ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਅਰੁਣ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਸਦਨ 'ਚ ਚੁੱਕਿਆ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈ ਕੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਮੀਟਰ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ
. . .  7 minutes ago
'ਪੜ੍ਹੋ ਪੰਜਾਬ ਪੜ੍ਹਾਓ ਪੰਜਾਬ' ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਤਾਇਨਾਤ
. . .  14 minutes ago
ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਦੀ, 22 ਫਰਵਰੀ (ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ)- ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਅੱਜ 'ਪੜ੍ਹੋ ਪੰਜਾਬ ਪੜ੍ਹਾਓ ਪੰਜਾਬ' ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ....
ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ : ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਐਲਾਨ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਜਾਰੀ
. . .  27 minutes ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 22 ਫਰਵਰੀ (ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ)- ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਕਾਲਜ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਐਲਾਨ 'ਤੇ ਚਰਚਾ....
ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂ
. . .  25 minutes ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 22 ਫਰਵਰੀ (ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ)- ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਬਜਟ ਇਜਲਾਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ....
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ 'ਚ ਬੀ. ਐੱਸ. ਐੱਫ. ਨੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੈਰੋਇਨ
. . .  48 minutes ago
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 22 (ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ)- ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੌਮੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਚੌਕੀ ਮੱਬੋ ਕੇ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਬੀਤੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਘੁਸਪੈਠੀਆਂ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੀ. ਐੱਸ. ਐੱਫ. ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਲੋਂ ਲਲਕਾਰਦਿਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ...
ਡੀ. ਐੱਸ. ਹੁੱਡਾ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਿਆ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਫਰਵਰੀ- ਸਰਜੀਕਲ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਡੀ. ਐੱਸ. ਹੁੱਡਾ (ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ) ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ...
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਅੱਜ ਹੋਵੇਗੀ ਸੁਣਵਾਈ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 22 ਫਰਵਰੀ- ਬੀਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਸੀ. ਆਰ. ਪੀ. ਐੱਫ. ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਅੱਜ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਸੁਣਵਾਈ...
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ 'ਪੜ੍ਹੋ ਪੰਜਾਬ, ਪੜ੍ਹਾਓ ਪੰਜਾਬ' ਦੀ ਅੱਜ ਹੋ ਰਹੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਮੁਹੱਈਆ ਹੋਵੇਗੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ
. . .  about 2 hours ago
ਸੰਗਰੂਰ, 22 ਫਰਵਰੀ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੋਰੀਆ)- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ 'ਪੜ੍ਹੋ ਪੰਜਾਬ, ਪੜ੍ਹਾਓ ਪੰਜਾਬ' ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਬੇਸ਼ੱਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸੱਦੇ 'ਤੇ ਬਾਈਕਾਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਸਿੱਖਿਆ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਅੱਜ ਹਰ ਹਾਲਾਤ 'ਚ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਇਸ...
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਜਾਰੀ
. . .  about 2 hours ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 22 ਫਰਵਰੀ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵਾਰਪੋਰਾ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਅੱਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ...
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
. . .  about 2 hours ago
ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਤੇ ਦੋ ਨਬਾਲਗ ਲੜਕਿਆਂ ਖਾਧੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਦਵਾਈ, ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਕਲਾਨੌਰ, 21 ਫਰਵਰੀ (ਪੁਰੇਵਾਲ)-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਬਲਾਕ ਕਲਾਨੌਰ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਦੋ ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕਿਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਦਵਾਈ ਖਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ...
ਇਰਾਕ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਵੱਲੋਂ ਆਈ.ਐੱਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 13 ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ
. . .  1 day ago
ਬਗ਼ਦਾਦ, 21 ਫਰਵਰੀ - ਇਰਾਕ ਦੀ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਆਈ.ਐੱਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 13 ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਰੰਜਸ਼ ਕਾਰਨ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਖ਼ੂਨੀ ਝੜਪ ਗੋਲੀ
. . .  1 day ago
ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ,21 ਫ਼ਰਵਰੀ [ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ ]- ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਹੰਸਾਲੀ ਵਿਖੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ. ਰੰਜਸ਼ ਕਾਰਨ ਦੋ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਖ਼ੂਨੀ ਝੜਪ ਵਿਚ ਇਕ ਦੇ ਲਗੀ ਗੋਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ...
ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ
. . .  1 day ago
ਵੇਰਕਾ 21 ਫਰਵਰੀ (ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਗਾ)- ਕਸਬਾ ਵੱਲਾ ਤੇ ਮਕਬੂਲਪੁਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਂਦੇ ਇਲਾਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨਗਰ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਕਾਰਨ 26 ਸਾਲਾਂ ਦੋ ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਪਤਨੀ ...
ਡੇਢ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਪੁੰਛ-ਰਾਵਲਕੋਟ ਰਸਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ
. . .  1 day ago
ਪੁੰਛ, 21 ਫਰਵਰੀ - ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਡੇਢ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਰਾਸ ਐੱਲ.ਓ.ਸੀ ਟਰੇਡਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਪੁੰਛ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਵਨ ਅਨੰਦ...
ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਜਨਰਲ ਰਵੀ ਥੋਡਗੇ ਹੋਣਗੇ ਸੀ.ਓ.ਏ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਮੈਂਬਰ
. . .  1 day ago
ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਲਾਹੌਲ ਤੇ ਸਪਿਤੀ 'ਚ ਹੋਈ ਤਾਜ਼ਾ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ
. . .  1 day ago
ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਸੂੰਢ ਮੁੜ ਕਾਂਗਰਸ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ
. . .  1 day ago
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਈ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ
. . .  1 day ago
ਅਗਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਚੋਟੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
. . .  1 day ago
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..
ਜਲੰਧਰ : ਵੀਰਵਾਰ 2 ਕੱਤਕ ਸੰਮਤ 550
ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ: ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। -ਅਚਾਰੀਆ ਸ੍ਰੀ ਮਹਾਪ੍ਰਯਗਿਆ

ਸੰਪਾਦਕੀ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਸਰਕਾਰ?

ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਇਕ ਬਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ, ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਖ਼ਬਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਮੀਡੀਆ, ਸਮਾਜ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਗੱਲ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਹੈਵਾਨੀਅਤ ਦੀ

ਹਾਲ ਵਿਚ ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇਖੀ 'ਮੰਟੋ'। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਕਬੂਲ ਅਫਸਾਨਾ-ਨਿਗਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ। ਸਾਅਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਮਜਮੂਨ ਸੀ। ਸਾਰੀ ਫਿਲਮ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਗੱਲ ਦੀ ਦਲੀਲ ਰਹੀ। ਅਦਬ ਕਦੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਖੈਰ, ਮੇਰਾ ਸਬੰਧ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਨਿਗਮੀ ਚੋਣਾਂ

ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਮਿਊਂਸਪਲ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਸੀ ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮਿਲੇ ਮੱਠੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਬੇ ...

ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ »

ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ

ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤਬਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲੋਂ ਜੰਗ ਰਾਹੀਂ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਦੇ ਸਫਰ 'ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਤੋਂ 5 ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਬਹਿ ਕੇ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤਬਕੇ ਨੇ ਬੜੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਤਨਾਜ਼ਾ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਾ ਕੇ ਆਪਸੀ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੇ ਖਿਚਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਨਾਸਿਬ ਨੀਤੀ ਨਾ ਅਪਣਾਈ ਜਾ ਸਕੀ।
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਕਰਾਚੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਤੇ ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮਿਲ ਬਹਿ ਕੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ 'ਚ ਸਨ। ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਤੇ ਲਿਆਕਤ ਅਲੀ ਖਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਸੋਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੀ। ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਇੰਤਹਾਪਸੰਦ ਨੇਤਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਕ ਜੰਗੀ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਤਬਕੇ ਨੇ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਾਨਾ ਖਵਾਬ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਕਰਨ। ਕਾਇਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਜਿਨਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਮਸ਼ਵਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਜਾਨਣ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਮੁਨਾਸਿਬ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਾ ਬਣਾ ਲੈਣਗੇ। ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜੀ ਕਮਾਂਡਰ ਹਰ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਲੜਾਈ ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕੁਝ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਤੇ ਮਨਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਕਬਾਇਲੀ ਪਠਾਣਾਂ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਜਜ਼ਬਾਤ ਭੜਕਾ ਕੇ ਜੇਹਾਦ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੇਠ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਜੇਹਾਦ-ਏ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਖਿੱਤੇ 'ਚ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਮੁਜਾਹਿਦ (ਜੇਹਾਦੀ) ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਆਏ ਹਨ। ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੇਠਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਠਾਣਾਂ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ, ਕਸਬਿਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਾਂ 'ਤੇ ਕਸਬਿਆਂ 'ਚ ਲੁੱਟ-ਮਾਰ ਦੀ ਇੰਤਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਲੁੱਟੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਹਨ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ।
ਆਮ ਸਾਦਾ ਤੇ ਨਿਹੱਥੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੀ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਵਾਨ ਧੀਆਂ-ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਅਗਵਾ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਆਏ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਸਭ ਭਾਂਡਾ-ਠੀਕਰ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਾਂ ਲੁੱਟ ਲਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਪਕੜ-ਧਕੜ ਕਰ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੇਹਾਦ-ਏ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਕਰੀਬ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੁੱਟੇ-ਪੁੱਟੇ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਜਵਾਨ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਰੇਆਮ ਨਿਲਾਮੀਆਂ ਹੋਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਜੋ ਵੀ ਬੰਦਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੁੱਟੇ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਲੁੱਟਿਆ ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫਸਰ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੁਕੰਮਲ ਰਾਬਤੇ ਵਿਚ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਜੋ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਬੜਾ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਬੜੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਨਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਜੰਗ ਦੇ ਕਈ ਮੁਹਾਜ਼ ਖੁੱਲ੍ਹਵਾ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਇੰਜ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੇਠ ਕਸ਼ਮੀਰ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਿੱਲੀ ਗਿਆ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਮੁਕੰਮਲ ਬਹਾਲ ਕਰਾਏ ਤੇ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਕਰੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਜਿਸ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਕਬਜ਼ਾ ਖ਼ਤਮ ਕਰਵਾਏ ਤੇ ਮਸਲਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਨਾਸਿਬ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾਏ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੋ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਇਕ ਆਜ਼ਾਦ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਰੂਪ 'ਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ 'ਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਬਾਇਲੀ ਜੇਹਾਦੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਤਾਦਾਦ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅੰਦਰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕੁਝ ਦਸਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਇੰਜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਇੰਜ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਲੋਂ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਕਰਤਾ-ਧਰਤਾ ਜਰਨੈਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤੇ 'ਚ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜਰਨੈਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਏ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਅਸਰ-ਓ-ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਗੂਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੇ ਕਈ ਕੱਟੜ ਆਗੂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਣ।
ਦਰਅਸਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਇਕ ਬਣੀ-ਬਣਾਈ ਫ਼ੌਜ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਿਆਸਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਮਾਇਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਜ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਦੀ ਗਈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਲੋਂ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਮਾਸਕੋ (ਰੂਸ) ਦੇ ਹਕੂਮਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਸਾਮਰਾਜੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਖਿੱਚਾਤਾਣੀ ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 'ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਲਾਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਅਮਲ ਦੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਰਿਆਸਤ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ-ਫਿਜ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਛਾ ਗਏ। ਇੰਜ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦੀ ਇਕ ਦਰਦਨਾਕ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ। (ਬਾਕੀ ਕੱਲ੍ਹ)


-ਖਾਲਸਾ ਹਾਊਸ, ਚੱਕ ਨੰ: 97/ਆਰ ਬੀ ਜੌਹਲ, ਤਹਿ: ਜੜ੍ਹਾਂਵਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ੈਸਲਾਬਾਦ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX