਨਾਰੇ ਪੁੱਜੇ ਤਾਏ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੇ ਥੱਪੜ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਬਦਲੇ ਦੀ ਸੁਲਗਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਨਾਲੋਂ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਧ ਸਕੂਨ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਇਸ ਨਾਵਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗਾ-ਸਾਰਥਕ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਲੇਖਕ ਕਾਮਯਾਬ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਹੈ। ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਰਵੇ ਨਾਲ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਥਾਨਕ ਵਿਚ ਰੌਚਕਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੇਖਕ ਕਈ ਥਾਂ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕ ਬਣਤਰ ਵਿਚ ਟਪਲਾ ਖਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਣਖਾਂ ਖਾਤਰ ਹੋ ਰਹੇ ਕਤਲਾਂ ਦੀ ਬੁਰੀ ਰਵਾਇਤ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਡਾ: ਧਰਮਪਾਲ ਸਾਹਿਲ
ਮੋ: 98761-56964.

c c c
ਇਕ ਕਹਾਣੀ ਹੋਰ
ਲੇਖਕ : ਕਰਾਮਤ ਅਲੀ ਮੁਗਲ
ਲਿਪੀਅੰਤਰ : ਮਹਿੰਦਰ ਬੇਦੀ ਜੈਤੋ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਮਾਣਾ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 183
ਸੰਪਰਕ : 94177-30600.

ਲਾਹੌਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇਸਲਾਮੀਆ ਕਾਲਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਕਰਾਮਤ ਅਲੀ ਮੁਗਲ ਦੀ ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿਚ ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ 33 ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ? ਇਕਾਂਗੀ ਨਾਟਕ ਹੈ। ਪਾਤਰ ਸਾਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੱਲ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ ਇਕਾਂਗੀ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਧਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਤੁਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਨ ਵੇ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਦੋ ਪਾਤਰ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਜਣਾ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸਾਰਾ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬੇਬਾਕੀ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸੋਚ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਤਾ ਉੱਭਰਦੀ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਸਾਧਾਰਨਤਾ ਤੋਂ ਸੂਖਮਤਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ ਬੋਲ ਹਨ'ਯਾਰ ਤੂੰ ਕਹਾਣੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ?' ਜਿਹੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿਚ ਮੋਹ ਪਿਆਰ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਿਵੇਕਲਾਪਣ ਹੈ।
ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਜਿੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਕਰਾਮਤ ਅਲੀ ਮੁਗਲ ਨਵੇਂ ਪੋਚ ਦਾ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਚੁਗਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸੂਝ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਿਰਜਣ ਵਿਚ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਲਾ ਲਹਿਜਾ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਆਮ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ (ਵ ਧੁਨੀ) ਵਾਲਾ ਉਚਾਰਨ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਸ਼ੈਵਾਂ, ਆਵਣਾ, ਹੋਵਣ, ਵੰਡਾਵਣਾ, ਹਯਾਤੀ ਆਦਿ। ਵਧੇਰੇ ਸਿਰਲੇਖ ਇਕ ਸ਼ਬਦੀ ਹਨ। ਰਚਨਾਵਾਂ ਬੇਟੀ, ਭਾਰ, ਅਬਾਦਤ, ਅੱਗ, ਕਲਾਕਾਰ, ਤੌਬਾ, ਭੇਤ, ਦੁਪੱਟਾ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੂਖਮ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ। ਲਿਪੀਅੰਤਰ ਮਿਆਰੀ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚੋਂ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਜੋਕੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੀਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਿੰ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
ਮੋ: 098148-56160.

c c c
ਨਾਨਕ ਵਾਹੁ ਵਾਹੁ
(ਸੋਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕੇ)
ਸੰਪਾਦਕ : ਡਾ: ਧਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਉੱਭਾ, ਡਾ: ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਖ਼ਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ
ਮੁੱਲ : 500 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 535
ਸੰਪਰਕ : 98557-11380

ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਜੋਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਇਆ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਉਪਮਾ ਵਿਚ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਉਸਤਤੀ ਦੇ ਸੋਹਿਲੇ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਆਉ ਕੁਝ ਝਲਕਾਂ ਮਾਣੀਏ
-ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਸੋਚਾਂ 'ਚੋਂ ਅਡੰਬਰ ਚੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ
ਜਗਾ ਕੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
-ਸਰਦਾਰ ਪੰਛੀ

-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਹੈ ਆਗੂ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ
ਪਿਆਰਾਂ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ।
-ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮ

-ਤੂੰ ਸੁੱਚੀ ਕਿਰਤ ਕੀਤੀ, ਨਾਮ ਜਪਿਆ, ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਿਆ
ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਬਣ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਝੰਡਾ ਝੁਲਾਇਆ ਨਾਮ ਦਾ ਬਾਬਾ
ਸਰਬ ਸਾਂਝੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ, ਖ਼ੁਦਾ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਣ ਲਈ
ਕਿਤੇ ਮੱਕਾ ਫਿਰਾਇਆ, ਪੰਜਾ ਲਾਇਆ ਨਾਮ ਦਾ ਬਾਬਾ।
-ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਕਾਸਿਦ

-ਤਸਵੀਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ, ਮੈਂ ਮਨ-ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਟੰਗੀ ਏ
ਜਦ ਚਾਹੁਨਾਂ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਨਾਂ, ਰੂਹ ਰੱਬ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੀ ਏ।

-ਦਾਨ ਸਿੰਘ ਕੋਮਲ
- ਕਣ ਕਣ ਵਿਚ ਨਾਨਕ ਵਸਿਆ ਹੈ
ਹਰ ਸੰਨ ਵਿਚ ਨਾਨਕ ਵਸਿਆ ਹੈ।
-ਅੰਜੂ ਖੁੱਲਰ

ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੱਕ 44 ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ 201 ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਸਮਕਾਲੀ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ 58 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਪਰੰਪਾਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੁੱਚੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਿਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

ਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ
ਮੋ: 98147-16367.


c c c
ਬਿਰਹਾ ਹੰਝੂ ਕੇਰੇ
ਲੇਖਕ : ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ 'ਚੇੜਾ'
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 98777-55681.


ਸ਼ਾਇਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ 'ਚੇੜਾ' ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਥਲੀ ਕਿਤਾਬ 'ਬਿਰਹਾ ਹੰਝੂ ਕੇਰੇ' ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਬਿਰਹਾ ਨੂੰ ਪਰਨਾਈਆਂ ਤੇ ਬਿਰਹਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੇਡਜ਼ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਦਰਅਸਲ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਣ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਹੈ। ਬਿਰਹਾ ਦੇ ਵਿਯੋਗੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਮਰਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਅਰਜੋਈ ਹੈ, ਤਾਨ੍ਹੇ ਮਿਹਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਡੀਕਾਂ 'ਚ ਲੁੱਛਦੀ ਵਿਯੋਗਣ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਵਿਰਲਾਪ ਹੈ। ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ-ਸਮਝਾਉਣ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਬੇਪਨਾਹ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਨ, ਗ਼ੈਰਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਗੁੜ ਖਾਣ ਤੋਂ ਹੋੜਨ ਦਾ ਤਰੱਦਦ ਵੀ ਹੈ। ਬਿਰਹਾ ਵਰਗੇ ਇਕੋ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰਨਾ ਬੜੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਇਸ ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਭਲੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਬੂਲਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਵਹਿਣ ਪਹਾੜੀ ਨਦੀ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਸਰਵਰਕ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਪੁਸਤਕ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਹੱਬਤ ਕੋਈ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਖੇਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਖੇਡ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਿਫ਼ਤ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ। ਸ਼ਾਇਰ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਅਮੁੱਕ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕੋ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾ ਚਿਪਕਿਆ ਰਹੇ। ਹੋਰ ਬੜੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਸਲੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕਲਮ ਅਜ਼ਮਾਈ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਵਿਕ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਹੋਰ ਵਿਭਿੰਨ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦਸਤਪੰਜਾ ਲਏਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਆਮੀਨ!


ਭਗਵਾਨ ਢਿੱਲੋਂ
ਮੋ: 98143-78254.

c c c

22-03-2020

 ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬੁੱਕਲਾਂ
ਲੇਖਿਕਾ : ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਾੜ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 88
ਸੰਪਰਕ : 82888-42066.

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ 26 ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੀ ਮੂਲ ਸੁਰ ਦੀ ਸੋਝੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੂਲ ਸੁਰ ਹੈ ਮਾਨਵੀ ਅਹਿਸਾਸ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਟੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਵਾਰਥੀ ਬਿਰਤੀ ਭਾਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਬਰਾੜ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਕੀਜ਼ਗੀ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ 'ਮਾਂ' ਸ਼ਬਦ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਹਾਣੀ 'ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ' ਵਿਚਲਾ 'ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ' ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਦਾ ਪਰੰਪਰਕ ਅਲਗਰਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਅਕਸ ਵੀ ਤੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਮੈਂ ਅਬਲਾ ਨਹੀਂ' ਕਹਾਣੀ ਵਿਚਲੀ ਸਰੋਜ ਨਾਰੀ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਾਖ਼ਸ਼ਾਤ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਕ ਮਿੱਥ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਘੋਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 'ਮਾਂ' ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰਾ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿੱਘ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਜੇਕਰ 'ਧੀ' ਨੂੰ 'ਮਾਂ' ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਕੇ ਘਰ ਵਿਚੋਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਦਾ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਘਾਟੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਹਾ ਕਿ 'ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਬੁੱਕਲਾਂ' ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ 'ਮਾਂ' ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਛੋਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਲਾਲਚੀ ਬਿਰਤੀ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਮਈ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਬੀਬੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਜੀ
ਮੂਲ ਲੇਖਕ : ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਹਿਸਟੋਰੀਅਨ
ਸੰਪਾਦਕ : ਡਾ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 144
ਸੰਪਰਕ : 98157-00916.

ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਬੀਬੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ, ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਿਅਕ ਸਭਾਵਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਪੱਖੀ ਚੇਤਨਾ ਜਗਾਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਲਈ ਸਕੂਲ ਚਲਾਏ। ਬੀਬੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬੀਬੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਵਿੱਦਿਆ ਲਈ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਕੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਅਨੇਕ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਘਾਲਣਾ ਘਾਲੀ। ਬੀਬੀ ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਭਾਈ ਤਖ਼ਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਖੋਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਯਤੀਮ ਗ਼ਰੀਬ ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਕੰਨਿਆ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲਿਆ ਚਲਾ ਕੇ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤਨਾ, ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਚਾਅ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਇਸਤਰੀ ਸਤਿਸੰਗ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਕੀਰਤਨ, ਸੰਥਿਆ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਝਾੜੂ ਫੇਰਨ, ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ, ਲੰਗਰ ਬਣਾਉਣ, ਬੱਚੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਬੀਬੀ ਜੀ ਸੇਵਾ, ਸਿਮਰਨ, ਨਿਮਰਤਾ, ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਬੀਬੀ ਜੀ ਸਿਰਫ 24 ਸਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਹੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ। ਸਿਰਫ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਸੰਨ 1882 ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਬੀਬੀ ਜੀ 1906 ਈ: ਵਿਚ ਪ੍ਰਲੋਕ ਗਮਨ ਕਰ ਗਏ ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਸ਼ਲਾਘਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਹਨ।

ਂਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ
ਮੋ: 98147-16367.
ਫ ਫ ਫ

ਦਰਦ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ
ਸੰਪਾਦਕ : ਗੁਰਤੇਜ ਪੱਖੀ ਕਲਾਂ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਾਹਿਬਦੀਪ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਭੀਖੀ (ਮਾਨਸਾ)
ਮੁੱਲ : 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 112
ਸੰਪਰਕ : 99152-18748.

'ਦਰਦ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ' ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਲਮਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸਾਂਝਾ ਯਤਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਗੁਰਤੇਜ ਪੱਖੀ ਕਲਾਂ ਨੇ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਪਾਦਕ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਕਲਮਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਥਾਪਿਤ ਕਵੀ ਬੱਬੀ ਪੱਤੋ, ਗੁਰਮੀਤ ਕੜਿਆਲਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਲੇਖਕ ਵੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੱਤੋ ਹੀਰ ਸਿੰਘ, ਸ਼ਾਮ ਸੁੰਦਰ ਕਾਲੜਾ, ਧਰਮ ਪ੍ਰਵਾਨਾ, ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਮਲ, ਸ਼ਿੰਦਰਪਾਲ ਸ਼ਿੰਦਾ, ਅਨੰਤ ਗਿੱਲ, ਸ੍ਰੀ ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਬੱਧਨੀ ਕਲਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭਾਵਪੂਰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਰਣਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਹਲਾ ਦੀ ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਰੰਗ, ਹਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਦਾ 'ਗੀਤ', ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਾਦਿਕ ਦੀ 'ਗੀਤ', ਸੀਰੀ ਪੱਖੀ ਕਲਾਂ ਦਾ ਗੀਤ, ਰਾਜਪਾਲ ਬਰਾੜ ਦਾ ਗੀਤ, ਪਰਮਜੀਤ ਪੰਮਾ ਦਾਨੇਵਾਲੀਆ ਦਾ ਗੀਤ, ਆਦਿ ਵਧੇਰੇ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਸਿਸਕਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਨੰਤ ਗਿੱਲ ਦੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਕਵਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਹੈ। 'ਊਧਮ ਸਿੰਘ' ਬਾਰੇ ਹਰਜਿੰਦਰ ਮਾਣਕ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਹਨ ਕੁਲਦੀਪ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ, ਦਿਲਬਾਗ ਬੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਵਤਨਵੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਮਾਹਲਾ, ਜਗਦੀਪ ਘੋਲੀਆ, ਪ੍ਰਗਟ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਸ ਰਸੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਬੜੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਰਲਤਾ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਡਾ: ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਲੰਗੇਆਣਾ ਦੀ 'ਛੜੇ ਭਰਾਵੋ ਛੜੇ ਬੁਢੇਪਾ' ਕਵਿਤਾ ਵੈਦ ਗੁਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਲਿਆਣਾ ਦੀ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਧੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਬਨਾਰਸੀ ਦਾਸ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ (ਜਰਮਨੀ) ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਮੰਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਜਾਂ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਹਨ। ਆਧੁਨਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਆਏ ਬਦਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਆਏ ਪਰਿਵਰਤਨਾਂ ਸਬੰਧੀ ਸੀਰਾ ਪੱਕੀਂ ਕਲਾਂ ਦਾ ਗੀਤ, ਹਰਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਹੈਪੀ ਦਾ ਗੀਤ ਵਰਤਮਾਨ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਪਾਦਕ ਗੁਰਤੇਜ ਪੱਖੀ ਕਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਪਦੀ। ਜੇਕਰ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ। ਕਈ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਅੱਖਰਦਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਇਸ ਸੰਪਾਦਕ ਤੋਂ ਹੋਰ ਉਮੀਦਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਲਈ ਮੁਬਾਰਕ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।

ਂਪ੍ਰੋ: ਕੁਲਜੀਤ ਕੌਰ
ਫ ਫ ਫ

ਉਕਾਬ ਵਾਂਗ ਉਡ
ਲੇਖਕ : ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਗਿੱਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 88
ਸੰਪਰਕ : 98146-73236.

ਹਥਲੀ ਕਿਤਾਬ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਸਟੇਜੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਪ੍ਰਬੁੱਧਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੰਦੀ ਵਾਰਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ੇਰ ਸੰਧੂ, ਐਸ. ਅਸ਼ੋਕ ਭੌਰਾ, ਜਸਬੀਰ ਗੁਣਾਚੌਰੀਆ ਅਤੇ ਕਰਨਲ ਹਰਜੀਤ ਬੱਸੀ ਬਾਰੇ ਕਲਮੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਬਾਇਰਨ, ਜੌਹਨ ਕੀਟਸ ਅਤੇ ਐਸ.ਟੀ. ਕਾਲਰਿਜ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਬੌਧਿਕ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਕਾਵਿਕ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਅੱਜ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਠਾਹਰ ਭਾਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਹੂਮ ਪੱਤਰਕਾਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਹੇਅਰ ਨੂੰ ਕਾਵਿਕ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਅੰਬਰ ਦੀ ਸੰਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਡਾਰਵਿਨ ਦੀ ਥਿਊਰੀ ਆਫ ਐਵੋਲੂਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਅੱਜ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਬਾਂਦਰ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਪੜਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਬਣਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਬਾਂਦਰ ਬਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਸਹੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੁਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਬਾਂਦਰ ਤੋਂ ਫਿਰ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਸਲਾਂ ਤੇ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਲਮ ਚਲਾਉਣੀ ਬਣਦੀ ਸੀ। ਅਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਰ ਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਤਵੱਕੋ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ 'ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਕੱਛਾਂ ਵਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਝੋਲ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਕਿਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਅਨੁਆਈ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ. ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅੰਦਰ ਭਗਵੇਂਕਰਨ ਦੇ ਆਤੰਕ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਕਲਮ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ, ਇਸ ਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ। ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਕਿਤਾਬ ਛਪਦੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰ ਹੋਣਾ ਸੀ।

ਂਭਗਵਾਨ ਢਿੱਲੋਂ
ਮੋ: 98143-78254.
ਫ ਫ ਫ

ਸੂਹੀਆਂ ਰਿਸ਼ਮਾਂ
ਲੇਖਕ : ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 125 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 68
ਸੰਪਰਕ : 98777-00044.

ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ ਦੀ ਇਹ ਪਲੇਠੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਭਾਵੇਂ ਅਕਾਰ ਪੱਖੋਂ ਛੋਟੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਛੋਟੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ। ਲੇਖਕ ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨੀਝ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਈ ਘਾਟਾਂ-ਕਮੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਕ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ, ਨਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਟੱਪਿਆਂ 'ਚ ਲੋਕਾਈ ਦਾ ਦਰਦ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। 'ਔਰਤ' ਨਜ਼ਮ 'ਚ ਉਹ ਔਰਤ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, 'ਲੋਕਤੰਤਰ' 'ਚ ਉਹ ਮਾੜੇ ਰਾਜਸੀ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਕਟਾਖ਼ਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਸਾਧਾਰਨ ਵੋਟ' ਵਿਚ ਉਹ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕਰਜ਼ਾਈ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਪੁਕਾਰ' 'ਚ ਲੇਖਕ ਅਣਜੰਮੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਹੱਕ 'ਚ ਵਕਾਲਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਉੱਠੋ ਕਿਰਤੀਓ', ਆਜ਼ਾਦੀ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ, ਪੰਜਾਬ ਆਦਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰੂਪਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪੱਖੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਸੋਚ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਦਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣ, ਪੰਜਾਬ ਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨ। ਟੱਪਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿਚਲੀਆਂ ਖ਼ਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਚੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਈਆਂ ਚੱਪਲਾਂ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ,
ਤੇ ਫ਼ੋਰ ਲੇਨ ਹੋਈਆਂ ਸੜਕਾਂ।
ਸਾਥੋਂ ਗਈ ਨਾ ਘੜੀ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ,
ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਅਨੇਕ ਘੜੀਆਂ।
ਨੌਜਵਾਨ ਲੇਖਕ ਜਗਜੀਤ ਬਰਾੜ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਰ-ਜ਼ਮੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਗਲੀ ਪੁਸਤਕ 'ਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਿਆਨ ਕਰੇਗਾ। ਆਮੀਨ!

ਂਮੋਹਰ ਗਿੱਲ ਸਿਰਸੜੀ
ਮੋ: 98156-59110
ਫ ਫ ਫ

ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ : ਪਰਵਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸੰਵਾਦ
ਲੇਖਿਕਾ : ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਮੁੱਲ : 300 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 204
ਸੰਪਰਕ : 98724-17084.

ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਪੁਸਤਕ ਇਸ ਮਿਥ ਨੂੰ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਖੋਜ, ਅਧਿਐਨ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸਤਹੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ। ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਪਰਵਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਹੈ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਹੈ ਇਹ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਧਾਰ ਭੂਮੀ ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਜ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਤੋਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਡਾ: ਬਲਦੇਵ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਖਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਬਣਦਾ ਮਾਣ ਦੇ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਚਾਰ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ਦੀ ਚਰਚਾ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਨ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਪਰਵਾਸੀ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ 1774 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕੇਂਦਰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਬਣਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਕੈਨੇਡਾ, ਅਮਰੀਕਾ। ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪਰਵਾਸੀ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਖਰੇਵੇਂ, ਵਿਤਕਰੇ, ਉਦਰੇਵੇਂ ਇਕੱਲਤਾ, ਆਪਣਿਆਂ, ਬਿਗਾਨਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਪਰਵਾਸੀ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਉਲਾਰ ਜਿਨਸੀ ਵਿਹਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਸੋਚ, ਵਿਹਾਰ ਪੱਖੋਂ ਟਕਰਾਅ, ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੇ ਤਣਾਅ, ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਨਵੇਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ/ਗਲੋਬਲੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ, ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਮੂਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖਤਾ, ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਅਨਜੋੜ, ਅੰਤਰ-ਨਸਲੀ ਵਿਆਹ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜ, ਪਰਵਾਸੀ ਮਰਦ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਗੋਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਔਰਤ ਦਾ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ (ਜੋ ਬਗ਼ਾਵਤ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ), ਵਿਦੇਸ਼ ਜਾਣ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਟੱਪਦੀ ਲਾਲਸਾ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋੜ ਤੋੜ ਤੇ ਦੁਖਾਂਤ, ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨੇਟਿਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਜਿਹੇ ਹਰ ਮਸਲੇ ਵੱਲ ਇਥੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਅਧਿਆਇ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਭੂਮੀ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ। ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰੇ, ਪਛਾਣ ਦੇ ਸੰਕਟ, ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ ਤੇ ਜਿਨਸੀ ਵਿਹਾਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਮੂਲ ਬਿੰਦੂ ਹਨ। ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਕਸਿਤ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ, ਧਰਮ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ, ਪਛਾਣ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੇ ਲਗਪਗ ਫਿਊਡਲ ਸੋਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਵਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸੰਕਟ ਵੀ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ
ਮੋ: 98722-60550.
ਫ ਫ ਫ

ਅਸਲੀ ਹੀਰੋ
ਲੇਖਕ : ਸੰਦੀਪ ਕਪੂਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 67
ਸੰਪਰਕ : 90348-62497

'ਅਸਲੀ ਹੀਰੋ' ਲੇਖਕ ਸੰਦੀਪ ਕਪੂਰ ਦੀਆਂ 20 ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੌਚਿਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ 'ਟਾਮੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਘਰ' ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਕ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 'ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਜਾਵਾਂਗਾ' 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਰਸਾ ਕੇ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਨਪੜ੍ਹ ਦਾ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ' ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ 'ਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਉਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 'ਨੇਕੀ ਦਾ ਬਦਲਾ' ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੇਕੀ ਕਰਨ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 'ਅਸਲੀ ਹੀਰੋ' ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ 'ਚ ਲਾਲੂ ਨਾਂਅ ਦੇ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇ ਕੇ ਅਸਲੀ ਹੀਰੋ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਮਿਸਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਚ 'ਚਲਾਕ ਪੀਲੂ', 'ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ', 'ਰਸਗੁੱਲਿਆਂ ਦਾ ਲਾਲਚ', 'ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ', 'ਆਲਸ ਨਾ ਬਾਬਾ ਨਾ', 'ਮਹਿੰਗੀ ਪਈ ਚਲਾਕੀ', 'ਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ', 'ਅੰਗੂਠੀ ਬਾਬੇ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਫੁੱਟਿਆ', 'ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਪਰਖ', 'ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ', 'ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਤੋਹਫ਼ਾ' , 'ਜਿਵੇਂ ਕਰੋਗੇ, ਉਵੇਂ ਭਰੋਗੇ', 'ਭੋਂਦੂ ਨੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗੀ', 'ਚਟੋਰਾ ਤਨੂੰ' ਆਦਿ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਢੁੱਕਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਬਾਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਲਈ ਲੇਖਕ ਦਾ ਇਹ ਯਤਨ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹੈ।

ਂਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੜੈਲੀ
ਮੋ: 98153-91625
ਫ ਫ ਫ

21-03-2020

 ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਸੋਚ
ਲੇਖਕ : ਡਾ: ਸਵਰਾਜ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 155
ਸੰਪਰਕ : 0175-2282562.

ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮਾਂ, ਜਾਤੀਆਂ, ਰੰਗਾਂ, ਨਸਲਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ੴ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ। ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਇਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਵਿਤਕਰੇ, ਨਫ਼ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਦੂਰੀਆਂ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਅਮਨ, ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਅਤੇ ਇਕ ਰੱਬ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਦੁੱਖਾਂ, ਚਿੰਤਾਵਾਂ, ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਸੰਸਾਰ ਸੁਖੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੂਝਵਾਨ ਲੇਖਕ ਨੇ ਜਿਥੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪੀ ਮਹਾਨ ਸੋਚ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਈ ਹੋਰ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਝਾਤ ਪੁਆਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸੱਚਾ ਵਿਸ਼ਵ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਇਕ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਏਕਤਾ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿਚ ਪਰੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਨਮੁੱਖ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹਊਮੈ ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਨੈਤਿਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਕਾਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਹੱਕ ਹਨ। ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਰੂਹਾਨੀਅਤ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ-ਸੁੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਮਾ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਿਤਕਰੇ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪੈਗ਼ਾਮ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਰੋਆ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਕਈ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅਮਾਨਵੀਕਰਨ ਦਾ ਪੁਨਰ ਮਾਨਵੀਕਰਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਅਜੋਕਾ ਸੰਸਾਰ, ਬਸਤੀਵਾਦ, ਸਾਮਰਾਜਵਾਦ, ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ, ਪੂੰਜੀਵਾਦ, ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਆਦਿ। ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਰਬ ਸਾਂਝੇ, ਰੱਬੀ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ
ਮੋ: 98147-16367.
ਫ ਫ ਫ

ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਹੈ
ਲੇਖਕ : ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 320 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 429
ਸੰਪਰਕ : 99884-44002.

ਜਨਾਬ ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਨਾ ਕੇਵਲ ਆਪ ਪੰਜਾਬੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਨਿੰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਰੌਸ਼ਨ ਸਿਤਾਰਾ ਹੈ ਬਲਕਿ 'ਦੀਪਕ ਜੈਤੋਈ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸਕੂਲ' ਦੇ ਸੰਚਾਲਕ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉੱਭਰਦੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ-ਲੇਖਣ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਬੜੀ ਸੁਯੋਗ ਅਗਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗ਼ਜ਼ਲ ਕਾਵਿ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਉਹ 15 ਮੌਲਿਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੀਂ ਤਰਤੀਬ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 'ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਹੈ' ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿਾਂ (ਕਿਣਮਿਣ, ਮਹਿਫ਼ਿਲ, ਮਨ ਦਾ ਰੇਗਿਸਤਾਨ, ਘੁੰਗਰੂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਬਰੂ) ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸੰਕਲਿਤ ਹਨ। ਕਵੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ 'ਗ਼ਜ਼ਲ' ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋਕ-ਦਰਦ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਦੇਵੇ। ਇਉਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਦਰਦਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਸੱਚਾ ਦਰਪਣ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਅਚੰਭਿਤ, ਆਤੰਕਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਲੋਕ ਵਿਸੰਗਤੀ (ਐਬਸਰਡਿਟੀ) ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਸੰਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਨ ਰੂਪੀ ਰੰਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਵਿਵਿਧ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਮੱਧਮ ਪੈਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਆਭਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗ ਉਸ ਦੇ ਅਸ਼ਆਰ ਵਿਚ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਖੋ :
ੲ ਝੂਮਦੇ ਨਾ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਟਹਿਕਦੇ।
ਹੁਣ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲ ਮਹਿਕਦੇ।
ੲ ਕੈਦ ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਰਬਾਦ ਹਾਂ ਜੀ।
ਕੌਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਸੀਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ ਜੀ।
ੲ ਮਨ ਮੇਰਾ ਪੰਜਾਬ ਹੈ ਤਨ ਮੇਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ।
ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਲੀਰੋ ਲੀਰ।
ਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਇਕ ਆਮ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਸਹਿਜ-ਸੁਭਾਅ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅਸ਼ਆਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਗਲ-ਅਰੂਜ਼ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਫ਼ੱਨੀ, ਖ਼ੂਬੀਆਂ ਉੱਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਸਰੋਕਾਰ ਉੱਭਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜੇ ਉਸ ਦੇ ਕਲਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।

ਂਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136.
ਫ ਫ ਫ

ਸੰਸਕਾਰ
(ਕੰਨੜ ਨਾਵਲ)

ਲੇਖਕ : ਡਾ: ਯੂ.ਆਰ. ਅਨੰਤਮੂਰਤੀ
ਅਨੁ: ਤਰਸੇਮ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਮਾਣਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 136
ਸੰਪਰਕ : 98159-76485.

ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਕੰਨੜ ਨਾਵਲ ਗਿਆਨ ਪੀਠ ਐਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਡਾ: ਅਨੰਤਮੂਰਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਤਰਸੇਮ ਬਰਨਾਲਾ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਖੌਤੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੰਡਤਾਂ ਅਤੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਜਿਊਣੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਤਣਾਅ 'ਚੋਂ ਹੋਂਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਏਨੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨਿਆਵੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 'ਨਾਰਣੱਪਾ' ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਨਾਬਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ, ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਵਿਵਾਹਿਤ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪਰਾਈ ਪਰ ਖੂਬਸੂਰਤ ਇਸਤਰੀ 'ਚੰਦਰੀ' ਨਾਮਕ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। 'ਨਾਰਣੱਪਾ' ਨਵਯੁਵਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਹਰਸਲਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਾਦਰੀ 'ਚੋਂ ਛੇਕਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਉਸ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਹ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦਾ ਹੈ। ਇਹੋ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। 'ਨਾਰਣੱਪੇ' ਦੇ ਉਲਟ ਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੇਦਾਂਤ ਅਚਾਰੀਆ 'ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ' ਨਾਮਕ ਪਾਤਰ ਸਿਰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਰਣੱਪੇ ਦੇ ਦਾਹ-ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਸਾਰਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਹੈ। ਪਰ ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ ਵੇਦ-ਵੇਦਾਂਤਾਂ, ਮਨੂ-ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਾਸੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਡਤ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਜਮਾਤੀ 'ਮਹਾਂਬਲ' ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਪੂਰੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਣੱਪੇ ਦੀ ਸੰਗੀ 'ਚੰਦਰੀ' ਦਾਹ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਕਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ। ਨਾਰਣੱਪੇ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਕਰਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਘੜੀਮੁੜੀ ਇਸ ਵਹਿਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਲਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ 'ਚੰਦਰੀ ਜਾਂ ਪਦਮਾਵਤੀ' ਦਾ ਸੰਗ ਮਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਜ ਇਹ ਨਾਵਲ ਅਖੌਤੀ ਪੰਡਤਾਊਪੁਣੇ 'ਤੇ ਕਠੋਰ ਵਿਅੰਗ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕਥਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਰੀਆ/ਪਤਾਕੇ/ਉਪਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਹਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ ਦੀ ਸੋਚ 'ਹੈਮਲਟ-ਨੁਮਾ' ਹੈ। ਪਾਠਕ ਲਈ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਕਿ ਨਾਵਲ ਦਾ ਹੀਰੋ 'ਨਾਰਣੱਪੇ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰਣੇਸ਼ਾਚਾਰੀਆ'।

ਂਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 98144-46007.
ਫ ਫ ਫ

ਨੌਕਰੀ ਪਾਉਣ ਦੇ ਢੰਗ
ਲੇਖਕ : ਦਇਆਸ਼ੰਕਰ ਮਿਸ਼ਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 168
ਸੰਪਰਕ : 78377-18723.

ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮੰਡੀ ਬਣ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਇਸੇ ਜਗਤ ਥਾਣੀਂ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿਚ ਫਿੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਮਿ: ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ: ਮੂਰਤੀ ਜਿਹੇ ਨਿਪੁੰਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਕੋਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਉਹ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਕਾਰਕੁੰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਪ੍ਰੋ: ਮੂਰਤੀ ਕੋਲੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਢਵਾਈਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਫ਼ਲ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਣਨ ਤੇ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਪਾਉਣਾ ਓਨਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਉਸ ਨੌਕਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੌਸ ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੌਸ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦਗੀ ਦਾ ਕੁਹਾੜਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਹੀ ਵੱਜ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੋਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਮਿੱਥੇ ਟੀਚੇ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਓਨੀ ਦੇਰ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਥਾਂ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬਾਹਰ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਦੀ ਬੌਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਮਤਭੇਦ ਹੋਣ ਤਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖੋ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਹਵਾ ਨਾ ਲਗਾਉ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਜ਼ਾਹਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਸਗੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੇਤ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰੋ। ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਰਹਿਣ ਦਿਉ। ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਦਿਸਦਾ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਰੈਨੋਵੇਟ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਕੰਮ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਢੰਗ-ਤਰੀਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਵਿਆਉਂਦੇ ਰਹੋ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਰੌਚਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬੋਧ, ਜਾਤਕ ਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੇ ਵਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਸਵਾਦਲਾ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਂਕੇ.ਐਲ. ਗਰਗ
ਮੋ: 94635-37050
ਫ ਫ ਫ

ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋਅ
ਲੇਖਕ : ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ
ਅਨੁਵਾਦ ਤੇ ਸੰਪਾਦਕ : ਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 116
ਸੰਪਰਕ : 98555-84298.

ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਮਹਾਨ ਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਫਿਲਾਸਫਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਲੋਅ ਫੈਲਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਕੋਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਅਕਸਰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਕਥਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿਚ ਸਿਆਣਪਾਂ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ ਨਿਰੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਨਿਵੇਕਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਠਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸੰਦ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਮੁੱਚੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਚੋਣਵੇਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਡਾ: ਵਾਡੀਆ ਨੇ 'ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋਅ' ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਕਥਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ।
'ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਲੋਅ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਡਾ: ਵਾਡੀਆ ਨੇ ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਦੀ ਹੀ ਸੋਝੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਹਿ ਥੱਲੇ ਛੁਪੀ ਗੂੜ੍ਹ ਫਿਲਾਸਫ਼ੀ ਵਿਚੋਂ ਫੁੱਟਦੀਆਂ ਚਾਨਣਵੰਤ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਵੀ ਮਾਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਏਨੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਹਿਰੇ ਅਰਥ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਾਠਕ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਹਿ ਹੇਠ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਚ ਤਾਂ ਪਾਠਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੀ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਅੰਗਾਤਮਕ ਚੋਭ ਵੀ ਪਾਠਕ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕੋਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਪਾਠਕ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਫਲਸਫਾਨਾ ਗਹਿਰਾਈ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾ: ਵਾਡੀਆ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਕਾਵਿ ਸਾਂਝਾਂ
ਲੇਖਕ : ਜਸਵਿੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਜੇ.ਪੀ. ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 112
ਸੰਪਰਕ : 97814-14118.

ਜਸਵਿੰਦਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ 'ਚ ਇਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ 8 ਕਿਤਾਬਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛਪ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਛਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾ, ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਨਫ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਹੋ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਭਾਵੁਕਤਾ, ਲੈਅ, ਰਵਾਨਗੀ, ਤਕਾਂਤ ਮੇਲ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੁਹਜਾਤਮਿਕ ਤੱਤ ਸਮੋਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬਿੰਬਾਂ ਦੀ ਕਲਾਤਮਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਉਹ ਪਿਆਰ, ਮਿਲਾਪ, ਤਾਂਘ, ਵੈਰਾਗ ਜਿਹੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਭਖਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਸੀਮਤ ਹੋਣ, ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ 'ਤੇ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਮਾਨਵਤਾ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। ਮੁਲਕ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਕੋਈ ਬਹੁਤੇ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਮੋਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਕਿਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਖੜਦਿਆਂ ਵਿਹਲੜਾਂ 'ਤੇ ਕਟਾਖਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਜ ਦੇ ਦੰਭੀ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਉਂਗਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ ਪਰ ਅੰਦਰ ਚੋਰ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਤਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰਚਨਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ।

ਂਮੋਹਰ ਗਿੱਲ ਸਿਰਸੜੀ
ਮੋ: 98156-59110
ਫ ਫ ਫ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15-03-2020

  ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਬਲਦੀ ਰਹੀ
ਕਵੀ : ਸੁਖਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 'ਚੰਦਨ'
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਐਲ. ਕੇ. ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : ਅੰਕਿਤ ਨਹੀਂ, ਸਫ਼ੇ : 60
ਸੰਪਰਕ : 97795-54684

'ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ ਬਲਦੀ ਰਹੀ' ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਚ 54 ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਕੁਝ ਗ਼ਜ਼ਲਨੁਮਾ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਚ ਪਿਆਰ-ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਤਰਾਨੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤੜਪ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਦਗੇਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਬੇਵਫ਼ਾਈਆਂ ਦੀ ਚਸਕ ਬਹੁ-ਗਿਣਤੀ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਚ ਭਾਰੂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਥੱਲੇ ਦਬ ਰਹੇ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਤੜਕ-ਭੜਕ ਨੂੰ ਵੀ ਫਿੱਕਾ ਪਾ ਰਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ :
ਦਿਸਦੇ ਨਾ ਇੱਥੇ ਕਿਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤ ਨੀ।
ਖੇਡਣ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਨਾ ਹੀ ਢਾਬ ਵਾਲੀ ਰੇਤ ਨੀ।
ਕਿਹੜਾ ਕੱਲਿਆਂ ਦਾ ਚਿੱਤ ਬਹਿਲਾਵੇ।
ਪਿੰਡ ਸੋਹਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ , ਮੇਰੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਵੇ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਸਿਸਟਮ, ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ-ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਵਲੂੰਧਰਦੀ ਹੈ। ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਚ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਜ 'ਚ ਟੁੱਟਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਵੀ ਔਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹਾਮੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ 'ਚ ਵਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਤਰਸਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਤੜਪ ਬਿਆਨਦਾ 'ਚੰਦਨ' ਲਿਖਦਾ ਹੈ :
ਪ੍ਰਦੇਸੀਂ ਵਸੇ ਪੁੱਤ ਦੇਖਣ ਲਈ, ਮਾਵਾਂ ਤਰਸਦੀਆਂ ।
ਘੁੱਟ ਗਲਵੱਕੜੀ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਕਿੰਝ ਬਾਹਵਾਂ ਤਰਸਦੀਆਂ।
ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਅੰਤ 'ਚ ਮਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਵਿਰਦੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਾਦਸਾ ਹੀ ਹਾਦਸਾ, ਨੰਨੀ-ਮੁੰਨੀ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪੁਤਲੇ, ਧੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ।

ਂਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੜੈਲੀ
ਮੋ: 98153-91625
ਫ ਫ ਫ

ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਾਸਿਲ
ਲੇਖਕ : ਪ੍ਰਿੰ: ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫਤਹਿਪੁਰੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਜ਼ਾਦ ਬੁੱਕ ਡੀਪੂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਮੁੱਲ : 350 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 255
ਸੰਪਰਕ : 98146-19342.

ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਚ ਏਨਾ ਕੁਝ ਅਣਸੁਖਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਵਾਪਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਚੁੱਪ ਹੀ ਵੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਚੁੱਪ ਵੱਟ ਲੈਣਾ ਵੀ ਬਿੱਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਨਿਬੜਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰ: ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫਤਹਿਪੁਰੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਨਾਂਹਵਾਚੀ ਵਰਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਵੀ ਰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸੇਧਗਾਰ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਾਸਿਲ' ਪ੍ਰਿੰ: ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਫਤਹਿਪੁਰੀ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕ ਕੁਝ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਅਤੇ ਤਲਖ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਮੂਲਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅੰਤਰ-ਵਿਰੋਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਂਝਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸਮਾਜ, ਧਰਮ, ਸਾਹਿਤ ਆਦਿ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਲਘੂ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭਾਵਪੂਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੇਖਕ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਵਲ ਮਸਲੇ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਹੀ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਲੇਖਕ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰਥਕ ਰਾਇ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਰਬਪੱਖੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਲੇਖਕ ਆਪਣਾ ਸਾਹਿਤਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਅੱਨਾ ਕਾਰੇਨਿਨਾ
ਲੇਖਕ : ਲਿਓ ਤਾਲਸਤਾਏ
ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦਕ : ਅਨੇਮਨ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸੰਗਮ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਸਮਾਣਾ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 184
ਸੰਪਰਕ : 99151-03490.

ਤਾਲਸਤਾਏ ਦੇ ਕਲਾਸਿਕ ਨਾਵਲ ਅੱਨਾ ਕਾਰੇਮਿਨਾ ਦਾ ਅਨੇਮਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਸਰਲ ਤੇ ਸੌਖਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਜੇਬ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਰਦ ਔਰਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤਹਿਆਂ ਨੂੰ ਫਰੋਲਣ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ ਤਾਲਸਤਾਏ। ਜਟਿਲ ਕਥਾਨਕ ਵਾਲੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਹਨ : ਕਾਰੇਨਿਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨੁਪ ਕਾਰੇਨਿਨਾ, ਕਾਰੇਨਿਨਾ ਦਾ ਭਰਾ ਓਬਲੰਸਕੀ, ਕਾਰੇਨਿਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਰਾਂਸਕੀ, ਓਬਲੰਸਕੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਡਾਲੀ, ਡਾਲੀ ਦੀ ਭੈਣ ਕਿਟੀ, ਕਿਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇੱਛਕ ਲੈਵਿਨ, ਲੈਵਿਨ ਦਾ ਮਤਰੇਆ ਭਰਾ ਕਾਜ਼ਨੀਸ਼ੇਵ, ਅੱਨਾ ਦੀ ਵਿਗੜੈਲ ਸਹੇਲੀ ਬੈਟਸੀ ਜੋ ਦੂਰੋਂ ਵਰਾਂਸਕੀ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਵਰਾਂਸਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵਰਾਂਸਕਾਇਆ, ਅੱਨਾ ਕਾਰੇਨਿਨਾ ਦੰਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੈਰੀਓਜ਼ਾ, ਅੱਨਾ ਤੇ ਵਰਾਂਸਕੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੀ ਧੀ ਐਨੀ, ਪੁਰਾਤਨ/ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਸਤੀ ਲੀਡੀਆ।
ਹੁਣ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ। ਅੱਨਾ ਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਕਾਰੇਨਿਨਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤੀ ਬਣਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਵਰਾਂਸਕੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਟੀ ਅੱਗੇ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਫਿਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਨਾ ਦੇ ਭਰਾ ਭਰਜਾਈ ਵਿਚਲੀ ਅਣਬਣ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਉਪਰੰਤ ਉਥੇ ਆਈ ਕਿਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਡਾਂਸ ਪਾਰਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਨਾ ਵਰਾਂਸਕੀ ਨਾਲ ਡਾਂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੈਵਿਨ ਕਿਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਦੀ ਦਾ ਇਛੱਕ ਹੈ ਪਰ ਕਿੱਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਾਂਸਕੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੈਵਿਨ ਦਾ ਭਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਕਿਸਾਨ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈ। ਅੱਨਾ ਅਚਾਨਕ ਵਰਾਂਸਕੀ ਦੀ ਮਾਂ ਵਰਾਂਸਕਾਇਆ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਇਸ਼ਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਬੁਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਰਾਂਸਕੀ ਤੇ ਅੱਨਾ ਖੂਬ ਨੇੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਕ ਧੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਨਾ ਦਾ ਪਤੀ ਕਾਰੇਨਿਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ ਜਿਥੇ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਾਂਸਕੀ ਨਾਲ ਝਿਜਕਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਤਾਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾ ਸਕਦੀ। ਵਰਾਂਸਕੀ ਤੇ ਅੱਨਾ ਵਿਚਾਲੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵੀ ਮੱਠਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਿਚ ਹੀ ਵਰਾਂਸਕੀ ਨੂੰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਮਿਲਣ ਗਈ ਅੱਨਾ ਗੱਡੀ ਹੇਠ ਸਿਰ ਦੇ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੈਵਿਨ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੇ ਹੋਏ ਤਾਲਸਤਾਏ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੈ/ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸਾਰ ਨਾਵਲ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਪੂਰਾ ਅਨੰਦ ਲੈਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਵਲ ਹੀ ਪੜ੍ਹੋ।

ਂਡਾ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ
ਮੋ: 98722-60550
ਫ ਫ ਫ

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰੰਗ
ਲੇਖਕ : ਸਾਗਰ ਸਿੰਘ ਭੂਰੀਆ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 99
ਸੰਪਰਕ : 94644-91469.

ਸ਼ਾਇਰ ਸਾਗਰ ਸਿੰਘ ਭੂਰੀਆ ਨੇ ਪਲੇਠੀ ਕਾਵਿ-ਕਿਤਾਬ 'ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰੰਗ' ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਕਹਿਣਆ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਇਰ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਵ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਥਲੀ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੇ ਫੂਲ' (ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਅਤੇ 'ਅਸਲੀ ਵਾਰਿਸ' (ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਜਗਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਸਬੱਬ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਲ ਵੀ ਮੋੜਾ ਕੱਟਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਹਿਮਾਚਲੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਫੁੱਲਾਂ ਲੱਦੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਕਿਰਤਕ ਭੂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਕ ਮਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜਣਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਮਾਂ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੋਂ ਨਿਛਾਵਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪ ਤਾਂ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਥੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦੇਣਦਾਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ 'ਪਿਛਲੇ ਅਉਗੁਨ ਬਖਸਿ ਲਏ ਪ੍ਰਭੁ ਆਗੈ ਮਾਰਗਿ ਪਾਵੈ' 'ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਉੱਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਪਰਤ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਡਵਿੱਢਾ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਹਿਤਲ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਾ ਪਏਗਾ। ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵੱਲ ਵੀ ਪਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੰਗੇਰਾ ਸ਼ੁੱਭ ਸ਼ਗਨ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਉਡੀਕ ਰਹੇਗੀ।

ਂਭਗਵਾਨ ਢਿੱਲੋਂ
ਮੋ: 98143-78254.
ਫ ਫ ਫ

ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਦਰਦਾਂ ਦੇ
ਦਰਦ ਕਿਰਸਾਨੀ ਦਾ

ਸ਼ਾਇਰ : ਅਸ਼ੋਕ ਚਟਾਨੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਜਕਾਰਤਾ ਪ੍ਰਿੰਟਰਜ਼ ਐਂਡ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਮੋਗਾ
ਮੁੱਲ : 50, 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 80, 76
ਸੰਪਰਕ : 98147-33796.

'ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਦਰਦਾਂ ਦੇ' ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਹਨ ਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਵਿ-ਰਚਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਚਟਾਨੀ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਬੂਬ ਦੀਆਂ ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਉਲਝੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਤੇ ਉਂਗਲ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਵਿਅੰਗ' ਤੇ 'ਅਸਾਂ ਕੈਸਿਟ ਕਢਵਾਈ' ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ ਜੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਹਨ ਪਰ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਸੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਤਰਜੀਹੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛਪੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਅਰ ਭਾਵੇਂ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਖੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਅਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਅਸ਼ੋਕ ਚਟਾਨੀ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਪੁਸਤਕ 'ਦਰਦ ਕਿਰਸਾਨੀ ਦਾ' ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਗੀਤ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖ਼ੇਤਰ ਬਹੁਤਾ ਕਰਕੇ ਅਨਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤਕ ਗੀਤ ਲਿਖੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤਕ ਪਹਿਚਾਣ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਹਲਕੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਘਟੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਹੈ ਨਹੀਂ। ਪਰ 'ਦਰਦ ਕਿਰਸਾਨੀ ਦਾ' ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਦਾ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਾਬਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਚਟਾਨੀ ਨੇ ਕਿਰਸਾਨ ਦੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਾਰੀਕ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਕੜਿਆ ਹੈ। ਅਸ਼ੋਕ ਚਟਾਨੀ ਦੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਦਈ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਂਗੁਰਦਿਆਲ ਰੌਸ਼ਨ
ਮੋ: 9988444002
ਫ ਫ ਫ

ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਚਾਂ
ਲੇਖਕ : ਜਸਦੇਵ ਜੱਸ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਰੈੱਡ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 98784-53979.

ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਚੇਤ ਕਲਪਨਾ ਅਤੇ ਕਥਾ ਸਿਰਜਣ ਦਰਮਿਆਨ ਅੰਤਰ-ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੇਲਜੋਲ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿੰਬਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਜੁੜਦਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੀਰੋ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ ਨਾਲ ਜਾ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ 13 ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਹਨ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਸ਼ੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ : ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਹਠ (ਢਲਾਣ ਤੇ ਰੁਕੇ ਕਦਮ); ਲੜਕੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ 'ਰਕੀਬੀ' (ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ); ਅਪਾਹਜ ਬੰਦੇ ਦਾ ਵੀ ਦਿਲ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਗੌਰਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਚਾਂ) ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਚ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ 'ਤੇ ਬੋਝ (ਭਾਰ); ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਦਾ ਟੂਣਾ (ਜਾਦੂ); ਬਦਨਾਮ ਔਰਤ ਦਾ ਹਸ਼ਰ (ਜੂਠ); ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਮੱਠੇ ਪੈਣਾ (ਬੁਝੇ ਹੋਏ); ਸਾਢੂ ਨੂੰ ਸਾਢੂ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕੁੱਤਾ ਵਾਢੂ (ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ); ਫ਼ੌਜੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ (ਤਿਲਕਣ); ਮਰ ਰਹੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ (ਬਾਪੂ); ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦਾ ਮਨ-ਪਰਚਾਵਾ (ਪਿੰਡ ਵਾਲੀ); ਜੱਟ ਬਨਾਮ ਐਸ.ਸੀ.ਂਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦੀ ਸਮਝ (ਤੂੰ ਕੌਣ ਤੇ ਮੈਂ ਕੌਣ); ਲੰਮੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਵਰਤਾਵ (ਮੌਤ ਦਾ ਚਿਹਰਾ) ਆਦਿ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ।
ਕਲਾਤਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਹਾਣੀਆਂ 'ਵਿਰਕੀ ਟੱਚ' ਜਾਂ 'ਮਾਅਮ ਟੱਚ' ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਕੇਵਲ ਇਕੋ ਪੰਕਤੀ ਕਥਾ ਦਾ ਭਾਵਪੂਰਤ ਅਰਥ-ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ : 'ਤੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਭੱਠੀ ਢਾਹ ਜੇ, ਚੱਲ ਓ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਆਂ, ਬਣਾ ਫਿਰ ਮੁੜ ਕੇ ਭੱਠੀ... ਪੰ. 16; 'ਹਾਂ...ਹਾਂ... ਕਿਉਂ ਨੀਂ? ਉਹਦੀਆਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਐਨੀਆਂ ਕਹੀਆਂ, ਤੇਰੀ ਇਕ ਨਾ ਕਹੂੰਗੀ' ਪੰ. 24; 'ਆਹ ਟੁੰਡ ਜਿਹਾ ਤਾਂ ਪਰ੍ਹੇ ਰੱਖ' ਪੰ. 37; 'ਜੇ ਇਕ ਇਕ ਕਿਲਾ ਵੇਚ ਚੌਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹਾਂਗਾ ਤਾਂ ਮਗਰ ਬਿਟੂ ਲਈ ਕੀ ਬਚੇਗਾ... ਪੰ. 41; 'ਜਿਵੇਂ ਮੋਹੀ ਨੇ ਸੱਚੀਂ ਉਹਦੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।' ਪੰ. 47; 'ਇਹ ਜੂਠ ਨੀਂ ਖਾਂਦੀ' ਪੰ. 53; 'ਤੇ ਮੈਂ ਪਦਮਾ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਠੰਡਾ ਤੇ ਯਖ਼ ਹਾਂ' ਪੰ. 63; 'ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਬਣਾਂਦਾ ਓ ਬੰਦਾ... ਦਾਰੇ ਦਾ ਸਾਢੂ.... ਪੰ. 67; ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਚਿੱਠੀ.. ਘੁੱਟ ਕੇ ਸੀਨਾ ਨਾਲ ਲਾ ਲਿਆ... ਪੰ. 74; 'ਹੁਣ ਆਖਰੀ ਟੈਮ ਕਾਹਨੂੰ ਧਰਮ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰਨਾ, ਪੰ. 79; 'ਕਹਿੰਦੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਤਾਂ ਵੇਖਦੀ ਤੀ ਬੀ ਤੂੰ ਕਿਤੇ, ਸਾਡੇ ਨਵੇਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਭੰਡੀ ਨਾ, ਬੀ ਉਥੇ ਜੀਅ ਨੀ ਲੱਗਿਆ' ਪੰ. 88; 'ਐਨਾ ਚਿਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕੱਠੇ ਖਾਧੇ ਪੀਤਿਆਂ... ਨਾਲੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੌਣ ਮੈਂ ਕੌਣ, ਪੰ. 93; '... ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਸੌਂ ਗਿਆ' ਪੰ. 104.
ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 98144-46007.
ਫ ਫ ਫ

ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਖ਼੍ਵਾਬ
ਲੇਖਕ : ਆਤਮਜੋਤ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ (ਸਜਿਲਦ), ਸਫ਼ੇ : 96
ਸੰਪਰਕ : 78885-94324.

'ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਖ੍ਵਾਬ' ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਰਾਹੀਂ ਆਤਮਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ 'ਚ ਜੇਠੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਇਨਾਤ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਆਸ ਜਗਾਈ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਇਕ ਕਾਦਰ ਦੀ ਸੂਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕੁੱਲ ਦੁਨੀਆ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਰੰਗ 'ਚ ਰੰਗੀ, ਉਸ ਕਾਦਰ ਨੂੰ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ੈਅ ਵਿਚੋਂ ਮਹਿਸੂਸਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗੀ। ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ 40 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜੋ 'ਤੇਰਾ ਜ਼ਿਕਰ' ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 'ਜਲਦ ਮਿਲਾਂਗੇ' ਤੱਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਦਾ ਹੀ ਖ਼ੁਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਗਤ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ 'ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ' ਦੇ ਨਾਂਅ ਦੀ ਸੰਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 'ਢੂੰਡ ਫਿਰੀ' ਨਜ਼ਮ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ, ਬੇਲਿਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ, ਧਰਤੀਆਂ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਤਰੀਵ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਭਾਲਣਾ ਪਵੇਗਾ :
ਢੂੰਡ ਰਿਹਾਂ ਮੈਂ ਮਨ ਤਨ ਅੰਦਰ/ਭੇਤ ਅਚੰਭੇ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ।
ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉੱਡ ਜਾਂਦੇ/ਪੰਛੀ ਰੋਂਦੇ ਨਾ ਪਿੱਛੇ ਲਕੀਰਾਂ ਦੇ।
ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਉਹ ਹੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਤੇ ਉਹ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਸਤੀ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਪਾਸਾਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ, ਮਹਿਸੂਸਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦੇਣਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪਰਮ ਧਰਮ ਹੈ :
ਖ਼ੁਦਾ ਬਣਾਇ/ਖ਼ੁਦਾ ਗਵਾਇ
ਖ਼ੁਦਾਇ ਖ਼ੁਦਾਇ/ਖ਼ੁਦਾਇ ਖ਼ੁਦਾਇ
ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ, ਇਕੋ ਨਾਮ, ਇਕੋ ਰੰਗ, ਇਕ ਉਮੰਗ, ਇਕ ਸਮਕਾਲ, ਸਿਫ਼ਤ ਅਤੇ ਅਸੀਸ ਰਾਹੀਂ ਟੁਰਿਆ, ਮਹਿਸੂਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਾਲ ਰੂ-ਬਰੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। 'ਫ਼ੁਹਾਰਾ', 'ਫੁੱਲ', 'ਖ੍ਵਾਬੀ ਮੰਜ਼ਰ', 'ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬਾਤ', 'ਫ਼ਰਿਆਦ', 'ਨੂਰ', 'ਖੈਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ', 'ਨਾਨਕਾਇ', 'ਨਦੀ ਦਾ ਗੀਤ', 'ਖ਼ਾਕ', 'ਖ਼ਿਆਲ', 'ਮੈਂ ਇਸ਼ਕ ਹਾਂ' ਅਤੇ 'ਤੂੰ ਹੀ ਸੁਲਤਾਨ' ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਜਿਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਿਹਨਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਹ ਗੁਰਬਾਣੀ 'ਚ ਦਰਜ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪੁਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਮੀਨ!

ਂਸੰਧੂ ਵਰਿਆਣਵੀ (ਪ੍ਰੋ:)
ਮੋ: 098786-14096.
ਫ ਫ ਫ

14-03-2020

 ਗਰਭ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਲੇਖਿਕਾ : ਡਾ: ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਿੰਘ ਬ੍ਰਦਰਜ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਮੁੱਲ : 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 102
ਸੰਪਰਕ : 98140-41345.

ਡਾ: ਹਰਸ਼ਿੰਦਰ ਕੌਰ ਕਿਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਕਿ ਡਾਕਟਰੀ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਇਕ ਪਰਸਿੱਧ ਲੇਖਿਕਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਪਗ 30 ਪੁਸਤਕਾਂ (ਹਿੰਦੀ, ਪੰਜਾਬੀ) ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ ਹਨ। ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ 'ਗਰਭ ਬਾਰੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ' ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਗਰਭ ਵਿਚਲੇ ਭਰੂਣ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਅਨੇਕਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੁੱਢ ਵਿਚ ਹੀ 'ਭਰੂਣ ਕੀ ਹੈ' ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਰੂਣ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਰੂਣ ਗਰਭ ਵਿਚ ਉਬਾਸੀ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਮਾਧਾਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤ ਦਾ ਤਣਾਅ ਵਧਣਾ, ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ, ਦਮੇ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਆਦਿ। ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੇਕਅਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਹੋਣੀ, ਥਾਇਰਾਇਡ, ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਘਾਟਾ ਹੋਣਾ, ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਰਸ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣੇ, ਨੀਂਦਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਆਉਣੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਖੁਰਾਕ ਵਿਚਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਬੜੇ ਹੀ ਗਿਆਨਵਰਧਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ, ਫਾਇਦੇ, ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਵਾਸਤੇ ਜੱਚਾ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ, ਗਰਭ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦੇ ਦੇ ਰੋਗ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਠਹਿਰ ਜਾਏ ਤਾਂ ਕੀ ਉਪਾਅ ਕਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਕਬਜ਼ ਦਾ ਗਰਭ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਲਹੂ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣੀ, ਗਰਭ ਵਿਚ ਪਲ ਰਹੇ ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਅਸਰ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਪੀੜ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਇਲਾਜ, ਗਰਭ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਜਮਾਂਦਰੂ ਰੋਗ ਅਰਥਾਤ ਲਗਪਗ 23 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਕਿੱਤੇ ਨਾਲ ਨਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੇਵਲ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਰੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੱਛਣ, ਪੈਂਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ, ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੋਚ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚਕ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਮੋ: 98555-84298
ਫ ਫ ਫ

ਇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਇਹ ਵੀ
ਲੇਖਕ : ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਮੁੱਲ : 450 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 352
ਸੰਪਰਕ : 011-42502364.

ਸ: ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਇਕ ਬਹੁਵਿਧਾਈ ਲੇਖਕ ਹੈ। ਮੁਢਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਖਿਆਤੀ ਇਕ ਪਰਿਪੱਕ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ, ਕਲਮੀ ਚਿਤਰਕਾਰ, ਵਚਨਕਾਰ (ਇੰਟਰਵਿਊਰ) ਅਤੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਛਾਪ ਛੱਡੀ ਹੈ। ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸ: ਭੁੱਲਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਕੋਈ ਸਹਾਨਭੂਤੀ ਜਾਂ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਬੇਟੀ ਬੀਬਾ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਾਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਚਲਾ ਹੀ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵਿਚ ਉਸੇ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦਾ ਸਵਿਸਤਾਰ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ 'ਪੁੱਠੀ ਧਰਤੀ' ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਡੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਲਟੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ ਵਿਚਲੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਨੌਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭੂਗੋਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਇਥੋਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸਥਾਨਾਂ (ਸਾਨ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ, ਲਾਸ ਵੇਗਾਸ, ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ, ਗੈਟੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ, ਮੈਡਮ ਟੂਸਉ ਦੀ ਮੋਮਸ਼ਾਲਾ.... ਆਦਿ) ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਲੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਕ-ਸਕੀਰੀਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਵਿਚ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਗ਼ਦਰ ਗਾਥਾ, ਅਮਰੀਕੀ-ਪੰਜਾਬੀਆਂ, ਫੁਟਕਲ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਆਦਿ ਦਾ ਅੰਕਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੇਖਕ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ (ਏਸ਼ੀਆ, ਯੂਰਪ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ) ਵਿਚੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਥ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੰਦਰੀ ਨੂਈ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਂਗਲ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ, ਛੇੜਨ ਅਤੇ ਉਕਸਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਨਿਰੰਤਰ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਧੌਂਸ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਇਕ ਅਭਿੰਨ ਅੰਗ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਕ ਅਨੁਭਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਠਕ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਟੁੰਬੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪਾਠ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸੈਰ ਬਾਰੇ ਲਿਖੀ ਇਕ ਸਰਬਾਂਗੀ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰਚਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਂਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136.
ਫ ਫ ਫ

ਖੁਲ੍ਹੇ ਲੇਖ
ਲੇਖਕ : ਪ੍ਰੋ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸੁੰਦਰ ਬੁੱਕ ਡਿਪੋ, ਜਲੰਧਰ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 155
ਸੰਪਰਕ : 0181-2623184.

ਪ੍ਰੋ: ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਰਚਿਤ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਸਤਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1929 ਵਿਚ ਛਪੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਠਕਾਂ ਵਲੋਂ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ ਬੜੀ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਇਕ ਅਲਬੇਲਾ ਲੇਖਕ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਮਿੱਥ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਵਲਵਲਿਆਂ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰੂਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, 'ਖ਼ਿਆਲ ਸੋਚੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਚਿੱਟੇ ਬਾਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਨੀਲੇ ਗਗਨ ਵਿਚ ਰੂਪਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।' ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਸਬੰਧੀ 17 ਲੇਖ ਇਕਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਵੰਨਗੀ ਵਜੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸਤਰਾਂ ਪੇਸ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ :
ਕਵਿਤਾ : ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਮੋਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਵਚਨ ਕਵਿਤਾ ਹਨ। ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਰੰਗ ਆਪ ਮੁਹਾਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਜੀਵਨ ਰੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇਕ ਸਤਰ ਲਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂਬੱਧੀ ਬਿਰਹਾ ਦੀ ਭੀਣੀ-ਬਾਣ-ਬਰਖਾ ਸਹਿਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਪਿਆਰ ਦਾ ਕੰਵਾਰਾਪਣ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ਰੱਬੀ ਦਰਬਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ। ਛੰਦਾਬੰਦੀ ਦੀ ਨਵਾਬੀ ਕੈਦ ਮੈਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਪਿਆਰ : ਪਿਆਰ ਮੱਲੋ-ਮੱਲੀ ਰਾਹ ਜਾਂਦਿਆਂ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, 'ਨਿਹੁੰ ਨਾ ਲਗਦੇ ਜੋਰੀਂ।' ਇਹ ਇਕ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਖਿੱਚ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਉੱਚੀ ਦਿਵਯ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਉਹ ਅੰਦਰ ਦਾ ਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਅੰਦਰ ਰਸੀਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਫੁੱਲ ਆਪੇ ਵਿਚ ਖਿੜਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਇਕ ਦ੍ਰਵਿਤਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਾਂਗ ਖਿਮਾ, ਦਯਾ ਤੇ ਸਦਾ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
ਮਜ਼ਬ : ਮਜ਼੍ਹਬ ਸਭ ਥੀਂ ਉੱਚਾ, ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਜੀਂਦਾ ਧਿਆਨੀ ਪਿਆਰ ਹੈ। ਸਿਮਰਨ ਅਥਵਾ ਯਾਦ ਇਲਾਹੀ ਜੀਵਨ ਰੂਹਾਨੀ ਹੈ। ਮਜ਼੍ਹਬ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਿਖਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਵਤਨ ਦਾ ਪਿਆਰ : ਵਤਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮੁੱਢ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਮਾਂ, ਭੈਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ, ਸਾਦਾ, ਪਰ ਅਸਗਾਹ ਜਿਹਾ ਖਸਮਾਨਾ ਹੈ।
ਕੀਰਤ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ : ਕੀਰਤ ਕਰਨੀ, ਸਿਫ਼ਤ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਉੱਚਾ ਵਿਸਮਾਦ ਰਾਗ ਹੈ।
ਮਿੱਤਰਤਾ : ਬਿਨਾਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਜੀਵਨ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪ ਪਾਈ ਅਕਲ ਹੈ ਤੇ ਅਕਲ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਰਕ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂਪੁਣੇ ਥੀਂ ਉੱਪਰ ਹੋ, ਵੱਡੇ ਜਵਾਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਮਿੱਤਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਡਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੈ, ਵਿਚਾਰਨਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਭਣਯੋਗ ਹੈ।

ਂਕੰਵਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੂਰੀ
ਮੋ: 93573-24241.
ਫ ਫ ਫ

ਸਚੁ ਵਾਪਾਰੁ ਕਰਹੁ ਵਾਪਾਰੀ
ਲੇਖਕ : ਪ੍ਰਿੰ: ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ 'ਘੇਈ' ਸਠਿਆਲਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਮੁੱਲ : 300 ਰੁਪਏ ਸਫ਼ੇ : 194
ਸੰਪਰਕ : 94630-74645.

'ਸਚੁ ਵਾਪਾਰੁ ਕਰਹੁ ਵਾਪਾਰੀ' ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ 'ਘੇਈ' ਸਠਿਆਲਾ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ 'ਕਰਤੇ ਹਥਿ ਵਡਿਆਈਆਂ' ਸਿਰਲੇਖ ਤਹਿਤ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਵਪੂਰਤ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਇਹ ਦੂਜਾ ਭਾਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲਈ ਕਰੜਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੇਖਕ ਦੀ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕਿੱਤੇ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਹੋਏ ਹਨ ਪਰ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਠਿਆਲੇ ਤੋਂ ਲੁਧਿਆਣੇ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਲੇਖਕ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੀਵਨ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਭਰਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਵੀ ਯੋਗ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਮੁਢਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪਰਪੱਕ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕੋਲ ਸਿਰੜ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਕਾਮ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਇਹ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਤਕਰੀਬਨ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਰੀਕ ਤੋਂ ਬਰੀਕ ਵੇਰਵੇ ਵੀ ਇਸ ਕਿਰਤ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹੜੀ-ਕਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਕਦੋਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਤਰਤ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਸ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ ਵਿਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਾਹਿਤਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹਨ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਚੱਲ ਨੀ ਜਿੰਦੇ
ਕਵੀ : ਜੀਤ ਹਰਜੀਤ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।
ਮੁੱਲ : 195 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 78
ਸੰਪਰਕ : 97816-77772.

'ਚੱਲ ਨੀ ਜਿੰਦੇ' ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਇਰ ਜੀਤ ਹਰਜੀਤ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਚ ਉਸ ਦੀਆਂ 75 ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਿਣਤੀ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਫੈਲੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਅਨਿਆਂ, ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪਾੜੇ ਤੋਂ ਡਾਹਢਾ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਚ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜੋਦੜੀ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਹੋਕਾ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ, ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤ 'ਚ ਆ ਰਹੀ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਝੋਰਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਠਹਿਰਾਅ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ :
ਚੱਲ ਨੀ ਜਿੰਦੇ, ਚੱਲ ਚਲਦੀ ਜਾਹ।
ਲੰਘ ਨੀ ਹੋਣਾ, ਖੜ੍ਹਕੇ ਇਹ ਦਰਿਆ।
ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮ, ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਗ਼ਮ, ਨਿਮਨ ਵਰਗੀ ਮਨੁੱਖ 'ਚ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਦੇ ਬੋਝ ਦੀ ਪੀੜਾ ਉਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਵਲੂੰਧਰਦੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਦਸਾਂ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਦਾ ਮੁਦੱਈ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰੋਟੀਆਂ ਸੇਕ ਰਹੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਘ੍ਰਿਣਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਦੁਆ ਕਰਦਾ ਕਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ :
ਖੁੰਢਾਂ ਉਤੇ ਮੇਲੇ ਲਾ ਕੇ
ਸਿਆਣੇ ਬੰਦੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹੋਵਣ।
ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹਿੱਕ ਠੋਕ
ਮੂੰਹ ਦੇ ਉਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਵਣ।
ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿੱਠਤ ਹੋਰ ਦੇ ਦੇਵੀਂ
ਨਲਕੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਖਾਰੇ ਨੂੰ।
ਤੱਤੀ ਵਾ ਨਾ ਲੱਗੇ ਰੱਬਾ,
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ।
ਕਵੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਧੁੰਦਲੇ ਭਵਿੱਖ, ਨਸ਼ਾਖੋਰੀ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ, ਕਿਸਾਨਾਂ-ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਦੁਰਗਤੀ ਤੋਂ ਡਾਹਢਾ ਖਫ਼ਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਰੋਟੇ, ਚਰਖ਼ੇ, ਮਾਹਲ, ਬੋਹਟੀ, ਪੂਣੀਆਂ, ਗੋਲੇਟੇ ਆਦਿ ਵਿਰਸਾਤੀ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਸਮੋ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨੀ ਯੁੱਗ, ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦੀ ਚਮਕ-ਦਮਕ ਹੇਠ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਰਹੇ ਮੂੰਹ-ਮਹਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਖੁਰ ਰਹੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਹ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਵਾਨ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਬਦਲ ਗਿਆ ਲੋਕੋ,
ਮੈਂ ਕੀਹਨੂੰ ਹਾਲ ਸੁਣਾਵਾਂ।
ਰੁੱਖ ਵੱਢ ਲਏ ਬਾਸ਼ਿੰਦਿਆਂ ਨੇ,
ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਰਾਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਛਾਵਾਂ।
ਇਸ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਰਵਾਨਗੀ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।

ਂਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੜੈਲੀ
ਮੋ: 98153-91625
ਫ ਫ ਫ

ਦੋ ਪਲ ਦੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ
ਲੇਖਕ : ਬੀਰ ਇੰਦਰ ਬਨਭੌਰੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਕੇ. ਜੀ ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
ਮੁੱਲ : 180 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 98554-66770.

'ਦੋ ਪਲ ਦੀ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ' ਬੀਰ ਇੰਦਰ ਬਨਭੌਰੀ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੱਲ 62 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਲਿਖ ਲਈਆਂ ਸਨ ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸਨ ਛਪ ਸਕੀਆਂ। ਹੁਣ ਉਸ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਵਸੀਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧ-ਸਾਧ ਕੇ ਪੁਸਤਕ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਰਹੂਮ ਆਲੋਚਕ ਡਾ: ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੈਣੀ ਦਾ ਰਾਇ ਹੈ : 'ਬਨਭੌਰੀ ਬੜੀ ਸਰਲ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਇਸ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੋਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਵਿਅੰਗ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।' ਬਨਭੌਰੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੱਖਾਂ-ਦੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਅਜ਼ਮਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਕਲਾ 'ਤੇ ਖਰੀਆਂ ਉੱਤਰਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ 'ਫਾਇਦਾ', 'ਆਤਮ ਰੱਖਿਆ, 'ਦੋਹੇ ਦਾ ਅਰਥ', 'ਸੰਗ ਸ਼ਰਮ', 'ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ', 'ਲੋਕ ਸੇਵਕ', 'ਮਾਂ', 'ਸੱਚ', 'ਮਿੱਠੂ ਦੋਧੀ ਤੇ ਬਾਂਦਰ', 'ਭੁਲੇਖਾ', 'ਊਤਿਆ ਆਵਾ', 'ਫ਼ਰਕ', 'ਭਾਰ', 'ਕੀਮਤ', 'ਸੋਚ', 'ਭਾਸ਼ਾ' ਤੇ 'ਪ੍ਰਬੰਧ' ਕਹਾਣੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਕਥਾ-ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਤੇ ਖਰੀਆਂ ਉਤਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਲਾਤਮਿਕ ਜੁਜ਼ ਵੀ ਹੈ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਰੌਚਿਕਤਾ ਵੀ। ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਓਹਲਾ ਵੀ ਅੰਤ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਨਭੌਰੀ 'ਚ ਹੋਰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਬਣਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਆਸਾਰ ਹਨ।

ਂਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ
ਮੋ: 94635-37050
ਫ ਫ ਫ



Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX