ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਬਲਟਾਣਾ 'ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਅਹਾਤੇ 'ਚ ਚੱਲੀ ਗੋਲੀ, 2 ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  1 day ago
ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ, 16 ਨਵੰਬਰ {ਹੈਪੀ ਪੰਡਵਾਲਾ} - ਬਲਟਾਣਾ ਖੇਤਰ 'ਚ ਇਕ ਅਹਾਤੇ 'ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਤਕਰਾਰ 'ਚ ਇਕ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਜਣੇ ...
ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰਨ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ - ਬੋਨੀ
. . .  1 day ago
ਅਜਨਾਲਾ, 16 ਨਵੰਬਰ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ)- ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੀ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਤੋਂ ਖ਼ਾਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਲਕਾ ਅਜਨਾਲਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਿਧਾਇਕ ਬੋਨੀ ਅਮਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ ਨੇ...
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਸਮੇਤ ਇਕ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 16 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ) - ਅੱਜ ਇੰਡੀਗੋ ਰਾਹੀ ਦੁਬਈ ਤੋਂ ਆਏ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਕਸਟਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਦੇ ਨੋਟ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਸਟਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਰਾਮਦ....
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਕਰਨਗੇ ਚੋਣ ਰੈਲੀ
. . .  1 day ago
ਰਾਏਪੁਰ, 16 ਨਵੰਬਰ- ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2018 ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ, ਸੁਸ਼ਮਾ ਸਵਰਾਜ, ਨਿਤਿਨ ਗੜਕਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ....
ਅਪ੍ਰੈਲ 'ਚ ਹੋਵੇਗੀ ਧਾਰਾ 370 ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਵੈਦਤਾ ਨੂੰ ਚੁਨੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਨਵੰਬਰ- ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 370 ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਵਾਲੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 'ਚ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ....
ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਨਹੀ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ - ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਨਵੰਬਰ - ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚੰਦਰ ਬਾਬੂ ਨਾਇਡੂ ਵੱਲੋਂ 'ਚ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 'ਚ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ...
ਟੀ-20 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ : ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੱਲ੍ਹ
. . .  1 day ago
ਗੁਆਨਾ, 16 ਨਵੰਬਰ - ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਟੀ-20 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੌਰਾਨ ਗਰੁੱਪ ਬੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ 17 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਰਤ...
ਝੂਠ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਤੋਂ ਕੋਸਾਂ ਦੂਰ ਹਨ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਦੋਸ਼ -ਵਕੀਲ
. . .  1 day ago
ਮੁੰਬਈ, 16 ਨਵੰਬਰ- ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਤਨੁਸ਼੍ਰੀ ਦੱਤਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾ ਆਯੋਗ ਵੱਲੋਂ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਨੋਟਿਸ 'ਤੇ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਅਨੀਕੇਤ ਨਿਕਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਏ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਝੂਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ...
ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਹੋਏ ਨਤਮਸਤਕ
. . .  1 day ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 16 ਨਵੰਬਰ (ਜੱਸ) - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ ਅੱਜ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਅਰੁਣਾ ਚੌਧਰੀ...
ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਰ
. . .  1 day ago
ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ, 16 ਨਵੰਬਰ- ਕੇਰਲ ਦਾ ਸਬਰੀਮਾਲਾ ਮੰਦਰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਲੋਕ ਮੰਚ

ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਪੈਰ ਪਸਾਰਦਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ

ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘਪਲੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਘੋਟਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਕਦੇ ਚਾਰਾ ਘੋਟਾਲਾ, ਆਦਰਸ਼ ਸੁਸਾਇਟੀ ਘੁਟਾਲਾ, 2-ਜੀ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ, ਕਾਮਨ ਵੈਲਥ ਖੇਡਾਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਘੁਟਾਲਾ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਘਪਲੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇ' 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਆਖਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਨਰੇਗਾ ਵਿਚ ਵੀ ਧਾਂਦਲੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਹਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਰੋਟੀਆਂ ਵੀ ਸੇਕਦੀ ਹੈ। ਸੱਤਾ 'ਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਅਤੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 100 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਾਲਾ ਧਨ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰੀ ਸੀ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤੀਵਾਨਾਂ ਦੀ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਨੀਵੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਾਲ 2011 ਵਿਚ ਸਵਿਸ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਧਨ ਚੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲਈ ਕੋਈ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਪਨਾਮਾ ਪੇਪਰ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਜੱਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਤਹਿਲਕਾ ਮਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ 2000 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ ਕਾਲੀ ਕਰਕੇ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਨੇ ਜਦ ਕਾਲਾ ਧਨ ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਸਨ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਲੇਠੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਰਹੇ ਸਨ। ਪ੍ਰੋ: ਆਰ. ਵੈਦਿਆਨਾਥਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਲੇਖ 'ਚ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ 1500 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਕਾਲੇ ਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕਾਂ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਰਮਾਏ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੌਮੀ ਕਰਜ਼ਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਗਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕੌਮੀ ਕਰ ਮੁਕਤ ਬਜਟ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ 35 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਗਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹਨ ਅਤੇ 21 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਆਪਣਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਬਾਦਸਤੂਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਚੋਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵੇਸਲਾਪਣ ਕਿਉਂ? ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਸ਼ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਾਮਬੰਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ, ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਮੀਰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਲੁਟਾਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਦੀ ਖੂਨ-ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲੁੱਟਣ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਅਹਿਮ ਲੋੜ ਹੈ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਚੱਕ ਬਖਤੂ, ਤਹਿ: ਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ-151101.
ਮੋਬਾ: 94641-72783

 


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਰਹੇ ਬੱਚੇ

ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਖੇਡਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖੇਡਾਂ ਵੀ ਬੜੀਆਂ ਸਾਧਾਰਨ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁਸਤ-ਦਰੁਸਤ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ ਤਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਾਰਟੂਨਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮਾਂ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਆਈਆਂ ਗੇਮਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ 'ਸਪਿੱਨਰ' ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਸਪਿੱਨਰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਖਿਡੌਣਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਹੱਥ ਦੀ ਉਂਗਲੀ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ 'ਤੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਆਕਰਸ਼ਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਪਿੱਨਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਕਾਲੇ ਆਦਿ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸਪਿੱਨਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਜ਼ੋਰਾਂ-ਸ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਘੋਖ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿਚ ਸਪਿੱਨਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਰਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਪਿੱਨਰ ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 'ਧਿਆਨ' ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਆਦਮੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਇਸ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਬੇਚੈਨੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਪਲੇਅ ਥਰੈਪੀ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਿੱਨਰ ਨਾਲ ਅੰਗੂਠੇ, ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਸਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਸਪਿੱਨਰ ਦੀ ਖੇਡ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਹੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਟੂਨਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਗੇਮਾਂ ਤੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਬੱਚੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਪਿੱਨਰ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

-ਵਰਸੋਲਾ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ)।
ਮੋਬਾ: 84379-25062

ਸਿਹਤ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਸਵਾਰੀ

 ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਦਰ ਕਹਿਰ ਢਾਹਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 90 ਫੀਸਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਕੰਜੇ 'ਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਉਮਰ ਦਾ ਲਿਹਾਜ ਕੀਤਿਆਂ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਜੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੁੜਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਵੱਜੋ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਸਬੰਧੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ, ਸੈਰ ਕਰਨਾ, ਕੰਮ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਨਾ ਪੈਣ ਦੇਣਾ ਆਦਿ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਅੰਦਰ ਸਾਈਕਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਇਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਈਕਲ ਜਿੱਥੇ ਬਗੈਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੀਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਇਹ ਸਾਈਕਲ ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸਾਈਕਲ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁੱਖ ਸਹੂਲਤਾਂ 'ਚ ਹੋਏ ਬੇਅਥਾਹ ਵਾਧੇ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਵਰਨ 'ਚ ਨਾ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਈਕਲ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਬਦਲੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ੌਂਕੀਆ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮਜਬੂਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਮੀਰ ਵਰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਵਰਗ ਹੋਵੇ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਬੇਸ਼ੱਕ ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਯੁੱਗ ਅੰਦਰ ਸਮੇਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਸਾਈਕਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਕਦਰ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਈਕਲ ਨੂੰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦੇਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

(ਕੈਨੇਡਾ)। ਫੋਨ : 001-204-8910031

ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਹੀ ਬਰਾਬਰਤਾ ਆ ਸਕੇਗੀ

ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਇਹ ਆਖੀਏ ਕਿ ਆਦਮੀ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਲਾਲਚ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਅਨਹੋਣੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਇਹ ਆਖੀਏ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਦਮੀ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਅਨਹੋਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲਚ ਕਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਕਹੋ, ਇਹੀ ਹਨ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਇਹ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਹੰਭਲੇ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੋਜਾਂ, ਆਵਸ਼ਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਢਾਂ ਆਦਮੀ ਦੇ ਸਵਾਰਥ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖੋਜਾਂ, ਇਹ ਕਾਢਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਆਵਸ਼ਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁਲਕ ਦਾ ਸਰਮਾਇਆ ਜਦ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਅਮੀਰਾਂ, ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ, ਵਪਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਅੱਜ ਤੱਕ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਈ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਵੀ ਕਰ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰੀਂ ਅਸੀਂ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਬਰਾਬਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤਕਰੀਬਾਂ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਦਮੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਕਤ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਵਿਚ-ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੀ ਅਪਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਬਸਿਡੀਆਂ, ਇਹ ਵਜ਼ੀਫੇ, ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕਾਪੀਆਂ, ਇਹ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਖਾਣਾ, ਇਹ ਸਸਤਾ ਅਨਾਜ, ਇਹ ਸਸਤਾ ਕੱਪੜਾ, ਕਦੀ-ਕਦੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਫੀਆ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਬਹਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚਲਾਈ ਜਾਓ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸੱਤ ਦਹਾਕੇ ਖਰਾਬ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਪਾਸ ਵਾਜਬ ਵਿੱਦਿਆ, ਵਾਜਬ ਸਿਖਲਾਈ, ਵਾਜਬ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਵਾਜਬ ਆਮਦਨ ਬਣਾ ਦਈਏ ਤਾਂ ਇਹ ਆਦਮੀ ਇਹ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਆਦਮੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ, ਇਹ ਪਰਜਾਤੰਤਰ ਬਸ ਨਾਂਅ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਰੱਖ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਉੱਲੂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀ ਸਰਕਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਮਰਾਜੀਏ ਬਣਾ ਗਏ ਸਨ, ਉਹੀ ਅੱਜ ਵੀ ਚਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲਾਂ ਵੀ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਪਰਜਾਤੰਤਰ ਆਖਦੇ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਇਹੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਾਂਗੇ, ਬਲਕਿ ਸਾਡੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਰਹੇਗੀ।

-101-ਸੀ, ਵਿਕਾਸ ਕਾਲੋਨੀ, ਪਟਿਆਲਾ-147001

ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ ਇਕ ਕਲੰਕ ਹੈ

ਅੱਜ ਅਸੀਂ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਦਾਜ ਪ੍ਰਥਾ ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਡੱਬੇ ਨਹੀਂ ਵੰਡੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਸਾਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਭਾਵ ਕਿ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਕਾਰਡ ਵੀ ਵੰਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਡੱਬੇ ਵੀ ਵੰਡੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਵੀ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸਾਂ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖਰਚੇ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਆਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਧੀਆਂ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਕਲੰਕ ਸਾਡੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਦਾਜ ਲੈਣ ਅਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਵਿੱਦਿਆ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਜ ਹੈ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਏਨੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਕੋਲ ਏਨੀ ਪੂੰਜੀ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ 'ਤੇ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਕਰ ਸਕਣ। ਜੇਕਰ ਇਕ ਬੇਟੀ ਪੜ੍ਹੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਗਿਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਜ ਲੈਣ ਜਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਬੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੋਈ ਚੰਗੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹਾਂ 'ਤੇ ਫਜ਼ੂਲ ਖ਼ਰਚੀ ਕਰਕੇ ਪੈਸਾ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਉਠਾਏ ਜਾਣ। ਜਿੰਨੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾਜ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਓਨੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਇਸ ਕੁਰੀਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸੱਭਿਅਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋਈਏ, ਧੀ ਜੰਮਣ 'ਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਇਕ ਆਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਬੱਚੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਮੁੰਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ।
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਰਲ ਕੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ ਬੇਟੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਸਕਣ।

ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਦੇ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨ

ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਜਿੱਥੇ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਖੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਉਂਦੇ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਹੋਈ ਭਰਮਾਰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦਾ ਖੌਅ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਦੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤੈਅ ਸਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਕਤਾਰ ਲੱਗ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜਾਮ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਓਵਰਲੋਡ ਟਰੱਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਕਸਬੇ 'ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੋਡ 'ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਟਰੱਕ-ਟਰਾਲਾ ਇੰਨੀ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਉੱਪਰੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ 'ਚ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਨਲਾਇਕੀਆਂ ਤੇ ਤੁਕਬੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਹਾਸਾ-ਠੱਠਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਦੌੜ ਰਹੇ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਕੇ ਕਾਇਦੇ-ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ 'ਤੇ ਟੰਗਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਆਂ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਮਿਲੀਭੁਗਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅੰਦਰ ਇਹ ਵਾਹਨ ਸ਼ਰੇਆਮ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਿੱਕਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸਾਮਾਨ ਵਾਹਨ 'ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਇਹ ਲੋਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਚੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਵਾਹਨ ਅਕਸਰ ਹੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਚਲਾਨ ਕੱਟ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਓਵਰਲੋਡ ਵਾਹਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹਾਦਸੇ ਨਾ ਵਾਪਰ ਸਕਣ, ਜਦਕਿ ਪੁਲਸ ਸਕੂਟਰਾਂ, ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ ਦੇ ਚਲਾਨ ਕੱਟਣ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ।

-ਬਿਸ਼ਨਗੜ੍ਹ (ਬਈਏਵਾਲ), ਸੰਗਰੂਰ। ਮੋਬਾ: 99140-62205

ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਉੱਪਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜਲਸਿਆਂ ਅਤੇ ਰੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਗ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਵਸਥਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਕਾਫੀ ਵਸੋਂ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਖੇਤੀ ਅਧਾਰਤ ਕਿੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਕਿੱਤਾ ਨਾ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ। ਪਰ ਨਿੱਤ ਵਧਦੇ ਖੇਤੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖਾਦ, ਸਪਰੇਅ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੇ ਨਿੱਤ ਵਧਦੇ ਰੇਟ ਨੇ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਘਾਟੇ ਵਾਲਾ ਧੰਦਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਿਹੜੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਰਗ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਰਹੀ?
ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਹਰੇਕ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਅਹਿਮ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਪਰ ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਫਸਲੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੇਣਾ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ? ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾਏ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵਿਅਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਾਰਜ ਕਰੇ। ਪੰਜਾਬ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੀਕਲਾ ਵਿਚ ਰਹਿਣ। ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

-ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਡਾ:)
ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਪਟਿਆਲਾ। ਮੋਬਾ: 94176-26925

ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਪੇਂਡੂ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ

ਆਮ ਹੀ ਦੇਖਣ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਪਿੰਡ ਅੱਜ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹ ਧੜੇਬੰਦੀ ਹੋਰ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਲੋਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਥੇ ਅੱਗੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਪੰਚਾਂ, ਪੰਚਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਕਰ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਧੜਾ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਹਰ ਸਹੀ-ਗ਼ਲਤ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੁਣ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜ ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਗਰਾਂਟ ਲੈਣ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਗਰਾਂਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਇਕ ਧੜਾ ਕੋਈ ਵਿਕਾਸ ਕਾਰਜ ਸ਼੍ਰੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਸਰਾ ਧੜਾ ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚਲੇ ਝਗੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸੁਲਝਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਥਾਣੇ ਜਾਂ ਕਚਹਿਰੀਆਂ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੁਲਝਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਹੁਣ ਸੁਲਾਹ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਧੜਾ ਦੂਸਰੇ ਧੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਲਗਾਉਣ 'ਤੇ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਆਮ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਲਝ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਘਸੀਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਖੋਖਲਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਧੜੇਬੰਦੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਇਕ ਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ। ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ, ਪੇਂਡੂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਣ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਾਫ਼-ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਆਦਿ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਸੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ 'ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਰੱਬ ਵੱਸਦਾ।'

-ਪਿੰਡ ਤਨੂੰਲੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਮੋਬਾ : 99150-33176.

ਆਸਮਾਨ 'ਚ ਫੈਲੀ ਧੁਆਂਖੀ ਧੁੰਦ ਬਨਾਮ ਅਸੀਂ

ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਾਂ? ਕੀ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੇ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਹੈ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪ ਖੁਦ ਲਈ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਸਹੇੜ ਰਹੇ? ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪਰੋਸ ਕੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੇ? ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਹਾਂ' ਵਿਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿਉਂ ਸੁਰਖਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਇਕ ਧਿਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਾ ਕੇ ਅਸੀਂ ਬਾਇੱਜ਼ਤ ਬਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਮੌਸਮ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਧੂੰਆਂ, ਭੱਠਿਆਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ, ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਆਦਿ ਕਾਰਕਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਜ਼ਹਿਰ ਘੋਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਵੱਧ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅੱਖੋਂ-ਪਰੋਖੇ ਕਰਕੇ ਚੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜ਼ਾਜਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਗ੍ਰੀਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਨੇ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਚਿਤਾਵਨੀਆਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹਵਾ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਰੇਆਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾਈਆਂ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੂਸਰੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਇੰਤਹਾ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਚੁਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉੁਣਗੇ। ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਵੀ ਸਿਆਸਤ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਕੜ ਸੁੱਟਣ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣ ਲਈ ਉਚੇਚੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੀਤਾ ਕੁੁਝ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਫੋਕੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੇ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਵੀ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੈਣੀ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਅਨੇਕਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਜੰਮਣਗੇ। ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਅਤੇ ਦੂਸਰਿਆਂ ਉਤੇ ਦੋਸ਼ ਮੜ੍ਹਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੋਸ ਕਦਮ ਪੁੱਟਣ। ਸਾਨੂੰ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰਲੀ ਜ਼ਮੀਰ ਜਗਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ।

-ਕੋਟਲਾ ਸਮਸ਼ਪੁਰ (ਸਮਰਾਲਾ),
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ। ਮੋਬਾ: 98558-82722

ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ

ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿਰੋਗ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸਵਸਥ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਵਾਧੇ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਨਿਸਚਿਤ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਹੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ। ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਿਆਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡ-ਅਕਾਰੀ ਕਮਰੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਲ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਕ ਵਾਰ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਪੁਸਤਕ ਵਿਕਰੇਤਾ ਜਾਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਆਇਤ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹੇਗਾ। ਹਰੇਕ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਕੁਝ ਉੱਘੇ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਮਹਿਮਾਨ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ 'ਤੇ ਉਸਾਰੂ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਸਮੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਉਸ ਵਲੋਂ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ, ਹਿੰਦੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪੀਰੀਅਡਾਂ ਵਿਚ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਵੀ ਪੀਰੀਅਡ ਰਾਖਵੇਂ ਰੱਖੇ ਜਾਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਿਆਰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਿਤਾਬਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰੂ ਸੇਧ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਪਾਸੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਵੀ ਵਰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਉੱਜਲ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਅਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਅਣਮੁੱਲਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਕੇਵਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕੈਦ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ।

-ਕੋਕਰੀ ਕਲਾਂ (ਮੋਗਾ)।
ਮੋਬਾ: 98550-00964

ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਅੱਜ ਤੋਂ ਲਗਪਗ ਚਾਰ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨਾਲੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਖਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਬਹੁਤ ਸਮਝ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਕੂਲੀ ਅਮਲਾ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਿਸਮ ਦਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਸਮਾਨ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੁਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪਹਿਲੀ-ਦੂਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਜਬੂਨ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲੀ ਬੋਝ ਘੱਟ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਬਸਤਾ, ਸਲੇਟ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਫੱਟੀ, ਕਾਨੇ ਦੀ ਕਲਮ ਅਤੇ ਦਵਾਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਇਹ ਫਾਇਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਬੱਚਾ ਇਕ ਹੀ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਵਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ, ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਬਦਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਏ, ਜਿਥੇ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਂਗਣਵਾੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਂਅ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਬਾਲ ਉਮਰ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡਣ-ਕੁੱਦਣ, ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਪਰ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਬਸਤੇ ਦਾ ਬੋਝ, ਕੀਮਤੀ ਵਰਦੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਤਭੂਮੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਫੜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨੰਨ੍ਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਖਤ ਰਵੱਈਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਹੇਠ ਡਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਸਕੂਲ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਅਸੀਂ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਐਨਕ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਉਪਰੋਕਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ਪਰ ਇਹ ਹਾਲ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਇਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਣ। ਗਰੀਬ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬੋਰਡ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਣ, ਇਕਸਾਰਤਾ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਫਾਇਦੇ ਵਾਲੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ।

-ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ, ਬਿਆਸ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)। ਮੋਬਾ: 78378-42477

ਨੀਤੀਆਂ, ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ

 ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਭ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚਾ ਸਰਕਾਰੀ ਢਾਂਚਾ ਉਸ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਚੱਲ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਲਈ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਬਾਕੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਵਾਸਤੇ ਧਾਰਾ 243, 243-ਏ ਤੋਂ 243-ਓ ਤੱਕ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਪੰਚਾਇਤੀ ਸੰਗਠਨ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਬਦਲਾਓ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਲਨ ਦੇ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਚੋਖੀ ਢਾਅ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਰਟੀ ਹਿਤ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਘੜੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਖ ਲਈ ਵੀ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਅੱਜ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀ ਧੰਦੇ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਲੀਹੋਂ ਲਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਤਾਂ ਬੇਰੌਣਕੇ ਹੋਏ ਹੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਜ਼ਮਰਾ ਦੀਆਂ ਖਾਧ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘਟਣ ਤੇ ਮੰਗ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵੀ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਪੱਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੰਬਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਚੀਸ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਇਕੱਲੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਕੁਝ ਮੁਫ਼ਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਹੀ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਕਿ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਮਜਬੂਰ ਹੋਵੇ। ਤਰਾਸਦੀ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਮਾਰੂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੇ ਵਾਧੂ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਖੇਤੀ ਉਭਾਰ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈ ਲਗਾ ਕੇ ਸਹੀ ਮੁੱਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਪੂਰੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪਈ ਕਿਸਾਨੀ ਨੂੰ ਮੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਧਾਈ ਦੀਆਂ ਪਾਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੈਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੱਸਦੇ-ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਣ। ਪ੍ਰਵਾਸ ਭਾਵੇਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਖਲਾਅ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗ ਤੇ ਖੇਤੀ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਉਜਾੜੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਭ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਯਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਲੋੜ ਹੈ।

-ਪਿੰਡ ਨੱਥੂਮਾਜਰਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ। ਮੋਬਾ: 99880-03419

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵਗ ਰਹੇ ਨਸ਼ਾ ਰੂਪੀ ਛੇਵੇਂ ਦਰਿਆ ਦਾ ਕੌੜਾ ਸੱਚ

ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਇਥੇ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਨਸ਼ੇੜੀ ਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਨਸ਼ੀਲੀ ਵਸਤੂ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਲਾਂ ਦੂਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਵੇ।
ਨਸ਼ਾ ਰੂਪੀ ਛੇਵਾਂ ਦਰਿਆ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਵਗਦਾ ਚਲਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਗੰਦੇ ਮੌਤ ਰੂਪੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਕਰੋੜਪਤੀ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਨਮੋਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਦੋਸਤੋ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਸ਼ਾ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਾਮ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨੰਗੇ ਹਨ। ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਫੜ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਗਰਮੱਛ ਸੁੱਖ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੌਂ ਰਹੇ ਹਨ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਇਸ ਦਰਿਆ ਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸੇਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣਿਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਣਨ 'ਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਬੜੇ ਹੀ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿਰਫ ਇਕ ਦੋ-ਮਹੀਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਰੋਕ ਤਾਂ ਲੱਗੀ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਵਪਾਰ ਚੋਰੀ-ਛੁਪੇੇ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਨਸ਼ਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਝੀ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਫ਼ਾ-ਨੁਕਸਾਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਤੇ ਪਹਿਚਾਣਦੇ ਹਨ। ਖਾਮੋਸ਼ ਗਲੀਆਂ, ਵੀਰਾਨ ਘਰ, ਬੁੱਢੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ..., ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਨਹੀਂ ਸਹਿਣ ਹੁੰਦਾ। ਖੁਸ਼ਕ, ਬੇਮਾਨੀ ਹਮਦਰਦੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰਨ ਵਾਲਾ। ਮਾਂ-ਬਾਪ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਨਸ਼ਾ ਰੁਕਵਾਉਣ ਲਈ ਰੋਕਥਾਮ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ-ਮੌਤ। ਕੁਝ ਨਸ਼ਾ ਰੋਕੂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਤੋਂ ਭਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਸ਼ਾਖੋਰ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਖੂਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਲਾਲਚ, ਸਵਾਰਥ ਵੱਸ ਸਭ ਕੁਝ ਇਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਉਹ ਖੁਦ-ਬ-ਖੁਦ ਨਸ਼ਾ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾ ਬੈਠਿਆ ਜਾਵੇ। ਮਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰੋ। ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ। ਚੰਗਾ 'ਸੋਚਾਂਗੇ' ਤਾਂ ਦਿਨ ਬਦਲਣਗੇ, ਫਿਰ ਚੰਗੇ ਦਿਨ ਵੀ ਆਉਣਗੇ। ਘਰ-ਘਰ ਵਿਚ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ। ਹਰ ਤਰਫ ਰੌਣਕਾਂ ਹੋਣ। ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਭਾਗੀ ਮੌਤ ਮਰਦੇ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬੇਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖੇ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਓ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿਊਣ ਦਿਓ। ਅਜੇ ਵੀ ਅਸੀਂ ਪੂਰਨ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਤੇ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਗੁਲਾਮੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਉਪਜ ਸਕਦਾ। ਫੈਸਲਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਣਖੀਲੇ ਸਵੈ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਸ: ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਬਣਨਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇੜੀ? ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਦਵੀਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ? ਆਪਣਾ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੈ? ਸੋਚ ਬਦਲੋ, ਵਿਚਾਰ ਬਦਲੋ, ਆਪਣਾ ਪੰਜਾਬ ਬਦਲੋ।

-ਮੁਹੱਲਾ ਪੱਬੀਆਂ, ਧਰਮਕੋਟ (ਮੋਗਾ)। ਮੋਬਾ: 94172-80333

ਮਘਦਾ ਸੂਰਜ ਸੀ ਮਾਸਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਸ਼ਲ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ

ਮਾਸਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਸ਼ਲ 29 ਅਕਤੂਬਰ, 2017 ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਮਾਸਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਹੱਕ-ਸੱਚ ਲਈ, ਨਿਮਾਣੇ-ਨਿਤਾਣੇ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਗੋਲੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਚੇਤਨ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1944 ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਪੁੰਨਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਵਿਖੇ ਅਤਿ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਰਥਿਕ ਵਸੀਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਮਾਜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਪਨਸਾਜ਼ ਸੀ ਉਹ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 1964 ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਅਧਿਆਪਕ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸਾਲ 2002 ਵਿਚ ਬਤੌਰ ਬਲਾਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਫ਼ਸਰ, ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ, ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਪੜ੍ਹਾਏ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੱਜ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਸਾਲ 1964 ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੋ ਬੱਚੇ ਦਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਕਿ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਚੰਚਲ ਕੌਸ਼ਲ ਡੀ.ਸੀ. ਦਫਤਰ ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਪੀ.ਏ. ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਨੌਜਵਾਨ ਉਮਰ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋਸਤ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਜਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲਹਿਰ ਇਕ ਉਤੇਜਨਾ ਦੀ ਉਪਜ ਹੈ, ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਅਗਾਂਹ ਵਧ ਕੇ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨ ਦਾ ਸਬਕ ਸਿੱਖ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਧਰਮ-ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਮੁਦਈ ਸੀ। ਜਾਤ-ਪਾਤ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਦਰਸਾਏ ਮਾਰਗ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਰਣ ਕੀਤਾ। ਮਾਸਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਇਕ ਸਾਧਾਰਨ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਛੁਡਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਉਹ ਮੋਹਰੀ ਸੀ। ਧਨਾਢ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਾਨ-ਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਉਹ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚ ਗਏ ਪਰ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਕੱਟਣੀ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅੰਤਿਮ 11 ਸਾਲ ਇਕ ਲੱਤ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਲਤਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਹੀਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਲਦ ਕਲਾਂ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੰਘਰਸ਼ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਫੈਲਿਆ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹ-ਸਾਹ ਵਿਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਰੀਬ-ਗੁਰਬੇ ਲਈ ਖੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਚੇਤਨ ਮਘਦਾ ਸੂਰਜ ਸੀ ਮਾਸਟਰ ਇੰਦਰਜੀਤ ਕੌਸਲ। ਉਸ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਦੇ ਲੜ ਲਾਉਣ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਦਲੇਰੀ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਅ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗਾਸੋ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚੋਂ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਦੇ ਜੀਜਾ ਜੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮਾਸਟਰ ਆਪਣੇ ਜੀਜਾ ਜੀ (ਗਾਸੋ ਜੀ) ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਵੱਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

-ਪ੍ਰੋ: ਰਵਿੰਦਰ ਗਾਸੋ
ਮੋਬਾ: 94161-10679

ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਟਾਂ ਦਾ ਆਇਆ ਹੜ੍ਹ

 ਭਾਵੇਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਲਵੋ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਚੈਨਲ ਲਗਾ ਲਵੋ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਲੁਭਾਵਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਏਜੰਟ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਆਫਰ ਦੇ ਕੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਰਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਸਰਕਾਰੀ, ਗ਼ੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਕਾਲਜ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਕੰਡੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਏਜੰਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਹਰੀ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੈਮੀਨਾਰ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਦਿ ਆਯੋਜਿਤ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਬੈਸੀਆਂ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਈਲੈਟਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗੇ ਅੰਕ ਲੈਣ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਅਸਲ ਦਾਖ਼ਲੇ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਫੀਸ ਆਦਿ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਟੀ ਰਕਮ ਕਾਲਜ ਨੂੰ ਸਮੈਸਟਰ ਫੀਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਏਜੰਟਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੀ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੀਜ਼ੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ-ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮੋਟੀਆਂ ਰਕਮਾਂ ਵਸੂਲ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਏਜੰਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੋਖਾ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਰਜ਼ਾ ਚੁੱਕ ਬਾਹਰ ਗਏ ਬੱਚੇ ਉੱਪਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਉੱਪਰ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਆ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣਾ, ਜਾ ਕੇ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਕੀਤੀਆਂ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤਾਂ ਦੇਖ ਹਰ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸਿਰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਉੱਠ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੁਮਾ ਇਸ ਅਨਮੋਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੰਭਾਲੇਗਾ? ਇਹ ਗੱਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।

-ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ। ਮੋਬਾ: 99143-21937
ajitbajwa89@gmail.com

ਬਲਦ ਜੱਟ ਦੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤ!

 ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬਲਦਾਂ ਤੇ ਊਠਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦੇ, ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਘਿਓ-ਛੋਲੇ ਚਾਰਦੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟਰੈਕਟਰਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ। ਗੱਲ ਕੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਜੱਟ-ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢੇ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਕਟਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਅਖਾਣਾਂ, ਗੀਤਾਂ, ਰਸਮਾਂ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਤੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕੰਮ-ਧੰਦਿਆਂ, ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਊ ਦੇ ਜਾਇਆਂ, ਕਮਾਊ ਪੁੱਤਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਬੋਲਦਾ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਹੀ ਜੀਅ ਹੋਣ, ਸਗੋਂ ਘਰਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਆਪਣੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸੁਰ ਸੰਭਾਲੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਕੋਲ ਬੜੇ ਤੇਜ਼ ਬਲਦ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਬਲਦ ਰੱਖਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਬਲਦ ਤੋਰੇ ਤੇ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਬਾਹਲੇ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਪਰ ਉਹ ਬਾਅ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਲਾਡੀਆਂ-ਪਾਡੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਝੋ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੋ ਕੀ ਉਹ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਪੁੱਤ... ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਬਾਅ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਅ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਘਰ ਦੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਕਟਾਈ ਸੀ। ਬਾਅ ਸਾਡਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵੀ ਬੜੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰਿਆ-ਫਿਰਦਾ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਵੀ ਅੱਗੋਂ ਬੂਥ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਬਾਅ ਵੱਲ ਇਉਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਰਦੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬਾਅ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਦੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਾਂ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਕੌਤਕੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਮੈਂ ਆਪ ਦੇਖਿਆ। ਦਾਦੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਸਖੋਰੇ ਬਲਦਾਂ 'ਚ ਇਕ ਦੇ ਪਿੰਡੇ 'ਚੋਂ ਕਾਲੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਿੰਗ ਮੀਣੇ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੀਣਾ-ਮੀਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਦਾ ਗੋਰਾ ਨਿਸ਼ੋਅ ਰੰਗ ਮੁੜਵੇਂ ਕੈਂਠੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ਾਹ ਸਿੰਗ, ਲੰਮੀ ਪੂਛ, ਪਿੰਡੇ ਤੋਂ ਮੱਖੀ ਤਿਲਕਦੀ, ਪੂਰਾ ਅੱਥਰਾ, ਮਾਰਦਾ ਵੀ ਬਾਹਲਾ ਸੀ।
ਬਾਅ ਦੱਸਦਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਬੱਗੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲਿਆ-ਪਲੋਸਿਆ, ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ, ਬੜਾ ਤੇਜ਼ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਅੱਗੋਂ ਗਊ ਦੇ ਜਾਏ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੁਝ ਨ੍ਹੀਂ ਲੁਕੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਤੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਵਿਚ ਇਹ ਮੀਣੇ ਦਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਹੈ ਤੇ ਬਾਅ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ-ਕਰਦਾ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਮੀਣੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ।
ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬੱਗੇ 'ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਚੜ੍ਹਦੀ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਮੀਣਾ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਖੀਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਗੱਡੇ ਜੁੜਨੋਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਟਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਜਾਣੂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਕਿਉਂ ਐਵੇਂ ਕਿੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਛੱਡ ਆਓ ਕਿਤੇ, ਆਪੇ ਮਰ-ਖਪ ਜਾਊ ਤਾਂ ਦਾਦਾ ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹਰਖਿਆ ਬੋਲਦਾ, 'ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਆਵਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤਾਂ ਵਾਂਗ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਆ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੀਰੀ ਆ ਗਊ ਦੇ ਜਾਏ ਦਾ ਚੰਮ ਪੱਟ ਕੇ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਸੁੱਟ ਆਵਾਂ...?' ਪਰ ਇਕ ਰਾਤ ਮੀਣੇ ਦੀ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਔਖਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਰੰਭਿਆ ਤੇ ਬਸ ਉਸ ਨੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਦਾਦਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰੋਂਦਾ ਦੇਖਿਆ। ਦਾਦੇ ਨਾਲ ਮੋਹ ਵੀ ਬਾਹਲਾ ਸੀ ਉਸ ਦਾ, ਹੱਥੀਂ ਜੁ ਪਾਲਿਆ ਸੀ, ਦਾਦੇ ਨਾਲ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਗਵਾਹ ਸੀ ਮੀਣਾ। ਦਾਦੇ ਨੇ ਬੜੇ ਦਿਨ ਚਿੱਤ ਨਾ ਲਾਇਆ। ਦਾਦਾ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਦਾਸੀ ਫੜ ਗਿਆ। ਬਾਅ ਰੋਂਦਾ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ, ਕਦੇ ਜੱਟ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਤੋਰਨਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਹੋਇਆ ਭਲਾ? ਉਹ ਵੀ ਕਮਾਊ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਮੋਢੇ ਨਾਲ ਮੋਢਾ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ ਕਟਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਮੀਣਾ। ਬਾਅ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੀਰੀ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਮੀਣਾ ਤੁਰ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅ ਸਾਡਾ ਬਾਹਲਾ ਉਦਾਸ ਸੀ।

-E-mail : brar00045@gmail.com

ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੁੱਜਾ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ

ਪੰਜਾਬ ਇਕ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੱਕੀ, ਕਪਾਹ, ਨਰਮਾ, ਬਾਜਰਾ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਝੋਨਾ, ਕਣਕ ਆਦਿ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਣਕ, ਝੋਨੇ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮੰਡੀਕਰਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਹੀ ਘੁੰਮਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਨ ਭੰਡਾਰ ਭਰਨ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਕਾਰਨ ਜਿਥੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਨੀਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਮਗਰੋਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬਚੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜਿਥੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਤੱਤ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੱਚਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਗੰਧਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹੀ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਜਿਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੜਕੀ ਹਾਦਸਿਆਂ ਵਿਚ ਅਜਾਈਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਹੀ ਛਾਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੈਲੇ ਭਿਆਨਕ ਧੂੰਏਂ ਕਾਰਨ ਸਾਹ, ਦਮੇ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਸੜਕਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕਿਸਾਨ ਵੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਮਾੜੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਜਾਣੂ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਨੇਕਾਂ ਇੱਟਾਂ ਦੇ ਭੱਠੇ, ਲੋਹਾ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੱਠੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਜੋ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਫੈਲਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਝੋਨੇ-ਕਣਕ ਦੇ ਫ਼ਸਲੀ ਚੱਕਰ ਦਾ ਬਦਲ ਕਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਿਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮਸਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤੀ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਦਾ ਸਸਤਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਬਦਲ ਲੱਭਣ ਦੀ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਕਿਸਾਨੀ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ ਆ ਸਕੇ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਚੜਿੱਕ (ਮੋਗਾ)।
ਮੋਬਾ: 94654-11585





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX