ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਪਹੁੰਚੀ ਘਰ
. . .  14 minutes ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਗਰਨੇਡ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ...
ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਜਤਾਇਆ ਅਫ਼ਸੋਸ
. . .  19 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਆਪ ਵਿਧਾਇਕ ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜਤਾਇਆ...
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ
. . .  25 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਅਸਥਾਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਸ ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ...
ਆਈ.ਆਰ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 20 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ
. . .  32 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਪਟਿਆਲਾ ਹਾਊਸ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਈ.ਆਰ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 20 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ...
ਵਾਰਾਨਸੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਅੱਗ
. . .  about 1 hour ago
ਵਾਰਾਨਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਵਾਰਾਨਸੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ...
ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਆਉਣਗੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ
. . .  about 1 hour ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ 'ਚ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ...
ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਮੁੜ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ
. . .  about 1 hour ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ 'ਚ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਮੁੜ ਤੋਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਪਹੁੰਚ...
ਕੈਪਟਨ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 50 ਲੱਖ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ
. . .  about 2 hours ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ੱਕੀਆਂ...
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਵਿਵਾਦ : ਅਲੋਕ ਵਰਮਾ ਅੱਜ ਬੰਦ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣਗੇ ਰਿਪੋਰਟ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅਲੋਕ ਵਰਮਾ ਅੱਜ ਬੰਦ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਖਲ...
ਸੋਨੀਆ ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਵ. ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਅੱਜ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਲ ਜਾ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਅਜੀਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ

ਚੀਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਨ ਦਾ ਜਨੂੰਨ

ਗੱਲ ਕੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਪਰਸੋਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਰੀਬ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਮਈ 1998 ਵਿਚ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਨਤਾਂਤਰਿਕ ਗਠਬੰਧਨ (ਐਨ. ਡੀ. ਏ.) ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਵਿਚ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਨੇਤਾ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡਿਸ ਨੇ ਜਦੋਂ ਫ਼ੌਜੀ ਰਣਨੀਤਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਚੀਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੰਬਰ ਇਕ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਕਈ ਸਾਥੀ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਨੱਕ-ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਐਨ. ਡੀ. ਏ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮ ਸੇਵਕ ਸੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਰਜ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਨਾਗਵਾਰ ਹੋ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਸੀ। ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਾਰਜ ਦੀ ਇਹ ਸਾਫਗੋਈ ਚੰਗੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦੀ ਸੀ।
ਇਹ ਦਿਲਚਸਪ ਸੀ ਕਿ ਸੰਘ ਅਤੇ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੋ ਆਪਾ ਵਿਰੋਧੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਾਲੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਇਕ ਸੁਰ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਠੀਕ ਉਂਝ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ 1942 ਵਿਚ ਬਰਤਾਨੀਆ ਹਕੂਮਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਛੱਡੋ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਾਰਜ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਨ। ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਜਿਥੇ ਆਪਣੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਮੁਸਲਿਮ ਵਿਰੋਧੀ ਸੋਚ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਚੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਬਿਰਾਦਰਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਜਾਰਜ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਕਈ ਅਖੌਤੀ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਸਮੇਤ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਜਾਰਜ ਦੀ ਕਾਫੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਾਰਜ ਅੱਜ ਭਾਵੇਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਮਰਥ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ ਪਰ ਚੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵੀ ਉਸ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਂਝ ਨਾ ਤਾਂ ਚੀਨੀ ਖ਼ਤਰਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਨਵਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਾਰਜ ਫਰਨਾਂਡੀਸ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਚੀਨ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਡਾ: ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਬੱਚਾ ਹੱਤਿਆ' ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਕਬਜ਼ੇ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਨਾ ਦੇਣ ਪਰ ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਲੋਹੀਆ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੀਨੀ ਨੇਤਾ ਚਾਊ ਐਨ. ਲਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਅੰਗ ਮੰਨਣ ਵਿਚ ਜ਼ਰਾ ਵੀ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆਂ ਸਿਰਫ਼ 11 ਸਾਲ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਓ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿਚ ਚੀਨ ਦੀ ਲਾਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੀ ਕੁੱਲ ਨੌਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹਿਰੂ ਉਦੋਂ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੀਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਧਰ, ਮਾਓ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਮਵਾਦੀ ਕੱਟੜਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਉਹ ਲੈਨਿਨ ਅਤੇ ਸਟਾਲਿਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸੇ ਮਨਸੂਬੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਲਹਾਸਾ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਧਰਮ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 'ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਛੱਤ' ਭਾਵ ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਲਾਲ ਸੈਨਾ ਕਾਬਜ਼ ਹੈ।
ਏਨਾ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਗਪਗ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਰਹੇ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੇ ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਰ 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਚੀਨੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰਵਾਦੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੇ ਅੰਗੜਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸ਼ੀਤਕਾਲ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਗਏ। ਤਿੱਬਤ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚਾਲੇ ਕੋਈ ਸਰਹੱਦ ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਸਿਰਫ ਤਿੱਬਤ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਤਿੱਬਤ ਨੂੰ ਹਥਿਆ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਚੀਨੀ ਸੈਨਾ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਝਟਕਾ ਲੱਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਆਏ ਤਤਕਾਲੀ ਚੀਨੀ ਨੇਤਾ ਚਾਊ ਐਨ-ਲਾਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਪੰਡਿਤ ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ-ਚੀਨੀ ਭਾਈ-ਭਾਈ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਕਬੂਤਰ ਉਡਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਭਾਵੁਕ ਭਾਰਤੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰਹੱਦ ਵਿਵਾਦ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਰੀਏ ਨਿਪਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ, 1962 ਦਾ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨਾ ਭਾਰਤੀ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਭਾਵੁਕ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਣ ਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀਰੱਖਿਆ ਕਰਣਧਾਰ ਵੀ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਫਿਕਰੇ ਸਨ, ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਕੋਲ ਫ਼ੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਮਾਨ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਾਰ ਦਾ ਕੌੜਾ ਘੁੱਟ ਪੀਣਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸਤਾਰਵਾਦੀ ਨਾਪਾਕ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰਗ ਮੀਲ ਜ਼ਮੀਨ ਹਥਿਆ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਬਤ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਹੀਆ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਖਦਸ਼ਾ ਸਹੀ ਸਾਬਿਤ ਹੋਇਆ।
ਚੀਨ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਲਗਪਗ ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ਤੱਕ ਠੰਢਾਪਣ ਰਿਹਾ ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਗ਼ੈਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਰਾਜਦੂਤ ਪੱਧਰ ਦੇ ਰਾਜਨਾਇਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਹੋਈ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਰਾਜਨਾਇਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਇਥੇ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂਬਾਤਾਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਵੀ 24 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਨਾਮੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵੀ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਸਾਤਰਵਾਦੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਕਦੀ ਉਸ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਾਡੇ ਇਥੇ ਲੱਦਾਖ ਵਿਚ ਆ ਵੜਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੀ ਅਰੁਣਾਚਲ ਵਿਚ। ਆਪਣੇ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਜਦੋਂ-ਕਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੀਨ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਭਾਰਤੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ 'ਤੇ ਸਿੱਕਮ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਆਪਣੀ ਸਰਹੱਦ ਵਿਚ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਰਗਰਮੀ ਤੋਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕ ਮਾਨਸਿਕ ਗੁਲਾਮ ਦੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਚ ਉਹੀ ਛਾਪਿਆ ਅਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨੀ ਹੁਕਮਰਾਨ ਭਾਰਤ ਬਾਰੇ ਕੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਥਿਤ ਚੀਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਵੀ ਭੜਕਾਊ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗੇਂਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਲੜੇ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਤਣਾਅ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿੱਕਮ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਡੋਕਲਾਮ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਚੀਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਵਾਦ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਭੂਟਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਭੂਟਾਨ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸੰਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫੌਜੀਆਂ ਨੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਚੀਨ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਲੱਦਾਖ ਸੈਕਟਰ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹਵਾਈ ਪੱਟੀਆਂ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। 55 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਟੈਂਕਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਲਖੀ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਉਂਝ ਤਾਂ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ ਪਰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਨੇੜਤਾ ਹੈ। ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿਚ ਦਲਾਈਲਾਮਾ ਦੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਦੌਰੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰ 'ਡੇਲੀ' ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਲਗਦਾ ਹੈ ਭਾਰਤ 1962 ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 1962 ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ 1967 ਵੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 1962 ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨਾਲ ਇਸ ਟਕਰਾਓ ਦੇ ਕੁਝ ਕਾਰਨ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਚੀਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਵਾਇਦ ਵਿਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢ ਵਿਚ ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਜ਼ਰੀਏ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਕੌਮੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਐਨ. ਐਸ. ਜੀ. ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋੜਾ ਅਟਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਥਿਤ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗੁੱਟਾਂ ਦੇ ਸਰਗਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਣ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਚ ਵੀਟੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਨਾਕਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਕਨਾਮਿਕ ਕਾਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਚੀਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਸਹਿਜ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ 1962 ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਦੋ ਰਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੱਕ ਸੜਕਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਵੀ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲਹਾਸਾ ਤੱਕ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਕੇ ਵੀ ਬੀਜਿੰਗ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਵਧਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਥਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਡੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਸਿਰਫ ਸਾਨੂੰ ਹੀ ਧਮਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਵਾਂਢੀ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤੂ-ਤੂ, ਮੈਂ-ਮੈਂ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਖ਼ਲ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਫਸਿਆ ਚੀਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦਾ। ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਤੱਥ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਚੀਨ ਹਮਲਾਕਾਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਧਮਕੀ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੌਜੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਚੀਨ ਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧਮਕੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ। ਸੰਸਾਰਕ ਦੋਸਤਾਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਨਾਇਕ ਵੀ ਯਕੀਨਨ ਇਸ ਤੱਥ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। (ਸੰਵਾਦ)


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਚੀਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਰਾਦੇ!

ਜੁਲਾਈ 2013 ਵਿਚ ਚੀਨੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਜ਼ੋਂਗਕੋ ਸ਼ਿਨਵੇਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਇਕ ਲੇਖ ਪੋਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ, 'ਚੀਨ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 50 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਛੇ ਯੁੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਲੜਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਯੁੱਧ (2020-2025 ਤੱਕ) ਤਾਈਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਚ ਮਿਲਾਉਣਾ, ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਸਾਗਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੀਪਾਂ (2025-2030 ਤਕ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਦੱਖਣੀ ਤਿੱਬਤ (2035-2040 ਤਕ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ, ਡਾਇਆਓਤੀ ਅਤੇ ਰਿਉਕੀਅਸ (2045-2050 ਤਕ) ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਾਹਰੀ ਮੰਗੋਲੀਆ (2045-2050) ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ (2055-2060 ਤੱਕ) ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ। ਚੀਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸ਼ਾਸਕ ਚਾਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਾਂ ਆਧੁਨਿਕ, ਵੰਸ਼ਵਾਦੀ ਜਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਹੋਣ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਮਰਾਜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝਲਕਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਸਭ ਨਾਲੋਂ ਉੱਤਮ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਦੂਜਾ ਚੀਨ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਚੀਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਚੀਨ ਬੌਖਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਡੋਕਲਾਮ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਚੀਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਗਵਾਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਾ ਬਣ ਜਾਏ।

ਬਦਕਿਸਮਤ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕੋਹਿਨੂਰ

ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਮੌਕੇ ਗੋਰਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਖਰੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕੋਹੇਨੂਰ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਖੋਹਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹੀਰੇ ਨਾਲ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਖ਼ੂਨੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਹੀਰੇ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਮਾਰੂ ਹੀਰਾ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਗੱਦੀ-ਨਸ਼ੀਨ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹੀਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈੱਥ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਤਾਜ਼ ਵਿਚ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਮੁੜ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਇਹ ਹੀਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਲੀਅਮ ਡੈਲਰਿੰਪਲ ਅਤੇ ਅਨੀਤਾ ਅਨੰਦ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ 'ਕੋਹਿਨੂਰ: ਦਾ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ ਦਾ ਵਰਲਡਜ਼ ਮੋਸਟ ਇਨਫੇਮਸ ਡਾਇਮੰਡ' ਵਿਚ ਇਸ ਹੀਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਮੰਦਭਾਗੇ ਖ਼ੂਨੀ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 105 ਕੈਰਿਟ ਦੇ ਇਸ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਹੀਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਵਰ ਆਫ ਲੰਦਨ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਟਾਵਰ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੁਰਾਤਨ ਸ਼ਾਹੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੀ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਕੋਹਿਨੂਰ ਜੜੇ ਤਾਜ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਜਾਰਜ ਛੇਵੇਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 2002 ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਮੌਕੇ ਉਸ ਦੀ ਅਰਥੀ 'ਤੇ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਇਹ ਤਾਜ ਸੰਭਾਵੀ ਮਲਿਕਾ ਕਾਮਿਲਾ ਪਾਰਕਰ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰਲਸ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਨ ਸਮੇਂ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀਰਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਪਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਅਸਲੀ ਸ੍ਰੋਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਤੁਰਕੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੁੱਟੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। 500 ਪੂਰਵ ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਚ ਹੀਰੇ ਜਵਾਹਰਾਤਾਂ ਦਾ ਕਾਫੀ ਫੈਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਹਿਨੂਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ 1547 ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ 1616 ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸੰਨ 1656 ਵਿਚ ਕੋਹੇਨੂਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਗਰਾ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਵਿਚ ਮੜ੍ਹਵਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬੰਦੀ ਬਣਾਇਆ, ਖੁਦ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਈਆਂ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ। 1739 ਵਿਚ ਫਾਰਸੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਾਈਆਂ। ਨਾਦਰਸ਼ਾਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਮੁਗਲ ਸ਼ਾਸਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਨਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕੱਢ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰੋਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਹਿਨੂਰ ਕੰਧਾਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹੀਰਾ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਫੋੜੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 1772 ਤੱਕ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ, ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਕੀੜੇ ਪੈ ਗਏ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੀਰਾ ਕਾਬਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਸਤੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਰਸਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨੇ ਰਾਜੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ 'ਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਹਿਨੂਰ ਨੂੰ ਬਰਤਾਨੀਆ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਪਲੇਗ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ, ਜਹਾਜ਼ ਡੁਬਣ ਤੋਂ ਮਸਾਂ ਹੀ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕੋਹਿਨੂਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਮੁੜ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ 42 ਫੀਸਦੀ ਭਾਰ ਘਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਹਿਨੂਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ੂਨੀ ਅਤੇ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਾਸ਼ਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਜਾਂ ਮਹਾਰਾਣੀ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਿਆ।
-0-

21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਹਨ ਹੈਕਰ!

ਅਸਲ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੈਕਰ ਹਰ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਰਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹੈਕਰਾਂ ਦਾ ਆਮ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਨ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹੈਕਰ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰਕੇ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰ ਦੀ ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਸੀਟ 'ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਕਾਰ ਹੁਕਮ ਸਿਰਫ਼ ਹੈਕਰ ਦਾ ਹੀ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਕਾਰ ਦਾ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਮਾਹਿਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਉਹ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੁਮਾਏਗਾ ਤਾਂ ਵੀ ਕਾਰ ਹੈਕਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਹੈਕਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੀ ਜਾਏਗੀ, ਚਾਹੇ ਡਰਾਈਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰੇ।
ਸਿਰਫ ਇਕ ਕਾਰ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੈਕਰਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗੀ? ਸੱਚਾਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਕਰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗ਼ੁਲਾਮ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਕੋਈ ਹੈਕਰ ਜਾਂ ਹੈਕਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਜੇਕਰ ਬੁਰੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਏਅਰ ਟ੍ਰਾਂਜਿਟ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਭਾਵ ਉਸ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰ ਲਿਆ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਉਸ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਯਾਤਰੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਸ ਕਿਆਮਤ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਊਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਟੀਮ ਚਾਹ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੋਲੈਂਡ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੇ-ਹੁੰਦੇ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਪੋਲਿਸ਼ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਦੇ ਇਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਇਕ ਹੈਕਰ ਨੇ ਹੈਕ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ 1400 ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਸਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚੰਗੀ ਸੀ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਦਿਮਾਗ ਪਾਇਲਟ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਭਾਂਪਦੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੋਪਿਨ ਏਅਰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰੂਪ 'ਚ ਉਤਾਰ ਲਿਆ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਲੈਂਦਾ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਮਾਤਮ ਛਾ ਜਾਣਾ ਸੀ।
ਆਈਨਸਟਾਈਨ ਨੇ ਚੌਥੇ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੈਕਰ ਕਿਤੇ ਉਸ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਦੇ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਸਿਪਾਹੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਅਸਲ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਦੇਖੇ ਹਨ। ਹੈਕਰ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿਚ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਖਲਨਾਇਕ ਹੀ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਹੈਕਰਜ਼ ਹੀ ਹੋਣਗੇ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਬਾਅਦ ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਦੋਂ ਪੱਖ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਇਹੀ ਹੈਕਰਜ਼ ਆਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਗਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਟਾ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਜੰਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਈ ਵਾਰ ਪਰਲੋ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਪਰਲੋ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਅਗਲੀ ਪਰਲੋ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੈਕਰ ਹੀ ਅਗਲੀ ਪਰਲੋ ਦੇ ਡਿਜਾਈਨਰ ਹੋਣਗੇ। ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚੁਨੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰਣਾਇਕ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕੰਬ ਨਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੀ ਚੀਨ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ 27,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹਰ ਸਾਲ ਖਰਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵਧਦੇ ਜਾਣਗੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੀਨ ਵੀ 7000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਪਏ ਸਾਲਾਨਾ ਖਰਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਜਟ 1500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਵਿਚ 2000 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਹੁਤ ਡਰੀ ਹੋਈ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀਆਂ ਸਭ ਹੈਕਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਕੋਲ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਦੂਰਗਾਮੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਬਿਜਲੀਘਰ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਹੋਣ, ਚਾਹੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਤਾਕਤਵਰ ਫੌਜ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਹੈਕਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਕਰ ਵਿਚ-ਵਿਚਾਲੇ ਕਦੀ ਇਕ ਹੀ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਕ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੀ ਕਰੋੜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੜੇ ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਮਨਮੌਜੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਕਰ ਬੈਠਣ?
-0-

ਹੈਕਰ ਦਾ ਮਤਲਬ...

ਲਾਸੇ ਲੁਜਾਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ 25-30 ਸਾਲ ਵਿਚਾਲੇ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਯਾਦ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਚਲੋ ਮੈਂ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਉਹੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੀ ਸਦੀ ਦੇ ਆਖਿਰੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਨੂੰ ਰੁਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਬਿਲ ਗੇਟਸ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦਾ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪਾਸਵਰਡ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਜਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਲੁਜਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ ਨਾ ਤਾਂ ਬਿਲ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਤਹਿਲਕਾ ਤਾਂ ਮਚਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਅੱਲ੍ਹੜ ਉਮਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਿੰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਹਾਸੋਹੀਣੇ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਦੂਜਾ ਕਿੱਸਾ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸੁਣੋ। 12 ਜੁਲਾਈ 2017 ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈੱਬ ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਟੀ.ਵੀ. ਮੀਡੀਆ ਵਿਚ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫਲੈਸ਼ ਹੋਈ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਜੀਓ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਕਰੋੜ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਹੈੱਕ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਆਈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹੈਕਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨੇ ਜੀਓ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਬੇਹੱਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੱਸੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਈਟ ਤੋਂ ਹੈਕ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੀ, ਹਾਂ ਇਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਟੈਕਨੋਕ੍ਰੇਟ। ਇਹ ਬਸ ਇਕ ਖੁਰਾਫਾਤੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਟੀਮ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੁਜਾਨਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੌਜਵਾਨ ਇਮਰਾਨ ਮੁਹੰਮਦ ਛੀਂਪਾ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਐਮ. ਸੀ. ਏ. ਦੇ ਕੋਰਸ ਵਿਚ ਦਾਖਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਕ ਸਮੈਸਟਰ ਵੀ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਸੀ।
ਇਹ ਦੋ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ ਏਨਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਈਏ ਕਿ ਹੈਕਰ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਦਿਮਾਗ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਮ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਸ ਦਿਮਾਗ਼ ਉਸ ਦਾ ਖੁਰਾਫਾਤੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਿਜ ਹੈਕਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਹੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਅਪਰਾਧੀ, ਅਪਰਾਧ ਰੋਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਅਪਰਾਧੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਕਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਵਿਚ ਦਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਜਰਬਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਹਿਰ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਕ ਰੂਸੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀ ਕਾਸਪਰਸਕਾਈ ਲੈਬ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਸੰਗਠਿਤ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ 30 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲਗਪਗ 100 ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਹੈਕਰਾਂ ਨੇ ਕਰੋੜਾਂ ਡਾਲਰ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਰੇ ਹੈਕਰ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਬਣੇ ਚੋਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਉਦੋਂ ਲੱਗਿਆ ਜਦੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਇਕ ਏ. ਟੀ. ਐਮ. ਮਸ਼ੀਨ ਵਿਚੋਂ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੈਸੇ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੇ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਤੇ ਰੂਸੀ ਕੰਪਨੀ ਕਾਸਪਰਸਕਾਈ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰਾਜ਼ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਈ ਕਿ ਕਾਸਪਰਸਕਾਈ ਵਿਚ 50 ਫੀਸਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਮਾਹਿਰ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਖੌਫਨਾਕ ਹੈਕਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਜੀਨੀਅਸ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਹਾਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ 'ਚ ਬੜੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਗ਼ੈਰ ਤਕਨੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈਕਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਸਪਰਸਕਾਈ ਜੋ ਕਿ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਜਗਤ ਦੀ ਆਈ. ਟੀ. ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੱਲ ਲਈ ਅਤੇ ਐਂਟੀ ਵਾਇਰਸ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈਕਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ 100 ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਡਵੈਲਪ ਅਤੇ ਡਿਕੋਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਤਾਂ ਖੁਰਾਫਾਤ ਦੀ ਫੋਟੋਕਾਪੀ ਮਾਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਇਸ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ 'ਗਲੋਬਲ ਵਿਲੇਜ' ਵਾਲੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸ ਲਈ ਫੜਨ ਅਤੇ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਣ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਅਪਰਾਧ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਲੁੱਟੇ ਮਾਲ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਫੋਰਮ ਵਿਚ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਉਮੀਦ ਬਝ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਫੜਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ ਉਦੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਫਿਲਹਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ੌਫਨਾਕ ਹੀ ਹੈ।

ਭਾਰਤੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਅਮਿੱਟ ਹਸਤਾਖ਼ਰ-126

ਰਹਾ ਗ਼ਰਦਿਸ਼ੋਂ ਮੇਂ ਹਮਦਮ... ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰਵੀ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਇਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਕਾਜਲ' ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਈਆਂ ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ 'ਯੇ ਜ਼ੁਲਫ ਅਗਰ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਬਿਖਰ ਜਾਏ ਤੋ ਅੱਛਾ', 'ਛੂ ਲੇਨੇ ਦੋ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋਠੋਂ ਕੋ' ਜਿਥੇ ਸਾਹਿਰ ਦੀ ਕਲਮ ਦਾ ਚਮਤਕਾਰ ਸਿੱਧ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੇ ਰਵੀ ਦੀ ਸੰਗੀਤਕ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਮੁਜੱਸਮਾ ਸਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 'ਕਾਜਲ' ਦਾ ਹੀ ਭਜਨ 'ਤੋਰਾ ਮਨ ਦਰਸ਼ਨ ਕਹਿਲਾਏ' ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਨਿਰਣਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਰਚਨਾ ਵਧੇਰੇ ਸਦੀਵੀ ਹੈ।
ਇਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮ 'ਫੂਲ ਔਰ ਪੱਥਰ' ਦਾ ਇਕ ਕੈਬਰੇ ਗੀਤ 'ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਸੇ ਪੀ ਯਾ ਪੈਮਾਨੇ ਸੇ ਪੀ' ਜਿਥੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਨਮੂਨਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਕ ਭਜਨ 'ਸੁਨ ਲੇ ਪੁਕਾਰ' ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਤੱਥ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਗੀਤ ਆਸ਼ਾ ਭੌਸਲੇ ਨੇ ਗਾਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਲਿਖੇ ਸਨ।
ਸ਼ਕੀਲ ਨਾਲ ਵੈਸੇ ਵੀ ਰਵੀ ਦੇ ਬੜੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਸਬੰਧ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਨੂੰ 'ਚੌਧਵੀਂ ਕਾ ਚਾਂਦ' ਲਈ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਤਰਕ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ ਕਾਹਲ 'ਚ ਬੜੀ ਘਬਰਾਹਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੀਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਖੜਾ ਸੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਿਹਾ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਰਵੀ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ 'ਚੌਧਵੀਂ ਕਾ ਚਾਂਦਾ ਹੋ ਯਾ ਆਫਤਾਬ ਹੋ' ਵਾਲਾ ਮੁਖੜਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਕੀਲ ਨੇ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ 'ਚ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਰਵੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਇਥੋਂ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬੜੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ। 'ਦਾਦੀ ਅੰਮਾ, ਦਾਦੀ ਅੰਮਾ ਮਾਨ ਜਾਓ' ਅਤੇ 'ਹੈਪੀ ਬਰਥ ਡੇ ਟੂ ਯੂ' ਵਰਗੇ ਬਾਲ ਗੀਤ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੱਜਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੀਤ ਰਵੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਹਨ। 'ਆਜ ਮੇਰੇ ਯਾਰ ਕੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੈ', 'ਬਾਬੁਲ ਕੀ ਦੁਆਏਂ ਲੇਤੀ ਜਾ', 'ਡੋਲੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਦੁਲਹਨ ਸੁਸਰਾਲ ਚਲੀ' ਅਤੇ 'ਮੇਰਾ ਯਾਰ ਬਨਾ ਹੈ ਦੁਲਹਾ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਦੀ-ਗੀਤ ਸਦਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਰਵੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਬੜੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤਾਪ 'ਚ ਗੁਜ਼ਰੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਲੜਕੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਵਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਲੜਕੇ (ਅਜੈ ਸ਼ਰਮਾ) ਅਤੇ ਨੂੰਹ (ਵਰਸ਼ਾ ਉਸਗਾਂਵਕਰ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਿਕ ਤੌਰ ਵਿਚ ਉਸੇ ਫੁਟਪਾਥ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਹ ਕਦੇ ਸੌਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ 'ਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ 7 ਮਾਰਚ, 2012 ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਸਦਾ ਲਈ ਹੀ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ।
ਅਜਬ ਤੇਰੀ ਕਾਰਾਗਰੀ ਰੇ ਕਰਤਾਰ
ਸਮਝ ਨਾ ਆਏ ਮਾਇਆ ਤੇਰੀ,
ਬਦਲੇ ਰੰਗ ਹਜ਼ਾਰ... (ਦਸ ਲਾਖ)
ਧੰਨਵਾਦ

Ravi Shankar Sharma : Shama Bhagat
Playing Backward : Raju Bhartan
-103, ਸਨੀ ਕਾਟੇਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ, ਬਟਾਲਾ-143505 (ਪੰਜਾਬ)।
ਮੋਬਾਈਲ : 099154-93043.

ਕੈਰੀਅਰ ਲਈ ਬੜੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦੈ

ਹਰ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਦਿਵਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਤਬਾਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਉਦੋਂ ਟਿਕਾਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਕਤ ਹੈ ਇਸ ਦਿਨ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਸਮਾਜ ਹੀ ਸਹੀ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਕਿਥੋਂ ਦਾ ਕਿਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਸਵਾ ਸਾਲ ਬਾਅਦ 'ਚ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਕ ਅਦਭੁੱਤ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਤਿੰਨ ਭੈਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਏਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਮੱਲਣ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਬਾਪ, ਚਾਚੇ, ਗੁਆਂਢੀ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੋਹਤਵਰ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਚੋਰੀ ਛੁਪੇ ਖੂਬ ਚਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਪੈਂਦੀ ਸੱਥ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕ ਪੀਣ ਦਾ ਲੁਤਫ਼ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਡਾਂਗ ਫੜ ਲਈ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀਆਂ ਦੇ ਮਗਰ ਹੋ ਤੁਰਿਆ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਸਹੀ ਮਤ ਦਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਅਸਰ ਪਿਆ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਇਕ ਕੋਹੜ ਰੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਜਲੰਧਰ ਐਮ.ਏ. ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੇਹਰ ਚੰਦ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਚੀਫ਼ ਪ੍ਰੈਕਟਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਦੇ 9 ਵੱਜ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁਫ਼ਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਇਨਾਮ-ਸਨਮਾਨ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਕਾਲਜ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਈ ਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਅਕਸਰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੁੰਗਲ 'ਚੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਬੀ.ਐਸ. ਬਹਿਲ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਲੋਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਾ ਕਰਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਮੰਨ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਪੀਣਗੇ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਕਿ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਚੰਗੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲ ਗਿਆ।
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਉੱਘੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਥੇ ਮੇਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਚਾਅ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਘਰ ਦੀ ਕੱਢੀ ਸ਼ਰਾਬ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਤੇ ਸਮਝਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਤੇ ਅਮੀਰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ-ਸੁਨੱਖੇ ਇਹ ਬੱਚੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖਣ ਵਾਸਤੇ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਈ ਆਪਣੇ ਕੀਮਤੀ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਬਲੈਡਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਟਿਊਬਾਂ ਵਿਚ ਦੇਸੀ ਸ਼ਰਾਬ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਕਰਦੇ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੈਰੀਅਰ ਬਣਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਬਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ 'ਤੇ ਧੱਬਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਏ ਪੂਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਅੱਜਵੀ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਪਰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ-ਸੂਰਤਾਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਧਰਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਗਦ-ਗਦ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਅਜਿਹੀ ਸਰਦਲ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਕੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੱਚੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਆਦਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਤ ਨਾ ਦੁਆਈ ਗਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਜਵਲ ਭਵਿੱਖ ਤਬਾਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਇਹ ਵਡਮੁੱਲਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਗੁੰਮਰਾਹ ਹੋਏ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕੁਤਾਹੀ ਨਾ ਵਰਤੀਏ। ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਦਸ਼ਾ 'ਤੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਨਸ਼ੇੜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਇਕ ਵਕਤ ਇਕ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਕੋ ਵਕਤ 'ਤੇ ਦੋ ਵਿਚਾਰ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਚਲਦੀ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਅਧਿਆਪਕ ਖੁਦ ਵੀ ਪੀਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤੀ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਮੇਰੀਆਂ ਉਪਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਇਹ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਤਰਫ਼ ਚੰਗਾ ਕੈਰੀਅਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਸ਼ਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਸ ਵਿਚ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਬੱਚਾ ਗੁੰਮਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਰ ਦੇਣੀਆਂ ਤੇ ਅਮਲ ਨਾ ਕਰਨਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਟ ਸਕਦੀਆਂ। ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਜ਼ਾਤ ਦੁਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੱਸਣ ਦੀ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਉਹ ਉੱਚੀਆਂ ਮੱਲਾਂ ਮਾਰ ਸਕੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਵਕਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਨਸ਼ਾ ਮੁਕਤ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਕਲਾ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਬਣਾ ਦੇਈਏ।

-ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਤੇ ਕੈਰੀਅਰ ਮਾਹਿਰ, ਨੇੜੇ ਗੀਤਾ ਭਵਨ, ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ : 3, ਕਾਂਗੜਾ (ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)-176001.
careerking93@gmail.com

ਬੜਾ ਡੂੰਘਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਤਿ ਜ਼ੁਕਾਮ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ। ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਾਲ ਧੋਣਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ ਜੰਡ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਛਿੱਲਾਂ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਰੇਗਾ। ਗਿੱਲੇ ਵਾਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵਾਹੁਣੇ ਚਾਹੀਦੇ; ਉਹ ਟੁੱਟ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਸਿਰ ਢਕਿਆ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ! ਦੇਖੋ ਕਮਾਲ 10ਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ, ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ 300 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। ਹੁਕਮ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਗੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣਾ, ਵਾਲ ਕਤਲ ਨਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਲੱਕੜ ਦਾ ਕੰਘਾ ਵਰਤਣਾ। ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ?
ਲੰਬੇ ਵਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰ 'ਤੇ ਜੂੜਾ ਤਾਂ ਇਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬੁਰਜ ਆਉਣ- ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਬੁਰਜ ਨਾ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਹਾਦਸੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵਾਲ ਨਾ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਸਰੀਰਕ ਖਲਬਲੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਭਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੁੰਬਕੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲਈ ਊਰਜਾ ਭਾਵੇਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਮਧਿਅਮ ਜਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਹੋਣ, ਵਾਲ ਸਭ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਜੀਬੋ ਗ਼ਰੀਬ ਰੂਹਾਨੀ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਮ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲ ਰੂਹਾਨੀ, ਸਰੀਰਕ ਗਿਆਨੀ ਜਾਂ ਜੰਗਜੂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਇਕ ਝਾਤ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਰਵਿਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਕੰਮ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਵਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤੋਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੋੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਵਾਲ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਲੇਰ, ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾਤਮਕ ਸਮਾਨਤਾ ਬੰਦੇ ਦੇ ਵਾਲ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਰਾਬੈਂਗਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ, ਹਾਜ਼ਮਾ ਠੀਕ ਕਰਨਾ, ਸੁਗੰਧੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਣਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਤਰਾ ਹੈਪੇਟਾਈਟਿਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਏਡਜ਼ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਾਲ ਤਾਂ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਰਖ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਡੀ.ਐਨ.ਏ. ਹੋਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਹਕੀਮ 'ਨਿੰਮ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ 'ਸਰੀਰ ਦਾ ਹਕੀਮ' ਵਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਚਾਰਲਸ ਬਰਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਨੀ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸਾਡੇ ਰਵੱਈਏ ਅਤੇ ਆਚਰਣ ਤੇ ਅਵਚੇਤਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਟਰੋਬਰਾਈਂਡ ਟਾਪੂ ਵਾਸੀ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਕਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਰਾਉਣ ਦੀ। ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਗੁਆਉੇਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਾਪੂ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਅਵਚੇਤਨ ਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਿਚ ਗਰਵ ਕਰਨਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਹੋਣਾ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਇਕ ਨੁਮਾਇਸ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਕਈ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜੀਂਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਰਿਵਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਾਲ 'ਤਾਕਤ ਦੀ ਚਰਮ ਸੀਮਾ' ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਪਜਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਕਬੀਲੇ ਮਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਵੀ ਦਫਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਲ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਸ਼ਾਹੀ ਘਰਾਣਾ ਓਨੇ ਹੀ ਸੰਘਣੇ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਲੰਬੇ ਵਾਲ। ਹੈਵਲਿਕ ਏਲਿਸ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਾਲ ਸਰੀਰਕ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਕਤਾ ਵਿਚ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੋਲੈਂਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਜੈਵਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਮਵਾਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੁਥਿਆ ਹੈ, ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੋ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਮੇ ਵਾਲ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਲ ਹੀ ਉਪਜਤਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਨ। ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵਿਚ ਗਰਵ ਕਰਨਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਹੋਣਾ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਇਕ ਨੁਮਾਇਸ਼ੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਹੈ। 'ਵਾਲਾਂ ਸਣੇ ਸਰੀਰ' ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਇਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਬੋਝ। ਇਸ ਲਈ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
(ਸਮਾਪਤ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 98767-85672

ਹਲਕਾ-ਫੁਲਕਾ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ

ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਅਮੀਰ ਹੋਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁੱਖ-ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਝੋਰਾ ਨਾ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਦੰਦਾਂ ਥੱਲੇ ਉਂਗਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਕਾਸ਼ ਅਸੀਂ ਗਰੀਬ ਹੁੰਦੇ। ਤਾਂ ਆਓ ਫਿਰ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ 'ਤੇ ਪੰਛੀ ਝਾਤ ਮਾਰ ਲਈਏ...
* ਗਰੀਬ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੋੜੇ ਫਿਨਸੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ, ਸ਼ੂਗਰ, ਅਧਰੰਗ, ਕਬਜ਼ੀ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ।
* ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਬੈਠਾ-ਬੈਠਾ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਮੀਰ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਗਰੀਬ ਘਰੇ ਕਦੇ ਛਾਪਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਜੇਕਰ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਕੈਰੋਸੀਨ ਦਾ ਤੇਲ ਤੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਸਿਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ 'ਤੇ ਹਾਲੇ ਵੀ ਨਾਂਅ ਉਕਰੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਾਕਾ, ਡਿੰਪੀ ਤੇ ਬਿੰਦਾ।
* ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਪੈਸਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਮੀਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਮੀਰ ਆਪਣੇ ਆਲਸ ਕਰਕੇ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
* ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਲਈ ਸਾਂਝੀਆਂ ਰਸੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ 10 ਰੁਪਏ ਵਿਚ ਪੇਟ ਭਰ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਅਮੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸੋਈਆਂ ਵੱਲ ਝਾਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
* ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਜਗਰਾਤੇ, ਚੌਕੀਆਂ ਤੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਫੰਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਸੱਦਾ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਗਨ ਪੈਸੇ ਵਿਚ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਜਾਵੇਗਾ।

-ਡਾ: ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਬੱਗਾ
ਕੁਮਾਰ ਈ/ਐਚ ਕਲੀਨਿਕ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਗਰ, ਕੋਟਕਪੂਰਾ।
ਮੋਬਾਈਲ : 97798-84393.
dranilbagga@gmail.com





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX