ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਪਹੁੰਚੀ ਘਰ
. . .  13 minutes ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਗਰਨੇਡ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ...
ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਜਤਾਇਆ ਅਫ਼ਸੋਸ
. . .  18 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਆਪ ਵਿਧਾਇਕ ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਫੂਲਕਾ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਸਬੰਧੀ ਦਿੱਤੇ ਵਿਵਾਦਿਤ ਬਿਆਨ 'ਤੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜਤਾਇਆ...
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਡੀ.ਆਈ.ਜੀ ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ
. . .  24 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਾਕੇਸ਼ ਅਸਥਾਨਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਟੀਮ ਦੇ ਮੁਖੀ ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਸ ਮਨੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ...
ਆਈ.ਆਰ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 20 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ
. . .  31 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਪਟਿਆਲਾ ਹਾਊਸ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਈ.ਆਰ.ਸੀ.ਟੀ.ਸੀ ਘੁਟਾਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ 20 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਨੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ...
ਵਾਰਾਨਸੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਅੱਗ
. . .  about 1 hour ago
ਵਾਰਾਨਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਵਾਰਾਨਸੀ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੂਚਨਾ...
ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਆਉਣਗੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ
. . .  about 1 hour ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ 'ਚ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ...
ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਮੁੜ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ
. . .  about 1 hour ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 19 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ 'ਚ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਮੁੜ ਤੋਂ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਪਹੁੰਚ...
ਕੈਪਟਨ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ੱਕੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ 50 ਲੱਖ ਦੇ ਇਨਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨ
. . .  about 2 hours ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੀਤੇ ਦਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ੱਕੀਆਂ...
ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਵਿਵਾਦ : ਅਲੋਕ ਵਰਮਾ ਅੱਜ ਬੰਦ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਉਣਗੇ ਰਿਪੋਰਟ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਬਨਾਮ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅਲੋਕ ਵਰਮਾ ਅੱਜ ਬੰਦ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਵਿਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ 'ਚ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਖਲ...
ਸੋਨੀਆ ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਨਵੰਬਰ - ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਵ. ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਅੱਜ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਲ ਜਾ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਦੋ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿਚ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਕਿਰਦਾਰ

ਉਪਮਾ ਡਾਗਾ ਪਾਰਥ
ਵਕਤ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਪਛਾਨਣਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਤਾਂ ਘੜੀਆਂ ਵੀ ਇੰਜ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਦੀਆਂ ਬਿਤਾ ਕੇ ਹੀ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸਾਲ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਤੋਰ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਲਗਦਾ ਹੈ।
ਮੈਟਰੋ 'ਚ ਆਪਣੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਚੀ ਬੈਠੀ ਨੇਹਾ ਵਕਤ ਦਾ ਵਹੀਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹੀ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਸ ਵਹੀਖਾਤੇ 'ਚ ਪਲਾਂ ਅਤੇ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ। ਪਰ ਨੇਹਾ ਨੂੰ ਪਲਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦੀ ਚੋਭ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਪਲ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਅਤੇ ਨਾ ਦਿਸਦੇ ਰਾਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੋਚ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇ ਲੰਘਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਸਿਰਫ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਦੌੜਨ ਦਾ ਦਸਤੂਰ ਸੀ, ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਹੀਂ।
'ਇਕ ਹੋਰ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ' ਦੇ ਠੰਢੇ ਹਉਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਅੱਖ ਖੋਲ੍ਹ ਲਈ। ਮੈਟਰੋ ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੁਕੀ। ਅਗਲਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਉਸ ਦਾ ਸੀ। ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਵਚੇਤਨ 'ਚੋਂ ਚੇਤਨ ਵਿਚ ਆਉਣ ਦੀ ਤਾਗੀਦ ਕੀਤੀ।
ਨੇਹਾ ਨੇ ਇਕ ਨਜ਼ਰ ਡੱਬੇ 'ਚ ਘੁਮਾਈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਕਦੇ ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ-ਆਪੋ ਆਪਣੇ 'ਚ ਮਸਰੂਫ ਲੋਕ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ 'ਚ ਇਕ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਫੜੀ ਇਕ ਹੱਥ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਹੱਥ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਡੱਬੇ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਸਟਾਪ 'ਤੇ ਉਤਾਰ ਦੇਣਾ।
ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਇਕ ਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਡੱਬੇ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਕੋਈ ਵੀ ਫਰਦ ਇਹ ਪੁੰਨ ਕਮਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਬਾਂਹ ਫੜੀ ਉਹ ਔਰਤ ਇਕ ਖਾਲੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਈ। ਮੈਟਰੋ 'ਚ ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਮਦਦ ਦੇ ਕੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਫਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੀ। ਨੇਹਾ ਨੇ ਵੀ ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਭਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਾਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰਮ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਕ ਛੋਟਾ ਪਰਸ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਦੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੀ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਤਰਨਾ ਸੀ।
ਨੇਹਾ ਉਸ ਔਰਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਸੀ ਪਰ ਉਤਰਨਾ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹੀ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉਤਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਔਰਤ ਕੋਲ ਬੈਠੇ 25-30 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਉੱਠਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਦੋਵੇਂ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਿਛਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਨੇਹਾ ਵੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਨੇਹਾ ਨੂੰ ਦਫਤਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਦਿਮਾਗਨੁਮਾ ਦਿਲ 'ਚ ਬੈਠੇ ਇਸੇ ਖਿਆਲ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਦ ਲਈ ਪਹਿਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਈ ਵਾਰ ਧੜਕਣਾਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਇਕ ਕੋਨੇ 'ਚ ਪਏ ਇਸ ਦਿਲ 'ਚ ਜਜ਼ਬਾਤ ਹਾਲੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੇਹਾ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜ ਲਈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਹੋਇਆ ਤੁਹਾਨੂੰ?'
ਨੇਹਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ?
ਨੇਹਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੱਧ-ਬੇਹੋਸ਼ੀ 'ਚ ਚਲਦੀ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੈਂਸਰ ਹੈ।'
ਨੇਹਾ ਇਕਦਮ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਉਸ ਲਈ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਉਹ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਨੇਹਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਪਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਖੂਬੀ ਵਾਕਿਫ਼ ਸੀ।
ਨੇਹਾ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜਦਿਆਂ ਚੱਲਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਨੇਹਾ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਕੀਮੋ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ? ਜਵਾਬ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਹਾਂ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਨੇਹਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ?' ਉਸ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਗੇਟ ਨੰਬਰ 5।' ਸਟੇਸ਼ਨ ਬੇਸਮੈਂਟ 'ਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਨੇਹਾ ਆਦਤਨ ਐਕਸੀਲੇਟਰ ਵੱਲ ਵਧੀ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਨੇਹਾ ਦਾ ਹੱਥ ਦੱਬ ਕੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੇਹਾ ਨੇ ਲਿਫਟ 'ਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਨਾਂਹ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਨੇਹਾ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜੀ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਹਾਲੇ ਅੱਧੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਨੇਹਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੌੜੀਆਂ 'ਚ ਹੀ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ 'ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਦੋ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਗਾਰਡ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਲੈਵਲ 'ਤੇ ਆਏ (ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਹਾਲੇ ਇਕ ਵਾਰ ਹੋਰ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਨੀਆਂ ਪੈਣੀਆਂ ਸਨ)।
ਨੇਹਾ ਅਤੇ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ-ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਨੇਹਾ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ, ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ, ਕੋਈ ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਜਿਹੀ ਮੁਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਉਹ ਔਖੇ-ਔਖੇ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਵਾਕ ਦੁਹਰਾ ਰਹੀ ਸੀ-ਗੇਟ ਨੰਬਰ 5।
ਉਸ ਦੇ ਤਰਲੇ-ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੀ ਨੇਹਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ (ਨੇਹਾ) ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਸਿਰਫ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਗੇਟ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੀ ਪਰ ਉਸ ਔਰਤ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿੰਨਤਾਂ ਦਾ ਇਕ ਹੀ ਜਵਾਬ ਸੀ-ਗੇਟ ਨੰਬਰ 5।
ਨੇਹਾ ਨੇ ਮਨ 'ਚ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੇਟ ਨੰਬਰ 5 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੱਕ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਾ ਲਵੇਗੀ। ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮੈਟਰੋ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਅੱਧ-ਬੇਹੋਸ਼ੀ 'ਚ ਬੈਠੀ ਉਸ ਬੇਨਾਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦਿਆਂ ਉਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਔਰਤ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਥੇ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਕਿਉਰਿਟੀ ਗਾਰਡ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਹਾਂ 'ਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਈ।
ਨੇਹਾ ਹੈਰਾਨ ਸੀ ਪਰ ਚੁੱਪ ਰਹੀ। ਤਿੰਨੋ ਜਣੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਰਹੇ। ਮੈਟਰੋ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਟੁੱਟੀ ਲੜੀ ਮੁੜ ਜੋੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ। ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਭੇਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।'
ਨੇਹਾ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੀ ਰੌਂਅ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਰਮ ਲਹਿਜ਼ਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹਾਲਾਤ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕੁਝ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਹੀ ਮਜਬੂਰੀ। ਨੇਹਾ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਏਨੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਲਿਫਟ ਦਿਸਣ 'ਤੇ ਉਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਲਿਫਟ ਅੱਗੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ। ਅੱਧ-ਬੇਹੋਸ਼ੀ 'ਚ ਵੀ ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਲਿਫਟ 'ਚ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨੇਹਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਇਦ ਘੁਟਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ-ਪਤਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਆਈ ਸੀ।
ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਲੋਕੀਂ ਆਪਣੀ ਤੱਕਣੀ 'ਚ ਹੀ ਸਾਰੀ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰ ਲੈਂਦੇ। ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛ ਲੈਂਦੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਨੇਹਾ ਠਰ੍ਹੰਮੇ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਬੀਅਤ ਖਰਾਬ ਹੈ।

(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)
ਈਮੇਲ : upma.dagga@gmail.com


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ: ਸਾੜ੍ਹਸਤੀ

ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਚੋਖੀ ਕਮਾਈ ਵਾਲਾ ਕਰੀਅਰ ਚੁਣੇ। ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਿੰਤਾ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੈਕਨੀਕਲ ਲਾਈਨਾਂ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਹਨ।
ਭੋਲਾ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੇਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਢਿੱਲਾ ਸੀ। ਮਾਂ ਚਿੰਤਤ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਰਾਇ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਡੇਰੇ ਜਾਇਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਬਾ ਬਣਨ ਦਾ ਕੋਰਸ ਕਰ ਲਵੇ। ਕਮਾਈ ਵਾਲਾ ਧੰਦਾ ਹੈ। ਭੋਲੇ ਨੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਾਂ ਪੰਡਿਤ ਪਾਸੋਂ ਪੁੱਛਣ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਗੱਲ ਸੁਣੀ ਪਰ ਸਿਰ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਉੱਭਰ ਆਈਆਂ। ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਬੋਲੇ, 'ਬੀਬੀ ਤੁਹਾਡੀ ਚੋਣ ਤਾਂ ਮਾੜੀ ਨੀਂ, ਮੌਜ ਮੇਲਾ ਹੈ, ਪਰ...।' ਬੀਬੀ ਬੋਲੀ, 'ਪੰਡਿਤ ਜੀ ਪਰ ਕੀ?'
ਪੰਡਿਤ ਜੀ, 'ਭਾਈ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਬਾਬਿਆਂ 'ਤੇ ਸਾੜ੍ਹਸਤੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।'

-ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਢੀ
ਮੁਹਾਲੀ-160071. ਮੋਬਾਈਲ : 97814-00400

ਕਿਸਮਤ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
* ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇਕ ਆਦਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਲਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਲਟਦੀ ਹੈ , ਉਦੋਂ ਪਲਟਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਗੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ
  ਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਬਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
* ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੱਬ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
* ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ : 'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਹਰਕਤ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬਣਾਉਂਦੇ ਰਸਤੇ।'
* ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਜੁੱਤੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਤਾਂ ਪੈਰ ਹੀ ਨਹੀਂ।
* ਦਲਿਦਰੀ ਲੋਕ ਹੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਲਸੀ ਤੇ ਸੁਸਤ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
* ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਬੇਹਿੰਮਤੇ ਸੁਸਤ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜੇ ਪੁੱਛੀਏ ਕਿ, 'ਕੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ' ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਜੁਆਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ 'ਮੇਰੇ ਨਸੀਬ ਅਜੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਨੇ।'
* ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਚੱਪੂ ਆਪ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦੇ।
* ਕੁਝ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਾ ਕੁਝ ਕੀਤਿਆਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
* ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਪ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜੀਵਨ ਨਾ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ
  ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਨਾਮ।
* ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਿਸਮਤ ਬਾਰੇ ਇੰਜ ਲਿਖਦਾ ਹੈ:
  ਉਦਮ ਅੱਗੇ ਲੱਛਮੀ ਜਿਵੇਂ ਪੱਖੇ ਅੱਗੇ ਪੌਣ,
  ਹਿੰਮਤੀ ਬੰਦੇ ਕਦੇ ਨਾ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਰੋਣਾ ਰੋਣ।
  ਚਾਦਰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੋ ਪੈਰ ਨੇ ਪਸਾਰਦੇ,
  ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ, ਨਾ ਉਹ ਕਦੇ ਹਾਰਦੇ।
  ਨਾ ਲੋੜ ਪਵੇ ਕਿਸੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਅੱਡਣ ਦੀ,
  ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਕਦੇ,
  ਪਰਾਇਆ ਮਾਲ ਹੜੱਪਣ ਦੀ।
* ਮਿਹਨਤ ਉਹ ਚਾਬੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
* ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦਿਓ। ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾ ਲਓ।
* ਕਾਗਜ਼ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੰਗ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨਾਲ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਮਤ ਸਾਥ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਕਾਬਲੀਅਤ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
* ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਵਗਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਬੇਰੋਕ ਤੇ ਬੇਟੋਕ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਖਿੱਚਦਿਆਂ ਬੜਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਆਖਿਆ ਹੈ ਕਿ, 'ਜਦ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਬੀਮਾਰ ਪਈ
  ਤਾਂ ਕੀ ਜ਼ੋਰ ਤਬੀਬਾਂ ਦਾ।'
* ਜਦੋਂ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ।
* ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਲਕੀਰਾਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਰੱਖ।
* ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਇਰ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ:
  ਬੇਹਿੰਮਤੇ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਬਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿਕਵਾ ਕਰਨ ਮੁਕੱਦਰਾਂ ਦਾ,
  ਉੱਗਣ ਵਾਲੇ ਉੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ, ਸੀਨਾ ਚੀਰ ਕੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ।

(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)
ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

ਬਸ ਹੁਣ ਐਦਾਂ ਈ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾ

ਬੰਦਿਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ 'ਚ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ? ਬੰਦੇ ਖਾਂਦੇ ਨੇ, ਤੇਂਜਾਨਵਰ ਚਰਦੇ ਨੇ।
ਚਰ ਚਰ ਕੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਜਦ ਪੇਟ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਗ ਹੋ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਜੁਗਾਲੀ ਕਰਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜੋ ਚਰਿਐ ਉਹ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਏ... ਪਰ ਬੰਦਾ, ਇਹਦਾ ਪੇਟ ਸ਼ਾਇਦ ਖਾ-ਖਾ ਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਵੀ ਚਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਵੀ ਉਹਨੂੰ ਚਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ 'ਚਾਰਾ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੰਦਾ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਹੁੰਆਂ (ਕਸਮਾਂ), ਰਿਸ਼ਵਤ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੱਛੀਆਂ ਝੀਂਗੇ ਵੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਚਾਰਾ ਵੀ ਖਾ ਜਾਂਦੈ।
ਖਾਂਦੈ, ਖਾ ਜਾਂਦੈ, ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਂਦੈ... ਜੈ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਲਾਲ ਕੀ...।
ਗਾਵਾਂ, ਮੱਝਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਦਾ ਚਾਰਾ ਖਾ ਗਏ... ਖਾਈ ਗਏ, ਖਾਈ ਗਏ। ਭਲਾ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰਾ ਪੈਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲਏ, ਪੈਸੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨੀਅਤ ਭਰੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਤਾਈਂ? 'ਹੋਰ ਲਿਆ, ਹੋਰ ਚਾਹੀਦੈ, ਲਿਆਈ ਜਾ, ਲੁੱਟੀ ਜਾ, ਖਾਈ ਜਾ... ਨੀਅਤ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀ...।
ਹੋਰ ਕੋਈ 'ਚਾਰਾ' ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਨਾ... ਬੰਦੇ ਤੇ ਬੰਦਿਆਂ ਕੋਲ, ਮੁਫ਼ਤੋ-ਮੁਫ਼ਤ ਪੈਸਾ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਤਰਤੀਬ ਦਾ...।
ਬਿਗੜੀ ਹੂਈ ਤਕਦੀਰ ਕੋ,
ਤਦਬੀਰ ਬਨਾ ਲੇ।
ਅਪਨੇ ਪੇ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਤੋ,
ਯੇ ਦਾਉ ਲਗਾ ਲੇ।
ਦਾਅ ਲਾ ਲਿਆ, ਦਾਅ ਲਗ ਗਿਆ, ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਛੇ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ 'ਚੋਂ, ਡੰਗਰਾਂ-ਮਵੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ 'ਚਾਰਾ' ਦੇਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਕਰਕੇ, ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਲੁੱਟ ਲਏ... ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ ਯਾਦਵ ਨੇ... ਉਦੋਂ ਉਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਨ। ਪਰ, ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਖਾਧੇ.. ਜਿਹੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਤੇ ਐਮ. ਐਲ. ਏ. ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਪਾਤਰ ਸਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਖਾਧਾ, ਨਾਲ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਹਾਲ ਕੀਤਾ।
ਵੈਸੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਫਿੱਟ ਬੈਠਦਾ ਹੈ :-
'ਲਾਲੂ ਪ੍ਰਸਾਦ'
* ਲਾ-ਲੂ, (ਲਾ ਲੂਟ ਕੇ ਲਾ)
(ਲਿਆ-ਲੁੱਟ ਕੇ ਲਿਆ।)
ਵੰਡ ਖਾ, ਖੰਡ ਖਾ। ਇਕੱਲਾ ਖਾ... (ਲਿਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ.. ਕੀ ਖਾ)।
ਚਰਵਾਹਾ... ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਦਾ ਹੈਂਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਜੜ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਵੀ ਚਰਵਾਹਾ ਸੀ ਕਦੇ... ਉਹ ਜਦ ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਚਰਵਾਹਾ-ਸਕੂਲ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹੇ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਗਊਆਂ -ਮੱਝਾਂ ਵੀ ਚਾਰਦੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਰਵਾਹਾ-ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਪਰ, ਇਹ ਸਕੂਲ ਚੱਲ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਹੀ ਚਰਾਉਣ ਜੋਗੇ ਰਹਿ ਗਏ... ਲਾਲੂ ਵਾਲਾ ਸਬਕ ਨਾ ਸਿੱਖ ਸਕੇ।...
ਚਰ... ਵਾਹਾ... ਚਰ ਜਾ... ਵਾਹ-ਵਾਹ... ਕਰੀ ਜਾ।
ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਮਸੀਹਾ-ਕਹਾਉਣ ਨੂੰ ਪਛੜਿਆਂ ਦਾ ਮਸੀਹਾ... ਖਾ ਗਿਆ ਚਾਰਾ ਜਨੌਰਾਂ ਦਾ ਪੀਆ, ਕਿੰਨਾ ਜਿਗਰ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੀਆ। ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਰਹਿ ਗਏ ਚਰਵਾਹੇ ਦੇ ਚਰਵਾਹੇ... ਕਰੋੜਾਂ-ਪਤੀ ਹੋ ਗਿਆ ਮਸੀਹਾ ਬਿਨਾਂ ਹਲ ਵਾਹੇ।
ਲਾਲੂ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਸੀ...
ਜਬ ਤਕ ਹੈ ਸਮੋਸੇ ਮੇਂ ਆਲੂ,
ਤਬ ਤਕ ਰਹੇਗਾ ਬਿਹਾਰ ਮੇਂ ਲਾਲੂ।
ਉਹ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਨਾ:-
ਸਦਾ ਨਾ ਰਹੀਆਂ ਰੁਖ਼ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ,
ਸਦਾ ਨਾ ਮੌਜ-ਬਹਾਰਾਂ।
ਲਾਲੂ ਨੂੰ ਲੱਗੀਆਂ ਹਾਵਾਂ, ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ ਮੱਝਾਂ-ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ। ਲਾਲੂ ਅੰਦਰ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ, ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਾਂ 'ਤੇ ਮੁਕਦੱਮੇ, ਧੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਾਲ ਬੁਰਾ। ਧੀਆਂ-ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨੋਟਿਸ 'ਕਿੱਥੋਂ ਆਈ ਐਨੀ ਅਮੀਰੀ? ਮੁੱਕ ਗਈਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ।'
ਜਿਹੀ ਕੋਕੋ ਤੇਹੇ ਬੱਚੇਂਲਾਲੂ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ, ਬੀਵੀ, ਧੀਆਂ-ਪੁੱਤ, ਸਭੇ ਮਨੀ-ਲਾਂਡਰਿੰਗ (ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਘਾਲਾ-ਮਾਲਾ) ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ, ਮੁੱਕਦਮਿਆਂ 'ਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਮੁਫ਼ਤ ਦਾ ਪੈਸਾ, ਮਹਿੰਗੇ ਵਕੀਲ, ਕਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ, ਆਪੇ ਬਚਾ ਲੈਣਗੇ।
ਪੱਲੇ ਹੋਵੇ ਪੈਸਾ, ਵਕੀਲ ਹੋਵੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ... ਫਿਰ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੈਸਾ? ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਾਮੀ ਵਕੀਲ ਰਾਮ ਜੇਠ ਮਲਾਨੀ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਉਹ ਲਾਲੂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਆਰ. ਜੇ. ਡੀ. ਵਲੋਂ ਚੁਣ ਕੇ, ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਆਏ ਹਨ।
ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ, ਇਸੇ ਹੀ ਚਾਰਾ 'ਖਾਣ' ਦੇ ਕੇਸ 'ਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਲੂ ਯਾਦਵ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹ, ਉਸ ਕੇਸ 'ਚ ਜ਼ਮਾਨਤ 'ਤੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵਧ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦਾ... ਲਾਲੂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੋਣ ਲੜਨ ਤੋਂ ਅਯੋਗ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੂਜੇ ਕੇਸ 'ਚ ਵੀ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਬਾਮੁਸ਼ੱਕਤ ਸਜ਼ਾ, ਨਾਲ ਦਸ ਲੱਖ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਠੋਕਿਆ ਹੈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਸ ਸਜ਼ਾ 'ਚ, ਜ਼ਮਾਨਤ ਮਿਲਣੀ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਜੇ, ਵੱਡੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਵੀ ਗਈ ਤਾਂ...?
ਤਾਂਂਇਸੇ ਚਾਰਾ ਘੁਟਾਲਾ 'ਚ, ਹਜ਼ੂਰ ਤੇ ਚਾਰ ਕੇਸ ਹੋਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਦੋ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਾ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਗਈ... ਤਾਂ...?
ਮੂਸਾ ਭੱਜਿਆ 'ਮੌਤ ਤੋਂ', ਅੱਗੇ ਮੌਤ ਖੜ੍ਹੀ।
ਫਿਰ ਦੋ ਹੋਰ ਚਾਰਾ-ਘੁਟਾਲਾ ਕੇਸਾਂ 'ਚ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਕਿੰਨੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਲਾਲੂ, ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ...
ਜਬ ਤਕ ਹੈ ਸਮੋਸੇ ਮੇਂ ਆਲੂ,
ਤਬ ਤਕ ਬਿਹਾਰ ਮੇਂ ਰਹੇਗਾ ਲਾਲੂ।
ਪਰ, ਸਮੋਸਾ ਤਾਂ ਆਲੂ ਭਰਨ ਮਗਰੋਂ ਤੇਲ ਦੇ ਕੜਾਹੇ 'ਚ ਤਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਬਖਾਨ ਇਉਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ :-
ਸਮੋਸੇ ਮੇਂ ਭਰ ਗਿਆ ਆਲੂ,
ਸਮੋਸਾ ਤਲਾ ਹੈ ਤੇਲ ਮੇਂ....
ਲਾਲੂ ਗਿਆ ਜੇਲ੍ਹ ਮੇਂ।
ਸਜ਼ਾ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦੀ ਹੈ...
ਦੋਸ਼ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ 'ਮੋਦੀ' 'ਤੇ... ਅਖੇ ਇਹ ਸਭ ਨਿਤੀਸ਼ ਤੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਚਾਰਾ ਘੁਟਾਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੋਦੀ ਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਨਾ ਕੁਝ ਹੋਰ... ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਤਾਂ ਲਾਲੂ ਖ਼ੁਦ ਸੀ।
ਤਲਿਆ ਸਮੋਸਾ ਤੇਲ ਵਿਚ,
ਲਾਲੂ ਬੈਠਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿਚ।
ਹੁਣ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਪੱਕੀਆਂ ਖਾ,
ਬਸ, ਐਦਾਂ-ਈ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾ।
ਲਾਲੂ ਜੀ, ਐਦਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਕਰ ਮਨਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਦੁੱਲੇ ਭੱਟੀ ਦਾ ਖਾਨਦਾਨੇ
ਦੁੱਲੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਸਾਂਦਲ ਚਾਰ ਭਰਾ ਸਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ, ਫਿਰ ਫਤਹਿ ਖਾਂ, ਰਾਉ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਨਿੱਕਾ ਪੀਰੋਜ ਸੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਔਲਾਦਾਂ ਪਿੰਡੀ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਸਾਂਦਲ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਵੱਡਾ ਫਰੀਦ ਖਾਂ ਵਿਚਲਾ ਪਰਾਣੇ ਖਾਂ ਤੇ ਛੋਟਾ ਸ਼ੇਖੂ ਖਾਂ ਸੀ। ਫਰੀਦ ਖਾਂ, ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਹਿਮੂਦ, ਬੁੱਢਾ ਖਾਂ, ਬਹਿਲੋਲ ਖਾਂ ਸਲਾਰ, ਉਦਮ ਤੇ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਸਨ। ਤਾਰੀਖ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁੱਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵਿਆਹ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੀਵੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨੂਰਾਂ ਤੇ ਫਲਰਾਂ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਲੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਜਹਾਨ ਖਾਂ, ਕਮਾਲ ਖਾਂ ਤੇ ਨੂਰ ਖਾਂ ਤੇ ਧੀਆਂ ਸਲੀਮੋਂ ਤੇ ਬਖਤ ਨਿਸ਼ਾਂ ਸਨ।
ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ
ਪਹਿਲੇ-ਪਹਿਲ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ 16ਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਫਰਾ-ਤਫਰੀ ਮਚ ਗਈ। ਕਈ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਜੂਦ 'ਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਮੁਗ਼ਲ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੇ-ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਅੱਖਰਜਾਤ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਏ। ਉਹ ਅਯਾਸ਼ੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਅ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੁਗ਼ਲ ਫੌਜ ਦਾ ਖਰਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਅਯਾਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਖਰਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਲਗਾਨ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਲਗਾਨ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲ-ਡੰਗਰ ਤੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੁੱਟ ਕੇ ਹਕੂਮਤ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਕੋਈ ਅਨਾਜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਲੱਦ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗ਼ੈਰਤਮੰਦ ਪੰਜਾਬੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਇਸ ਹਕੂਮਤੀ ਜਬਰ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਦੂਸਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੁਗ਼ਲ ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾਉਂਦੇ ਜਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਤਾਮੀਰ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੰਮ ਕਰਾਉਂਦੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਗਾਰ ਦਾ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਮਾਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਬੜੇ ਤੰਗ ਸਨ। ਇਸ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਮੁਗ਼ਲਾਂ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਸਾਂਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਐਸੀ ਕੰਧ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਗਈ ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਜਾਮ ਦੁੱਲੇ ਭੱਟੀ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਦੁੱਲੇ ਦਾ ਉਭਾਰ
ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਤੇ ਭੱਟੀਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਫਰਤ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਗ਼ੈਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਤੇ ਗੁਰੀਲਾ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਤੇ ਦੁੱਲੇ ਦੇ ਪਿਉ ਫਰੀਦ ਖਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਚੌਧਰ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਗ਼ੈਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।
ਪਾਣੀਪਤ ਦੀ ਦੂਸਰੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਗ਼ਲ ਬੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਮਾਯੂਸ ਸਨ। ਬਾਬਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸਾਲ ਤਖਤ ਨਸੀਬ ਹੋਇਆ। ਹਮਾਯੂੰ ਨੂੰ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਜਲਾਵਤਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਖਤ 'ਤੇ ਬੈਠਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਹਮਾਯੂੰ ਦੀ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਵੇਲੇ ਅਕਬਰ 23 ਜੁਲਾਈ 1555 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 13 ਫਰਵਰੀ1556 ਤੱਕ ਬੈਰਮ ਖਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਕਬਰ ਨੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿਮਾਂ ਸਾਂਦਲ ਬਾਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਤੇ ਭੱਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਫਤਹਿ ਹੋ ਗਈ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਰੀਦ, ਜਿਹੜਾ ਪਿੰਡੀ ਭੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਜਲੀ ਖਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਫਰੀਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਾਹੀ ਕਿਲ੍ਹੇ ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਹਕੂਮਤੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ ਦੇਣਗੇ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਤਸਲੀਮ ਕਰਨਗੇ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ਼ੈਰਤਮੰਦ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਅਧੀਨਗੀ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਗ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦਾ ਇਹ ਜ਼ਾਲਮ ਰਵੱਈਆ ਇੱਥੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਿਆ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ 'ਚ ਤੂੜੀ ਭਰਵਾ ਕੇ ਨੁਮਾਇਸ਼ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਹਕੂਮਤ ਦਾ ਡਰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏਗਾ, ਉਸ ਦਾ ਹਸ਼ਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੁੱਲੇ ਦੀ ਮਾਂ ਲੱਧੀ ਨੇ ਦੁੱਲੇ ਨੂੰ ਨਸੀਹਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਖਾਬ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖਤਰੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ :-
ਤੇਰਾ ਸਾਂਦਲ ਦਾਦਾ ਮਾਰਿਆ,
ਦਿੱਤਾ ਭੋਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾ।
ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਪੁੱਠੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਲਾਹ ਕੇ,
ਭਰਿਆ ਨਾਲ ਹਵਾ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਹ ਰਾਜਪੂਤ ਆਪਣੀ ਗ਼ੈਰਤ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਲਈ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ-ਬਾਰ ਤੇ ਸੁੱਖ-ਚੈਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜ਼ੁਲਮ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨੀ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਚਾਹੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਹੱਥ ਕਿਉਂ ਨਾ ਧੋਣੇ ਪੈਣ। ਉਹ ਏਨਾ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਗਏ ਕਿ ਸਦਾ ਅਮਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇਹ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਜ਼ਾਲਮ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਜ਼ਾਲਮ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਜਪੂਤ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੀ ਗ਼ੈਰਤ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਪਰ ਜ਼ਾਲਮ ਹੁਕਮਰਾਨ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਝੁਕਾਇਆ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਟੈਕਸ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਗ਼ਾਵਤ ਨੂੰ ਹਕੂਮਤ ਤੇ ਰਿਆਸਤ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਦਾਰੀ ਸਮਝਿਆ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਫ਼ੌਜੀ ਕਾਫਲੇ ਭੇਜੇ। ਪਰ ਦੁੱਲਾ ਭੱਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਵਾਹ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਵੱਡੀ ਨਾਕਾਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸਾਹ ਅਕਬਰ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਦਰਬਾਰ ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਲਾਈ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਦੁੱਲੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਪਰ ਦੁੱਲਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੀ ਪਕੜ 'ਚ ਨਾ ਆਏ ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੁਕ-ਛਿਪ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣਾ ਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਬੜੇ ਤੰਗ ਸਨ।

(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)
ਲਿੱਪੀ-ਅੰਤਰ :-
1. ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ
ਮੋਬਾਈਲ: +919855503224
2. ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ,
ਮੋਬਾਈਲ: 9501011799

ਦੋ ਹਿੰਦੀ ਲਘੂ ਕਥਾਵਾਂ

ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ
ਜਗਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਜੀਹਦੇ ਲਈ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਪਣਾ ਜਿਸਮ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਏਂ, ਉਹ ਬੇਕਦਰੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਸੜਕ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਸਾੜਦਾ ਏਂ?'
ਦੀਵਾ ਬੋਲਿਆ, 'ਗੱਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਤਸਵੀਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਦੇਖਦਾ ਏਂ। ਮੈਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਪਿਆਸ ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੱਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੁੱਲ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਪਕਾਰ ਦੇ ਬਦਲੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।'

-ਮੂਲ : ਰਘੂਵਿੰਦਰ ਯਾਦਵ

ਆਸ਼ੀਆਨਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਇਕ ਨਵੇਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਕੁੱਤਾ, 'ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੀਟ ਖਾਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਸ਼ਹਿਰ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ।'
ਕੁੱਤਾ, 'ਕਿਉਂ?'
ਸ਼ਹਿਰ, 'ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਲੋਕ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਪਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਗੋਲੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਬੰਬ ਖਾਂਦੇ ਹਨ... ਨੇਤਾ ਇਥੇ ਰੋਜ਼ ਦੰਗੇ ਭੜਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।'
ਕੁੱਤਾ, 'ਠੀਕ ਹੈ ਮੈਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਥੇ ਜਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਖਤਰਾ ਹੋਵੇ ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰ ਸਕਦਾ। ਉਥੇ ਲੋਕ ਮੀਟ ਖਾਣਾ ਤਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦੇ।'

-ਮੂਲ : ਸੁਰੇਸ਼ ਸੋਰਭ
ਅਨੁ: ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰੇਮੀ
ਪਿੰਡ ਰਾਮਗੜ੍ਹ, ਡਾਕ: ਫਿਲੌਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ।
ਮੋਬਾਈਲ : 94631-61691.

ਕਹਾਣੀ: ਬਖੂਹਾ

ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪਹੁ ਫੁਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੇ ਸਾਈਕਲ ਦੇ ਹੈਂਡਲ ਵਿਚ ਦਾਤੀ ਟੰਗੀ ਤੇ ਖੇਤ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਤਾਂ ਅੱਜ ਅਜੀਬ ਹੀ ਰੌਣਕ ਲੱਗੀ ਪਈ ਸੀ। ਇੰਜ ਲਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਹੀ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸੁਹਾਵਣੀ ਜਿਹੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਛੱਡਦੀਆਂ ਅਧ-ਜਲੀਆਂ ਪਾਥੀਆਂ, ਹੱਥੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਰੁਮਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਥਾਲ, ਡੋਲਣਾ, ਝੋਲਾ ਆਦਿਕ ਸੀ। ਖੇਤਾਂ ਵਲੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਥਾਲ ਜਾਂ ਡੋਲਣਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਗ ਵਰਤਾਉਂਦੀਆਂ ਤੁਰੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਭ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਤੁਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਪਹੀ 'ਤੇ ਤੁਰੇ ਆ ਰਹੇ ਗੁਰਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਖੁਰਪਾ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਦੇਰ ਨਾ ਲੱਗੀ ਕਿ ਗੁਰਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਏ। ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਬੋਲਿਆ, 'ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਾਇਆ ਜੀ।'
'ਓ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਪੁੱਤਰਾ, ਕੀ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਐ... ਚੱਲ ਪਿਆ ਪੱਠਿਆਂ ਨੂੰ?'
'ਹਾਲ-ਚਾਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਆ ਤਾਇਆ, ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਬਈ ਆਹ ਅਨਪੜ੍ਹ ਲੋਕ ਹੀ ਮੜ੍ਹੀਆਂ-ਮਸਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਐ, ਪਰ ਆਹ ਤਾਂ ਉਲਟੀ ਗੰਗਾ ਵਗਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਐ ਬਈ ਤੁਹਾਡਾ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਵੀ ਮੜ੍ਹੀਆਂ-ਮਸਾਣਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਐ।'
'ਓ ਨਾ ਪੁੱਤਰਾ ਨਾ, ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮੜ੍ਹੀਆਂ 'ਚ?...ਉੱਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਤਰ ਜੀ।'
'ਹਾ... ਹਾ...ਹਾ... ਸਦਕੇ ਜਾਵਾਂ ਤਾਇਆ ਜੀ... ਅਖੇ ਨੌ ਸੌ ਚੂਹਾ ਖਾ ਕੇ ਬਿੱਲੀ ਹੱਜ ਨੂੰ ਚੱਲੀ, ਆਹ ਰੰਬਾ ਤਾਂ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲਦਾ ਪਿਆ ਬਈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਆਏ ਹੋ... ਤੇ ਆਹ ਸਾਫ਼ ਹੀ ਮੁੱਕਰ ਗਏ ਬਿੰਦ 'ਚ ਦੀ।'
'ਲੈ ਦੱਸ ਪੁੱਤਰਾ, ਮੁੱਕਰਿਆ ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਆਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਆਇਆਂ।'
'ਕਮਾਲ ਪਏ ਕਰਦੇ ਓ ਤਾਇਆ ਜੀ, ਨਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਮੇਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਏਹਨਾਂ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿਚ, ਨਾਲੇ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਬਈ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਓ।'
'ਓ ਦਰਅਸਲ ਪੁੱਤਰਾ ਗੱਲ ਏਹ ਆ... ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਵਿਸ਼ਵੂਸ਼ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਭੋਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ 'ਚ। ਬਸ ਇਕੋ ਹੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਏਥੇ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਏ, ਉਹ ਇਹ ਬਈ ਹੁਣ ਤੂੰ ਵੇਖਲਾ ਸਾਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 35-40 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਅੱਡ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਘਰ-ਖੇਤ ਦੀ 'ਕੱਲੀ-'ਕੱਲ੍ਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਵੰਡੀ ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਪੁੱਤਰਾ। ਦੁੱਖ ਤਾਂ ਬੜਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਤੀਵੀਆਂ ਅੱਗੇ ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਤੇ ਨਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦਾ। ਪਰ ਆਹ ਬਖੂਹਾ... ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਉਆਂ ਤੇ ਦਾਦਿਆਂ ਵੇਲੇ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੀ ਤੁਰਿਆ ਆਉਂਦਾ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਨਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ। ਬਸ ਏਸ ਬਖੂਹੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਬਈ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਾਡੀ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਤਾਂ ਸਾਂਝੀ ਐ। ਬਾਕੀ ਜਦੋਂ ਮਿੱਟੀ ਕੱਢਣ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਘਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਇਆਂ ਵੇਖਦਾਂ ਤਾਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਬੜਾ ਧਰਵਾਸ ਜਿਹਾ ਮਿਲਦਾ, ਮਾੜਾ-ਮੋਟਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਬੋਲ ਵੀ ਪਈਦਾ ਤਾਂ ਪਈਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ 'ਚ ਭੁੱਲ ਗਈਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਬਸ ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਏਸ ਬਖੂਹੇ ਦੀਆਂ ਦਸ ਕੁ ਇੱਟਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਡੋ-ਅੱਡ ਪਾਈਆਂ ਕੋਠੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ 'ਕੱਠੇ ਤਾਂ ਕਰੀ ਰੱਖਦੀਆਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੀ ਦੱਸ 'ਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਏਦੂੰ ਸਸਤਾ ਸੌਦਾ ਕਿਹੜਾ ਹੋਊ।'
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਨੇ ਸਾਈਕਲ ਦਾ ਪੈਡਲ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਰੋਡੇ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਗਾ।
ਮੋਬਾਈਲ: 98889-79308.

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ: ਲੈਣੇ ਦੇ ਦੇਣੇ

ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਇਕ ਮੰਨੀ-ਪ੍ਰਮੰਨੀ ਹਸਤੀ ਨੇ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਸੜਕ ਘੱਟ ਚੌੜੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਇਕ ਤਰਫ਼ਾ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੱਗੋਂ ਇਕ ਜੀਪ 'ਚ ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਆਪਣੇ ਪੰਜ-ਛੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਰੋਕ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
'ਸਰ, ਆਈ.ਐਮ.ਔਨ ਦੀ ਰਾਈਟ ਸਾਈਡ।'
ਮੇਰੇ ਇਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਚਾਰ ਅੱਖਰ ਬੋਲਦੇ ਸਾਰ ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਅੱਗ ਬਬੂਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਸਿਖਾ ਰਿਹਾ ਏਂ।'
ਬਸ ਫੇਰ ਕੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜ਼ਰਾ ਇਸ ਬਾਬੂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾ ਦਿਓ।
ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਲੋਟ-ਪੋਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਬਾਕੀ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪਏ ਤੇ ਲੱਤਾਂ-ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਆਪਣਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਸੀ ਕਿ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਥੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਤੁਰੰਤ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਰਨਾ ਪਤਾ ਨ੍ਹੀਂ ਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।
ਪਰ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਥਾਣੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਬਿਤਾ ਦਿੱਤੀ।
ਜਦ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਡੀ.ਐਸ.ਪੀ. ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਵਿਧਾਇਕ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਤੋਤੇ ਉੱਡ ਗਏ ਤੇ ਲੈਣੇ ਦੇ ਦੇਣੇ ਪੈ ਗਏ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਬਰੀਵਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ-152025.
ਮੋਬਾਈਲ : 94175-30266.

ਹਿੰਦੀ ਵਿਅੰਗ: ਬਨਾਰਸ ਦੇ ਘਾਟ 'ਤੇ

ਇਕ ਸੱਜਣ ਬਨਾਰਸ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਉੱਤਰੇ ਹੀ ਸਨ ਕਿ ਇਕ ਲੜਕਾ ਦੌੜਦਾ ਆਇਆ, 'ਮਾਮਾ ਜੀ, ਮਾਮਾ ਜੀ', ਲੜਕੇ ਨੇ ਪੈਰ ਛੂਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ?'
'ਮੈਂ ਮੁੰਨਾ' ਤੁਸੀਂ ਪਛਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ।
'ਮੁੰਨਾ?' ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ।
'ਹਾਂ ਮੁੰਨਾ, ਭੁੱਲ ਗਏ ਤੁਸੀਂ ਮਾਮਾ ਜੀ! ਖ਼ੈਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਏਨੇ ਸਾਲ ਭੀ ਤਾਂ ਹੋ ਗਏ।'
'ਤੂੰ ਇਥੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ?'
'ਮੈਂ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਇਥੇ ਹਾਂ।'
'ਅੱਛਾ',
'ਹਾਂ'
ਮਾਮਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਭਾਣਜੇ ਨਾਲ ਬਨਾਰਸ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ। ਚਲੋ ਕੋਈ ਸਾਕ ਤਾਂ ਮਿਲਿਆ। ਕਦੀ ਇਸ ਮੰਦਰ, ਕਦੀ ਉਸ ਮੰਦਰ। ਫਿਰ ਪਹੁੰਚੇ ਗੰਗਾਘਾਟ। ਸੋਚਿਆ, 'ਨਹਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ।'
'ਮੁੰਨਾ! ਨਹਾ ਲਵਾਂ?'
'ਜ਼ਰੂਰ ਨਹਾਓ। ਮਾਮਾ ਜੀ, ਬਨਾਰਸ ਆਏ ਹੋ, ਨਹਾਉਗੇ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।'
'ਹਰ ਹਰ ਗੰਗੇ, ਮਾਮਾ ਜੀ ਨੇ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਈ।'
ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ। ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਗਾਇਬ।
ਲੜਕਾ, ਮੁੰਨਾ ਵੀ ਗਾਇਬ।
'ਮੁੰਨਾ, ਏ ਮੁੰਨਾ।'
ਪਰ ਮੁੰਨਾ ਉੱਥੇ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਤੌਲੀਆ ਲਪੇਟੀ ਖੜੋਤੇ ਹਨ।
'ਕਿਉਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ। ਤੁਸੀਂ ਮੁੰਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ?'
'ਕੌਣ ਮੁੰਨਾ?'
ਉਹੋ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਮਾਮਾ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ।
'ਉਹੋ! ਮੈਂ ਜਿਸ ਦਾ ਮਾਮਾ ਹਾਂ ਉਹ ਮੁੰਨਾ', ਉਹ ਤੌਲੀਆ ਲਪੇਟੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਦੌੜਦੇ ਰਹੇ। ਮੁੰਨਾ ਨਹੀਂ, ਮਿਲਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵੋਟਰ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸਾਡੀ ਇਹੋ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਮਿੱਤਰੋ। ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ 'ਚ ਕੋਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪੈਰੀਂ ਆ ਡਿਗਦਾ ਹੈ।
'ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ? ਮੈਂ ਚੋਣ ਉਮੀਦਵਾਰ। ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਐਮ.ਐਲ.ਏ., ਮੰਤਰੀ। ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਡੁਬਕੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਖ਼ਸ ਜਿਹੜਾ ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਵੋਟ ਲੈ ਕੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਪੇਟੀ ਲੈ ਕੇ ਦੌੜ ਗਿਆ। ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਘਾਟ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਤੌਲੀਆ ਲਪੇਟੀ ਖੜੋਤੇ ਹਾਂ। ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂ ਸਾਹਿਬ! ਉਹ ਕਿਧਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਸਿਆ? ਉਹੋ ਜਿਸ ਦੇ ਅਸੀਂ ਵੋਟਰ ਹਾਂ। ਉਹੋ ਜਿਸ ਦੇ ਅਸੀਂ ਮਾਮੇ ਹਾਂ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੌਲੀਆ ਲਪੇਟੀ, ਘਾਟ 'ਤੇ ਖੜੋਤਿਆਂ ਬੀਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਨੁ: ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਗਿੱਲ
ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ, ਚੌਗਾਵਾਂ-143109 (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਫੋਨ : 98140-82217.

ਦੋ ਲਘੂ ਕਥਾਵਾਂ

ਉਡੀਕ
ਵੱਡੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕੇ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨਵੇਂ ਆਏ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਆਮਦ 'ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ ਸਨ। ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ, ਮੋਤੀ ਚੂਰ ਲੱਡੂਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ, ਸਭ ਦੇ ਘਰੀਂ ਪਹੁੰਚਾਏ ਸਨ।
ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਢੋਲਕੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਗਿੱਧੇ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੀਜੜੇ ਵੀ ਘਰ ਆ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। ਹੀਜੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜੋ ਮੰਗਿਆ, ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹੀਓ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਇਆ। ਹੀਜੜੇ ਬੜੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸਨ।
ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਹੀਜੜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਰਦਾਰਾ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਬੜਾ ਮਾਣ ਕੀਤੈ, ਰੱਬ ਤੇਰੀਆਂ ਮੁਰਾਦਾਂ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਰਹੇ... ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨੀ ਹੈ... ਤੂੰ ਬੜਾ ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਸਾਊ ਇਨਸਾਨ ਲਗਦੈਂ, ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮੇ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਜ਼ਾ ਤਾਂ ਹੈ ਜੇ ਤੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਜਨਮ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਲਾਵੇਂ...।'
'ਪੱਕਾ ਬੁਲਾਵਾਂਗਾ' ਨਵਜਾਤ ਦੇ ਦਾਦੇ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ।
ਅਗਲੇ ਹੀ ਸਾਲ, ਛੋਟੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਘਰ ਲੜਕੀ ਨੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਦਾਦੇ ਨੇ ਕੁੜੀ ਦੇ ਜਨਮ 'ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਭ ਦੇ ਘਰ ਮੋਤੀ ਚੂਰ ਦੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੇ ਡੱਬੇ ਪਹੁੰਚਾਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀਜੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਉਣ ਲਈ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਸਭ ਨੂੰ ਹੀਜੜਿਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸੀ।

ਮਲੀਣ ਆਤਮਾ
ਸ੍ਰੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਭੋਗ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਗੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਕੀਰਤਨ ਉਪਰੰਤ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਐਮ.ਪੀ. ਨੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੁਭ ਅਵਸਰ ਸਮੇਂ, ਇਲਾਕਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ, ਪਤਵੰਤੇ ਤੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਨੇਹੀਆਂ ਦਾ ਚਾਅ ਡੁੱਲ੍ਹ-ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਹੀ ਐਮ.ਪੀ. ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਬੇਤਾਬ ਸਨ।
ਜਦੋਂ ਐਮ.ਪੀ. ਸਾਹਿਬ ਮਾਇਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖਲੋਤੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਫਤਹਿ ਨਾਲ ਸਰੋਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪੁਆਈ ਤੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਉਥੇ ਇਕ ਨੁਮਾਇੰਦਾ ਹਾਂ... ਪਰ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਜਨਤਾ ਨਾਲ ਲਾਰੇ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਮਲੀਣ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ... ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ... ਲਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਸਰਦਾ ਨਹੀਂ... ਲਾਰੇ ਝੂਠ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ... ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ...।' ਐਮ.ਪੀ. ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ, ਤਰਲਾ ਤੇ ਸਾਫ਼ਗੋਈ ਸਾਫ਼ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ।

-ਮੋਬਾਈਲ : 95927-27087.

ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ

ਸਾਲ ਦੀ ਵੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਿਥੀ ਹੋਈ। ਇਕ ਸਾਲ, 12 ਮਹੀਨੇ, ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਸਾਲ ਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਰਾਤੀਂ 12 ਵਜੇ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿੰਨੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਲੋਕੀਂ ਇਹਦੀ ਮ੍ਰਿਤੂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਉਂ ਹੀ, ਘੜੀ 'ਤੇ, ਚਾਲੂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਪਲ ਦੇ 12 ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਚਰਚਾਂ, ਮੰਦਿਰਾਂ, ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵੱਜ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਛਾਂ ਖਿੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ-ਮਰ ਮੁੱਕ ਗਏ ਸਾਲ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ 'ਚ, ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਮਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ, ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਗਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਕ ਸਾਲ ਮੋਇਆ, ਦੂਜਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਵੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਮੋਏ ਮਰੇ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ ਤੇ ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹੇ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵੀ, ਚਹਿਕ-ਚਹਿਕ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਾਮਨਾ 'ਚ ਹੱਥ ਮਿਲਾ-ਮਿਲਾ, ਗਲੇ ਮਿਲ ਉਚਰਦੇ ਹਨ, 'ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ-ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ।'
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 'ਚ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ, ਖ਼ੁਸ਼ਆਮਦੀਦ, ਵੈਲਕਮ ਕਰਦੀ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ 'ਚ ਕਮਾਲ ਦੀ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਿਡਨੀ 'ਚ ਵੀ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਅਸਮਾਨ ਰੰਗਾਰੰਗ ਠਾਹ-ਠਾਹ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਖੂਬ ਪਟਾਕੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਲੋਕੀਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ 'ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ' ਵਿਸ਼ (ਨਮਸਤੇ) ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਮੁਬਾਰਕ'।
'ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁੱਭ-ਕਾਮਨਾਵਾਂ' ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਬੋਲੀ 'ਚ ਘੱਟ ਹੀ ਉਚਰਦੇ ਹਨ, ਦਿਹਾਤੀਪਨ ਲਗਦਾ ਹੈ ਨਾ, 'ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ' ਬੋਲਣਾ ਵੀ ਸੌਖਾ ਨਾਲੇ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਕਿੰਨਾ ਐਟੀਕੇਟਸ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ।
ਹਰ ਸਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਮਰਦਿਆਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਿਰੰਤਰ ਬਦਲਾਓ ਚਲਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ ਬੋਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ 'ਚ ਬੋਲਣ 'ਚ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਿਆਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ, ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਅਪਣਾ ਲਏ, ਸਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪੈਂਟਾਂ ਆ ਗਈਆਂ, ਕੁੜੀਆਂ-ਮੁੰਡੇ ਸਭੇ, ਪੈਂਟਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਪੈਰੀਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੂਟਾਂ, ਚੱਪਲਾਂ, ਸੈਂਡਲਾਂ ਦੇ ਫੈਸ਼ਨ ਵੀ ਬਦਲ ਗਏ, ਹੇਅਰ ਕਟਿੰਗ ਵੇਖੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੂ-ਬਹੂ ਨਕਲ।
ਕੋਈ ਨਾ... ਬਦਲਾਓ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਹੈ ਕੀ?
ਪਹਿਰ, ਘੜੀਆਂ, ਪਲ ਮਿੰਟ, ਸਕਿੰਟ, ਘੰਟੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ। ਮਹੀਨੇ, ਸਾਲ ਤੇ ਸਦੀਆਂ। ਇਹ ਸਭੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦੇਣ ਹਨ। ਪਰ ਸੂਰਜ? ਇਹ ਬੰਦਿਆਂ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ-ਮੁੱਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਚ ਅਜੀਬ ਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼-ਏ-ਹਸ਼ਰ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਬਰਾਂ 'ਚ ਦੱਬੇ ਮੁਰਦੇ ਫਿਰ ਜਾਗ ਉਠਣਗੇ ਜਾਂ ਉਹ ਪੁਨਰ-ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਪਰ ਸੂਰਜ ਬਹੁਤ ਹੁਸੀਨ ਭਰਮ ਹੈ, ਲੋਕਾਈ ਲਈ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਡੁੱਬਕੇ ਵੀ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਕ ਥਾਈਂ ਡੁਬਦਾ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਥਾਈਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੋਂ ਇਸ ਸ੍ਰਿਸ਼ਠੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰੋਜ਼ੇ-ਹਸ਼ਰ ਤਾਈਂ ਇਹਦਾ ਚਲਣ ਇਹੀਓ ਰਹੇਗਾ, ਇਕ ਥਾਈਂ ਡੁੱਬਣਾ, ਦੂਜੇ ਥਾਈਂ ਚੜ੍ਹਨਾ ਇਕ ਥਾਈਂ ਰਾਤ ਕਰਨਾ, ਦੂਜੀ ਥਾਈਂ ਦਿਨ ਕਰਨਾ।
ਇਕ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ 'ਚ ਇਕ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਟੇਜ 'ਤੇ, ਮਾਈਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਗਰਜ਼ਦਾਰ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ:
ਅਰਜ਼ ਕੀਤੈ,
ਸੱਤਰ, ਇਕੱਤਰ, ਬਹੱਤਰ... ਫਿਰ ਰੁਕ ਗਿਐ... ਰਤਾ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਗਰਜ਼ਿਆ.... ਹਜ਼ੂਰ ਅਰਜ ਕੀਤੈ...।
ਸੱਤਰ, ਇਕੱਤਰ, ਬਹੱਤਰ, ਤਿਹੱਤਰ... ਫਿਰ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਐ, ਕੋਈ ਕਮਾਲ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਅਰਜ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜਦ ਉਹਨੇ ਉਹੀਓ ਸੱਤਰ, ਇਕੱਤਰ, ਬਹੱਤਰ... ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੁਹਰਾਈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੌਲਾ ਪਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਓੲ ਅੱਗੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹ, ਕੀ ਏ?'
ਉਹਨੇ ਅੱਗੋਂ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ, 'ਅੱਗੋਂ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੈ ਏ ਜੀ,
ਚੁਹੱਤਰ, ਪੰਝਤਰ, ਛਿਹੱਤਰ, ਸਤੱਤਰ...।'
ਸਰੋਤੇ ਹੱਸੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, 'ਬਹਿ ਜਾਹ, ਬਹਿ ਜਾਹ' ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ।
ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ ਵੀ ਹੈ ਕੀ?
2017 ਗਿਆ, 2018 ਆ ਗਿਆ, ਇਕ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ 2019 ਹੋ ਜਾਏਗਾ, ਫਿਰ 2020, ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵਿਤਾ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ ਜੀ?
ਗਹੁ ਕਰੋ, ਹਰ ਸਾਲ, ਚਲੰਤ ਸਾਲ ਜਦ ਸਾਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਡਾਢੀਆਂ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਜ਼ੀ ਘਟਨਾ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ 2017 ਦੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਮਲਾ ਮਿੱਲ ਦੇ ਅਹਾਤੇ 'ਚ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਬਣੇ ਦੋ ਰੂਫ-ਟਾਪ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ 'ਚ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਭੜਕੀ ਤੇ ਇਸ ਅੱਗ 'ਚ ਕੇਲ ਕਰਦੇ, ਖਾ-ਪੀ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾ ਰਹੇ, 14 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਣਿਆਈ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਇਸ 'ਚ 12 ਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਦਾ ਤਾਂ 'ਹੈਪੀ ਬਰਥ ਡੇ' ਪਾਰਟੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਏਦਾਂ ਹੀ ਹਨ। ਵਿਆਪਕ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ। ਨਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰੀ ਮਾਲਕ ਸੜੇ, ਨਾ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਸੜਿਆ। ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬੇਗੁਨਾਹ...।
* ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਇਕ ਬੱਸ ਨਦੀ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪਈ, 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਡੁੱਬ ਮਰੇ।
* ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੈਰਿਸ ਗਏ ਕਈ ਮੁੰਡੇ, ਕਿਸੇ ਨਹਿਰ ਜਾਂ ਦਰਿਆ 'ਚ ਡੁੱਬ ਮੋਏ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
* ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਆਤਮਘਾਤੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦੀ ਧਾੜ ਕਾਰਨ 5 ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ।
* ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਜਾਂ ਇਕਾਂਗੀ ਰੇਪ ਹੋਏ। ਪਰ....
ਸਭ ਭੁੱਲ ਗਏ ਲੋਕੀਂ, ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਆਗਮਾਨ 'ਚ, 'ਹੈਪੀ ਨਿਊ ਯੀਅਰ' ਦੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਕੀ? ਇਕ ਬੀਤ ਗਿਆ ਕੱਲ੍ਹ, ਅੱਜ, ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਲ੍ਹ। ਬੀਤ ਗਿਆ ਕੱਲ੍ਹ ਬੀਤ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਜੀਵੰਤ ਹੈ, ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੱਲ੍ਹ? ਕੀ ਪਤਾ, ਕਿਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ? ਕੱਲ੍ਹ ਆਏ ਨਾ ਆਏ।
* ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ,
* ਕੱਲ੍ਹ ਆਏ ਨਾ ਆਏ।
* ਜੋ ਹੈ ਸੁ ਅੱਜ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਨਾਮ ਕਾਲ ਦਾ।' 

ਕਿਸਮਤ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
* ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਵਿਚ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੈ।
* ਸਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਕਿਸੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਤੇ ਮੌਤ ਹਰ ਇਕ ਲਈ।
* ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਝ ਇਕੱਠੇ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਬੱਚੇ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਕੀਰ ਅਧਿਆਪਕ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ।
* ਕਿਸਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
* ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਨਸੀਬ ਦਾ ਤਿਲਕ ਕੁਦਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
* ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
* ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਰੱਬ ਜਿੰਨਾ ਦੇਵੇ ਉਸ ਵਿਚ ਹੀ ਸੰਤੋਖ ਕਰੋ।
* ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ।
* ਖੁਦ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਹਾਂ।
* ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸਮਤ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਕੋਸੋ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰੋ।
* ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਭਾਵ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਚਾਚੇ-ਤਾਏ ਆਦਿ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦਾ।
* ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਟਰੀਆਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਜੀਅ ਚੁਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
* ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੰਘਰਸ਼ਹੀਣ ਆਦਮੀ ਜੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਜਿਊਂਦਾ ਹੀ ਮਰਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
* ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਰੱਬ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਲਸੀਆਂ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਹੈ, ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ।
* ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਉਹ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆਪ ਕੁਹਾੜੀ ਮਾਰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।
* ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਜਿਊਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ।
* ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਹਰੇਕ ਦਾ ਪਰਮ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
* ਕਿਸਮਤ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਓਨਾ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਹਿੰਮਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਜਿਹੜੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਸਤਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
* ਅਸਫ਼ਲ ਬੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਫ਼ਲਤਾ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)
ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

ਕਹਾਣੀ: ਨੈੱਟ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ

ਮੋੜ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕੜੇ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆਂ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੂੰ ਤੁਰੇ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ 'ਆ ਸ਼ਿੰਦਿਆ ਕੀ ਹਾਲ ਆ! ਤੇਰਾ ਹੋਰ ਸਭ ਠੀਕ ਆ।' ਤਾਂ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ 'ਹਾਂ ਬੱਸ ਠੀਕ ਹੀ ਆ।' 'ਕਿਉਂ ਕੀ ਹੋਇਆ ਕਿਵੇਂ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਜਿਹੈਂ?' ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੀ ਦੱਸਾਂ ਯਾਰ ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੀ ਕੁੜੀ ਲਈ ਇਕ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।' ਮਹਿੰਦਰ ਕਹਿੰਦਾ 'ਅੱਛਿਆ ਫਿਰ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੀ ਗੱਲ ਆ ਸਗੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆ।' ਫਿਰ ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ 'ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿੱਥੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਦੱਸ ਪਾਈ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ 5 ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਆਉਂਦੀ ਆ! ਵਧੀਆ ਕਾਰੋਬਾਰ ਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਕ ਜਾਣ-ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਿੱਕੀ ਤੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਨਾਂਅ ਪਤਾ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ-ਜਾਇਦਾਦ ਚੈੱਕ ਕਰ ਦੂੰ ਨੈੱਟ 'ਤੇ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਨਾਂਅ ਪਤਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ ਤੇ 5 ਲੱਖ ਦਾ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਹੋਸ਼ ਉੱਡ ਗਏ। ਜਦਕਿ ਦੱਸ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਸਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੀ ਸੀ।' ਮਹਿੰਦਰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਿੰਦਾ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਸ਼ੁਕਰ ਕਰੀਏ ਅੱਜ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੈੱਟ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਗਈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਜਣੇ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੇ ਝੂਠ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਦੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿੰਦਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ।

-ਸੁਖਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚਹਿਲ
ਧਨੌਲਾ 148105 (ਬਰਨਾਲਾ)
ਮੋਬਾਈਲ : 97810-48055.

ਕਾਵਿ-ਮਹਿਫ਼ਲ

* ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਰਦੇਸੀ *
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਮੈਂ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰਾਂਗਾ,
ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਸੰਗ ਰਹਿਣਾ ਮੈਂ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ।

ਮੁੱਦਤ ਤੋਂ ਉਨੀਂਦੇ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰੀਤ ਨਗਰ ਅਪਣੇ,
ਬੇਂਖ਼ਾਬ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਮੈਂ ਸਜਾਵਾਂਗਾ।

ਦਿਲਦਾਰ ਜੋ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਦਿਲਰਾਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ,
ਇਹ ਫ਼ਰਜ਼ ਸਦਾ ਅਪਣੇ ਦਿਲਦਾਰ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ।

ਸੰਗੀਤ ਹੀ ਗੂੰਜੇਗਾ ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੀ ਵਾਦੀ ਵਿਚ,
ਕੰਨ ਲਾ ਕੇ ਰਹੀਂ ਸੁਣਦੀ ਮੈਂ ਗੀਤ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।

ਦਰਿਆ ਵੀ ਜੇ ਆ ਜਾਵੇ ਕਦੀ ਵਿਚ ਵਿਚਾਲੇ ਤਾਂ,
ਇਕ ਵਾਰ ਬੁਲਾ ਵੇਖੀਂ ਝੱਟ ਪਾਰ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।

ਹਰ ਪਲ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦਾ ਤੂੰ ਤੇਲ ਰਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ,
ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਦੀਵੇ ਤਲੀਆਂ 'ਤੇ ਜਗਾਵਾਂਗਾ।

ਇਸ ਦਿਲ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਨੂੰ ਨਚ-ਨਚ ਕੇ ਕਰਾਂ ਕਮਲੀ,
ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ 'ਪਰਦੇਸੀ' ਕਹਿ ਘਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਵਾਂਗਾ।


-35-ਬੀ/168, ਦਸਮੇਸ਼ ਨਗਰ, ਡਾਕ: ਦਕੋਹਾ, ਜਲੰਧਰ।
ਮੋਬਾਈਲ : 93576-41552.
rajinder.pardesi7@gmail.com





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX