ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਵਾਲੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ਭਰਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ
. . .  1 day ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 18 ਦਸੰਬਰ (ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਸਿੰਘ)-ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ-ਕਮ-ਜ਼ਿਲਾ ਚੋਣ ਅਫ਼ਸਰ ਸ੍ਰੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਗਾਮੀ ਪੰਚਾਇਤ ਚੋਣਾਂ ...
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੂੰ ਸਪੇਸ ਕਮਾਂਡ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਨਿਰਦੇਸ਼
. . .  1 day ago
ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਣਛ 'ਚ ਪਾਕਿ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਜਾਰੀ , ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਹੀ ਜਵਾਬ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਦਿਆਂ ਹੀ 40 ਆਈ ਏ ਐੱਸ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ
. . .  1 day ago
ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੁਆਫ ਕੀਤਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ 600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰਜ਼
. . .  1 day ago
ਗੁਹਾਟੀ, 18 ਦਸੰਬਰ - ਪੰਜ ਰਾਜਾਂ 'ਚ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਹਵਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਛਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਅਸਾਮ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਸਾਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 600 ਕਰੋੜ...
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ 'ਚ ਤਿੰਨ ਚੋਣ ਅਬਜ਼ਰਵਰ ਨਿਯੁਕਤ
. . .  1 day ago
99 ਫੀਸਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 18 ਫੀਸਦੀ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ - ਮੋਦੀ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਦਸੰਬਰ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 99 ਫੀਸਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ 18 ਫੀਸਦੀ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜੀ.ਐਸ.ਟੀ. ਦੇ ਦਾਇਰੇ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਮੁੰਬਈ...
ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਨਿਲਾਮੀ : ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸੈਮ ਕੁਰੈਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 7 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ 'ਚ ਖਰੀਦਿਆ
. . .  1 day ago
ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਨਿਲਾਮੀ : ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸੈਮ ਕੁਰੈਨ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 7 ਕਰੋੜ 20 ਲੱਖ 'ਚ ਖਰੀਦਿਆ...
ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ
. . .  1 day ago
ਖੇਮਕਰਨ, 18 ਦਸੰਬਰ - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕੇ ਅੰਦਰ ਭੁਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ...
ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਨਿਲਾਮੀ : ਵਰੁਣ ਚਕਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 8 ਕਰੋੜ 40 ਲੱਖ 'ਚ ਖਰੀਦਿਆ
. . .  1 day ago
ਆਈ.ਪੀ.ਐਲ. ਨਿਲਾਮੀ : ਵਰੁਣ ਚਕਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 8 ਕਰੋੜ 40 ਲੱਖ 'ਚ ਖਰੀਦਿਆ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਬਾਲ ਸੰਸਾਰ

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ: ਬੋਹੜ ਦਾ ਤਰਲਾ

ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਸ਼ਾਮਲਾਤ 'ਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਬੋਹੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਪੰਛੀ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ 4-5 ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁੱਪਾਂ, ਹਨੇਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਲਕੂੜੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਹੰਢਾਅ ਉਹ ਕਾਫੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਮਕਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੀ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਪਤਵੰਤਿਆਂ ਨੇ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ ਕਿ ਬੋਹੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੱਢ ਕੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੋਣਾਂ ਵੇਲੇ ਇਕੱਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਚਾਇਤੀ ਕੰਮਕਾਜ ਜਾਂ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਬੋਹੜ ਦੇ ਕੰਨੀਂ ਜਾ ਪਈ। ਬੁੱਢਾ ਰੁੱਖ ਹੁਣ ਨਿਰਾਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪਰ ਪੰਛੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਬੇਖਬਰ ਸਨ।
ਇਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਬੋਹੜ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਰੁਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਬੁੱਢੇ ਰੁੱਖ ਨੇ ਭਰੇ ਮਨ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਰਾਵੋ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਛੜਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਆਣਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਲੀ ਬੈਠਾ ਇਨਸਾਨ ਮੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਵੱਢ ਕੇ 'ਕੰਕਰੀਟ ਦਾ ਜੰਗਲ' ਉਸਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਖ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਝਾ ਅਣਜਾਣ ਬਣ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਉੱਲੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੋਲੇ ਕਬੂਤਰ, ਹਰੀਹਰ ਅਤੇ ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਤੱਕ ਸਭ ਨੇ ਸੁਣੀ। ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਬੋਹੜ 'ਤੇ ਢਹਿਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿਰ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ। ਤੋਤੇ ਨੇ ਉੱਲੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਉੱਲੂ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਹੀ ਕੁਝ ਕਰ', ਤਾਂ ਉੱਲੂ ਬੋਲਿਆ, 'ਭਰਾਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦਿਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰਾ ਲਿਓ।' ਇਹ ਗੱਲ ਬੋਹੜ ਦੀ ਇਕ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਲਮਕਦੇ ਚਮਗਿੱਦੜ ਨੇ ਵੀ ਆਖੀ। ਗੋਲੇ ਕਬੂਤਰ ਨੂੰ ਹਰੀਹਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਭਰਾਵੋ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦਾ ਜਾਲ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਉਡ ਆਏ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੁਝ ਕਰੋ।' ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਉੱਪਰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਉੱਪਰ-ਥੱਲੇ ਚਪੂਸੀਆਂ ਮਾਰਦੀ ਗਲਹਿਰੀ ਵੀ ਹੰਝੂ ਵਹਾਅ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਸੂਝਬੂਝ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਬੋਹੜ ਦੀ ਇਕ ਟਹਿਣੀ 'ਤੇ ਬਿਜੜੇ ਦਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਲਟਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਵਿੱਥਿਆ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਬਿਜੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਭਰਾਵੋ! ਮੇਰੇ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਇਕ ਤਰਕੀਬ ਹੈ', ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਇਕਦਮ ਬੋਲੇ, 'ਭਰਾਵਾ ਛੇਤੀ ਦੱਸ।' ਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੱਸੇਂਗਾ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਗਿਆ?' ਬਿਜੜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਡੂਮਣੇ ਦਾ ਮਖਿਆਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਪਾਂ ਰਾਣੀ ਮੱਖੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭੈਣੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਰਾਣੀ ਮੱਖੀ ਨੇ ਸਭ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਫਰਿਆਦ ਸੁਣ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡੰਗ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਬੋਹੜ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਲਈ ਲੱਕੜਹਾਰੇ ਆਏ ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਹੀ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੱਖੀਆਂ ਨੇ ਲੱਕੜਹਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੰਦ ਸੁੱਟ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਮੱਖੀਆਂ ਨੇ 'ਬੋਹੜ ਪੁੱਟਣ' ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਮਿੱਥੀ ਚਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਗੱਲ ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਪੰਛੀ ਬੋਹੜ ਪੁੱਟਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਦਲ ਕੇ ਬੋਹੜ ਦੁਆਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੌਂਤਰਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬੈਂਚ ਡਾਹੁਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਆਪਸੀ ਸੂਝਬੂਝ ਅਤੇ ਏਕੇ ਨਾਲ ਬੋਹੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਸਾਰੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਚਹਿਚਹਾ ਰਹੇ ਸਨ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਦੱਧਾਹੂਰ, ਤਹਿ: ਰਾਏਕੋਟ (ਲੁਧਿਆਣਾ)।
ਮੋਬਾ: 98156-88236


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਟੂਨ ਚਰਿੱਤਰ-6: ਸਪਾਈਡਰ ਗਰਲ

ਸਪਾਈਡਰਮੈਨ ਵਾਂਗ ਚੁਸਤ-ਫੁਰਤ ਹੈ ਸਪਾਈਡਰ ਗਰਲ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਂਅ ਮੇਡੇ ਪਾਰਕਰ ਹੈ, ਜੋ 1998 ਵਿਚ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 'ਸਪਾਈਡਰ ਗਰਲ' ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ।
ਭੂਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਪਾਈਡਰਮੈਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਧਾਂ ਉੱਪਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ-ਫਿਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਾਢੇ ਪੰਜ ਫੁੱਟ ਕੱਦ ਵਾਲੀ ਸਪਾਈਡਰ ਗਰਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਫਟਾਫਟ ਸਬੰਧਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਉਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਟੂਨ ਨਾਇਕਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਚਹੇਤੀ ਪਾਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ, ਪਟਿਆਲਾ। ਮੋਬਾ: 98144-23703

'ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਕ, ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੋ': ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਵਿਗਿਆਨੀ-ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ

ਵਾਰਸਾ (ਪੋਲੈਂਡ) ਵਿਖੇ ਅਧਿਆਪਕਾ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ ਵਿਗਿਆਨੀ 'ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ' ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸੀ। ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਪਰ ਘਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ੳਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੈਰਿਸ ਜਾਣਾ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਿਊਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਲ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਜ਼ੀਫੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਬਣੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਕਰਾਕੋਅ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖਲੇ ਲਈ ਇਸ ਕਾਰਨ ਨਕਾਰੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕ ਔਰਤ ਸਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਊਰੀ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਵਿਚ ਡਾਕਟਰੇਟ ਡਿਗਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਹੋਣ ਦਾ ਗੌਰਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੰਨ 1800 ਤੋਂ 1900 ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ (ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਕੇਵਲ ਘਰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਹੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ) ਅਤੇ ਹੁਣ 2017 ਤੱਕ ਵੀ ਫਿਜ਼ਿਕਸ ਅਤੇ ਮੈਥ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਿਸ਼ੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਅਧਿਆਪਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਪਿਅਰੇ ਕਿਊਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਇਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜੋੜੇ ਨੇ 1898 ਵਿਚ 'ਪੋਲੋਨੀਅਮ' ਨਾਮੀ ਤੱਤ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ 'ਰੇਡੀਅਮ' ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲੈ ਆਂਦੀ।
1903 ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ ਨੇ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਇਸ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ 'ਰੇਡੀਓਐਕਟੀਵਿਟੀ' ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ 8 ਸਾਲ ਬਾਅਦ 1911 ਵਿਚ ਦੁਬਾਰਾ ਫਿਰ ਇਸ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ 'ਰੇਡੀਅਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ' (ਆਈਸੋਲੇਸ਼ਨ ਆਫ ਪਿਓਰ ਰੇਡੀਅਮ) ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਜੋੜੇ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ-ਵੱਡੀ ਬੇਟੀ ਆਈਰੀਨ ਨੂੰ 1935 ਵਿਚ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਜਦਕਿ ਛੋਟੀ ਬੇਟੀ ਈਵ ਨੂੰ 1965 ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਕਿਊਰੀ ਦਾ ਇਕੋ-ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਰ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਹਾਸਲ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।

-ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ,
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ।

ਬੁਝਾਰਤਾਂ

1. ਹੱਥ ਨਹੀਂ, ਸਿਰ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਲੱਤਾਂ ਨਾ ਬਾਹਾਂ,
ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਹੇਠਾਂ ਪਟਕੋ, ਤਿਉਂ-ਤਿਉਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤਾਹਾਂ।
2. ਲੱਕੜੀ ਮਚ ਕੇ ਕੋਲਾ ਹੋਈ, ਕੋਲਾ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ।
ਮੈਂ ਨਭਾਗਣ ਅਜਿਹੀ ਸਾੜੀ, ਨਾ ਕੋਲਾ ਹੋਈ ਨਾ ਸੁਆਹ।
3. ਦਸ ਜਾਣੇ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਬੱਤੀ ਜਾਣੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ।
4. ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਸਿਪਾਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਿੱਚ ਕੀ ਵਰਦੀ ਲਾਹੀ।
5. ਹਰੀ-ਹਰੀ ਗੰਦਲ ਬੜੀਓ ਮਿੱਠੀ, ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨਾ ਡਿੱਠੀ।
6. ਪੈਰ ਬਿਨਾਂ ਚੌਂਕਾ ਚੜ੍ਹੇ, ਮੂੰਹ ਬਿਨਾਂ ਆਟਾ ਖਾਏ,
ਮਰਨ 'ਤੇ ਉਹ ਜੀਅ ਉੱਠੇ, ਬਿਨ ਮਾਰੇ ਮਰ ਜਾਏ।
7. ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਗੱਡੀ ਆਈ, ਕੋਈ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਕੋਈ ਰਹਿ ਗਿਆ।
8. ਸਾਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਗਏ ਬਾਹਰਲੇ ਬੰਦੇ, ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦਾ ਹਰ ਕੋਈ ਮੰਗੇ।
9. ਆਪਣੇ ਆਂਡੇ ਘਰ 'ਚ ਰੱਖਦੀ, ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦੀ,
ਕਾਲਾ ਤਨ ਪਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਰਾਜ਼ ਦੱਸੋ ਉਸ ਦਾ ਖੋਲ੍ਹ।
10. ਇਕ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਆਵੇ, ਮੋਟਰ ਕਾਰਾਂ ਤਾਈਂ ਭਜਾਵੇ।
ਉੱਤਰ : (1) ਗੇਂਦ, (2) ਗੈਸ, (3) ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਦੰਦ, (4) ਕੇਲਾ, (5) ਨੀਂਦ, (6) ਤਬਲਾ, (7) ਨਤੀਜਾ, (8) ਚਾਹ, (9) ਕੋਇਲ, (10) ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ।

-ਤਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੜੈਚ,
ਪਿੰਡ ਦੀਵਾਲਾ, ਤਹਿ: ਸਮਰਾਲਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ)। ਮੋਬਾ: 98763-22677

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-37: ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਭੀੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਉਥੇ ਜਿਸ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਬੜੀ ਮਿਠਾਸ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਥਲਾ ਮਰੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖ ਲਿਆ। ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਈ. ਸੀ. ਜੀ. ਕੀਤੀ। ਈ. ਸੀ. ਜੀ. ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਵਕਤ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਆਪ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸ ਕੇ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਇਆ।
ਹਰੀਸ਼ ਡੌਰ ਭੌਰਾ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਲੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਪਤਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਗਾਂਧੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਪੂਰੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੇਕੀ, ਸੇਵਾ ਭਾਵ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ।
ਬੀਜੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਖ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਲਿਸਟ ਵਾਲੀ ਪਰਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ। ਲਿਸਟ ਨੂੰ ਹਰੀਸ਼ ਬਿਟਰ-ਬਿਟਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪਰਚੀ ਲੈ ਕੇ ਕੈਮਿਸਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਕੈਮਿਸਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਭੀੜ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਬਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪਰਚੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਇਕ ਕਰਿੰਦੇ ਨੂੰ ਫੜਾਈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪੁੱਛੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਆਉਣਗੀਆਂ।'
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿਚੋਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ-ਛੋਟੇ ਨੋਟ ਕੱਢੇ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਸੌ ਰੁਪਏ ਬਣੇ। ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕਦਮ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣ। ਉਸ ਨੇ ਬੜਾ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਜੀ (ਸਿਧਾਰਥ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ।
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਇਕ ਫੋਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੇ ਨੰਬਰ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਨੰਬਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਫੋਨ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਸੀ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮੋਬਾਈਲ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਹਰੀਸ਼ ਦੀ ਰੋਣ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬੇਟਾ ਕੀ ਹੋਇਐ? ਤੂੰ ਅੱਜ ਕਿਥੇ ਹੈਂ?'
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਦਸਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਐਸ ਵੇਲੇ ਕਿਥੋਂ ਫੋਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏਂ?'
'ਮੈਂ ਵੀਰ ਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੈਮਿਸਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹਨ।'
'ਤੂੰ ਫਿਕਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੈਂ ਬਸ ਪਹੁੰਚਿਆ ਕਿ ਪਹੁੰਚਿਆ', ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਮੋਬਾਈਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਬਾਲ ਗੀਤ: ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ

ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ ਬੜੇ ਕਮਾਲ ਦੀ,
ਮਨ ਦੇ ਛੁਪੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ।
ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾਇਆ,
ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਫੱਟੀ 'ਤੇ ਚਮਕਾਇਆ।
ਹਰ ਅੱਖਰ ਵਿਚ ਅਨੋਖੇ ਰੰਗ ਇਹ ਭਰਦੀ।
ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ... ... ... ... ... ...

ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਇਆ,
ਲਿਖੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਅਸਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਲਿਖੇ ਹਰ ਅੱਖਰ 'ਚ ਚਮਕ ਅਨੋਖੀ ਦਿਸਦੀ।
ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ... ... ... ... ... ...

ਕਾਲਜ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਅਜਬ ਰੰਗ ਦਿਖਾਏ,
ਸੁੰਦਰ ਲਿਖਾਈ ਨੇ ਕਈ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਿਤਾਏ।
ਮੇਰਾ ਮਾਣ ਵਧਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੀ।
ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ... ... ... ... ... ...

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਮੋੜ 'ਤੇ ਰਹੀ ਹੈ ਪੱਕੀ ਹਮਸਫ਼ਰ,
ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਛੱਡੀ ਨਾ ਕੋਈ ਕਸਰ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਮੈਂ ਰਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹਦੀ।
ਇਹ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਲਮ... ... ... ... ... ...

-ਅਨੁਰਾਧਾ ਕਸ਼ਯਪ
ਮਕਾਨ ਨੰ: ਬੀ-36/123, ਮੁਹੱਲਾ ਸ਼ਿਵ ਕੋਟ ਭੰਡਾਰੀ, ਬਟਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ।

ਰੌਚਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ

* ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 1837 ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।
* ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਨ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* 'ਤਿੱਬਤ ਦਾ ਪਠਾਰ' ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਠਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਛੱਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਨਾਰੀਅਲ ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹਨ। ੲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੱਕੀ ਦੀ ਫਸਲ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਾਗਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਮਿੱਲ ਸਾਲ 1832 ਵਿਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿਚ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ।

-ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਰੀਰ,
ਮੋਗਾ। ਮੋਬਾ: 94170-05183

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸੰਪਰਕ : 98143-80749

ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਛਪੀਆਂ ਦੋ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ 'ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਡੇਕ' ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੋਰੀਨੁਮਾ ਅਤੇ ਖੇਡ-ਗੀਤ ਨੁਮਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੰਬੋਧਨੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 'ਚਿੜੀਏ ਨੀ ਚਿੜੀਏ', 'ਚੱਲ ਚੱਲ ਘੋੜਿਆ', 'ਇੱਲਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ', 'ਸਾਈਕਲੀ ਲਿਆ ਦਿਓ', 'ਸੁਖਮਨ', 'ਗੀਤ', 'ਧੀ' ਅਤੇ 'ਸੁੱਕੇ ਬੂਟੇ ਨੂੰ' ਆਦਿ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹਨ। 'ਬੇਦੀ ਸਰ' ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸੰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ 'ਪਿੱਪਲ ਤੇ ਬੋਹੜ' ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਪਿੱਪਲ ਅਤੇ ਬੋਹੜ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੁਸਤਕ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 32 ਪੰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਲ 50 ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪੁਸਤਕ 'ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਗੱਲ' ਹੈ। ਇਸ ਬਾਲ ਨਾਵਲ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਰੀਆ ਹਿਸਾਬ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਪਛੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਖੱਬਲ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਮੱਠੇ ਪੈ ਰਹੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਨ ਵਿਚ ਪੁਨਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਅੰਦਰ ਅਜਿਹੀ ਲਗਨ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੀਆ ਆਪਣੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਉਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਵਲ ਨਿਰਾਸ਼ ਮਨ ਵਿਚ ਆਸ ਦੀ ਕਿਰਨ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ 40 ਪੰਨੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਲ 50 ਰੁਪਏ ਹੈ। ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁਕਸ ਪ੍ਰਾ: ਲਿਮ: ਮੋਹਾਲੀ ਵਲੋਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸ਼ਨ ਟਿੱਬਾ ਵਲੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

-ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 'ਆਸ਼ਟ' (ਡਾ:),
ਮੋਬਾ: 98144-23703

ਚੁਟਕਲੇ

* ਪਤਨੀ-'ਜੋ ਆਦਮੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।'
  ਪਤੀ-'ਹਾਂ, ਠੀਕ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਚੋਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਛਤਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
* ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ-'ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਚਿੜੀਆਘਰ ਗਈ ਸੀ।'
  ਪ੍ਰੇਮੀ-'ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਉਥੇ ਸੀ।'
  ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ-'ਅੱਛਾ! ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ?'
* ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰਾ ਦਿਓਰ ਤੀਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਡਿਗ ਪਿਆ ਪਰ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚ ਗਿਆ।'
  ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੈਰ ਨੂੰ ਨਿਕਲੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਲੜਕੀ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰੁਕੀ ਅਤੇ ਬੋਲੀ, 'ਓਹ, ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਫ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਬਚੇ?'

-ਗੋਬਿੰਦ ਸੁਖੀਜਾ,
ਢਿੱਲਵਾਂ (ਕਪੂਰਥਲਾ)। ਮੋਬਾ: 98786-05929

ਬਾਲ ਕਵਿਤਾ ਘੁੱਗੀ

ਨਿੰਮ ਸਾਡੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਘੁੱਗੀ,
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਨਿੰਮ ਥੱਲੇ ਅਸੀਂ ਦਾਣੇ ਪਾਉਂਦੇ,
ਦਾਣਾ-ਦਾਣਾ ਚੁਗ ਲੈਂਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਕੂੰਡੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਪਾਉਂਦੇ,
ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਰਾਗ ਅਲਾਪੇ,
ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਂਅ ਜਿਵੇਂ ਲੈਂਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਕਦੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਬਨੇਰੇ,
ਟਿਕ ਕੇ ਜਵਾਂ ਨਾ ਬਹਿੰਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਦੀ,
ਤਾਹੀਓਂ ਤਾਂ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਘੁੱਗੀ।
ਨਿੰਮ ਸਾਡੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਘੁੱਗੀ,
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੀ ਘੁੱਗੀ।

-ਕੁਲਦੀਪ ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ,
ਡਾਕ: ਜੰਡ ਸਾਹਿਬ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦਕੋਟ।
ਮੋਬਾ: 94638-56223

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ: ਕਪੁੱਤ

ਇਕ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਫੋਨ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਬੈਗ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ ਬੈਗ ਵੱਲ ਸੀ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਅਧੇੜ ਉਮਰ ਦੇ ਭਿਖਾਰੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਉਹਦਾ ਚਿਹਰਾ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਜਾਹ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਜਾ, ਮੇਰਾ ਇਥੇ ਲੰਗਰ ਨ੍ਹੀਂ ਲਾਇਆ, ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਦੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੰਗਣ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਨੇ।' ਭਿਖਾਰੀ ਨੂੰ ਉਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਧੱਕਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਿਆ। ਭਿਖਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਉਲਾਂਭੇ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ, 'ਵਾਹ ਓਏ ਰੱਬਾ, ਇਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਨੇ। ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਧਾ-ਪੀਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਅਣਜਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਧੱਕੇ ਖਾਂਦੇ ਨੂੰ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਘੁੱਟਾਂ ਪਿਆ ਕੇ ਪਾਲਿਆ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਦੋ ਵਕਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨ੍ਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ।
ਸੋਚਦਾ-ਸੋਚਦਾ ਭਿਖਾਰੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਔਰਤ ਭਿਖਾਰੀ ਮੂਹਰੇ 20 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਤੁਰਨ ਹੀ ਲਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਿਖਾਰੀ ਬੋਲਿਆ, 'ਭਾਈ ਬੀਬੀ, ਇਹ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨੋਟ ਮੇਰੇ ਕਿਸ ਕੰਮ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਔਰਤ ਬੋਲੀ, 'ਬਾਬਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਏਨਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ ਸਕਾਂ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਾਫੀ ਇਕੱਠ ਸੀ। ਭਿਖਾਰੀ ਵੀ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਕੋ ਗੱਲ ਦੁਹਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਪੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਇਕ ਹੋਰ ਗੱਡੀ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ, ਗੱਡੀ ਵਿਚੋਂ ਦੋ ਆਦਮੀ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਰੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਫੋਨ 'ਤੇ ਅਜੇ ਗੱਲ ਕਰ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਏਨੇ ਨੂੰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਆਏ ਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬੈਗ ਖੋਹ ਕੇ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਬੋਲਿਆ, 'ਯਾਰ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪੈਸੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।' ਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਦੀ ਮੁਹਲਤ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਜਨਾਬ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਹਦੀ ਗੱਡੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।' ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਡਿਗ ਕੇ ਤਰਲੇ-ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬੋਲਿਆ, 'ਅੱਛਾ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਹੁਣ ਭੀਖ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖਾਰੀ', ਇਕ ਰੁਪਿਆ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਗਏ ਉਹਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੈ ਕੇ। ਉਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਪੈ ਗਏ। ਸਿਰਫ ਇਕ ਭਿਖਾਰੀ ਤੇ ਉਹ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਭਿਖਾਰੀ ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਬੜੀ ਗੌਰ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਲੈ ਪੁੱਤ ਆਹ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਰੱਖ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਤੇਰੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਆ ਜਾਣ।' ਜਦੋਂ ਗੱਡੀ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਪਰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲਿਓਂ ਜ਼ਮੀਨ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਹਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਭਿਖਾਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹਦਾ ਬਾਪ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਸਿਰ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਝੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੁਰ ਗਿਆ।

-ਪਿੰਡ ਭਨੋਹੜ, ਮੁੱਲਾਂਪੁਰ ਦਾਖਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ). ਮੋਬਾ: 97810-13953

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਰਟੂਨ ਚਰਿੱਤਰ-5: ਸੁਪਰਮੈਨ

ਜੇਕਰ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਾਰਟੂਨ ਚਰਿੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਲੈਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਪਰਮੈਨ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤੋਂ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਮੁਲਕ ਦਾ ਕਾਰਟੂਨ ਚਰਿੱਤਰ ਸੁਪਰਮੈਨ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਇਉਂ ਉਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਜੋ ਸ਼ਸਟਰ ਅਤੇ ਜੇਰੀ ਸੇਗਲ ਨੇ 1933 ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੇਰੀ ਸੇਗਲ ਇਕ ਤੇਜ਼ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਲੜਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਖੋਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਹ ਅਦਭੁੱਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੁਪਰਮੈਨ। ਇਸ ਕਾਰਟੂਨ ਪਾਤਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਸ਼ਸਟਰ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਹਸੀ ਸੁਪਰਮੈਨ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਡੀਲ ਡੌਲ ਸਦਕਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਦੀਵਾਨਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਤਰ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕ੍ਰਿਪਟਨ ਉੱਪਰ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਰ ਐਲ ਅਤੇ ਲਾਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਟਨ ਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਪਾਲਣਹਾਰ ਜੋੜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ-ਪੋਸਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਕਲਾਰਕ ਕੈਂਟ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਪਰਮੈਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ 'ਰੇਨ ਆਫ ਦ ਸੁਪਰਮੈਨ' ਨਾਂਅ ਦੀ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਸਟਰਿਪ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮੁੱਠੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਕਾਮਿਕਸ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਸੁਪਰਮੈਨ ਉਪਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਬੱਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਪੀਆਂ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨੈਣਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਪਾਤਰ ਐਕਸ਼ਨ ਵਿਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

-ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ, ਪਟਿਆਲਾ।
ਮੋਬਾ: 98144-23703

ਸਕੂਲ 'ਚ ਬਾਲ ਸਭਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਾਲ ਸਭਾ ਬੱਚੇ ਦਾ ਸਰਬਪੱਖੀ ਕਰਨ 'ਚ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਭਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਾਲ ਸਭਾ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਬੱਚੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ 'ਚ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਬੋਲਣ ਦੀ ਝਿਜਕ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਟੇਜ ਦਾ ਡਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਭਾ 'ਚ ਇਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਸਰੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਬੱਚੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਰੋਹ ਦੂਸਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਦਾਹਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਭੰਡਾਰ ਸਦੀਵੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਦਾ ਬਹੁਤ ਲਾਭਕਾਰੀ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅੰਗ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸੇਧ ਦੇ ਕੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋੜ ਹੈ। ਬਾਲ ਸਭਾ ਇਕ ਵਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲੱਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭਾਵਾਂ 'ਚ ਖੇਡਾਂ, ਸਿਹਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ, ਸਕਿੱਟ ਆਦਿ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈਣ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਰਜ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਹੋਵੇ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਬੱਚੇ ਚੰਗੇ ਬੁਲਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਨਗੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਫਤਹਿ ਹਾਸਲ ਕਰਨਗੇ। ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕਰਾਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਬੱਚੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਆਉਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਡਰ-ਭੈਅ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਉਹ ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

-29/166, ਗਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਮੋਗਾ-142001
E-Mail : jaspal.loham@gmail.com

ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਬੱਚੇ

ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਮਾਤੀਂ ਬੱਚੇ, ਹੁੰਮ-ਹੁੰਮਾ ਕੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।
ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਘਟਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਨੂੰ ਇਹ ਆਣ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਮੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ, ਛੱਡਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਾਪਾ ਨੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ, ਹੁਣ ਨਿਭਾਉਣਾ ਆਪਾਂ ਨੇ।
ਚਾਈਂ-ਚਾਈਂ ਸਭ ਹੋ ਇਕੱਠੇ, ਦੂਣੀ ਪਹਾੜਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ..........।
ਨਾਲ ਗੌਰ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਸਾਰੇ, ਜਦ ਅਧਿਆਪਕ ਆਖੇ ਗੱਲ।
ਸਾਫ਼ ਮਨਾਂ ਦੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ, ਆਵੇ ਨਾ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛਲ।
ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਬੜੇ ਨਿਰਾਲੇ, ਢਿੱਡੀਂ ਪੀੜਾਂ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ.........।
ਸੰਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਸਾਡੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗ ਉਜਾਲਾ ਹੈ।
'ਭੱਟੀ' ਦਸੂਹੇ ਵਾਲੇ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਚੰਗਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ।
ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ, ਆਸ ਦਾ ਮੇਘ ਵਰ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰੀ-ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ............।

-ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਭੱਟੀ,
ਮੋਬਾ: 94643-17983

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-36 ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਦਸਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿਧਾਰਥ ਹੀ ਉਸ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਉਸ 'ਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਸਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਨਤ, ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੇ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੀ।
ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਿਆਂ ਮਸਾਂ ਦੋ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੀਜੀ ਬੜੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਢਿੱਲੇ-ਮੱਠੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਦੇ। ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ, ਮੇਰੇ ਚੰਨ, ਮੇਰੇ ਜਿਗਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲਗਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ ਦੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ।
ਬਿਮਾਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਬੜਾ ਘਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹੁਣ ਥੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬੈਠਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਂਦਾ।
ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਬੀਜੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬੀਜੀ ਹੀ ਸਾਰਾ ਜਹਾਨ ਸਨ। ਉਹ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਇਕ-ਦੋ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ। ਅਖੀਰ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਹੀ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਰਿਕਸ਼ੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਬੜੀ ਦੇਰ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕਿਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਐਡੇ ਵੱਡੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਰੋਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਛਪਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਇਥੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਇਲਾਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ' ਜਾਂ 'ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹਨ', ਅੱਜ ਬਿਮਾਰ, ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਚਿੜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਸੀ। ਇਥੇ ਵੀ ਪੈਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਹਾਂ, ਕੁਝ ਡਾਕਟਰ ਅਜੇ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ-ਭਾਵ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਵੀ।
ਬੀਜੀ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਤਬੀਅਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗ ਰਹੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਆਇਆ ਬੰਦਾ, ਜਿਹੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੌਰਨ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਓ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬੀਜੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਇਕ ਪਾਸਿਓਂ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ, ਜੋ ਉਥੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੀ।
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਚੁਟਕਲੇ

ੲ ਇਕ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਘੁੰਮਣ ਨਿਕਲੇ। ਪਤਨੀ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਥੱਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਪਤੀ ਨੇ ਟੋਕਿਆ-'ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਖੜ੍ਹਨਾ।' ਪਤਲੀ ਬੋਲੀ-'ਕਿਉਂ?' ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, 'ਦੇਖਦੀ ਨਹੀਂ, ਉੱਪਰ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ।'
ੲ 'ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ ਲਿਖਣਾ ਸਿਖਾ ਦਿਓਗੇ?' ਸੁਹਾਗ ਰਾਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਨਵਵਿਆਹੁਤਾ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪਤੀ-ਹਾਂ, ਹਾਂ, ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ ਲਿਖਣਾ, 'ਪਿਆਰੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ...।'
'ਚਲੋ ਹਟੋ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਲਿਖਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਤਾਂ ਰਾਜੇਸ਼ ਹੈ', ਪਤਨੀ ਨੇ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ।
ੲ ਗੁਆਂਢਣ-'ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨੂੰਹ ਨੂੰ ਕੁਝ ਅਕਲ ਦਿਓ, ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਸੀਟੀਆਂ ਵਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਦੂਜੀ ਗੁਆਂਢਣ-'ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੁਕਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਖਾ ਨਾ ਸਕੇ।'

-ਹਰਜਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ,
536, ਗਲੀ 5-ਬੀ, ਵਿਜੇ ਨਗਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ।

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੱਡਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸੰਪਰਕ : 98555-31045

ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਲੱਡਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ 'ਮੈਂ ਹਾਂ ਮਿੱਤੀ' ਗ਼ਜ਼ਲ ਸਿਨਫ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਆਰੰਭਕ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 'ਸਕੂਲ', 'ਵਰਦੀ, 'ਸਾਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ', 'ਬਸਤਾ', 'ਕਿਤਾਬਾਂ', 'ਅੱਖਰ', 'ਸਲੇਟਾਂ', 'ਫੱਟੀਆਂ', 'ਪੈਨ', 'ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ', 'ਖੇਡਾਂ', 'ਬਾਲ ਸਭਾ', 'ਪੇਪਰ', 'ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਸਾਈਕਲ' ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ 'ਸੂਰਜ', 'ਧੁੰਦ', 'ਠੰਢ', 'ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ', 'ਧੁੱਪ', 'ਫੁੱਲ', 'ਸਾਗ' ਆਦਿ ਕੁਦਰਤ ਸਬੰਧੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵੀ ਉਲੇਖਯੋਗ ਹਨ। ਕੁਝ ਪਾਲਤੂ ਜਨੌਰ ਪੰਛੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ :
ਹੁੰਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪਿਆਰੇ ਪੰਛੀ
ਜ਼ਾਲਮ ਜਿਹੜਾ ਮਾਰੇ ਪੰਛੀ
ਹੱਦਾਂ ਨਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਮੰਨਣ
ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਨੇ ਨਿਆਰੇ ਪੰਛੀ। (ਪੰਨਾ 50)
ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਪੇਂਡੂ ਲਹਿਜੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਬਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੱਜਿਤ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮੁੱਲ 40 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਪੰਨੇ 55 ਹਨ।
ਲੱਡਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪੁਸਤਕ 'ਸਾਡੇ ਰਹਿਬਰ' ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਗ਼ਜ਼ਲ-ਵਿਧਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਦੇਸ਼ ਭਗਤ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਵਸਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਕਵੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚਰਿੱਤਰਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਵਿਮਈ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਢਾਲਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤੀ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਵਧਾਉਂਦੇ 'ਲੋਹੜੀ', 'ਬਸੰਤ', 'ਹੋਲੀ', 'ਵਿਸਾਖੀ', 'ਰੱਖੜੀ', 'ਈਦ', 'ਦੁਸਹਿਰਾ', 'ਦੀਵਾਲੀ', 'ਕ੍ਰਿਸਮਸ' ਆਦਿ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਬਾਲ-ਮਨਾਂ ਉੱਪਰ 'ਪਾਪਾ ਜੀ ਨੂੰ ਜੀਜਾ ਕਹਿੰਦਾ, ਸਾਲਾ ਆਪ ਕਹਾਵੇ ਮਾਮਾ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਿਅਰ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮੁੱਲ 45 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਨੇ 56 ਹਨ।
ਦੋਵਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਮਿਆਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਨਵਰੰਗ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਚੱਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀਆ (ਸਮਾਣਾ) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

-ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 'ਆਸ਼ਟ' (ਡਾ:),
ਮੋਬਾ: 98144-23703

ਬੁਝਾਰਤਾਂ

1. ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਟੋਬਾ, ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਵਾੜ।
2. ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ, ਉਹਦੇ ਢਿੱਡ 'ਚ ਲਕੀਰ।
3. ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਮੇਰਾ ਨਾਮ,
ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ ਮੇਰਾ ਕਾਮ।
4. ਇਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਡਟਿਆ ਖੜ੍ਹਿਆ
ਪਰਉਪਕਾਰ ਲਈ ਅੜਿਆ ਖੜ੍ਹਿਆ।
5. ਵਾਹ ਓ ਰੱਬਾ ਤੇਰੇ ਕੰਮ,
ਬਾਹਰ ਹੱਡੀਆਂ, ਅੰਦਰ ਚੰਮ।
6. ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਕਾਕਾ,
ਘਰ ਦਾ ਰਾਖਾ।

ਉੱਤਰ : (1) ਅੱਖਾਂ, (2) ਕਣਕ ਦਾ ਦਾਣਾ, (3) ਘੜੀ, (4) ਦਰੱਖਤ, (5) ਕੱਛੂਕੁੰਮਾ, (6) ਜਿੰਦਰਾ।
-ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਰੀਰ,
ਮੋਗਾ।

ਸ਼ੁੱਭ ਵਿਚਾਰ

ੲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਉਮਰ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਝਿੜਕੋ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤ ਕਦਮ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ੲ ਦਾਨ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਨਾ ਪਿੱਟਿਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਦਾਨ ਨਹੀਂ, ਹੰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖੋ।
ੲ ਅਸੀਂ ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਕੇ ਉੱਚੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖਲੋਏ ਹੋਈਏ ਪਰ ਸਿਰਫ ਸਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

-ਐਚ. ਬਸਰਾ ਮੁਫ਼ਲਿਸ,
ਪਿੰਡ ਗਿੱਲਾਂ, ਡਾਕ: ਚਮਿਆਰਾ (ਜਲੰਧਰ)। ਮੋਬਾ: 97790-43348





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX