ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ 'ਚ ਬੱਝਣਗੇ ਦੀਪਿਕਾ ਅਤੇ ਰਣਵੀਰ
. . .  2 minutes ago
ਮੁੰਬਈ, 21 ਅਕਤੂਬਰ - ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰਾ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਅਤੇ ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ 14 ਅਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਬੰਧਨ 'ਚ ਬੱਝਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟਵੀਟਰ 'ਤੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ....
ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦਾ ਬਿਆਨ- ਧੋਬੀ ਘਾਟ 'ਤੇ ਦੁਸਹਿਰਾ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਸ਼ਰਤੀਆ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
. . .  18 minutes ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 21 ਅਕਤੂਬਰ- ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਦੁਸਹਿਰੇ ਮੌਕੇ ਵਾਪਰੇ ਦਰਦਨਾਕ ਰੇਲ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਐੱਸ. ਐੱਸ. ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ 20 ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਤੀਆ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ...
ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਾਨ 'ਚ ਹੋਇਆ ਧਮਾਕਾ, 22 ਕਾਮੇ ਫਸੇ
. . .  19 minutes ago
ਬੀਜਿੰਗ, 21 ਅਕਤੂਬਰ- ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਾਂਦੋਂਗ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕੋਲੇ ਦੀ ਖਾਨ 'ਚ ਧਮਾਕਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਚ 22 ਕਾਮੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਵਾਦਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਚਲਾਇਆ ਜਾ...
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ : ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਗਾ 6ਵਾਂ ਝਟਕਾ
. . .  32 minutes ago
ਜੀਪ ਦੇ ਖੱਡ 'ਚ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ, 9 ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  55 minutes ago
ਸ਼ਿਮਲਾ, 21 ਅਕਤੂਬਰ- ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ 'ਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਜੀਪ ਦੇ ਖੱਡ 'ਚ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਹਾਦਸੇ 'ਚ 9 ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਗੁਲਾਬਾ ਨੇੜੇ ਮਨਾਲੀ-ਰੋਹਤਾਂਗ...
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ : ਵੈਸਟ ਇੰਡੀਜ਼ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਪੰਜਵਾਂ ਝਟਕਾ
. . .  about 1 hour ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੇਲ ਹਾਦਸਾ : ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਨ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸਿੱਧੂ
. . .  about 1 hour ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 21 ਅਕਤੂਬਰ - ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ ਅੱਜ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਮੌਕੇ ਵਾਪਰੇ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ....
ਮੋਤੀ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਫੁਹਾਰਾ ਚੌਕ ਨੇੜੇ ਰੋਕਿਆ
. . .  about 1 hour ago
ਪਟਿਆਲਾ, 21 ਅਕਤੂਬਰ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਠਾ, ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ)- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਮੋਤੀ ਮਹਿਲ ਵੱਲ ਵੱਧ ਰਹੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਫੁਹਾਰਾ ਚੌਂਕ ਨੇੜੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕ ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ...
ਮੋਦੀ ਨੇ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਨਮਾਨਿਤ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਅਕਤੂਬਰ- ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਬਿਊਨਸ ਆਇਰਸ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਹੋਈਆਂ ਯੂਥ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 2018 ਦੇ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ...
ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਨਕਦੀ ਵਾਲਾ ਬੈਗ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋਏ ਲੁਟੇਰੇ
. . .  about 1 hour ago
ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ, 21 ਅਕਤੂਬਰ -( ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੋਸਨ)- ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚੌਂਕ ਘਾਹ ਮੰਡੀ ਚੌਂਕ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਚੌਂਕ ਦਰਮਿਆਨ ਅੱਜ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਦੋ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਥਿਤ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਕਾਵਿ-ਮਹਿਫ਼ਲ

• ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ •
ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਕਤ ਸਹਿਜੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ ਚਾਲ ਨਾਲ |
ਤੂੰ ਭਲਾ ਨੱਚੇ ਪਿਆ ਕਿਉਂ, ਗਰਜ਼ ਬੱਧੀ ਤਾਲ ਨਾਲ |

ਬੈਠ ਜਾਣਾ ਮੌਤ ਵਰਗਾ, ਸਬਕ ਤੇਰਾ ਯਾਦ ਮਾਂ,
ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਨਿਰੰਤਰ ਦਰਦ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹਾਲ ਨਾਲ |

ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉਂਗਲ ਨਾ ਛੱਡੀਂ, ਨੀ ਉਮੀਦੇ ਯਾਦ ਰੱਖ,
ਤਪਦੇ ਥਲ ਵਿਚ, ਸੂਰਜੇ ਸੰਗ ਮੈਂ ਤੁਰਾਂਗਾ ਨਾਲ ਨਾਲ |

ਸਮਝਿਆ ਕਰ ਤੂੰ ਪਰਿੰਦੇ, ਇਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼,
ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਖ਼ਾਤਰ, ਚੋਗ ਪਾਉਂਦੇ ਚਾਲ ਨਾਲ |

ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ, ਤੇਰਾ ਕਰਮ ਹੈ,
ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਰ ਵਾਰ ਮੋੜੰੂ, ਸਿਦਕ ਵਾਲੀ ਢਾਲ ਨਾਲ |

ਕਾਹਲਿਆ ਨਾ ਕਾਹਲ ਕਰ ਤੰੂ, ਸਹਿਜ ਨੂੰ ਸਾਹੀਂ ਪਰੋ,
ਧਰਤ ਨੂੰ ਮਿਣਿਆ ਕਿਸੇ ਨਾ ਅੱਜ ਤੀਕਰ ਛਾਲ ਨਾਲ |

ਮਾਛੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਵੇਖੀਂ, ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਬੇਲਗਾਮ,
ਨਿੱਕੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ, ਪੂੰਗ ਫੜਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98726-31199


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਕਹਾਣੀ: ਸੰਗੂ ਮੰਗੂ

ਮਹੇਸ਼ ਮੇਰਾ ਦਰਜਾ ਚਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸੀ | ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ ਪਰ ਭਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਬਾਹਰਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਲੜਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਲੱਡੂ, ਕੰਮ ਘਰ ਦਾ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਸਰਕਾਰੀ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਦਈ ਜਾਂਦੇ, ਬਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਬਤੌਰ ਕੱਚੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੀਵੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦੇ, ਮਿੰਨਤ-ਤਰਲਾ ਕਰ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪੱਕੇ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ | ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਭਾਅ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹਰ ਇਕ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਂਦੇ, ਇਹੀ ਗੁਣ ਮਹੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਕੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਉਹ ਦਫ਼ਤਰ ਟਾਈਮ ਤੋਂ ਇਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਕੇ ਸਫ਼ਾਈ ਆਦਿ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁੱਧ ਦਾ ਪੈਕਟ ਲਿਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸੈਰ ਕਰ ਕੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਧੀਆ ਚਾਹ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਦੋ ਪਰੌਾਠੇ ਵੀ ਲੈ ਆਉਂਦਾ |
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਐਨਾ ਪਿਆਰ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੀ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਸਾਰਾ ਘਰ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਦਾ | ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਵਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ |
ਇਕ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਗਜ਼ ਫਰੋਲਦਿਆਂ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਡਰੈੱਸ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਿਆ | ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚੱਲ ਇਥੇ ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਜਾ ਆਉਨੇ ਆਂ | ਨਾਲੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਟੂਰ ਹੋਜੂ | ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਸੁਨੇਹਾ ਲਾ ਕੇ ਕੁਲੂ ਮਨਾਲੀ ਵਾਲੀ ਬੱਸ ਬੈਠ ਗਿਆ | ਉਸ ਦਾ ਲੜਕਾ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਲੂ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਮੋਟਰ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ | ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕੁੱਲੂ ਅਤੇ ਮਨਾਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੱਲੂ ਤੋਂ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ 'ਤੇ ਸੀ | ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜੀ ਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚ ਵਸਿਆ ਉਸ ਦਾ ਪਿੰਡ ਕੋਈ ਜੰਨਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਾ ਧੂੜ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਮੱਖੀ ਮੱਛਰ | ਮਈ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਗੁਲਾਬੀ ਜਿਹੀ ਠੰਢ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਸੁਆਟਰ (ਸਵੈਟਰ) ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਤਾਰਿਆ |
ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਰਗਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | ਮਹੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਨੂੰ ਹਾਂ ਨੇ ਘੰੁਡ ਕੱਢ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਏ ਤੇ ਦੋ ਪੋਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾਪੋਤਾ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਦੋ ਭੇਡ ਦੇ ਲੇਲੇ ਅਣਭੋਲ ਜਿਹੇ ਲੈ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਿਆ, 'ਅੰਕਲ ਯੇ ਦੇਖੋ ਯੇ ਮੇਰੇ ਸਭ ਸੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਹੈਾ, ਮੈਂ ਇਨਹੀ ਕੇ ਸਾਥ ਖੇਲਤਾ ਹੰੂ, ਯੇ ਮੁਝੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਤੇ ਹੈਾ |' ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਲੇਲੇ ਦਾ ਮੰੂਹ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਅਤੇ ਇਕ ਦਾ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੱਠਾਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਾ ਰਿਹਾ | 'ਅੱਛਾ ਬੇਟਾ ਇਨਕਾ ਨਾਮ ਕਿਆ ਰੱਖਾ ਹੈ ਆਪ ਨੇ?' ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਲੇਲੇ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ 'ਈ ਸੰਗੂ, ਈ ਮੰਗੂ |' ਮੈਂ ਜਾਣ ਕੇ ਇਕ ਲੇਲੇ 'ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਈ ਮੰਗੂ? ਨਾੲੀਂ ਨਾੲੀਂ ਈ ਸੰਗੂ ਈ ਮੰਗੂ | ਔਰ ਤੁਮਾਰਾ ਨਾਮ ਕਿਆ ਹੈ? ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵਾ ਰਾਣਾ, ਰਾਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੋਤ ਸੀ | ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਜਦੋਂ ਦੇਰ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਬੇਟਾ, 'ਅਬ ਅੰਕਲ ਕੋ ਆਰਾਮ ਕਰਨੇ ਦੇ ਫਿਰ ਸ਼ਾਮ ਕੋ ਘੂਮਨੇ ਚਲੇਂਗੇ |' ਉਹ ਝੱਟ ਮੰਨ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗੂ-ਮੰਗੂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਖੇਡਣ ਚਲਿਆ ਗਿਆ |
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚਾਰ ਕੁ ਵਜੇ ਮਹੇਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਘੁਮਾਉਣ ਲੈ ਗਿਆ | ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਵੀ ਨਾਲ ਸੀ, ਸ਼ਿਵਾ ਰਾਣੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਸੇਬਾਂ ਦੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਾਈ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਇਕਤਾਜਾ ਸੇਬ ਤੋੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ ਸਰ ਜੀ ਇਹ ਸੇਬ ਖਾ ਕੇ ਦੇਖੋ ਜ਼ਰਾ | ਮੈਂ ਸੇਬ ਨੂੰ ਦੰਦੀ ਵੱਢੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੇਬ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਹਿਸ਼ਤਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਖੱਟਾ ਮਿੱਠਾ ਜਿਹਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆੜੂ, ਬੱਗੂਗੋਸ਼ੇ ਤੇ ਖੁਰਮਾਨੀ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾਏ | ਮੇਰਾ ਘਰ ਮੁੜਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਦਿਲ ਕਰੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਫਿਰਦਾ ਰਹਾਂ |
ਹੁਣ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਟੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ | ਮਹੇਸ਼ ਦੋ ਥੈਲੀਆਂ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀਆਂ ਲੈ ਆਇਆ ਤੇ ਇਕ ਡੌਾਗੇ ਵਿਚ ਮੀਟ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਏ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ | ਅਸੀਂ ਨਾਲੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਨਾਲੇ ਖਾਈ ਪੀਈ ਗਏ | ਰੋਟੀ ਖਾਂਦਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਵੱਜ ਗਏ |
ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਬਤੇਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕ ਰਾਤ ਹੋਰ ਰਹਿ ਜਾਵਾਂ ਪਰ ਮੈਂ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਮਹੇਸ਼ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੋਤਾ ਕਿੱਥੇ ਐ? ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਣੈ | ਹੋਵੇਗਾ ਐਥੇ ਈ ਕਿਤੇ ਬਾਹਰ ਖੇਲਦਾ, ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੋਤਾ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਕੇ ਧੂਹੀ ਆਵੇ ਪਰ ਉਹ ਬਾਂਹ ਛੁਡਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਟ ਹੀ ਗਿਆ | ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਭੈਅ ਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ | ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ ਬੇਟਾ ਅੰਕਲ ਕੇ ਪੈਰ ਛੂਹੋ, ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਮੰਨਿਆ | ਮੈਂ ਬਾਹੋਂ ਫੜ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੌ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਵਗਾਹ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ | ਮਹੇਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਥੱਪੜ ਮਾਰਨ ਲੱਗਿਆ ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਰਾਣਾ ਡਰ ਨਾਲ ਸਹਿਮ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੂਰਦਾ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਚੋਰ ਹੋਵਾਂ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕਿਧਰੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ | ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬੇਟਾ ਮੇਰੇ ਸੇ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ?' ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ, 'ਮੇਰੇ ਵਾਪਸ ਜਾਨੇ ਸੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ?' ਉਸ ਨੇ ਨਾਂਹ ਵਿਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ | 'ਫਿਰ ਬਤਾਓ ਤੋ ਸਹੀ ਬਾਤ ਕਿਆ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤੋ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਪਾਊਾਗਾ |' ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਘਸੀਟਦਾ ਹੋਇਆ ਇਕ ਟੋਏ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਟੋਏ ਵਿਚ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਕੇ ਫੇਰ ਡਾਡਾਂ ਮਾਰ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ |
ਟੋਏ ਵਿਚ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫਟੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਕਰੇ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਵਾਂ | ਟੋਏ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸੰਗੂ ਦੀ ਖੱਲ ਅਤੇ ਆਂਡਾ ਪੇਟਾ ਸੁੱਟਿਆ ਪਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਰਾਤ ਬੜੇ ਸੁਆਦ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਸੀ | ਸ਼ਿਵਾ ਰਾਣੇ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਇਕ ਰਾਤ ਹੋਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਖਾ ਜਾਵਾਂ |

-ਮਕਾਨ ਨੰ: 424, ਸੈਕਟਰ 25 ਸੀ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ |
ਫੋਨ : 98884-95524.

ਕਰ-ਨਾਟਕ ਬਣਿਆ ਮਖੌਲ ਜੀ...

ਹੁਣ ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਵੀ, ਨਗਰੀ ਨਗਰੀ, ਦੁਆਰੇ-ਦੁਆਰੇ ਤੁਸੀਂ ਬੜੀਆਂ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਭੁੱਖ ਬੜੀ ਲੱਗੀ, ਵੋਟਾਂ ਵਾਲਾ ਭੰਡਾਰਾ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਡਬਲ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਦੌੜੇ ਪਰ ਫਿਰ ਉਹੀਓ ਗੁਜਰਾਤ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਦ ਪਹੁੰਚੇ ਭੰਡਾਰਾ ਮਸਤਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ | ਲੋਕੀਂ 'ਮੋਦੀ... ਮੋਦੀ...' ਕਹਿ ਗਏ, ਰਾਹੁਲ ਜੀ ਐਾਡ ਪਾਰਟੀ, ਭੁੱਖੇ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿ ਗਏ |
ਹਾਏ ਹਾਏ, ਖਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਾ ਹੋਇਆ |
ਮੈਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮੰੁਬਈ ਮਹਾਂਨਗਰੀ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਥੋਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਰਵ ਹੈ, 'ਦਹੀਂ ਹਾਂਡੀ' ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਥਾਂ-ਥਾਂ ਬੜੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਇਕ ਰੱਸੀ 'ਤੇ ਦਹੀਂ ਦੀ ਹਾਂਡੀ ਲਟਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ, ਇਕ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਰਚ ਕੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਇਕ, ਇਕੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਸ ਹਾਂਡੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਆਯੋਜਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਇਸ ਪੂਰੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
ਤੁਸਾਂ ਇਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਣਾ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੋਣਾ ਹੈ,
'ਗੋਵਿੰਦਾ ਆਲਾ ਰੇ... ਆਲਾ... |
ਜ਼ਰਾ ਮਟਕੀ ਸੰਭਾਲ ਬਿ੍ਜ ਬਾਲਾ |'
ਇਹ ਵੀ ਇਸੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਹੈ | ਬਚਪਨ 'ਚ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚ ਤਾਂ ਮੱਖਣ ਦੀ ਮਟਕੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਬਿ੍ਜ 'ਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਬਿ੍ਜ ਬਾਲਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਮਟਕੀਆਂ ਵੱਟੇ ਮਾਰ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ |
ਖ਼ੈਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨਾਟਕ ਵੀ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ |
ਅੱਜਕਲ੍ਹ 'ਮੱਖਣ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਨੈਤਿਕਤਾ' ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ | ਇਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਹੈ | ਇਕ ਸੱਤਾ ਹੈ | ਸੱਤਾ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਭੀ ਹਨ | ਹਰ ਕੋਈ ਲੋਭੀ ਹੈ, ਸਭੇ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ, ਹਰ ਹਾਲ, ਇਸ ਸੱਤਾ ਸੁੱਖ ਲਈ ਤੜਫਦੇ ਹਨ |
ਕਰਨਾਟਕ... ਕਰ-ਨਾਟਕ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਐਸੀ-ਤੈਸੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾਟਕ, ਕਰਨਾਟਕ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾਟਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤੋਹੇ-ਤੋਹੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਨਾਟਕ ਖੇਡਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ , ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ | ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ ਹੈ |
ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ, ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਜਾਂ ਕਾਲਜ-ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, 'ਚ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਥਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
ਪਹਿਲਾ, ਦੂਜਾ ਤੇ ਤੀਜਾ
ਪਹਿਲਾ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ, ਦੂਜਾ ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ ਤੇ ਤੀਜਾ ਕਾਂਸੀ ਮੈਡਲ | ਇਹ ਚੱਕਰ, ਕਦੇ ਉਲਟਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ | ਪਰ ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਹਿ ਚੁੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਦੇਵਗੌੜਾ ਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਜੇ.ਡੀ.ਐਸ. ਨੇ ਆਪਣਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੈਤਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇ ਦਿੱਤਾ |
ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲਿਸਟ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੋ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹੀ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਈ ਪਾਰਟੀ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ |
ਜੇ.ਡੀ.ਐਸ. ਦੇ 222 ਸੀਟਾਂ 'ਚੋਂ 38 ਐਮ.ਐਲ.ਏ., ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ 78 ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ 104 ਵਾਲੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤੇ | 78 ਵਾਲੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ, ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ 38 ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਧਨੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਰਪਰਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ |
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਮਹਾਨ 'ਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਅਸਾਂ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੀ ਹੈ | ਮਜਾਲ ਹੈ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਦੇ | ਘੱਟ ਵਾਲੇ ਪੂਰੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਿਲੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ 'ਚ ਬਹਿ ਜਾਂਦੇ | ਕਰ-ਨਾਟਕ 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚੋਣਾਂ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਇਟੈਲੀਅਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਉਮਰ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਹੈ |' ਪਤੈ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ 'ਚ ਮਾਫੀਆ ਇਟਲੀ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ | ਮਾਫੀਆ ਤੇ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ 'ਗਾਡ ਫਾਦਰ' ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਫਿਲਮ 'ਗਾਡ ਫਾਦਰ' ਬਣੀ ਹੈ | ਇਸ ਨਾਵਲ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਇਟਲੀ 'ਚ ਮਾਫੀਆ ਰਾਜ ਦੇ ਸਰਗਣਾ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ੂਨੀ ਖੇਡ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਬਾਖੂਬੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਟਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਕੁਝ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਬਾਕੀ 'ਤਿਗੜਮ' ਵਾਲੇ ਨਾਟਕ ਕਿੱਦਾਂ ਕਰੀ ਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਭਾਰਤ 'ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਡੇ ਸਿਆਸੀ ਤਿਕੜਮਬਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਲਏ ਹੋਣਗੇ |
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਚੋਣ ਵਾਲੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਖੂਬ ਮਿਹਨਤ-ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਹਾਰ ਹੀ ਹਾਰ ਖਾਧੀ | ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਵਤ ਹੈ:
ਕਿਸਮਤ ਹੋ ਮਾਂਡੂ (ਮੰਦੀ ਭੈੜੀ)
ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ ਪਾਂਡੂ?
ਵਿਚਾਰਾ ਰਾਹੁਲ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਕਰਨਾਟਕ 'ਚ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਮੱਠਾਂ 'ਚ ਗਿਆ, ਅਖੇ ਤਿਲਕ ਲਵਾਏ, ਪੂਜਾ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ | ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਜ ਕੇ ਕੋਸਿਆ, ਪਰ ਨਤੀਜਾ:
ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਪਾਂਵ ਪੜੇ ਰਾਹੁਲ ਕੇ,
ਵਹਾਂ ਵਹਾਂ ਬੰਟਾਧਾਰ ਭਏ |
-0-
ਜਹਾਂ ਜਹਾਂ ਪਾਂਵ ਪੜੇ ਮੋਦੀ ਕੇ,
ਬੀ.ਜੇ.ਪੀ. ਦੀ ਬਹਾਰ ਭਏ |
ਬੇ.ਜੇ.ਪੀ. ਦੇ ਯੇਦੀਯੁਰੱਪਾ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਲਈ ਸੀ |
ਕਰਨਾਟਕ ਆਖਰੀ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ | ਉਹ ਵੀ ਗਿਆ | ਰਾਹਲੁ ਜੀ ਨੇ ਗੱਜ-ਵੱਜ ਕੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਨਾਟਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਣਗੇ, ਸਗੋਂ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਗੇ ਤੇ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਧਰਮ ਨਾਲ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਨਾਟਕ ਰਚਿਆ ਪਰ ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਟਾਇਰ ਪੰਚਰ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਫੂਕ ਨਿਕਲ ਗਈ | ਨਤੀਜੇ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ਰਮ ਆ ਗਈ ਸੀ | ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਨੇਤਾ ਝਟ ਬੈਂਗਲੌਰ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ, ਜੇ.ਡੀ.ਐਸ. ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਾਟਕ ਖੇਡ ਦਿਤਾ | ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ |
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਇਕ ਵਿਅੰਗ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, 'ਇਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਲੰਬੜਦਾਰ ਗੁਜ਼ਰ ਗਿਆ | ਉਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕ ਪੁੱਤ ਦੌੜਿਆ-ਦੌੜਿਆ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਾਂ ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਲੰਬੜਦਾਰ ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ?'
'ਲੰਬੜਦਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੰੁਡਾ'
'ਜੇਕਰ ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ....?
'ਤਾਂ ਉਹਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ |'
'ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ...?'
'ਉਹਦਾ ਤਾਇਆ'
'ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ...?
'ਉਹਦਾ ਚਾਚਾ |'
'ਉਹ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ...?'
ਮਾਂ ਨੇ ਖਿਝ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਪੁੱਤ ਭਾਵੇਂ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਮਰ ਜਾਏ ਤਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਲੰਬੜਦਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ |'
••

ਮੁਸਕਰਾਹਟ

• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਸਮਾਈਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਰੋਮਨ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਸਮਾਈਲ ਦਾ ਫੁਲ ਫਾਰਮ ਹੈ
ਐਸ—ਸੈਟਸ ਯੂਫਰੀ |
ਐਮ—ਮੇਕਸ ਯੂ ਸਪੈਸ਼ਲ |
ਆਈ—ਇਨਕਰੀਜ ਯੂਅਰ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ |
ਐਲ—ਲਿਫਟਸ ਯੂਅਰ ਸਪਿਰਿਟਸ |
ਈ—ਈਰੇਸਜ ਆਲ ਯੂਆਰ ਟੈਨਸ਼ਜ |
ਇਸ ਲਈ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹੋ |
• ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ | ਪਰ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜਾਂ ਮੁਸਕਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਇਕ ਬੱਚਾ ਵੀ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ |
• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜਾਂ ਮੁਸਕਾ ਖ਼ਮੋ ਗੁਫਤਗੂ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਨਾਂਅ ਹੈ |
• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਿਫਲੈਕਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਗਲੋਅ (ਚਮਕ) ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਲਾਈਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ | ਸਿਰ ਦਾ ਕੂਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਹੀਲਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੈ |
• ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਬੈਟਰੀ ਚਾਰਜ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਨ ਵਧੀਆ ਲੰਘਦਾ ਹੈ |
• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਖਰੀਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ |
• ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੁਸਕਾਨ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ | ਮੁਸਕਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਗੀਤ ਵਾਂਗ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੈ | ਹਰ ਬੰਦਾ ਮੁਸਕਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਮੁਸਕਾਨ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੰਨ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ |
• ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਇਕ ਕਮਾਲ ਦੀ ਪਹੇਲੀ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਛੁਪਾਉਂਦੀ ਹੈ |
• ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਆਪਣੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
• ਸੁਖਾਵੇਂ ਅਤੇ ਅਣਸੁਖਾਵੇਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ 'ਪਾਰਟ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਪਰ ਉਕਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਨੂੰ 'ਆਰਟ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
• ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਭਾਵੇਂ ਅਸਫ਼ਲਾਤਾਵਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਔਕੜਾਂ, ਦੁੱਖ-ਹੰਝੂ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ | ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
• ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਯਕੀਨਨ ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਵੇਗੀ |
• ਸਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸੂਚਨਾਤੰਤਰ ਹੈ | ਅਨੇਕਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਸਰਬ-ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

ਲਘੂ ਕਥਾ:ਹੋਰ ਰੱਬ

ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰੱਬ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਬੇਟਾ, ਤੰੂ ਮੇਰੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰ ਦੇ |' ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ ਕਿ 'ਰੱਬ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ... ਮੈਂ?' ਤਾਂ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਸ਼ਟ ਪੈਦਾ ਵੀ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤੇ ਨੇ, ਤੇ ਦੂਰ ਵੀ ਏਹੀ ਕਰੇਗਾ |
ਵੇਖ ਨਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕੋ ਰੱਬ ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾ | ਤੇ ਬੰਦੇ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੱੁਤਰ ਨੇ | ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਕਈ ਨਾਂਅ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ, ਫੇਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਬਣਾ ਲਏ ਤੇ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚ ਪਾੜੇ ਪਾ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾਈ-ਮਰਵਾਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੋਰੀ-ਫੁਲਕਾ ਚਲਦਾ ਰਹੇ | ਮੈਂ ਇਹ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਦੰਗੇ-ਫ਼ਸਾਦ ਖੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ ਦੇਖ-ਦੇਖ ਤੰਗ ਆ ਗਿਆਂ | ਐਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਹੜਾ ਬਾਪ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਪੱੁਤਰਾਂ ਨੂੰ ਲੜਦੇ-ਮਰਦੇ ਦੇਖ ਸਕਦੈ |
ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਰੱਬ ਜੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਰਾਮਾਤ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ | ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਮਸ਼ਵਰਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚੋਂ ਸਿਆਸਤ ਕੱਢ ਦੇਵੋ | ਇਹ ਜਿਥੇ ਵੀ ਰਹੇਗੀ, ਏਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰਲ ਕੇ ਬੈਠਣ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ | ਇਹ ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆ ਵੜੀ, ਫੇਰ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰਾਖਾ ਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀ ਰੱਬ ਹੋਵੇਗਾ |

-ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ 'ਨਾਜ਼',
155, ਸੈਕਟਰ 2-ਏ, ਢਿੱਲੋਂ ਕਾਟੇਜ, ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ, ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ (ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ)-147301. ਮੋਬਾ: 98554-80191

ਕਹਾਣੀ: ਉੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ ਸੋਚ

'ਵਾਹਿਗੁਰੂ... ਵਾਹਿਗੁਰੂ... ਕਿਵੇਂ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਤਾੲੀਂ ਘੋੜੇ ਵੇਚ ਕੇ ਸੁੱਤੈ... ਦਹਿਲੀਜ਼ੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਹੀ ਸਾਂ ਕਿ ਆਹ ਕਾਰਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਹ ਹੀ ਸੂਤੇ... | ਤੜਕਸਾਰ ਹੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਕਹੇ, ਉਕਤ ਡਰਾਉਣੇ ਜਿਹੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਬੜ੍ਹਵਾਹੇ ਹੀ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਗਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ | 'ਕੀ ਹੋਇਆ ਮਾਂ?... ਅੱਜ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਝਟ ਕੁ ਹੋਰ... | ਅਲਸਾਏ ਜਿਹੇ ਬੋਲ ਮਸਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮੰੂਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸਨ | 'ਹਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਸੌਣ ਦੀ ਪਈ... ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਕਲਮੰੂਹੇਂ ਵਲੋਂ ਆਹ ਮਨਹੂਸ ਕਾਰਾ... | ਮਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ 'ਚ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੀ ਝਲਕ ਰਹੇ ਸੀ | ਮੈਂ ਤਪਾਕ ਦੇਣੇ ਉੱਠ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਛੋਟੇ ਮੇਨ ਗੇਟ ਵਾਲੇ ਥਮਲੇ ਨਾਲ 5-6 ਫੁੱਟਾ ਕਾਨ੍ਹਾਂ ਜਿਹਾ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ | ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਥ 'ਚ ਫੜ ਉਥੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਅਹੁਲਿਆ ਹੀ ਸਾਂ ਕਿ 'ਨਾ ਪੁੱਤ!... ਨਾ... ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਕਹਿੰਦੀ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਹੀ ਮੰੂਹ ਨੂੰ ਆਉਣ ਡਿਹੈ... ਪੁੱਤ! ਇਹ ਕਾਨਾਂ ਡਾਢੀ ਬਦਸ਼ਗਨੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ... ਜਦ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਰਥੀ ਜਾਣੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਕੱਦ ਬਰਾਬਰ ਕਾਨਾਂ ਮਿਣ ਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦੈ... ਤੂੰ ਹੱਥ ਨਾ ਲਾੲੀਂ ਇਹਨੂੰ... ਪਰ ਪੁੱਤ! ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬਾਹਰਲੀ ਪੱਤੀ ਡੇਰੇ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਲੈ ਆ... ਮੌਕੇ 'ਤੇ... |, ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਭਰੇ ਲਹਿਜ਼ੇ 'ਚ ਮਾਂ ਬੋਲੀ |
ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਮੈਂ ਡੇਰੇ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਬਾਈਕ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆਇਆ | 'ਮਾਤਾ... ਘੋਰ ਕਲਯੁੱਗ... ਕਿਹੜੇ ਦੋਖੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਕਾਨਾਂ ਮੰਤਰਵਾ ਕੇ ਥੋਡੇ ਬਾਰ ਮੂਹਰੇ ਰੱਖਿਆ ਲਗਦੈ... ਭਾਈ! ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਾ ਕੀਤੈ ਜਿਹੜਾ ਮੈਨੂੰ ਟਾਇਮ ਸਿਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੁਝ ਫੁਸਫੁਸਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਕਾਨਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈਂਦਿਆਂ ਸਾਨੂੰ ਮਾਂ-ਪੁੱਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ |
ਵੇਖੋ ਭਾਈ... ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਬੰਨ੍ਹ-ਸ਼ੁੱਬ ਕਰਨਾ ਪੈਣੈ... ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੰਤਰਿਆ ਕਾਨਾਂ ਥੋਡੇ ਕਿਸੇ ਜੀਅ ਦੀ ਅਭੀ-ਨਭੀ ਕਰੇ | ਇਹ ਥੋਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਇਥੇ ਡੇਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਕਰਵਾਓ... ਸੱਤ ਦਿਨੀਂ ਜਾਪ ਅਤੇ ਉਪਾਅ... ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੀਰ ਦੀ ਨਿਆਜ਼... ਸਮੱਗਰੀ... ਭੰਡਾਰਾ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਇੱਕੀ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕੁੱਲ ਖਰਚਾ... |
'ਕੋਈ ਨਾ ਬਾਬਾ ਜੀ...ਖਰਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਿਓ... ਪਰ ਕੰਮ ਕਰਿਓ ਪੱਕਾ... ਮੇਰੇ ਤਾਂ ਕੱਲਾ-ਕਾਰਾ ਪੁੱਤ... ਨੂੰ ਹ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪੋਤਰਾ... ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜਹਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਡੇਰੇ 'ਚ ਹੀ ਕਰਿਓ, ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ...', ਮਾਂ ਨੇ ਬਾਬੇ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚੇ ਹੀ ਕੱਟਦਿਆਂ ਕਿਹਾ |
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੀ ਡੇਰੇ ਵਿਖੇ ਜਾਂਦੇ | ਬਾਬਾ ਕਰੀਬ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਧੂਣੇ ਮੂਹਰਲੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੁਝ ਮੰਤਰ-ਤੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਲਾਚੀ-ਮਿਸ਼ਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਦੇ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਘਰ ਵੱਲ ਤੋਰ ਦਿੰਦਾ | ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਫੇਰੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮੇਂ ਉਸ ਆਸ-ਪਾਸ ਬੈਠੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰਦੇ ਭਰੀ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, 'ਵੇਖੋ ਭਾਈ... ਭਾਰੀ ਮੰਤਰਣਾਂ ਸੀ ਕਾਨੇ 'ਤੇ... ਪਰ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ 'ਤੇ ਸਹਿ ਮਸਾਂ ਹੀ ਬਲਾ ਗਲੋਂ ਲਾਹੀ... ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ?... ਨਾਲੇ ਭਾਈ... ਕੱਲ੍ਹ ਸੁੱਚੇ ਮੰੂਹ ਸਵੇਰ ਸਾਰ ਭੱਦੋ ਕੇ ਪੀਰ ਦੀ ਖੂਹੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨਾ ਕਰ ਉਥੋਂ ਹੀ ਲਿਆਂਦੇ ਜਲ ਦਾ ਘਰ ਦੇ ਗੇਟ ਮੂਹਰੇ ਕਾਨੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਛਿੱਟਾ ਦੇ ਦੇਣੈ... ਬੱਸ |
ਦੱਸੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਅਸੀਂ ਪੀਰ ਦੀ ਖੂਹੀ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਲ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਮੂਹਰੇ ਦੇ ਹੀ ਰਹੇ ਸਾਂ ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਮਜਮਾਤੀ ਰਿਹਾ ਗੂੜ੍ਹ ਦੋਸਤ ਚਿੱਟਾ ਕੁੜਤਾ-ਪਜਾਮਾ ਪਹਿਨੀ ਕਾਮਰੇਡ ਜੀਤ ਸਿਹੰੁ ਜੋ ਕਿ ਸੈਰ ਕਰ ਵਾਪਸ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਖਾਤਿਬ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਭਾਈ! ਸੁੱਖ ਤਾਂ ਹੈ... ਸਵੇਰੇ ਸਵੇਰੇ ਸਾਰੇ ਜਣੇ...?'
ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕੁਝ ਪਰਦੇ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਕਿਹਾ, 'ਯਾਰ! ਜੀਤ... ਸੁੱਖ ਹੈ ਵੀ... ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ... ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਗੇਟ ਮੂਹਰੇ ਕਿਸੇ ਭੜੂਏ ਨੇ ਇਕ ਕਾਨਾ ਜਿਹਾ ਖੜ੍ਹਾ... ਮਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਸ਼ੰਕੇ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਡੇਰੇ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਡੇਰੇ 'ਚ ਜਾਪ, ਹਵਨ, ਅੱਜ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਭੱਦੋ ਕੇ ਪੀਰ ਵਾਲੀ ਖੂਹੀ ਤੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਉਥੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਜਲ ਦਾ ਛੱਟਾ ਦੇਣ... |
ਜੀਤ ਕੁਝ ਪਲ ਸੋਚਣ ਉਪਰੰਤ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਟੋਕਦਿਆਂ ਤੇਜ਼ਤਰਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ, 'ਕਾਨਾ... ਹੱਛਾ... ਬੱਲੇ ਓਏ ਬਹਾਦਰਾ...ਕਮਾਲ ਐ... ਤੂੰ ਤਾਂ ਪੜਿ੍ਹਆ-ਲਿਖਿਆ ਨੌਜਵਾਨ... ਮਾਰ ਲਿਆ ਓਏ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ, ਬਾਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਛਾਂਹ ਖਿੱਚੂ ਸੋਚ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ... ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ, ਚਲਾਕ ਠੱਗ ਕਿਸਮ ਦੇ ਸਿਆਣਿਆਂ, ਬਾਬਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥ ਹਿਤ ਸਾਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹਕੁਨ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਲ ਧੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਫਸ ਕੇ ਅਸੀਂ-ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ, ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਲੁੱਟ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ |
ਕੁਝ ਪਲ ਰੁਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ, 'ਦਰਅਸਲ, ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦ ਮੈਂ ਤੜਕਸਾਰ ਸੈਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਥੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਕ ਕਾਨਾਂ ਗਲੀ ਵਿਚਾਲੇ ਡਿੱਗਾ ਵੇਖ ਸੋਚਦਿਆਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੈਰ 'ਚ ਵੱਜ ਕੇ ਅਗਲੇ ਨੂੰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਕਾਨੇ ਨੂੰ ਥੋਡੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ... ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਬਾਤ ਦਾ ਬਤੰਗੜ... |'
'ਪਰ ਪੁਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜੀਤ... ਤੇਰੇ ਇਸ ਕਾਨੇ ਨੇ ਤਾਂ ਜਿਥੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਸੁੱਕਣੇ ਪਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਉਥੇ ਹੀ ਇਹ ਕਾਨਾਂ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕੀ-ਬਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਦਾ ਠੁੱਕਿਐ |' ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੱਟਦਿਆਂ ਕਿਹਾ |
'ਚਲੋ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੋ ਹੋਇਆ... ਹਾਲੇ ਵੀ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਬੇਰਾਂ ਦਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ... ਜੇ ਮੌਕਾ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸਮਾਜਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਕੂੜ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਾਰੂ ਸਾਹਿਤ, ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਤਾਂ... ਹਾਲੇ ਜੀਤ ਸਿਹੰੁ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਉੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ ਸੋਚ ਮੂਹਰੇ ਬੁੱਤ ਬਣ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਖੜ੍ਹਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਬੌਣਾ ਜਿਹਾ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ |

-ਮਸੀਤਾਂ ਰੋਡ, ਕੋਟ ਈਸੇ ਖਾਂ (ਮੋਗਾ) | ਮੋਬਾਈਲ : 70870-48140.

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ

ਮੈਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੁੰਦਾ ਏ
ਮਾਰਕ ਟਵੀਨ ਬੜੇ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਕਾਰ ਸਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਲੋਕ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਸੀਟਾਂ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ | ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਆਏ ਅਤੇ ਇਕ ਨਾਈ ਦੀ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਹਜਾਮਤ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗਏ | ਨਾਈ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਜਾਮਤ ਬਨਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗਾਲੜੀ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ | ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦੀਬ ਜਨਾਬ ਮਾਰਕ ਟਵੀਨ ਸਾਹਿਬ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਨਗਰ ਵਿਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ |'
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਰਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ |'
ਨਾਈ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਸ਼ਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਟਿਕਟ ਲੈ ਕੇ ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਕਰਵਾ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ | ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ |'
ਮਾਰਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਮੈਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ |'

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401.
ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX