ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਹੱਜ ਕਰਨ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਪਹੁੰਚੇ 1 ਲੱਖ 28 ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ
. . .  4 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਅਗਸਤ - ਸਾਲਾਨਾ ਹਜ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ 1 ਲੱਖ 28 ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਪਹੁੰਚੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਹੱਜ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਕੁੱਲ 1,28,702 ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ...
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2018 ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ : ਨੀਰਜ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਦੀ ਕੀਤੀ ਅਗਵਾਈ
. . .  32 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਅਗਸਤ- ਜਕਾਰਤਾ ਵਿਖੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2018 ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਜੈਵਲਿਨ ਸੁਟਾਵਾਂ ਨੀਰਜ ਚੋਪੜਾ ਭਾਰਤੀ ਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ...
ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2018 : ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ
. . .  57 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਅਗਸਤ - ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ 2018 ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ 'ਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵਿਟਰ 'ਤੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ...
ਚਰਸ ਤਸਕਰ ਨੂੰ ਦਸ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ
. . .  about 1 hour ago
ਸੰਗਰੂਰ, 18 ਅਗਸਤ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੌਰੀਆ)- ਵਧੀਕ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਚਰਸ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ 'ਚ ਮੁਹੰਮਦ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਵਾਸੀ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਾਲ ਦੀ ਕੈਦ ਅਤੇ ਇਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸਿਟੀ-2...
ਸੱਤ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਨਕਦੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਦੋ ਤਸਕਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ
. . .  about 1 hour ago
ਕਪੂਰਥਲਾ, 18 ਅਗਸਤ (ਅਮਰਜੀਤ ਸਧਾਣਾ)- ਸੀ. ਆਈ. ਏ. ਸਟਾਫ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 7 ਲੱਖ, 80 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਕਦੀ ਸਮੇਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਆਏ ਦੋ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਕਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ...
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ : ਲੰਚ ਤੱਕ ਭਾਰਤ 82/3
. . .  about 1 hour ago
ਦਾਜ ਦੀ ਮੰਗ ਕਾਰਨ ਪਤਨੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ
. . .  1 minute ago
ਸੰਗਰੂਰ, 18 ਅਗਸਤ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੌਰੀਆ)- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਅਮਰਜੋਤ ਭੱਟੀ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਲਹਿਰਾ ਥਾਣਾ ਵਿਖੇ 4 ਜੁਲਾਈ, 2017 ਨੂੰ ਦਰਜ ਦਾਜ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਸੱਸ ਦਰਸ਼ਨ ਕੌਰ ਅਤੇ...
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ : ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਦੂਜਾ ਝਟਕਾ, ਲੋਕੇਸ਼ ਰਾਹੁਲ 23 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ
. . .  about 2 hours ago
ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੇਰਲ ਲਈ ਭੇਜੀ ਗਈ ਰਾਹਤ ਸਮੱਗਰੀ
. . .  about 2 hours ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 18 ਅਗਸਤ- ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਕੇਰਲ ਲਈ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਹਲਵਾੜਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਪੈਕੇਟ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ, ਦੁੱਧ, ਬਿਸਕੁਟ ਅਤੇ ਖੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਪੰਜਾਬ...
ਭਾਰਤ ਬਨਾਮ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੀਜਾ ਟੈਸਟ ਮੈਚ : ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਪਹਿਲਾ ਝਟਕਾ, ਧਵਨ 35 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾ ਕੇ ਆਊਟ
. . .  about 2 hours ago
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..
  •     Confirm Target Language  

ਬਾਲ ਸੰਸਾਰ

ਬਾਲ ਗੀਤ: ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ

ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਸਾਨੂੰ, ਬੜਾ ਲੱਗਦਾ ਪਿਆਰਾ |
ਨੱਚ-ਟੱਪ ਗਲੀਆਂ 'ਚ, ਆਵੇ ਨਹਾਉਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ |
ਕਾਲੀਆਂ ਘਟਾਵਾਂ ਵੇਖ, ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ |
ਛੇਤੀ ਹੋਵੇ ਜਲ-ਥਲ, ਲਾਈਏ ਅਸੀਂ ਤਾਰੀਆਂ |
ਝੱਟ-ਪੱਟ ਸਾਂਭੀਏ, ਫਿਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਖਿਲਾਰਾ |
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ........ |
ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਵਿਚ ਅਸੀਂ, ਜਾਣ-ਬੱੁਝ ਤਿਲਕੀਏ |
ਘੂਰਨ ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ, ਉਦੋਂ ਫਿਰ ਵਿਲਕੀਏ |
ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਕਰ ਲੀਏ, ਅਸੀਂ ਮੰੂਹ-ਮੱਥਾ ਸਾਰਾ |
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ........ |
ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੇਖ ਸਾਡੇ, ਮੰਮੀ ਸਾਨੂੰ ਘੂਰਦੀ |
ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਉਦੋਂ ਫਿਰ, ਪੱਖ ਸਾਡਾ ਪੂਰਦੀ |
ਮੰਮੀ ਨੱਕ-ਬੱੁਲ੍ਹ ਚਾੜ੍ਹੇ, ਜਦੋਂ ਲਾਹੇ ਸਾਥੋਂ ਗਾਰਾ,
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ........ |
ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਟੋਲਾ ਜਦੋਂ, ਮੀਂਹ ਵਿਚ ਨਹਾਂਵਦਾ |
'ਤਲਵੰਡੀ' ਦੇ 'ਅਮਰੀਕ' ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਯਾਦ ਆਂਵਦਾ |
ਬੈਠਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਰਹਿੰਦਾ, ਬੱਚਾ ਬਣ ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ |
ਸਾਉਣ ਦਾ ਮਹੀਨਾ........... |

-ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਤਲਵੰਡੀ ਕਲਾਂ,
ਗਿੱਲ ਨਗਰ, ਗਲੀ ਨੰ: 13, ਮੱੁਲਾਂਪੁਰ ਦਾਖਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ) | ਮੋਬਾ: 94635-42896


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ: ਕੰਮ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ

ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਉਹ ਆਪਣਾ ਹਰ ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਕਰਦਾ ਸੀ | ਹੋਮਵਰਕ ਕਰਨਾ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਲਈ ਗਲੋਂ ਭਾਰ ਲਾਹੁਣਾ ਸੀ | ਉਹ ਏਨੀ ਛੇਤੀ ਹੋਮਵਰਕ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਾਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਉਂਦੀ | ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਕਿ 10 ਮਿੰਟ ਵੱਧ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ ਪਰ ਤੰੂ ਸੋਹਣਾ ਲਿਖਿਆ ਕਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਨੰਬਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਆਉਣੇ | ਪਰ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸੀ | ਉਹ ਫਟਾਫਟ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਖੇਡਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ | ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਿਹੜੇ 'ਚ ਬੈਠੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ | ਏਨੇ ਨੂੰ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਗਿਆ | ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਥੈਲੇ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜੋ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾ ਕੇ ਵੇਚਣੀਆਂ ਸਨ | ਅੱਜ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਚਣ ਗਿਆ | ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਦ ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਚ ਕੇ ਆਏ ਤਾਂ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵੱਧ ਲਏ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘੱਟ, ਏਦਾਂ ਕਿਉਂ?' ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ 'ਪੱੁਤ, ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧੀਆ ਬਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਲੱਗੀ, ਉਸ ਦਾ ਮੱੁਲ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਘੱਟ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਸਤੀ ਵਿਕਦੀ ਹੈ |' ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਜੇ ਤੰੂ ਸੋਹਣਾ ਲਿਖੇਂਗਾ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਕ ਮਿਲਣਗੇ | ਜੇ ਤੰੂ ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਲਿਖਾਈ ਦੇਖ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਘੱਟ ਅੰਕ ਮਿਲਣਗੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੰੂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਏਾਗਾ |' ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੰਮ ਹੀ ਮੱੁਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਮਵਰਕ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੀ ਲਿਖਾਈ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸੁਧਾਰ ਆ ਗਿਆ | ਹੁਣ ਗੁਰਪਿੰਦਰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੀ |
ਸੋ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ! ਸਿਰਫ ਹੋਮਵਰਕ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੋਮਵਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ | ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਕਦਰ ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ |

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਢੱੁਡੀਕੇ (ਮੋਗਾ)-142053. ਮੋਬਾ: 99146-89690

ਆਓ ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰੀਏ

ਬੱਚਿਓ! ਪਹਾੜੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਦੀ ਖਾਸ ਥਾਂ ਹੈ | ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਹੈ | ਇਹ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਅਰਾਵਲੀ ਪਰਬਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ 'ਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਤੱਕ ਪਰਮਾਰ ਵੰਸ਼, ਫਿਰ ਦੇਵੜਾ ਚੌਹਾਨ, ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਸਿਰੋਹੀ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ | ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ-ਭਰੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਭਵਨਾ, ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਨੱਕੀ-ਝੀਲ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਟੋਡ ਰਾਕ ਨਾਂਅ ਦੀ ਚਟਾਨ ਵੀ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ | ਇਸ ਚਟਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮੇਂਡਕ (ਡੱਡੂ) ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਰਗੀ ਹੈ | ਸੂਰਜ ਛੁਪਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਲਈ ਯਾਤਰੂ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ | ਆਧਰ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ, ਓਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭਵਨ, ਸਨਸੈੱਟ ਪੁਆਇੰਟ, ਪੀਸ ਪਾਰਕ, ਅਚੱਲਗੜ੍ਹ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਦਿਲਵਾੜਾ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਥਾਵਾਂ ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਆ ਕੇ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹਨ |
ਬੱਚਿਓ! ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਆਬੂ ਰੋਡ ਹੈ | ਇਹ ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ | ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱੁਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਵਡੋਦਰਾ, ਜੈਪੁਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਇਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ | ਬੱਚਿਓ! ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਵਿਖੇ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰਦੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ | ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਵਿਖੇ ਜਾਣਾ ਸਹੀ ਹੈ | ਬੱਚਿਓ! ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਜਦ ਕਦੇ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ, ਮਾਊਾਟ ਆਬੂ ਵਿਖੇ ਜ਼ਰੂਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਉਣਾ |

-ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ |
ਮੋਬਾ: 94785-61356

ਅਨਮੋਲ ਬਚਨ

• ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੇ ਲਿਖਣ-ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ |
• ਵਕਤ ਨੂੰ ਮਾਣਨਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ 'ਕਲਾ' ਹੈ |
• ਮਨੱੁਖ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹਤਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ |
• ਤਰੱਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚਪੜਾਸੀ ਦਾ ਪੱੁਤਰ ਅਫ਼ਸਰ ਬਣਦਾ |
• ਪਛਤਾਵਾ ਪ੍ਰਗਟਾਉਣਾ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ |
• ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਬਕ ਹੈ ਸਫ਼ਾਈ |

-ਕਵਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ,
ਬਟਾਲਾ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) | ਮੋਬਾ: 98760-98338

ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਨਹੁੰ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ

ਬੱਚਿਓ, ਹਰੇਕ ਹੱਥ ਅਤੇ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਉਂਗਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਹਰੇਕ ਉਂਗਲ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇਕ ਪਲੇਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਹੁੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਲਫਾ ਕੈਰਾਟਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੈੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ |
ਨਹੁੰ ਦਾ ਮੱੁਖ ਕੰਮ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਚੋਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ | ਨਹੁੰ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਚਪਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਨਹੁੰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਉਂਗਲਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਨਹੁੰ ਕਾਰਨ ਉਂਗਲਾਂ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਪਕੜ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿਲਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਨਹੁੰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਨਹੁੰ ਫਲਾਂ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਲਾਹੁਣ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖਾਜ ਕਰਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨ, ਗੱਠਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ, ਖੱੁਡ ਪੱੁਟਣ ਲਈ ਅਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜਨ ਆਦਿ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ |

-ਸਾਇੰਸ ਮਾਸਟਰ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਸਕੂਲ, ਖੰਨਾ |
ਮੋਬਾ: 79864-99563

ਚੁਟਕਲੇ

• ਅਧਿਆਪਕ (ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ )-ਜੇਕਰ ਤੰੂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਫ਼ੀਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰਵਾਈ ਤਾਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕੇਂਗਾ |
ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੋਈ ਗੱਲ ਨ੍ਹੀਂ ਸਰ ਜੀ, ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਪੇਪਰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ |
• ਪਹਿਲਾ ਗੱਪੀ (ਦੂਜੇ ਨੂੰ )-ਉਹ ਯਾਰ, ਮੈਂ ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ ਨੂੰ ਬੜਾ ਧੱਕਾ ਲਗਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਹਿੱਲੀ ਨਹੀਂ |
ਦੂਜਾ ਗੱਪੀ-ਹਿਲਦੀ ਕਿਵੇਂ? ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ |
• ਪੱਪੂ (ਰਾਜੇਸ਼ ਨੂੰ )-ਅੱਜ ਤੰੂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ |
ਰਾਜੇਸ਼-ਪਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਗਧੇ ਸੀ |
ਪੱਪੂ-ਤੰੂ ਠੀਕ ਕਹਿਨੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਤੰੂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ |
• ਮਾਂ (ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਬੇਟੇ ਨੂੰ )-ਕਿਉਂ ਬੇਟਾ, ਤੇਰੀ ਕਲਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪਾਸ ਹੋ ਗਏ?
ਬੇਟਾ-ਹਾਂ ਮਾਂ ਪਰ ਮੈਡਮ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਗਈ |
ਮਾਂ-ਕੀ ਮਤਲਬ?
ਬੇਟਾ-ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੂਜੀ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਡਮ ਵਿਚਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ |


-ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਬਸਰਾ,
ਪਿੰਡ ਗਿੱਲਾਂ, ਡਾਕ: ਚਮਿਆਰਾ (ਜਲੰਧਰ) | ਮੋਬਾ: 81461-87521

ਬੁਝਾਰਤ-9

ਭੱਜਿਆ ਜਾਵਾਂ ਭਜਾਈ ਜਾਵਾਂ,
ਸਿੰਙਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਈ ਜਾਵਾਂ |
ਹਵਾ ਦੇ ਵਿਚ ਉਡਦਾ ਜਾਵਾਂ,
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਨਾ ਲਾਵਾਂ |
ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਦਬਾਵਾਂ,
ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂ |
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਮੈਂ ਪਾਵਾਂ,
ਛੇਤੀ ਉੱਤਰ ਪੱੁਛਣਾ ਚਾਹਵਾਂ |
ਪਹਿਲਾਂ ਮੰੂਹੋਂ ਭਿਆਂ ਕਹਾਵਾਂ,
ਫੇਰ ਦੱਸਦਾ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਵਾਂ |
           -0-
ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਦੇ ਤੇਲ ਨਾ ਪਾਵਾਂ,
'ਸਾਈਕਲ' ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਚਲਾਵਾਂ |

-ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਲੂਰੀਆ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਭਲੂਰ (ਮੋਗਾ) |

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-72 : ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੂਟ ਉਤਾਰੇ, ਪਜਾਮਾ ਪਾਇਆ | ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਰੇ ਦੀ ਬਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹੀ | ਬਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬਾਰੀ ਕੋਲ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ | ਦੂਰ ਦਿਸਦੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼, ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ |
ਉਹ ਕਿਥੋਂ ਤੁਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ | ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਧਾਰਥ ਵੀਰ ਜੀ ਨਾ ਮਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ | ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਯਾਦ ਸਨ, ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਗੋਲੀਆਂ-ਟੌਫੀਆਂ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ | ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੰਮੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੀ ਯਾਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਥੜ੍ਹੇ 'ਤੇ ਉਹ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਭੱੁਖ ਕਾਰਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਉਸ ਮੰਮੀ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਪੱਖੇ ਥੱਲੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਠੰਢੇ-ਮਿੱਠੇ ਦੱੁਧ ਦਾ ਗਿਲਾਸ ਪਿਆਇਆ ਸੀ |
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਜੀ ਉੱਪਰ ਆ ਕੇ ਲੇਟ ਗਿਆ | ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗੀ | ਉਸ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਅਜੇ ਚਾਲੂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਇਆ, ਨਹੀਂ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੁਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਲੈਣੀ ਸੀ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿਚ ਗਵਾਚੇ ਨੂੰ ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਨੀਂਦ ਆਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਚੱਲਿਆ |
ਅੱਜ ਹਰੀਸ਼ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ | ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਲਾਸਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ | ਕਲਾਸ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ ਅੱਧੀਆਂ ਕੁ ਕੁੜੀਆਂ ਸਨ | ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਫੀ ਸਟੇਟਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ |
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ | ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਬਜੈਕਟ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ-ਕਈ ਕਾਪੀਆਂ ਕਾਲਜ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵਾਰੋ-ਵਾਰੀ ਕਢਵਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ |
ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਜ ਕਾਲਜ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਬੜਾ ਹੀ ਚੰਗਾ-ਚੰਗਾ ਲੱਗਿਆ | ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਗੰਭੀਰ ਲੱਗੇ | ਕਲਾਸਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਧਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ |
ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹਰੀਸ਼ ਦਾ ਬਿਲਕੁਲ ਦਿਲ ਨਾ ਲੱਗਾ | ਉਹ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਦਾਸ-ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦਾ | ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੱਗਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ | ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਰੌਣਕ ਹੋ ਗਈ | ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਸਾਥੀ ਲੜਕਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ | ਉਹ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਲਗਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਸੀ | ਉਸ ਦੇ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦੋਸਤ ਵੀ ਬਣ ਗਏ | ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਲੱਗਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਝੂਟੇ ਮਾਟੇ
ਲੇਖਿਕਾ : ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਜ਼ਨ
ਮੱੁਲ : 50 ਰੁਪਏ, ਸਫੇ : 32
ਸੰਪਰਕ : 98780-02110

ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਣ ਦਾ ਹੋਵੇ | ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਗੀਤ ਤੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਸਿਖਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ | ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਅੱਜ ਦੇ ਬਾਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਾਫੀ ਚਿੰਤਤ ਹਨ | 'ਝੂਟੇ ਮਾਟੇ' ਵਿਚਲੀਆਂ 22 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਇਨਸਾਨ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦੀਆਂ ਹਨ |
'ਟੀਚਰ ਸਭ ਇਕ ਸਮਾਨ,
ਭੱੁਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਕਰੀਏ,
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ |
ਪੱੁਠਾ ਸਿੱਧਾ ਨਾ ਧਰੀਏ,
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾਮ |
ਭੈੜੀ ਵਾਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡੀਏ,
ਬਣਦਾ ਦੇਈਏ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਣ |' (ਅਧਿਆਪਕ)
ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ-
'ਬਾਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਬੜਾ ਨਕਲਚੀ,
ਨਕਲਾਂ ਉਹ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ |
ਲਾਹ-ਲਾਹ ਨਕਲਾਂ ਸਾਡੀਆਂ,
ਸਾਨੂੰ ਖੂਬ ਹਸਾਉਂਦਾ ਹੈ |' (ਨਕਲਚੀ)
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਨਾ ਝਿੜਕ ਨਾ ਮਾਰ ਮੈਡਮ', 'ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਰੱੁਖ', 'ਛੱੁਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ', 'ਮਾਂ ਦੀ ਜਾਦੂਗਰੀ', 'ਮੇਰਾ ਸਵਾਲ', 'ਬੱਚਤ', 'ਮੇਰਾ ਬਚਪਨ' ਆਦਿ ਖੂਬਸੂਰਤ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ | ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਚਿੱਤਰ ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਹਨ | ਪੁਸਤਕ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਯਤਨ ਸ਼ਲਾਘਾ ਵਾਲਾ ਹੈ | ਵਧੀਆ ਪੁਸਤਕ ਲਿਖਣ ਲਈ ਲੇਖਿਕਾ ਵਧਾਈ ਦੀ ਪਾਤਰ ਹੈ | 'ਝੂਟੇ ਮਾਟੇ' ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਸਵਾਗਤ ਹੈ |

-ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ,
ਮੋਬਾ: 99151-82971

ਬੁਝਾਰਤਾਂ

1. ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਬੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ?
2. ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਮਿਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੀਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ?
3. ਊਠ ਦਾ ਦੇਸੀ ਨਾਂਅ ਕੀ ਹੈ?
4. ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਗੱੁਲੀ-ਡੰਡਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ?
5. ਕਿਹੜੇ ਫਲ ਦਾ ਛਿਲਕਾ ਸਾਡੇ ਪਾਸੇ ਭੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
6. ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਸਬਜ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਫੋੜੇ-ਫਿਨਸੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ?
7. ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਸਾਈਕਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ?
8. ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਗੈਸ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?
9. ਕਿਹੜੇ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਪੂਛ 12 ਸਾਲ ਨਲੀ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?
ਉੱਤਰ : (1) ਦੂਰਬੀਨ, (2) ਮਿਲਕ ਕੇਕ, (3) ਬੋਤਾ, (4) ਕਣਕ ਦਾ ਨਦੀਨ ਗੱੁਲੀ-ਡੰਡਾ, (5) ਕੇਲੇ ਦਾ ਛਿਲਕਾ (6) ਕਰੇਲੇ ਦੇ, (7) ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ, (8) ਪੇਟ ਗੈਸ, (9) ਕੱੁਤੇ ਦੀ |

-ਤਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੜੈਚ,
ਪਿੰਡ ਦੀਵਾਲਾ, ਤਹਿ: ਸਮਰਾਲਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ | ਮੋਬਾ: 98763-22677

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ: ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ

ਬੱਚਿਓ, ਇਹ ਗੱਲ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁਰਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਖੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹੋਏ ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਮੁਖੀ ਮਾਸਟਰ ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਕਲਸੀ ਨੇ ਇਕ ਵਾਪਰੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਪੁਰਖੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਧੰਦੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਵਟਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣੇ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰੀ ਹੋ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੱਖੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਸ਼ਿਆਂ 'ਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ 'ਚੋਂ ਸਭ ਕੀਮਤੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ | ਆਖਰ ਉਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੋ ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ | ਪਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਬੁੱਢਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੱਲਣ-ਫਿਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਬੁਰ੍ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਾ ਸੀ |
ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਸਕੀਮ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਬੁਰ੍ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਖੂਹੀ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੋ ਟਿੱਬਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੱਖੋਂ ਤਾਂ ਸੁੱਕੀ ਸੀ ਪਰ ਡੂੰਘੀ ਕਾਫੀ ਸੀ | ਬਾਪ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਤਰਲੇ ਪਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਬੇਕਿਰਕੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦੇ ਕੇ ਖੂਹੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ | ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਖੂਹੀ 'ਚ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਇਹ ਕਹਾਵਤ 'ਜਾ ਕੋ ਰਾਖੈ ਸਾਈਆਂ ਮਾਰ ਸਕੈ ਨਾ ਕੋਇ' ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਖੂਹੀ 'ਚ ਡਿੱਗਦੇ ਸਮੇਂ ਅਚਾਨਕ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਪਰ ਇਕ ਝਰੀਟ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗੀ | ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਭਰੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਜਿਊਾਦਾ ਦੱਬਣ ਲਈ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਪਰੋਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਮਿੱਟੀ ਸੁੱਟ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਬੜੀ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਸਿਰੜ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਲਤਾੜਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਪਰ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਮਿੱਟੀ ਸੁੱਟਦੇ ਸਮੇਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਉਸ ਦੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਬੁੜ੍ਹਕ ਕੇ ਖੂਹੀ 'ਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਜਾ ਵੱਜਾ |
ਸਮਾਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਟੱਪ ਚੁੱਕਾ ਸੀ | ਜਿੱਥੇ ਖੂਹੀ ਵੀ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਨਸ਼ੇੜੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ | ਖੂਹੀ ਭਰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਥੱਕ-ਹਾਰ ਕੇ ਖੂਹੀ ਲਾਗੇੇ ਹੀ ਕੁੰਭਕਰਨੀ ਨੀਂਦ ਸੌਾ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਪ ਖੂਹੀ 'ਚੋਂ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ ਸੀ | ਉਪਰੰਤ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਵਿਆਹੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਸੀ | ਚੰਨ ਮਿੰਟਾਂ 'ਚ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਹੁਬਕੀ-ਹੁਬਕੀ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਾਲੀ ਕਰਤੂਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦਿਆਂ ਧੀ ਦੇ ਦੋ ਵਾਰ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਵੀ ਲਗਾਏ |
'ਬਾਪੂ ਤੂੰ ਹੁਣ ਰੋ ਨਾ... ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹੀ ਨਹੀਂ... ਤੇਰਾ ਤੀਸਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ... ਪਰ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਕਿਉਂ ਲਗਾਏ...?'
'ਧੀਏ ਇਕ ਗੱਲ ਮੇਰੀ ਪਾਪ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਵੀ ਐ ਕਿ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕੁੱਖ 'ਚੋਂ ਇਕ ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਮਨਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ | ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਭਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੇ ਖੂਹੀ 'ਚ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਸਕੀਮ ਬਣਾ ਲਈ ਸੀ ਪਰ ਤੇਰੀ 'ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ' ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਗਈ | ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਹ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਾਂ ਨੇ ਜਨਮ...', ਆਖਦੇ ਹੋਏ ਬਾਪ ਦੀ ਧੀ ਮੂਹਰੇ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਭੁੱਬ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ |
'ਬਾਪੂ ਹੁਣ ਤੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਰ, ਬੈਠ ਮੇਰੀ ਗੱਡੀ 'ਚ... | ਨਾਲੇ ਸਾਡੇ ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਰੱਬ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਵੈਰੀ ਤੇਰੇ ਐਬ ਬੰਦਿਆ... | ਆਹ ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਸ਼ੇੜੀ, ਅਨਪੜ੍ਹ ਤੇ ਛੜੇ ਕਪੁੱਤ ਐ... ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗ ਸਕਣਗੇ |'
ਗੱਡੀ 'ਚ ਬੈਠਾ ਬਾਪ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿਕੰਮੀ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਲਾਈ ਬੈਠੀ ਧੀ ਆਪਣੀ 'ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਂ' ਦੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ |

-ਡਾ: ਸਾਧੂ ਰਾਮ ਲੰਗੇਆਣਾ,
ਪਿੰਡ ਲੰਗੇਆਣਾ ਕਲਾਂ (ਮੋਗਾ) | ਮੋਬਾ: 98781-17285

ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਨੀ : ਜੋਜ਼ਫ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ

ਬੱਚਿਓ, ਇਹ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਭਲੀਭਾਂਤ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਜੀਵਨਦਾਈ ਹੈ | ਇਸ ਗੈਸ ਦੀ ਖੋਜ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਗਿਆਨੀ ਜੋਜ਼ਫ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਅਤੇ ਕਾਰਲ ਵਿਲਹੈਲਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈ ਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖੋਜ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ | ਜੋਜ਼ਫ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਮਾਰਚ, 1733 ਨੂੰ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਯਾਰਕਸ਼ਾਇਰ ਸਥਿਤ ਲੀਡਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਜੁਲਾਹੇ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ | 7 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਮਾਤਾ ਜੀ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਗ੍ਰੀਕ, ਲਤੀਨੀ, ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਿੱਖੀਆਂ | ਸਕੂਲੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਫਰੈਂਚ, ਜਰਮਨ, ਇਟਾਲੀਅਨ, ਸੀਰੀਅਨ, ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ 'ਚ ਭੂਮਿਤੀ ਅਤੇ ਅੰਕ ਗਣਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਕੀਤਾ | ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪ੍ਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਹਨਾ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 'ਡਿਸੈਂਡਰ' ਨਾਮੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿਖੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲੈਕਚਰ ਸੁਣਨ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਖੁਦ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ | ਸੰਨ 1764 ਈ: ਵਿਚ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਐਡਿਨਬਰਗ, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਲ.ਐਲ.ਡੀ. ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਸੰਨ 1766 ਈ: ਵਿਚ ਉਹ ਰੌਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਫੈਲੋਅ ਨਿਰਵਾਚਿਤ ਹੋਏ | ਵਿਹਲੇ ਸਮੇਂ 'ਚ ਉਹ ਰਸਾਇਣ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ | ਇਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਬਲਦੀ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੋਟਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਉਹ ਬੁਝ ਗਿਆ | ਉਹ ਹਵਾ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸੀ | ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲ ਕੇ ਸੁਆਦਲੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੀ ਗੰਧ ਵਾਲੇ 'ਫਿੱਜ਼ਜ਼ੀ' ਤਰਲ-ਸੋਡਾ-ਵਾਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਸਿੱਖ ਲਈ ਤਾਂ ਉਹ 'ਸਾਫਟ-ਡਿ੍ੰਕਸ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ | ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਖੋਜ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਅਤੇ ਸੀ.ਡਬਲਿਊ. ਸੀਲੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ | 1772 ਈ: ਵਿਚ ਸ਼ੀਲੇ ਨੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਗੈਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ | ਐਾਟੋਨੀ ਲੈਵੋਇਜ਼ੀਅਰ ਨੇ ਇਸ ਗੈਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂਅ ਆਕਸੀਜਨ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਮਲ-ਉਤਪਾਦਕ | ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਵੱਧ ਸਿਹਰਾ ਮਿਲਿਆ |
ਬੱਚਿਓ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਪੜਾਅ 'ਚ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਕਾਫੀ ਗ਼ਮਗੀਨ ਅਤੇ ਇਕੱਲਤਾ ਭਰੇ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ 1795 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬੇਵਕਤੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਨਾ ਸਹਾਰਦਿਆਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ | 5 ਫਰਵਰੀ, 1804 ਨੂੰ 71 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਕੇ ਪ੍ਰੀਸਟਲੇ ਵੀ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਨਾਰਥੰਬਰਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਜਾਇਬਘਰ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |

-ਫਰੀਦਕੋਟ |
-maninderkaurcareers@gmail.com

ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ

• ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਇਕ ਚੰਗੀ ਕਿਤਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਚੱੁਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ | -ਸਿਸਰੋ
• ਜੇਕਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪਾਗਲਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ | -ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ
• ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ |
-ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾਤੋਵ
• ਸਿਉਂਕ ਸੋਚਦੀ ਤਾਂ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਆਦਮੀ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ | -ਰਸੂਲ ਹਮਜ਼ਾਤੋਵ
• ਮਨੱੁਖਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਜਾਦੂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੈ | -ਥਾਮਸ ਕਾਰਲਾਇਲ
• ਚੰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬੀਤੀਆਂ ਸਦੀਆਂ 'ਚ ਹੋਏ ਵਧੀਆ ਮਨੱੁਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ | -ਡਿਸਕੇਰਟਸ
• ਚੰਗੀ ਕਿਤਾਬ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸੱਜਣ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਭੈੜੇ ਸਾਹਿਤ ਜਿਹਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ |

-ਪ੍ਰੋ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ
-ਧਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਕੋਹਾਲੀ, ਰਾਮ ਤੀਰਥ ਰੋਡ, ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ |
ਮੋਬਾ: 98152-82283

ਚੁਟਕਲੇ

• ਇਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਅਮਰੂਦ ਲਏ ਤਾਂ ਉਹਦੇ 'ਚੋਂ ਕੀੜਾ ਨਿਕਲਿਆ | ਬੰਦਾ ਅਮਰੂਦ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਇਹਦੇ 'ਚੋਂ ਤਾਂ ਕੀੜਾ ਨਿਕਲਿਆ?'
ਅਮਰੂਦ ਵਾਲਾ-ਇਹ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਗੱਲ ਆ, ਕੀ ਪਤਾ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਨਿਕਲ ਆਵੇ |
• ਨੌਕਰ (ਸੇਠ ਨੂੰ )-ਦਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਦੀ ਦੀ ਟੋਕਰੀ 'ਚੋਂ ਸੌ-ਸੌ ਰੁਪਏ ਦੇ ਇਹ ਨੋਟ ਮਿਲੇ ਸਨ |
ਸੇਠ-ਮੈਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱੁਟਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਹਨ |
ਨੌਕਰ-ਮੈਂ ਵੀ ਤਾਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ |
• ਮਹਿਮਾਨ-ਚਿੰਟੂ, ਤੰੂ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਏਾ?
ਚਿੰਟੂ-ਜੀ, ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ |
ਮਹਿਮਾਨ-ਪਰ ਤੰੂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਛਤਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿੱਕਾ ਹੈਾ?
ਚਿੰਟੂ-ਤੁਹਾਡੀ ਛੱਤਰੀ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ?
• ਬੰਟੀ-ਮਾਂ, ਮੇਰੀ ਕੀ ਕੀਮਤ ਹੈ?
ਮਾਂ-ਪੱੁਤਰ, ਤੰੂ ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਦਾ ਹੈਾ |
ਬੰਟੀ-ਤਾਂ ਲੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਨੂੰ 5 ਰੁਪਏ ਦੇਣਾ, ਮੈਂ ਆਈਸਕ੍ਰੀਮ ਖਾਣੀ ਹੈ |

-ਸ਼ੰਕਰ ਦਾਸ ਮੋਗਾ
ਮੋਬਾ: 96469-27646

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-71 : ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਰਾਤ ਵਾਸਤੇ ਪਜਾਮਾ ਅਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਵਾਸਤੇ ਕਮੀਜ਼ ਇਕ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿਚ ਪਾ ਲਈ | ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੈਾਡ ਬੈਗ ਚੱੁਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ | ਬੋਰੀਵਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਾਫੀ ਦੂਰ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਬੇ ਸੈਂਟਰਲ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਘੰਟਾ ਬੋਰੀਵਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ | ਬੋਰੀਵਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਤੀ ਨਗਰ, ਚੰਦਾਵਰਕਰ ਲੇਨ ਦਾ ਆਟੋ ਲਿਆ | ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੋਤੀ ਨਗਰ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਟੋ ਨੇ ਦਸਾਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ |
ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਦੋਸਤ ਤਾਂ ਅਜੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਆਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਬਾਕੀ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਘਰ ਹੀ ਸੀ | ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਲੇਟੇ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆ ਗਈ | ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਫਰ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਟੈਨਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ | ਦੋਵੇਂ ਲੇਟਦੇ ਹੀ ਸੌਾ ਗਏ | ਸ਼ਾਮੀਂ ਸਿਧਾਰਥ ਦਾ ਦੋਸਤ ਵਿਨੋਦ ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ | ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰੀਸ਼ ਵੀ ਉੱਠ ਪਿਆ |
ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ | ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੋ ਗੱਲ ਕਹੀ ਕਿ 'ਤੇਰਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਜੀਅ ਕਰੇ, ਤੰੂ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸਮਝ ਕੇ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰ |' ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਵੀ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਬੇਝਿਜਕ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿਆ ਕਰੀਂ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ |'
ਰਾਤੀਂ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਵਿਨੋਦ ਗੱਪਾਂ ਮਾਰਦੇ ਰਹੇ | ਸਵੇਰੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼, ਵਿਨੋਦ ਹੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿਕਲ ਪਏ | ਉਸ ਨੇ ਬੋਰੀਵਲੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ | ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਉਹ ਬੰਬੇ ਸੈਂਟਰਲ ਆ ਗਏ | ਉਥੋਂ ਉਹ ਕਾਲਜ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਚਲੇ ਗਏ |
ਅੱਜ ਦਾਖਲੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਰੌਣਕ ਸੀ | ਬਾਹਰੋਂ ਕਾਫੀ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ | ਕਾਲਜ ਚੱਕਰ ਲਗਾ ਕੇ ਉਹ ਹੋਸਟਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ | ਪੈਦਲ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਗਈ | ਅੱਜ ਕੁਝ ਲੜਕੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ | ਸਿਧਾਰਥ ਨੂੰ ਰੌਣਕ ਦੇਖ ਕੇ ਕੁਝ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਸੀ |
ਰਾਤੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰੋਂ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ | ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਹੋਸਟਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੱਡੀ ਤੁਰਨ ਵਿਚ ਅਜੇ ਕਾਫੀ ਦੇਰ ਸੀ | ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਘੱੁਟ ਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਅਤੇ ਤਗੜੇ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ |
ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ ਹਰੀਸ਼ ਕਾਫ਼ੀ ਉਦਾਸ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਉਹ ਕਈ ਕੁਝ ਸੋਚਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸਟਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ |
ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਜਿੰਦਰਾ ਖੋਲਿ੍ਹਆ | ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਦੂਜਾ ਲੜਕਾ ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ | ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਵੀ ਖਾਲੀ ਸੀ | ਸਾਰੇ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਬੱਤੀ ਜਗ ਰਹੀ ਸੀ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ)

-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਬੁਝਾਰਤ-8

ਇਕ ਗੋਹੜਾ ਰੰੂ ਦਾ ਭਰਿਆ,
ਚਹੁੰ ਗਲੋਟਿਆਂ ਉੱਤੇ ਧਰਿਆ |
ਰੰੂ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਦੋ ਬਲੌਰ,
ਚੁਰਾ ਨਾ ਸਕੇ ਕੋਈ ਚੋਰ |
ਪਹਿਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ ਦੋ ਸਿਪਾਹੀ,
ਚਿੱਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਦੀ ਪਾਈ |
ਪਰ ਇਹ ਗੋਹੜ ਉੱਛਲੇ ਭੱਜੇ,
ਦੇਖ-ਦੇਖ ਕੇ ਮਨ ਨਾ ਰੱਜੇ |
ਬੱਚਿਓ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਦੌੜਾਓ,
ਬੱੁਝੋ ਬਾਤ ਦਿਮਾਗ ਵਧਾਓ |
—f—
ਭਲੂਰੀਆ ਕਹੇ ਨਾ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਓ,
ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ 'ਖਰਗੋਸ਼' ਬੱਚਿਓ |

-ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਲੂਰੀਆ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਭਲੂਰ (ਮੋਗਾ) |

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਤਿੱਤਲੀ ਤੇ ਫ਼ੱੁਲ
ਲੇਖਕ :
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੈਂਥ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਕੈਂਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਖੰਨਾ (ਲੁਧਿਆਣਾ) |
ਮੱੁਲ : 60 ਰੁਪਏ, ਸਫੇ : 34
ਸੰਪਰਕ : 94642-55003

ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਸਾਹਿਤ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਪੁਸਤਕ 'ਤਿੱਤਲੀ ਤੇ ਫ਼ੱੁਲ' ਵਿਚ 23 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ | ਸਾਰੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ | ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚਲੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਸਰਲ ਤੇ ਲੈਅ ਵਿਚ ਹੈ | ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਖ਼ੂਬ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨਗੀਆਂ |
'ਤਿੱਤਲੀਏ ਨੀ ਤਿੱਤਲੀਏ,
ਹੁਣ ਭਲਕੇ ਫੇਰਾ ਪਾਈਾ |
ਤੰੂ ਨਾ ਆਈਾ ਕੱਲਮ 'ਕੱਲੇ,
ਤਿੱਤਲੀਆਂ ਹੋਰ ਲਿਆਈਾ |' (ਤਿੱਤਲੀਏ ਨੀ)
'ਸੁਬ੍ਹਾ ਸਵੇਰੇ ਸੈਰ ਨੂੰ ਜਾਓ,
ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਦੌੜ ਲਗਾਓ |
ਬੁਰਸ਼ ਕਰੋ ਜਾਂ ਦਾਤਣ ਕਰਕੇ,
ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਓ |' (ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਬੱਚੇ ਬਣ ਕੇ)
'ਖਿਡਾਉਣੇ ਵਾਲਾ ਭਾਈ ਆਇਆ,
ਸੀਟੀ ਮਾਰ ਗਲੀ ਵਿਚ ਆਇਆ |
ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਬਹੁਤ ਗੁਬਾਰੇ,
ਸੋਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਸਾਰੇ |' (ਖਿਡਾਉਣੇ ਤੇ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ)
ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਵਿਤਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਇਹੀ ਘਾਟ ਰੜਕਦੀ ਹੈ | ਜੇਕਰ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੁਕਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਪੁਸਤਕ ਹੋਰ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਣ ਜਾਣੀ ਸੀ | ਬਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਪੁਸਤਕ 'ਤਿੱਤਲੀ ਦੇ ਫ਼ੱੁਲ' ਲੇਖਕ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਹੈ | ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਬਾਲਾਂ ਦਾ ਖੂਬ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਨਗੀਆਂ |
'ਇਹ ਭੋਲਾ ਜੀ ਹਲਵਾਈ |
ਇਹ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਮਠਿਆਈ |
ਹੁੰਦੀ ਖੂਬ ਦੁਕਾਨ ਸਜਾਈ,
ਰੱਖਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਾਈ |
ਵਧੀਆ ਲੱਡੂ ਮੋਤੀ ਚੂਰ,
ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਹਨ ਮਸ਼ਹੂਰ |' (ਭੋਲਾ ਜੀ ਹਲਵਾਈ)

-ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ
ਮੋਬਾ: 99151-82971

ਅਨਮੋਲ ਬਚਨ

• ਜੇ ਤੰੂ ਬਚਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ, ਇਹ ਨਾ ਸੋਚ ਲੋਕ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ | ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ |
• ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰੇਗਾ |
• ਪਰਮਾਤਮਾ ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਕਸਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੀਤੇ ਕੌੜੇ ਘੱੁਟ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ |
• ਜਦੋਂ ਸੁਪਨੇ ਟੱੁਟਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਸੌਣਾ ਭੱੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੱੁਟਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਜਿਊਣਾ ਭੱੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |

-ਬਲਵਿੰਦਰ ਜੀਤ ਬਾਜਵਾ
ਚੱਕਲਾਂ (ਰੋਪੜ) | ਮੋਬਾ: 94649-18164

ਬੀਬਾ ਰਾਣਾ

ਸਾਡਾ ਰਿਆਂਸ਼ ਹੈ ਬੀਬਾ ਰਾਣਾ,
ਸਾਰੇ ਆਖਣ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣਾ |
ਮਾਂ ਅਨੀਤਾ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ,
ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਹੈ ਬੜਾ ਪਿਆਰਾ |
ਕਦੇ ਨਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੱਦ ਪੁਗਾਉਂਦਾ,
ਨਾ ਹੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸਤਾਉਂਦਾ |
ਜਦ ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਹੈ ਆਉਂਦਾ,
ਨਾਨੇ-ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਖੂਬ ਘੁਮਾਉਂਦਾ |
ਵਿਚ ਗਲੀ ਦੇ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ,
ਸਭ ਨੂੰ ਬਾਏ-ਬਾਏ ਬੁਲਾਉਂਦਾ |
ਸਭ ਆਖਣ ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰਾ ਬੱਚਾ,
ਸਭ ਨਾਲ ਖੂਬ ਪਿਆਰ ਹੈ ਪਾਉਂਦਾ |

-ਹਰਮੇਸ਼ ਬਸਰਾ ਮੁਫਲਿਸ,
ਪਿੰਡ ਗਿੱਲਾਂ, ਡਾਕ: ਚਮਿਆਰਾ (ਜਲੰਧਰ) |
ਮੋਬਾ: 97790-43348

ਅਰਜੁਨ

ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਮਿਲਦਾ
ਰੱੁਖ ਇਕ ਸਦਾਬਹਾਰ |
ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਰਜੁਨ ਸੜਕਾਂ ਕੰਢੇ
ਬੰਨ੍ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕਤਾਰ |
ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਛਿੱਲ ਜਿਵੇਂ,
ਅਮਰੂਦ ਦੇ ਰੱੁਖ ਜੇਹੀ |
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜੋ ਤੱਕਣ ਇਸ ਨੂੰ ,
ਖਾਣ ਭੁਲੇਖਾ ਕਈ |
ਉੱਚੇ-ਲੰਬੇ ਕੱਦ ਦਾ,
ਤਾਣੇ ਛਤਰੀ ਦੇਂਦਾ ਛਾਂ |
ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ,
ਪੀਲੇਫੱੁਲ ਲੁਟਾਵਣ ਮਹਿਕਾਂ |
ਭੂਰੀ ਲਾਲ ਛਿੱਲ ਤੋਂ,
ਇਸ ਦੇ ਚਮੜਾ ਨੇ ਰੰਗਦੇ |
ਤਿਆਰ ਪਲਾਈ ਕਰਨ ਜੋ,
ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਮੰਗਦੇ |
ਪੱਤੇ, ਫੱੁਲ, ਫਲ, ਜੜ੍ਹ ਵਿਚ,
ਹੁੰਦਾ ਗੁਣ ਦਵਾਈ ਦਾ |
ਜ਼ਖਮ 'ਤੇ ਟਕੋਰ ਕਰੀਦੀ,
ਇਹਨੂੰ ਟੱੁਟੀ ਹੱਡੀ 'ਤੇ ਲਾਈਦਾ |
ਛਿੱਲ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਹੁੰਦੀ,
ਏ ਡਾਢੀ ਗੁਣਕਾਰੀ |
ਖੂਨ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇ,
ਦਿਲ ਦੀ ਕਰਦੀ ਦੂਰ ਬਿਮਾਰੀ |

-ਹਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਾਇਰ,
398, ਵਿਕਾਸ ਨਗਰ, ਪੱਖੋਵਾਲ ਰੋਡ, ਲੁਧਿਆਣਾ-141013






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX