ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਡੀਪੂ ਹੋਲਡਰ ਕੋਲ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਲੱਥ ਰਹੀ 858 ਤੋੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਣਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਫੜੀ
. . .  30 minutes ago
ਛੇਹਰਟਾ,25ਸਤੰਬਰ(ਵਡਾਲੀ)-ਛੇਹਰਟਾ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਡੀਪੂ ਹੋਲਡਰ ਕੋਲ ਦੇਰ ਰਾਤ ਕਰੀਬ 9 ਵਜੇ ਦੋ ਰੁਪਏ ਕਿੱਲੋ ਵਾਲੀ 858 ਤੋੜੇ ਨੀਲੇ ਕਾਰਡਾਂ ਤੇ ਵੰਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਣਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਲੱਥ ਰਹੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ...
ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ : 15 ਓਵਰਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ 99/0
. . .  52 minutes ago
ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਕੱਲ੍ਹ ਆਉਣਗੇ ਕੈਪਟਨ
. . .  25 minutes ago
ਅਮਰਕੋਟ,25 ਸਤੰਬਰ [ਭੱਟੀ ]-ਖੇਮਕਰਨ ਹਲਕੇ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਪਿੰਡਾ ਚ ਕਸੂਰੀ ਨਾਲੇ ਚ ਆਏ ਬਰਸਾਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੋਏ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਲਈ ਕਲੵ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਵੇਰੇ10 ਵਜ਼ੇ ...
ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ 'ਚ ਰੁੜਿਆ ਕਿਸਾਨ
. . .  34 minutes ago
ਅਜਨਾਲਾ, 25 ਸਤੰਬਰ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ)- ਸਰਹੱਦੀ ਤਹਿਸੀਲ ਅਜਨਾਲਾ ਦੇ ਥਾਣਾਂ ਰਮਦਾਸ ਅਧੀਂਨ ਆਉਂਦੇ ਪਿੰਡ ਘੋਹਨੇਵਾਲਾ ਦਾ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੇੜਾ...
ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ : ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ 253 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ
. . .  about 2 hours ago
ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  about 3 hours ago
ਟਾਂਡਾ , 25 ਸਤੰਬਰ ( ਦੀਪਕ ਬਹਿਲ)- ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਿੰਡ ਖੁਨ ਖੁਨ ਕਲਾ ਚ ਇਕ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ । ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ...
ਘੱਗਰ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਹਾਈ ਅਲਰਟ ਜਾਰੀ
. . .  about 3 hours ago
ਡੇਰਾਬੱਸੀ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ)- ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਮੁਬਾਰਕਪੁਰ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਘੱਗਰ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਅੱਜ ਅਚਾਨਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਫੈਲ ਗਈ । ਘੱਗਰ 'ਚ ਪਾਣੀ ਵਧਣ ...
ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ :ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਹਜਾਦ ਦੀਆਂ 100 ਦੌੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ
. . .  about 4 hours ago
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ
. . .  about 4 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਸਤੰਬਰ - ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਮੈਂਟੇਟਰ ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅੱਜ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 87 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। 9 ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ, 8 ਹਾਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ...
ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਨ 30 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਹੱਲੂਵਾਲ ਵਾਸੀ ਪਿੰਡ 'ਚ ਕੈਦ ਹੋਏ
. . .  about 4 hours ago
ਮਾਹਿਲਪੁਰ , 25 ਸਤੰਬਰ (ਦੀਪਕ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ) - ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੈ ਰਹੇ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਚੋਆਂ ਵਿਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਬਲਾਕ ਮਾਹਿਲਪੁਰ ਦਾ ਪਿੰਡ ਹੱਲੂਵਾਲ ਬਾਕੀ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ 30 ਘੰਟਿਆਂ ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਅਜੀਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ

ਹੁਣ ਖਿੰਡ ਗਏ ਸਾਰੇ ਰੰਗ ਵੇ

ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਝਲਕਾਰਾ, ਪਾਣੀਆਂ, ਫ਼ਿਜ਼ਾਵਾਂ, ਹਵਾਵਾਂ, ਫਸਲਾਂ, ਧਰਮਾਂ, ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਿਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ, ਮਹਿਕਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ, ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਕਈ ਪਲ਼ ਅੱਜ ਜ਼ਿਹਨ 'ਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਤੇ ਸੋਚਿਆ ਹਰਫ਼ਾਂ 'ਚ ਪਰੋ ਦੇਵਾਂ-
ਮੁੰਡੇ ਜਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਠਾਏ ਜਾਂਦੇ ਗਾਉਣ ਵਿਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਬਦਲਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ 'ਲੇਡੀ ਸੰਗੀਤ' ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਦੇ ਹਾਂ- ਉਦੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਉਚੇਚ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਆਮ ਚਾਦਰਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਬੁੱਢੀਆਂ, ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ ਗਾਉਣਾ, ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਰੰਗਤ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਘਰ ਭਾਗਾਂ ਭਰਿਆ ਲਗਦਾ, ਗਿੱਧੇ ਦੀ ਤਾੜੀ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿਚ ਸਾਫ਼ ਸੁਣਦੀ, ਉਹ ਜੋਸ਼, ਤਾੜੀ ਅੱਜ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀ, ਲੇਡੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਜ-ਧਜ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਫੱਬ 'ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ, ਤਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਜਿਵੇਂ ਬਨਾਵਟ ਰਲ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਉਮੜਦੇ ਚਾਅ ਖੁੰਢੇ ਹੋ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਹਨ |
ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੁਣੇ ਗੀਤ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਨਾਵਟੀਪਨ ਅਤੇ ਰਲੇ ਤੋਂ ਸੁੱਚੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਕਿ
'ਸੱਸ ਤੋਂ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ,
ਨਣਾਨ ਤੋਂ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ,
ਵੰਗਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਲਈਆਂ ਈ ਚੜ੍ਹਾ'
ਵਣਜਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਕਈ ਲੋਕ ਗੀਤ ਸਾਡੇ ਵਿਰਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣੇ, ਵਣਜ ਭਾਵ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਣਜਾਰੇ ਦਾ ਅਕਸ ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ 'ਚੂੜੀਆਂ, ਛੱਲੇ ਮੁੰਦੀਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਡੋ-ਪਿੰਡ ਤੁਰਿਆ ਫਿਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਵਪਾਰੀ ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ- ਚੂੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾ ਲਓ, ਵੰਗਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਲਓ, ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀਆਂ, ਹਰੀਆਂ, ਪੀਲੀਆਂ, ਵੰਗਾਂ ਚੜਾ ਲਓ, ਕੋਕੇ ਲੈ ਲਓ ਆਦਿ |
ਅੱਜ ਵੀ ਉਸਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਸਾਫ਼ ਹੈ | 20-22 ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੰਡਾ, ਵਧੀਆ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੰਦੂਕੜੀ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਕੋਕੇ, ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਛਾਪਾਂ ਛੱਲੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ |
ਚੂੜੀਆਂ ਹੋਰ ਝੋਲੇ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ | ਉਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕ ਸਾਂਝੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀਆਂ | ਉਹਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਵੀ ਉਹੋ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਨਿਬੇੜ ਲੈਂਦੀਆਂ, ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਉਹਦਾ ਗੇੜਾ ਲਗਦਾ | ਵਣਜਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਕ ਬੋਲੀ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਏ-
ਆ ਗਿਆ ਵਣਜਾਰਾ ਨੀ,
ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਨੇ ਚੂੜੀਆਂ |

-0-

ਵੇਖ ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ
ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਲੈਣਾ ਛੱਲਾ ਭਾਬੀਏ,
ਨੀ ਜਦੋਂ ਹੋਊ ਵਣਜਾਰਾ 'ਕੱਲਾ ਭਾਬੀਏ-
ਅਜਿਹੇ ਬੋਲ ਵਣਜਾਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣਾ ਦੇਂਦੇ, ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਤੇ ਅਣਭੋਲ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦੇ, ਅੱਜ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਵੀ ਬਦਲ ਗਏ ਨੇ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵੀ | ਉਸ ਵਕਤ ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ, ਪਰ ਮਨ ਦੇ ਚੇਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਏ ਉਹ ਸੱਚੇ, ਕੋਮਲ ਭਾਵ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਖਰੇ ਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਹਨ ਪਰ ਵਣਜਾਰਾ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਚੂੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਤੇ | ਉਹਦੇ ਵਣਜ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੇ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਬਦਲਾਵ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ |
ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀਆਂ ਫਿਜ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਕਈ ਰੰਗ ਘੁਲੇ ਹਨ ਤੇ ਘਰੋ-ਘਰੀ ਸੂਈਆਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਜ਼ੀਗਰਨੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ | ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ 2-3 ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਕੰਨ ਵਿੰਨੇ ਹੁੰਦੇ, ਰੰਗ ਸਾਂਵਲੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਧਾਰਨ ਸੂਟਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੰਨੀ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਤੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲੱਠੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਾਰੀ ਗੁਥਲੀ ਲਟਕਾਈ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਘਰਾਂ ਤੋਂ 'ਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਆਟਾ ਹੁੰਦਾ | ਉਹ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੂਈਆਂ, ਧਾਗੇ, ਫਿਰਕੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਨਾਲ ਘੋੜੀਆਂ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ, ਚਾਹ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀਆਂ, ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਛਕ ਕੇ ਦੁਆਵਾਂ ਦੇਂਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਇਕ ਚਾਅ ਜਿਹਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ ਟਾਹਲੀ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਦੋ ਜਣੀਆਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ- ਲਟਕੇਂਦੇ ਵਾਲ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਸੋਹਣਿਆ ਵੀਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਘੋੜੀ ਚੜੋਨੀ ਆਂ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚਲੀ ਲਰਜ਼ ਤੇ ਤਰਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲੂ-ਕੰਡੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ |
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰੇ ਮੁੰਡਾ ਜੰਮਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਤੜਾਗੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਮਣਕੇ ਪਰੋਏ ਹੁੰਦੇ, ਜ਼ਰੂਰ ਪਹਿਨਾਉਂਦੀਆਂ ਜਾਂ ਨੂੰ ਹ ਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੰਦੀਆਂ, 'ਰੱਬ ਪੋਤਾ ਦੇਵੇ, ਮੈਂ ਤੜਾਗੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਗੀ' | ਪਰ ਹੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਂ ਬਾਜ਼ੀਗਰਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਬਦਲਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਤੇ ਸੋਚਾਂ ਸਭ ਬਦਲ ਗਏ ਹੋਣਗੇ |
ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦਾ ਹਰ ਸੱਦਾ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲਾਗਣ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਟੌਹਰ ਹੁੰਦਾ | ਉਹਦਾ ਆਉਣਾ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ | ਕੋਈ ਸੁਲੱਖਣੀ ਖਬਰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣਾ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਣਾ |
ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਕਈ ਲਾਗੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ, ਕੋਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ, ਕੋਈ ਮੰਜੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੋਈ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ-ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਫਿਰਨਾ ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਭਾਗੀਦਾਰ ਹੋਣਾ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਖਾਂ, ਸ਼ਗਨਾਂ ਦਾ ਸੂਚਕ ਹੋਵੇ | ਵਿਆਹ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਿਰੇ ਚਾੜਨ ਮਗਰੋਂ, ਕੱਪੜੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਜੋ ਤਸੱਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਬਦਲੇ 'ਚ ਢੇਰ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ- 'ਭਲਾ ਹੋਵੇ ਜਜਮਾਨਣੀ, ਹਵੇਲੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਚੁਬਾਰੇ ਉੱਚੇ ਹੋਣ'- ਅੱਜ ਕਿਤਿਉਂ ਲੱਭਿਆਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਛਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੂਰ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹਰ ਮੌਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਜੰਮਣਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਿਰਕਦੇ ਕਦਮ ਤੇ ਤਾੜੀ ਦੀ ਤਾਲ, ਹੇਕਾਂ, ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਕਦੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹਿਸ-ਮੁਬਾਹਸੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਦੇਣ-ਲੈਣ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ | ਹਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛਣਕਾਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ |
'ਛੁਰੀਮਾਰ' ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਇਕ ਪਾਤਰ ਵੀ ਸੁਣਨ 'ਚ ਆਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਛੁਰੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਗਨ ਲੈਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਜਿਤਾਉਂਦਾ | ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਨਾਕਾਨੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਬੜੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਰੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ | ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਨਾ-ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੱਧੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ |
ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਵੱਸੇ ਮੀਰ ਅਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਤਰੰਗੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਵੀ ਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਬਖਸ਼ਿਆ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਰਾਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਰਹੇ |
ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕ ਸਾਂਹਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਫਕੀਰੀਆ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੰਬੀ ਡਾਂਗ, ਤੇੜ ਚਾਦਰ, ਉੱਤੇ ਲੋਈ ਦੀ ਬੁੱਕਲ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪੱਗ, ਲੰਮਾ ਛੀਂਟਕਾ ਸਰੀਰ, ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਲਾਗੀ ਦਾ ਕੰਮ ਤੇ ਸੱਦੇ ਦੇਣ ਦਾ ਕੰਮ ਉਹ ਹੀ ਕਰਦਾ, ਸਰਦਾਰਨੀ ਫੁਲਕਾ ਛਕਾ ਦੇ, ਲੱਸੀ ਪਿਆ ਦੇ,- ਪੂਰੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਬਹਿਣਾ ਤੇ ਕਹਿਣਾ, ਉਹਦੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰਨ ਦਾ ਢੰਗ, ਇਹ ਲੋਕ ਕਿੰਨੇ ਆਪਣੇ ਲਗਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰੀ ਹੋਵੇ |
ਇਸੇ ਹੀ ਕੁਲ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਜਾਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ 'ਕਲਿਆਣ' ਕਰਨਾ ਸੀ | ਸਾਲ ਵਿਚ ਇਕ ਗੇੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ, ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਆਉਂਦੇ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਿੱਟੇ ਘਸਮੈਲੇ ਲੱਠੇ ਦੀ ਗਠੜੀ, ਜਿਹਦੇ ਵਿਚ ਆਟਾ-ਚੌਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ, ਸਾਹਸੀ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਵਾਲਾ ਪਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਤੁਰਲੇ ਵਾਲੀ ਪੱਗ ਬੰਨੀ ਹੁੰਦੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਇਕ ਪੁਰਾਣੀ ਵਹੀ ਹੁੰਦੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਖਾਨਦਾਨ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਦਾਦੇ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂਅ, ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ, ਲਿਖ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਕਈ ਦਿਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, 'ਗੁੱਜਰ ਸਿਹੁੰ ਦੇ ਪਿਉ ਦਾ ਨਾਂਅ ਨੰਦ ਸਿੰਘ, ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ ਦਾ, ਬੁੱਧ ਸਿਹੁੰ ਦੇ ਸੱਗੂ ਦਾ'-ਇਹ ਉਹਦੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ | ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਲਾ ਕੇ | ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਦਾਣਿਆਂ ਜਾਂ ਆਟੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉਹ ਸੌਗਾਤ ਲੈਂਦੇ | ਸਭ ਜੀਆਂ ਦੀ ਸੁਖ-ਸਾਂਦ ਪੁੱਛਦੇ ਤੇ ਖੈਰਾਂ ਮੰਗਦੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ |
ਇੱਥੇ ਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ, ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਹੜਿਆਂ ਦੇ ਸਦਾ ਹੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਆ ਫੇਰਾ ਪਾਉਂਦੇ ਜੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਿਸਾਰ ਦੇਈਏ | ਜੋਗੀ ਉੱਤਰ ਪਹਾੜੋਂ ਆਇਆ ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੂਕ ਸੁਣ ਕੇ-ਜਦੋਂ ਵੀ ਜੋਗੀ ਨੇ ਆਉਣਾ ਤੇ ਇਹ ਗਾਉਣ ਚੇਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਜੋਗੀ ਵੀ ਹੁਣੇ ਪਹਾੜੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਕਿਸ ਦੇ ਚਰਖੇ ਦੀ ਘੂਕ ਸੁਣ ਕੇ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ | ਭਗਵਾਂ ਚੋਲਾ, ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਮੁੰਦਰਾਂ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਪੇਟੇ ਸਾਫੇ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲ, ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਗਠੜੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨਿੱਕ-ਸੁੱਕ, ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਇਕ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਲਟਕਦੇ ਦੋ ਪਿਟਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੱਪ ਹੁੰਦੇ, ਉਹਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਜੋਗੀ ਆਇਆ, ਜੋਗੀ ਆਇਆ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ | ਉਹ ਬੀਨ ਵਜਾਉਂਦਾ, ਛਾਬੇ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਹਟਾ ਕੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਤੇ ਇਕ ਖਾਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਝੁਕ ਕੇ ਬੀਨ ਵਜਾਉਂਦਾ ਤੇ ਸੱਪ ਉਸ ਦੀ ਬੀਨ 'ਤੇ ਝੂਮਦਾ |
ਵੈਸੇ ਸੱਪ ਦੇ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ ਰੀਂਗ ਕੇ ਤਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਝੂਮਦਾ | ਜੋਗੀ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ | ਕਈ ਵਾਰ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਵੀ ਲੈਂਦੀਆਂ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ | ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਾਫਲਾ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਮਨ ਭਰਦਾ ਤੇ ਉਹ ਰੌਣਕੀਲੀ ਥਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੂਕਦੀ ਹੌਕੇ ਭਰਦੀ | ਗੱਡੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਵੀ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਜੀਅ ਕਰਦਾ |
ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗਮ- ਜੋ ਇਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦੇ, ਵੀ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਕਲਗੀ ਤੇ ਭਗਵੇਂ ਚੋਲ਼ੇ ਵਿਚ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਟੱਲੀ ਖੜਕਾ ਕੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ | ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਰਜਾਰਾ ਦੀ ਇਕ ਕਵਿਤਾ:
'ਪਿੰਡ ਮੇਰੇ ਦੇ ਨਕਲੀਏ, ਬਹੁਤ ਰਹੇ ਮਸ਼ਹੂਰ,
ਹਰ ਥਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ, ਸੁਣਦਾ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ'
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹਥਲੀ ਲਿਖਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ | ਡੀ.ਜੇ. ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿਚ ਗਵਾਚੇ ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਠੱਠੇ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਛੁਰਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ, ਫਿਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹਾਸਾ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਪਸੀ ਸਾਂਝ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਭਰਦੀਆਂ |
ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਕਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਬਣਾਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਿੜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਵੇਲੀ ਤੇ ਸਾਡਾ ਪਿੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਵੰਡਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਸੁਣਦੇ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ |
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਮਾਚੇ, ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਰ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿ ਕਿਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਇਉ, ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾ ਜਾਇਉ, ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਰਸੇ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣਾ ਜਾਇਉ |

-ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ |
ਮੋਬਾ: 7009249658


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਿੱਦਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ?

ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਮਾਰਚ 1861 ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 16ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਪ੍ਰੈਲ 1865 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋ ਗਈ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਲ ਰਹੇ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਥਕ ਅਗਵਾਈ ਦਿਤੀ | ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਛਿੜੀ ਇਸ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਡੁੱਲਿ੍ਹਆ | ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਖ਼ਲਾਕੀ, ਸੰਵਿਧਾਨਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਔਕੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸਮਾਂ ਸੀ | ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕਾ ਸੰਗਠਿਤ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ | ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਬੜੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਪ੍ਰਥਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ | ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੰਘੀ ਢਾਂਚਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ | ਆਿਖ਼ਰ ਇਸ ਖਾਨਾਜੰਗੀ ਵਿਚ ਦੱਖਣੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜ਼ਾਹਿਰਾ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲੜਾਈ ਮੁੱਕ ਗਈ | ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਦੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਕਈ ਹਿਮਾਇਤੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ | ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਸੋਚ ਦੇ ਇਕ ਕੱਟੜ ਹਿਮਾਇਤੀ ਨੇ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੂੰ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1865 ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ | ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਵਿਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਬੜੇ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ | ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹ ਇਕ ਚੰਗੇ ਬਾਪ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਬਾਪ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਵਧੀਆ ਇਨਸਾਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵੇ | ਆਪਣੀ ਇਸ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ | ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਿੱਠੀ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹਰ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਲੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜਾਣਦੇ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸ਼ਾਇਦ ਓਨੀਂ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ |
ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਪਾਏ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਕੂਲ਼ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਣੀ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ | ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ਼ ਵਿਚ ਕਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇਕ ਮਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਣਕ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਇਸ ਗੱਲੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜੋ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚ ਬਣੇ ਅਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਵੇਖਣੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ | ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਤਾਰੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਦੀ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੂਪ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
'ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅੱਜ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਕੂਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਦਿਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਬੜਾ ਨਵਾਂ, ਓਪਰਾ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਰਮੀ ਵਰਤੋ | ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਕ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਜਿਹੜਾ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਵਾਏ | ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਰੋਮਾਂਚਕ ਸਫ਼ਰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗਾਂ, ਤਰਾਸਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਵੀ | ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ |'
'ਇਸ ਲਈ ਹੈਡਮਾਸਟਰ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫ਼ੜ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਿਖਾਉਣੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ | ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਓ |'
'ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਭਲੇ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ | ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਹਰ ਇਕ ਦੁਸ਼ਟ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਕ ਹੀਰੋ, ਵਰਿਆਮ ਅਤੇ ਨਾਇਕ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਬੁਰੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਮਿਹਨਤੀ, ਲਗਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਆਗੂ ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਕਿ ਹਰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਇਕ ਜਿਗਰੀ ਦੋਸਤ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |'
'ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਂ ਤਾਂ ਲੱਗੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਇਕ ਡਾਲਰ ਰਾਹ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਲੱਭੇ ਪੰਜ ਡਾਲਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਮੁੱਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਹਾਰੀਦਾ ਕਿੱਦਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ | ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਅਤੇ ਰੰਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੀ ਰੱਖਣਾ | ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ, ਹਾਸਾ ਅਤੇ ਖੇੜਾ ਮਾਣਨਾ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ | ਉਸ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿੱਖਣ ਦਿਓ ਕਿ ਐਵੇਂ ਧਮਕਾਉਣ, ਫ਼ੋਕੀਆਂ ਗਿੱਦੜ ਭਬਕੀਆਂ ਮਾਰਨ ਅਤੇ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਦਬਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨਾਂ ਸੌਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |'
'ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਅਤੇ ਅਜੂਬਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ | ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਦਿਓ ਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਉਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ, ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਉਡਦੀਆਂ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗੇ ਫ਼ੁੱਲਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚਲੇ ਆ ਰਹੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਰਹੱਸਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਲਾ ਸਕੇ | ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਕਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਫ਼ੇਲ ਹੋਣ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਇੱਜ਼ਤ ਹੈ | ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਓ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਖਸ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੇ ਕਿ ਉਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ | ਉਸ ਨੂੰ ਭਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਓ ਅਤੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨਾਲ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਕਰੜਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ |'
'ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਹੀਰਾਂ ਕਿਸੇ ਲਾਹੇ ਅਤੇ ਨਫ਼ੇਵੰਦ ਦਿਸਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਗੱਡ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਆਤੁਰ ਹੋ ਕੇ ਧੱਕਾ-ਮੁੱਕੀ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹ ਲਾਈਲੱਗ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਗਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਸਕੇ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਛਾਣਨੀ ਵਿਚੋਂ ਦੀ ਛਾਣੇ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਚੰਗਿਆਈ ਇਸ ਕਸਵੱਟੀ ਅਤੇ ਪਰਖ ਨਾਲ ਛਣ ਕੇ ਨਿਕਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰੇ |'
'ਜੇ ਕਰ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਅੱਥਰੂ ਆਉਣੇ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਖਿੱਲੀ ਅਤੇ ਮਖੌਲ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੌਲਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਲੋੜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿ ਉੱਚਾ ਰੌਲਾ ਪਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਚੀਕਦੀ ਫ਼ਸਾਦੀ ਭੀੜ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਵਲ੍ਹੇਟ ਲਏ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਭੀੜ ਨਾਲ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜੇ |'
'ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਿਖਾਇਓ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਇਓ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਹਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਤਪ ਕੇ ਹੀ ਫ਼ੌਲਾਦ ਬਣਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਵਿਚ ਬੇਸਬਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਆਉਣ ਦਿਓ | ਉਸ ਨੂੰ ਦਲੇਰ ਹੋਣ ਲਈ ਸਬਰ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਿਓ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਬੁਲੰਦ ਅਤੇ ਪਰਮ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਓ ਕਿਉਂਕਿ ਤਦ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਅਤੇ ਅਕੀਦਾ ਬਣੇਗਾ |'
'ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਮੰਗ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਵੇਖਣਾ ਕਿ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਛੋਟਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੜਾ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ | ਆਪ ਦਾ ਹਿਤੀ- ਅਬਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ |'

-ਜੇ-240, ਸੈਕਟਰ-25, ਨੋਇਡਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼-201301. ਮੋਬਾਈਲ : 098181-59944.
commodoregurnam@gmail. com

ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੋਹ

ਭਾਵੇਂ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿ੍ਕਟ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਪੱਖੋਂ ਅੱਵਲ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਹਾਕੀ ਅਜਿਹੀ ਖੇਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਡ ਜਗਤ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 20ਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪਹਿਚਾਣ ਦਿਵਾਈ | ਅੱਜ ਵੀ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਰੰਗਤ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ 'ਚ ਹਾਕੀ ਲਈ ਭਾਰਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਡੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ 'ਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਾਕੀ ਸੰਘ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ 'ਚ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦਾ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ਾਂ 'ਚ ਵੀ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਚਾਰ ਸਾਧਨਾਂ 'ਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ੍ਕਟ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਿਨੇਮੇ 'ਚ ਵੀ ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਚ ਵੀ ਕਿ੍ਕਟ ਹੀ ਭਾਰੂ ਰਹੀ ਹੈ | ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ | ਇਹ ਨਵੀਂ ਪਨੀਰੀ ਨੂੰ ਹਾਕੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਚ ਸਹਾਈ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ |
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1975 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ | ਇਸ ਆਦਰ ਮਾਣ ਤਹਿਤ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਮੈਚ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀ ਅੱਵਲ ਨੰਬਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਪਰਵੀਨ ਬਾਬੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਸਤੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ | ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ 1980 ਦੀਆਂ ਮਾਸਕੋ ਉਲੰਪਿਕਸ 'ਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਨਿਵਾਣਾਂ ਵੱਲ ਆ ਗਈ | ਇਸ ਕਾਰਨ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਹਾਕੀ ਨਾਲ ਮੋਹ ਘਟਾ ਲਿਆ | ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ 2007 'ਚ ਯਸ਼ ਰਾਜ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਨੇ ਸ਼ਿਮਿਤ ਅਮੀਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ 'ਚ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆ' ਬਣਾਈ ਜੋ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਕੋਚ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ | ਕਬੀਰ ਖਾਨ ਨਾਮ ਦੇ ਕੋਚ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ ਨਿਭਾਈ | ਕਬੀਰ ਖਾਨ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਕੀ ਨੂੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੁਲੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਕੀ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਖੇਤਰੀਵਾਦ ਤੇ ਹੋਰ ਅਲਾਮਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ | ਜੈਦੀਪ ਸਾਹਨੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਗੀਤ 'ਚੱਕ ਦੇ ਇੰਡੀਆ' ਅੱਜ ਵੀ ਹਰੇਕ ਖੇਡ ਉਤਸਵ 'ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ 'ਚ ਨਵੀਂ ਰੂਹ ਫੂਕੀ | ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ | ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਜੂਨੀਅਰ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ, ਸੀਨੀਅਰ ਟੀਮ ਦੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ 'ਚ ਮੋਹਰੀ ਟੀਮਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਹਾਕੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮੋਹ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਵੀ ਮੁੜ ਹਾਕੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਤੁਰੇ ਹਨ | ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਰੈਗ ਫਲਿੱਕਰ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਂਅ 'ਫਲਿੱਕਰ ਸਿੰਘ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਬਦਲ ਕੇ ਸੂਰਮਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ | ਅਦਾਕਾਰਾ ਚਿੱਤਰਾਂਗਦਾ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਮਵਰ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ ਤੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਸਥਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਨੌਜਵਾਨ ਕਲਾਕਾਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਸਿਰਕੱਢ ਅਦਾਕਾਰਾ ਤਾਪਸੀ ਪੰਨੂੰ ਹੈ | ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀ 'ਚ ਅਚਾਨਕ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਦੇ ਸਫਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾਸ੍ਰੋਤ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਰੀਮਾ ਕਾਗਤੀ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਸੀਨੀਅਰ ਦੀ ਜੀਵਨੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਫ਼ਿਲਮ 'ਗੋਲਡ' ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਰਿਤੇਸ਼ ਸਿੰਧਵਾਨੀ ਤੇ ਫਰਹਾਨ ਅਖਤਰ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਕਸ਼ੈ ਕੁਮਾਰ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਨਾਲ ਕਪੂਰ, ਮੋਨੀ ਰਾਏ, ਅਮਿਤ ਸਾਧ, ਸੰਨੀ ਕੌਸ਼ਲ ਤੇ ਗੌਹਰ ਖਾਨ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ 'ਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ | ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 15 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ |
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਧੁਰਾ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਵੀ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਤੁਰੇ ਹਨ | ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੀ ਨਰਸਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬੁੱਕਲ 'ਚ ਵਸੇ ਪਿੰਡ ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਦੇ ਹਾਕੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਸਰਗਰਮੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਖਿੱਦੋ-ਖੂੰਡੀ' ਰੋਹਿਤ ਜੁਗਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜੋ ਇਸੇ ਵਰ੍ਹੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ | ਸੰਸਾਰਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ 1920 ਤੋਂ 1968 ਤੱਕ 12 ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਖੇਡੇ | ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ 15 ਖਿਡਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 'ਚੋਂ 8 ਸੋਨ ਅਤੇ ਇਕ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ 'ਚ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੇ ਤਗਮਾ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫੀ ਵੱਡੀ ਹੈ | ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੱਥ 'ਖਿੱਦੋ-ਖੂੰਡੀ' ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਸਨ | ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਨਾਮਵਰ ਗਾਇਕ ਰਣਜੀਤ ਬਾਵਾ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੂਨੀਅਰ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣੀ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਦੇ ਕਪਤਾਨ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਮਈ ਗਾਥਾ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹਰਜੀਤਾ' ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ | ਨਿੱਕ ਬਹਿਲ ਤੇ ਵਿਜੇ ਕੁਮਾਰ ਅਰੋੜਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ 'ਚ ਹਰਜੀਤ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਾਮਵਰ ਗਾਇਕ ਤੇ ਨਾਇਕ ਐਮੀ ਵਿਰਕ ਨੇ ਨਿਭਾਇਆ ਹੈ |
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ਾਂ ਵਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਖੇਡ ਜਗਤ 'ਚ ਵੱਡੀ ਪਹਿਚਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਖੇਡ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ, ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈ | ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਨਿਰੰਤਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਖੇਡ ਨਾਲ ਨਿਰੰਤਰ ਜੁੜਦੀ ਰਹੇਗੀ |

-ਪਟਿਆਲਾ |

ਲੇਖਿਕਾ ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਦਾ ਬਾਲ ਸੰਸਾਰ

ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ 'ਟੇਲ ਆਫ਼ ਪੀਟਰ ਰੈਬਿਟ' ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਲੇਖਿਕਾ ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਦੇ 'ਹਿਲ ਟੌਪ ਹੋਮ' ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਬਣੇ ਘਰ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਜੋ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ 'ਲੇਖ ਡਿਸਟਿ੍ਕਟ' ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ |
ਅਸੀਂ ਉਸ ਜਾਦੂ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਨਿਕਲੇ ਸੀ ਜੋ 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ 23 ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਇਕ ਮਹਾਨ ਔਰਤ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੇਖਿਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਗਿਆਨੀ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਰੱਖਿਅਕ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣ ਮੌਜੂਦ ਸਨ | ਕਾਰ ਪਾਰਕ ਕਰਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਪਹਾੜੀ 'ਤੇ ਬਣੇ ਨਿੱਜੀ 'ਹਿਲ ਟੌਪ ਹੋਮ' ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਸੇ | ਉਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਡੇ ਭਾਰਤੀ 'ਹਿਲ ਸਟੇਸ਼ਨ' ਜਾਣ ਵਰਗਾ ਸੀ |

ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ : ਅਨੋਖੀ ਔਰਤ
ਹਿਲ ਟੌਪ ਹੋਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ | ਜੁਲਾਈ 1866 ਵਿਚ ਜਨਮੀ ਬੀਟਰਿਕਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਕੈਚਿੰਗ (ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ) ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਸੀ ਅਤੇ 24 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬੀਟਰਿਕਸ ਨੇ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੈਬਿਟ (ਖਰਗੋਸ਼) ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਕਾਰਡ ਵੀ ਛਪਵਾਏ ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਿਕੇ | ਉਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਪਿਆਰੇ ਰੈਬਿਟ 'ਤੇ ਇਕ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ ਵੀ ਲਿਖੇਗੀ | ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਅੱਤਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚੁਲਬੁਲੇ, ਪਿਆਰੇ ਜਿਹੇ ਪਾਤਰ ਪੀਟਰ ਰੇਬਿਟ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ | ਹਰੇਕ ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਖ਼ੁਦ 250 ਕਾਪੀਆਂ ਛਪਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੀਟਰ ਰੈਬਿਟ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਕਾਪੀ ਵਿਕੀ | ਫਿਰ 1902 ਵਿਚ ਪ੍ਰਜ਼ਿਆਤ ਪਬਲਿਸ਼ਰ ਵਾਰਨੇ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਕੇ ਛਾਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ 8000 ਕਾਪੀਆਂ ਵਿਕੀਆਂ | ਫਿਰ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੀਆਂ 6 ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਣ ਲੱਗੀਆਂ | ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਰੇਨੀ ਜੇਲਵੇਗਨਰ ਨੇ ਫਿਲਮ 'ਮਿਸ ਪੌਟਰ' ਵਿਚ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਏਨੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ |
ਹਿਲ ਟੌਪ ਹੋਮ : ਬੀਟਰਿਕਸ ਦਾ ਘਰ
ਸੁਨਹਿਰੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ, 17ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿਚ ਬਣੇ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ ਮਿਲੀ ਜੋ ਲੇਖਲੈਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ : ਸਲੇਟ ਦੀ ਛੱਤ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ | 1905 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਬੀਟਰਿਕਸ ਨੇ ਇਹ ਘਰ ਖਰੀਦਿਆ ਤਾਂ ਪਰੰਪਰਿਕ ਸੌੜੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਕ ਅਣਵਿਆਹੀ ਵਲੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਇਕ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਸੀ | ਸੱਤਾਵਾਦੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਬੋਰਿੰਗ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ | ਹਿਲ ਟੌਪ ਹਾਊਸ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਏਨਾ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ 13 ਕਥਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਾਨਵ ਵਾਂਗ ਪਾਤਰ : ਖਰਗੋਸ਼, ਚੂਹੇ, ਗਿਲਹਿਰੀ (ਕਾਟੋ) ਅਤੇ ਹੇਜਹੋਗ (ਸੇਹੀ) ਸੀ | ਮੁੱਖ ਘਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਗ਼ੀਚੇ, ਬਗ਼ੀਚੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਦੀ ਸੀ | ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਲ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਅਸਲ ਵਿਚ ਲੱਭਣਾ ਸੌਖਾ ਸੀ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਨ |
ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ
ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਐਾਟਰੈਂਸ ਪਾਰਲਰ ਸੀ ਜਿਥੇ ਸਵਾਗਤ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੀ | ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਫਾਇਰ ਰੇਂਜ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਦੀਆਂ ਕਥਾ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਚਿੱਤਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੀਵਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਲ ਪੇਪਰ ਦੀ ਦਿਖ ਵਰਗਾ ਨਵਾਂ ਵਾਲ ਪੇਪਰ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਇਥੇ 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਚਿੱਤਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ | ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਘੜੀ, ਓਖ-ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕਰਬੋਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਅਨ-ਡੇਲ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਕੁਰਸੀਆਂ | ਨਾਲ ਹੀ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਡ੍ਰੈਸਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਸੀ ਜੋ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੀ ਪੁਸਤਕ 'ਟੇਲ ਆਫ ਸੈਮੁਅਲ ਵਿਸਕਰਸ' ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਇਸ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕਾ ਦੀ ਇਕ ਕਾਪੀ ਵੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ |
ਬੀਟਰਿਕਸ ਨੇ ਇਸ ਪਾਰਲਰ (ਬੈਠਕ ਕਮਰਾ) ਵਿਚ ਇਕ ਚਿਮਨੀ ਵੀ ਲਗਵਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 18ਵੀਂ ਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪੋਰਸ ਲੇਨ (ਚੀਨੀ) ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਨ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਐਾਟਰੈਂਸ ਪਾਰਲਰ (ਬੈਠਕ 'ਚ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ) ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਕਿਸੇ ਫਿਲਮੀ ਸੈੱਟ ਵਰਗੀ ਸੀ | ਉਥੇ 1902 ਦੀ ਚਾਹਦਾਨੀ (ਟੀ-ਪੌਟ) ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜੋ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੀ ਬਾਲ ਪੁਸਤਕ 'ਟੇਲ ਆਫ਼ ਪਾਈ ਐਾਡ ਪੈਟੀ ਪੈਨ' ਦੇ ਰੀਬੀ ਪਾਤਰ ਵਲੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ |
ਫਿਰ ਅਸੀਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਿਲ ਟੌਪ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਗਏ ਜਿਥੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੀਟਰਿਕਸ ਪੌਟਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਈਏ | ਵਾਲਨਟ ਲੱਕੜੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅਲਮਾਰੀ ਵਾਲੀ ਘੜੀ ਦੇ ਅੱਗਿਓਾ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਥੇ ਕੁਰਸੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੀਟਰਿਕਸ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜੈਕਟ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿਚ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਰਖਦੀ ਹੋਵੇਗੀ | ਪੌੜੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਿਛਿਆ ਕਾਲੀਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਬੀਟਰਿਕਸ ਨੇ ਕਹਾਣੀ ਪੁਸਤਕ 'ਦ ਟੇਲ ਆਫ਼ ਸੈਮੂਅਲ ਵਿਸਕਰਸ' ਵਿਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

seemaanandchopra@gmail.com

ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਝਰੋਖੇ 'ਚੋਂ

1935-36 ਵਿਚ 'ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ 'ਜੱਟ ਐਾਡ ਜੂਲੀਅਟ' ਅਤੇ 'ਲਵ ਪੰਜਾਬ' ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਿਆਂ ਟਾਈਟਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਨੇਮਾ ਕਿਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਦੀ ਅਦਭੁੱਤ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ |
ਵੈਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬੜੀ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ | ਕੇ. ਡੀ. ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਜਦੋਂ 'ਸ਼ੀਲਾ—ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲਾਹੌਰ ਵੀ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਮਾਣ ਕੇਂਦਰ ਸੀ | ਮੁੰਬਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤਿੰਨਾਂ ਫ਼ਿਲਮ-ਨਿਰਮਾਣ ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਚ ਹਿੰਦੀ/ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ | ਕੇ. ਡੀ. ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਬੀਜੜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ | ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਲਕੱਤਾ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਇਕ ਫਾਈਨੈਂਸਰ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ | ਫਾਈਨੈਂਸਰ ਨੇ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਰੱਖੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਲਕੱਤੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਰਮਾਇਆ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਸੀ | ਕੇ. ਡੀ. ਮਹਿਰਾ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਟਾਰ ਕਾਸਟ ਨੂੰ ਕਲਕੱਤੇ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਕਰ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ |
'ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਇਕ ਸਫ਼ਲ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੀ | ਇਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ (ਨੂਰ ਜਹਾਂ) ਦੀ ਉਮਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਦਰਾਂ-ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ | ਪਰ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਹਿੰਦੀ/ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ |
ਕੇ. ਡੀ. ਮਹਿਰਾ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਸੀ | ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਲੜਕੀ (ਸ਼ੀਲਾ) ਦੇ ਇਰਦ-ਗਿਰਦ ਰਚੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਦੀ ਹੈ | 1965 ਵਿਚ ਇਸੇ ਹੀ ਕਥਾਨਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਕੋਹਲੀ ਨੇ ਇਸੇ ਹੀ ਟਾਈਟਲ ਅਧੀਨ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ ਸੀ | ਨਿਸ਼ੀ ਇਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਵੀ ਬਲਾਕ-ਬਾਸਟਰ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੀ |
ਖ਼ੈਰ, 'ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਹੌਰ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ | ਸਥਿਤੀ ਇਹ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਉਰਦੂ/ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਕਾਰਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਣਵੰਡਿਆ ਪੰਜਾਬ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ |
ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ ਸੀ | ਕਰਨ ਦੀਵਾਨ, ਪ੍ਰਾਣ, ਮਨੋਰਮਾ, ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਥ ਵਰਗੇ ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਚਰਚਿਤ ਕਲਾਕਾਰ ਇਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੀ ਸਨ | ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ 'ਚੋਂ ਗ਼ੁਲਾਮ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਹੁਸਨ ਲਾਲ ਭਗਤ ਰਾਮ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਉਚਾਈਆਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਸੀ | ਗਾਇਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ, ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਦ ਬੇਗ਼ਮ ਕਿਸੇ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ 'ਚੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਸੰਕਲਪ ਦੇ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੇ ਸਾਮੰਤਵਾਦੀ ਜਾਂ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ | ਹਾਂ, ਕਥਾ-ਰਸ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤਕ ਪੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ |
'ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਲਕੱਤਾ 'ਚ ਹੀ ਬਣੀ ਹਕੀਮ ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ' ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਤ ਹੋਈ ਸੀ | ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ 1934 ਵਿਚ ਬਣਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ | ਪਰ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕੁ ਮਾਇਕ ਔਕੜਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ 'ਚ ਕੁਝ ਲੋੜੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ | ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ |
ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਪਿੰਡ ਦੀ ਕੁੜੀ' ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ. ਡੀ. ਮਹਿਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਸਹਿਯੋਗੀ (ਬਿੱਲੂ ਮਹਿਰਾ) ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ 'ਹੀਰ ਸਿਆਲ' (1938) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ | ਇਸ ਵਿਚ ਇਸਮਾਈਲ, ਨੂਰ ਜਹਾਂ ਅਤੇ ਬਾਲੋ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ |
ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1938 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1947 ਤਕ ਲਗਪਗ 13 ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕਥਾਨਕ ਵਿਵਸਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ | 'ਯਮਲਾ ਜੱਟ' ਇਕ ਕਾਮੇਡੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ | ਇਸ 'ਚ ਪ੍ਰਾਣ ਨੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਨਾਇਕਾ ਰੰਜਨਾ ਸੀ | 'ਰਾਜਾ ਗੋਪੀ ਚੰਦ' ਇਕ ਮਿਥਿਹਾਸਿਕ ਕਿਰਤ ਸੀ | 'ਗੁਲ ਬਕੌਲੀ' ਵਿਚ ਫੈਂਤੇਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99154-93043

ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ

ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਵਿਚ ਜਿਹੜਾ ਹੋਟਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ਾਂ-ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਯਾਤਰੀ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਸ ਹੋਟਲ ਨੇ 1984 ਦਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ ਵੀ ਸਾਰਾ ਵੇਖਿਆ ਸੀ | ਜਦੋਂ ਉਸ ਹੋਟਲ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਕਤ ਸ: ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸਨ | ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੋਟਲ ਅਕਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸ: ਢੀਂਡਸਾ ਨੇ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ ਸੀ | ਇਹ ਹੋਟਲ ਲੀਡਰਾਂ ਤੇ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਦੀ ਹੀ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98767-41231

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਪਛਾਣ

ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਜਵਾਨ ਭੈਣਾਂ, ਬਾਪੂ ਅੰਤਲੇ ਸਾਹਾਂ 'ਤੇ, ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਨਿੱਤ ਦੀਆਂ ਬੇਬਸੀ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ¢ ਬਿੱਟੂ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਲਾਚਾਰਗੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਸੀ ¢ 
ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਆਂਢ-ਗੁਆਂਢ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਫਿਕਰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ | ਤਾਅਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵੇਖਣ ਦੀ 'ਇੰਨੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਿਖਾਈ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਜੇ ਨੌਕਰੀ ਨਾ ਮਿਲੇ' | ਯਾਰਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਿੱਤ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ ਕਿਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਗੱਲ?' 
ਅੱਕ ਥੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ | ਵਿਚ ਵਿਚ ਫਿਰ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਨਖਰੇ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗ਼ੁਲਾਮ ਖ਼ਰੀਦ ਲਿਆ ਹੋਵੇ | ਪੜਿ੍ਹਆ-ਲਿਖਿਆ ਉਹ ਵੀ ਕੌਡੀਆਂ ਦੇ ਭਾਅ¢ ਕਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਲ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ, ਕਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਗਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ | ਫਿਰ ਬਾਪੂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ 'ਪੁੱਤ ਨੌਕਰੀ ਕੀ ਤੇ ਨਖਰਾ ਕੀ', ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸਹੀ, ਕੁਝ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਘਰ ¢ ਭੈਣਾਂ ਵੀਰ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਵੇਖ-ਵੇਖ ਕਈ ਵਾਰ ਬਾਪੂ ਨਾਲ ਖਿਝ ਜਾਂਦੀਆਂ¢ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਪੜ੍ਹ-ਪੜ੍ਹ ਅੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇ ਵੀ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੇ¢ ਕਦੀ ਕਦੀ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ | ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੌਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ¢ 
ਘਰ ਵਿਚ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੰਗੀ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਲਾਚਾਰ ਬਣ ਆਪਣੀ ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ¢
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਿਆ ਬਿੱਟੂ, ਇਕ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਬੱਸ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕੁਝ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ | ਸਭ ਖਤਮ | ਨੌਕਰੀ, ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਬਾਪੂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਯਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ ਸਭ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਵਹਿੰਦੇ ਲਹੂ ਵਿਚ ਵਹਿ ਗਏ ¢
ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਪਛਾਣ ਔਖੀ ਸੀ | ਫਿਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਘਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਲਾਸ਼ ਦਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਹੋਇਆ ਕਿਡਨੀਆਂ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਪੈ ਗਈ ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪੱਲੇ ਸਿਵਾਏ ਬਰਬਾਦੀ ਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਿਆ | ਰੋਂਦਾ ਕੁਰਲਾਉਂਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਿੱਟੂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਗਸ਼ ਖਾ-ਖਾ ਡਿੱਗਦਾ | ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਦਾ ਲਈ ਜ਼ਬਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ¢
ਬਾਪੂ ਰੋਂਦਾ, ਕਦੇ ਹੱਸਦਾ ਪਾਗਲ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਦਾ ਇਕ ਤੇ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਗਈ | ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰੀਕੋ ਪੜ੍ਹਾਈ-ਲਿਖਾਈ ਦਾ ਫੈਦਾ ਹੋਇਆ ਨਾ?' ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਰਹੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਬਾਪੂ ਜਿਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਜਿਊਾਦਾ ਇਸ ਲਈ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਾਗਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਪਾਗਲ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਬਿੱਟੂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨਾਲ ਪਿਓ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਵੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਵੇ ਵਿਚ ਬਲ ਜਾਂਦੀ ¢

-ਸੀ-60 ਮਕਸੂਦਾਂ ਜਲੰਧਰ | ਮੋਬਾ : 8699157303

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ- ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ

ਚਾਰਲੀ ਚੈਪਲਿਨ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਖੁਦ ਵੀ ਵਕਤ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ | ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚਣਾ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨਾ, ਉਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸੀ | ਉਸ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਨਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਸੀ |
ਇਕ ਸਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰਲੀ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੋ | ਚਾਰਲੀ ਜਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਠ ਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ | ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਅਫ਼ਸਰ ਹੱਕਾ-ਬੱਕਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਬਨਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿੱਕਰ ਪਾਈ ਦਫਤਰ ਆ ਗਏ, ਕੀ ਗੱਲ?' ਚਾਰਲੀ ਨੇ ਫੌਰਨ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਅੱਜ ਹਾਫ਼ ਡੇਅ ਹੈ ਨਾ ਸਰ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਧੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਨੇ |'
ਉਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ 'ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ |' ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੀ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੰੂਹੋਂ ਨਹੀਂ ਕਹੀ, ਪਰ ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨੰਗੇ ਹੀ ਆ ਜਾਣਾ ਸੀ |

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401.
ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX