ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਸੰਗਰੂਰ 'ਚ ਡੇਂਗੂ ਕਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ, 243 ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ
. . .  10 minutes ago
ਸੰਗਰੂਰ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੌਰੀਆ)- ਸੰਗਰੂਰ 'ਚ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਕਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ 243 ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ 'ਚ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਉਪਾਸਨਾ ਬਿੰਦਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 23 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ...
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ: ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਝੋਨੇ ਤੇ ਨਰਮੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ ਹੋਈ ਖਰਾਬ
. . .  17 minutes ago
ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ) - ਬੇਮੌਸਮੀ ਵਰਖਾ ਨੇ ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ 'ਚ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਨਰਮੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਫ਼ਸਲ....
ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਕੀਤੀ ਅਪੀਲ
. . .  about 1 hour ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ)- ਪੰਜਾਬ ਅੰਦਰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈ ਰਹੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਚ ਸੰਜਮ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ...
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆ ਦੌਰਾਨ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
. . .  51 minutes ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 24 ਸਤੰਬਰ - ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, ਰੂਪਨਗਰ, ਐਸ.ਏ.ਐਸ. ਨਗਰ, ਜਲੰਧਰ, ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪਟਿਆਲਾ, ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਬਰਨਾਲਾ, ਸੰਗਰੂਰ...
ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਮਹਿੰਗਰੋਵਾਲ ਚੋਅ 'ਚ ਆਇਆ ਪਾਣੀ
. . .  59 minutes ago
ਭੋਗਪੁਰ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਕਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਡੱਲੀ)- ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਕਾਰਨ ਭੋਗਪੁਰ-ਲੜੋਆ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪੈਂਦੇ ਮਹਿੰਗਰੋਵਾਲ ਚੋਅ 'ਚ ਪਾਣੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਇਸ ਚੋਅ 'ਚ ਪੈਂਦੇ ਗੁੱਜਰਾਂ ਦੇ ਡੇਰਿਆਂ 'ਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਾਇਬ ਤਹਿਸੀਲਦਾਲ...
ਪਟਿਆਲਾ 'ਚ ਬਰਸਾਤ ਨੇ ਕੀਤਾ ਜਲ ਥਲ, ਕਈ ਮਕਾਨ ਦੀਆਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ
. . .  about 1 hour ago
ਪਟਿਆਲਾ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਜ.ਸ. ਢਿੱਲੋਂ)- ਬੀਤੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੋ ਰਹੀ ਬਰਸਾਤ ਨੇ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਨੂੰ ਜਲ ਥਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਰ ਖੇਤਰ 'ਚ 4-5 ਫੁਟ ਪਾਣੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਕੰਧਾਂ ਡਿਗ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ 'ਚ ਕੁਮਾਰ ਅਮਿਤ ਡਿਪਟੀ...
ਨਸ਼ੇੜੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ
. . .  about 1 hour ago
ਮੌੜ ਮੰਡੀ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਾਲੂ)- ਪਿੰਡ ਘੁੰਮਣ ਕਲਾਂ ਵਿਖੇ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਗਲ ਘੁੱਟ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਪਿਓ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਬਠਿੰਡਾ ਰੇਲ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਰੇਲ ਅੱਗੇ ਆ...
ਦਰਖ਼ਤ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਟੁੱਟਿਆ ਰਾਹੋਂ ਨਾਲੋਂ ਲਿੰਕ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਮਹੇ)- ਇੱਥੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਪਿੰਡ ਬੈਰਸੀਆਂ ਲਾਗੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਟੁੱਟਣ ਕਾਰਣ ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲੋਂ ਰਾਹੋਂ ਦਾ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਲਿੰਕ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਹਗੀਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ....
ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਦੇ ਗੇਟ ਖੁੱਲਣ ਕਾਰਨ ਘੱਗਰ ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਲਰਟ
. . .  about 1 hour ago
ਪਟਿਆਲਾ, 24 ਸਤੰਬਰ ( ਅਮਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ) - ਬੀਤੇ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਪੈ ਰਹੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਕਾਰਣ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਰਸਾਤੀ ਨਦੀ ਨਾਲਿਆਂ 'ਚ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆ...
ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਦੇ ਗੇਟ
. . .  about 1 hour ago
ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ, 24 ਸਤੰਬਰ (ਹੈਪੀ)- ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ 'ਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਲੋਂ ਅੱਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬੰਦ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਗੇਟ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਅਜੀਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ

ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 71 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ | ਇਸ ਵਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ 72ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਈ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਇਸ ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਭਾਵ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਹੋਈ ਵੰਡ ਅਤੇ ਇਸ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਫ਼ਿਰਕੂ ਹਿੰਸਾ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ 10 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਕਰੋੜ ਉੱਜੜ-ਪੁੱਜੜ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਖਦਾਈ ਯਾਦਾਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ | ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਿਚ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਉਠਾਇਆ ਸੀ, ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਦੁਬਿਧਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿ 15 ਅਗਸਤ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਈਏ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੋਈ ਵੰਡ ਅਤੇ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸ਼ੋਕ ਮਨਾਈਏ?
ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਰਾਇ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ 1947 ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਬਾਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਇਕ ਪਹਾੜ ਜਿੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਕਿ ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਕੂਮਤ, ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਤਿੰਨੋਂ ਇਕੋ ਜਿੰਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸਨ | ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਵੰਡ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ | ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਬਦਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਸਨ | ਪਰ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਬੀਤ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਨੇ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਪੂਰਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਪਰ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਜੋ ਲੋਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਵਸਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ-ਗਿਲਣ ਲਈ ਅਤੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਰਸਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਖਿੱਤਾ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਥੇ ਅਮਨ ਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਿਵੇਂ ਬਹਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਜਾਗਰੂਕ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰੰਤਰ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਹਨ | ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਬੁਨਿਆਦ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੀ ਹਿਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਵਿਵਾਦ ਅਜਿਹਾ ਮਸਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਭਵਿੱਖ ਵੱਲ ਵਧਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ |
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਨਈਅਰ ਨੇ ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਦੋਸਤੀ ਮੰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ | ਮਕਸਦ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਜੋ ਖਿੱਤੇ ਵਿਚ ਅਮਨ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਆ ਜਾ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਮਿਲਵਰਤਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਾਧਿਅਮ ਅਤੇ ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ | ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਕਾਫ਼ਲੇ ਵਿਚ ਫੋਕਲੋਰ ਰੀਸਰਚ ਅਕਾਦਮੀ, ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਫਰੀ ਮੀਡੀਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਇੰਡੀਆ ਪੀਪਲਜ਼ ਫੋਰਮ ਫਾਰ ਪੀਸ ਐਾਡ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ, ਸਾਫਮਾ, ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਟਰੱਸਟ, ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਜਾਗਿ੍ਤੀ ਮੰਚ ਆਦਿ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਈਆਂ |
ਪਿਛਲੇ 22 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਸ ਵਾਰ 23ਵਾਂ ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਦੋਸਤੀ ਮੇਲਾ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਵਿਚ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ 13 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਾਟਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾ ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਾਗਮ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਟਕਕਾਰ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ, ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ (ਜਰਮਨੀ), ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਤੋਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ, ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸਤਿਆਪਾਲ, ਦੀਪਕ ਬਾਲੀ ਤੇ ਫੋਕਲੋਰ ਰੀਸਰਚ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਰਮੇਸ਼ ਯਾਦਵ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਪੱਤਿ੍ਕਾ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੰਪਾਦਕ ਓਮ ਥਾਨਵੀ, ਯੋਜਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਬਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਾਈਦਾ ਹਮੀਦ, ਪ੍ਰੋ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਰਾਇ, ਜਤਿਨ ਦੇਸਾਈ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉੱਘੇ ਵਿਦਵਾਨ ਕਮਰਆਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵਲੋਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | ਇਸ ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿਚ ਫੋਕਲੋਰ ਰੀਸਰਚ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮੈਗਜ਼ੀਨ 'ਪੰਜ ਪਾਣੀ' ਵੀ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਨਾਟਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਨੌਜਵਾਨ ਸੂਫ਼ੀ ਗਾਇਕ ਖਾਨ ਸਾਅਬ ਅਤੇ ਅਨਾਦੀ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਾਇਕੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਦਿੱਤਾ | ਰਾਤ 12 ਵਜੇ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ | ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਾਊਥ ਏਸ਼ੀਆ ਫਰੀ ਮੀਡੀਆ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਸ ਅਮਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਾਮਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ | ਪਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈ ਕੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਣਗੇ |
ਲੇਖਕ 1996 ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਅਮਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਪਰਤ ਕੇ ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਿਲਸਿਲੇ 'ਤੇ ਝਾਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਕਾਫੀ ਔਖਾ ਲਗਦਾ ਹੈ | ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬੇਹੱਦ ਟਕਰਾਅ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਸੰਸਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ | ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ | ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਸਮਰਥਕ ਵੀ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਉਣ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਆਰਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏ | ਅਜਿਹੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਇਰ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕੋਮਲ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਵੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ :
ਕਾਹਨੂੰ ਬਾਲਦਾਂ ਬਨੇਰਿਆਂ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ
ਲੰਘ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚੋਂ ਹਵਾਵਾਂ ਤੱਤੀਆਂ |
ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮਰਥਕ ਇਹ ਰਾਇ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੰਗ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ | ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਲਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਾਇਰ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਇਸ ਨਜ਼ਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਾਂ :
ਜਗਾ ਦੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ
ਉੱਠ ਜਗਾ ਦੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ |
ਇਹ ਤਾਂ ਇਥੇ ਵਗਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ,
ਪੌਣਾਂ ਕੁਪੱਤੀਆਂ, ਤੂੰ ਜਗਾ ਦੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ |
ਨੇਰ੍ਹ ਨਾ ਸਮਝੇ ਕਿ ਚਾਨਣ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈ,
ਰਾਤ ਨਾ ਸੋਚੇ ਕਿ ਸੂਰਜ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ,
ਬਾਲ ਜੋਤਾਂ ਆਸ ਭਰੀਆਂ,
ਮਾਣਮੱਤੀਆਂ, ਉੱਠ ਜਗਾ ਦੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ |
ਸੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਸਿਲਸਿਲੇ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਏ ਹਾਂ | ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਪਰ ਹਰ ਸਾਲ ਅਟਾਰੀ-ਵਾਹਗੇ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀਆਂ ਤੱਕ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 14 ਅਗਸਤ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾ ਕੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਵਾਰ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਐਡੀਲੇਡ ਵਿਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਇਕ ਹਾਲ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਮਨ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪੈਗਾਮ ਦੇਣ ਲਈ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਜਗਾਈਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੇ ਭਾਰਤੀ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਯੋਜਨਾਂ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਉਣਗੇ | ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਇਹ ਵੀ ਰਹੀ ਕਿ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਰਾਇ ਪਾਣੀਪਤ ਦਿੱਲੀ ਰਾਜਘਾਟ ਤੋਂ ਇਕ ਬੱਸ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕਾਫਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ |
ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਖਿੱਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਮਨ ਲਹਿਰ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਤਨਜ਼ੀਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਿ੍ਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਹਿਰ ਨਹੀਂ ਉਸਰਦੀ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ |


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ: ਕੀ ਹਨ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ?

18ਵੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਜਕਾਰਤਾ ਅਤੇ ਪਲੇਮਬੈਂਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ 1962 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਸੀ | 18 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 2 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈਆਂ ਵੀ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਇਸੇ ਸਾਲ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ 'ਚ ਹੋਈਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਰਹੇਗੀ | ਗੋਲਡ ਕੋਸਟ ਵਿਚ ਭਾਰਤ 26 ਸੋਨ ਤਗਮਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 66 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੀਸਰੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਸਵੇਂ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਟੋਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਵਾਰ ਇੰਚੀਉਨ (2014) ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਿਲ ਕਰੇਗਾ | ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਚੌਥੇ ਪਾਏਦਾਨ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਗਰ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ |
ਦੱਸਦਾ ਜਾਵਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਕੁੱਲ 37 ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ | ਕੁੱਲ 541 ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਉਤਾਰੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 297 ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ 244 ਮਹਿਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ | ਜਿਥੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ 18ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ 'ਚ ਕਈ ਗੁੰਮਨਾਮ ਖਿਡਾਰੀ ਇਸ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮੇ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ, ਉਥੇ ਭਾਰਤ ਅਥਲੈਟਿਕ, ਕਬੱਡੀ, ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਸ਼ੂਟਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਨਿਸ 'ਚ ਮੈਡਲ ਦੇ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਉਭਰੇਗਾ | ਕੁਸ਼ਤੀ, ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ, ਸੁਕਐਸ਼, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਜਾਗੀ ਹੈ | ਅਥਲੈਟਿਕ 'ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੋਂ 2010 ਦੀਆਂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਉਮੀਦ ਲਗਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 12 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ | 2014 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੇ 13 ਤਗਮੇ ਜਿੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਸਨ | ਇਸ ਵਾਰ ਨੀਰਜ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕਬੱਡੀ 'ਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪੈਣਾ ਤੈਅ ਹੈ | ਕਬੱਡੀ ਨੂੰ ਬੀਜਿੰਗ 1990 ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ | ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ੀ 'ਚ ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੀਨ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਬੇਹੱਦ ਕਠਿਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਪਰ ਹਿਨਾ ਸਿੱਧੂ, ਅਪੂਰਵੀ ਚੰਦੇਲਾ ਅਤੇ ਉਭਰ ਰਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਮਨੂ ਭਾਕੁਰ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਗਮੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ | ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਸੁਕਐਸ਼ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮ ਉਤਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿਏਾਡਰ ਪੇਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲ ਟੈਨਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੌਸਲੇ ਬੁਲੰਦ ਹਨ |
ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ 'ਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਲਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਪਰ ਕੋਰੀਅਨ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਕਿਸੇ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੀਅਨ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਿਸ਼ਵ ਰਿਕਾਰਡ, ਉਲੰਪਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਡ ਰਿਕਾਰਡ, ਕੋਰਿਆਈ ਤੀਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਹੀ ਦਰਜ ਹਨ | ਇਹੀ ਹਾਲ ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਅਤੇ ਟੇਬਲ ਟੈਨਿਸ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਵੀ ਚੀਨ ਦੀ ਦਬੰਗੀ ਚਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਥੇ ਸਾਇਨਾ ਨੇਹਵਾਲ, ਪੀ.ਵੀ. ਸਿੰਧੂ, ਸਿੰਗਲਜ਼ 'ਚ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਨੀ ਪੋਨੱਪਾ ਅਤੇ ਐਨ ਸਿਕੀ ਰੈਡੀ, ਡਬਲਜ਼ 'ਚ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ | ਕੁਸ਼ਤੀ ਦੇ ਅਖਾੜੇ ਦਾ ਮਜਾਜ਼ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇਗਾ | ਕੁਸ਼ਤੀ 'ਚ ਭਾਵੇਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੁਝ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਬਜਰੰਗ ਪੂਨੀਆ ਨੂੰ ਮੈਟ 'ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ ਪਰ ਚੀਨ, ਇਰਾਨ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕੋਰੀਆਈ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ ਲਾਉਣਾ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਟੇਢੀ ਖੀਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਇੰਚੀਉਨ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਜੁਗੇਸ਼ਵਰ ਦੱਤ ਨੇ 28 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ | ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ 2010 ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਾਲੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ | ਇਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 9 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਦੋ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਸਨ | ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ ਵਿਕਾਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਯਾਦਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਥਾਪਾ ਦੇ ਘਸੁੰਨ ਕਿਸੇ ਮੈਡਲ 'ਤੇ ਲੱਗ ਸਦੇ ਹਨ | ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ 'ਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੋਨ ਤਗਮੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਾਅਦੇਵਾਰ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਮਲੇਸ਼ੀਆ, ਕੋਰੀਆ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਨਗੇ | ਜਕਾਰਤਾ ਤੋਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੁਨੇਹੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ | ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਵੇਟ ਲਿਫਟਿੰਗ 'ਚ ਮੀਰਾਂਬਾਈ ਚਾਨੂ ਨੂੰ ਮੈਡਲ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਖ਼ੈਰ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜੇਕਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਿਹਤਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਹੁਨਰ ਵੀ ਨਿੱਖਰਿਆ ਹੈ | 1990 ਦੀਆਂ ਬੀਜਿੰਗ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤ 11ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲੇ 10 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ 2014 ਦੀਆਂ ਇੰਚੀਉਨ ਖੇਡਾਂ 'ਚ ਭਾਰਤ 11 ਸੋਨ ਤਗਮਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 57 ਮੈਡਲ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਸੀ |

-ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲਰ, ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਪਲਾਹੀ, ਫਗਵਾੜਾ | ਮੋਬਾ : 94636-12204.

ਆਓ, ਰਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਈਏ

ਰੁੱਖੀ-ਸੁੱਖੀ ਨੂੰ ਸਬਰ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਬ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਮਾਤਮ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤੀ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਦੇ ਮੈਰਾਥਨੀ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਪਰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਮਸਰੂਫ਼ ਹੈ | ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਚਿੰਤਾਗ੍ਰਸਤ ਮਾਹੌਲ ਤੇ ਮਾਤਮ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਜਮਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਿਆਨਾਂ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਤਕਰੀਰਾਂ, ਜਲਸਿਆਂ, ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਤੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਤੇ ਹਵਾਈ ਮਧਿਅਮ ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਦਰਦ ਤੇ ਹਮਾਇਤੀ ਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਾਹਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਕਿਸੇ ਸਰਗਰਮ ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਲਹਿਰ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਪਕਿਆਈ ਅਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਹਰ ਕੋਈ ਆਗੂ ਤੇ ਅਦਾਰਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਇਕ ਤਸਲੀਮ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਤਰਲੋਮੱਛੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਐਸੇ ਸ਼ੋਹਰਤੀ ਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਬੇਮੁੱਖਾਂ, ਮਨਮੁੱਖਾਂ, ਬੇਅਦਬਾਂ ਤੇ ਬੇਬਹਿਰਿਆਂ ਦੀ ਖੂਬ ਚਾਂਦੀ ਹੈ | ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੇ ਸੰਜਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ ਨਾਇਕ ਬਣਨ ਦੀ ਹੋੜ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਖ਼ਸ ਤੱਤੇ-ਤੱਤੇ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਿਚ ਫਾਡੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ | ਸੁਹਿਰਦ, ਸੂਝਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹਨ | ਪੀਰ, ਫ਼ਕੀਰ, ਗੁਰੂ ਤੇ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ | ਜ਼ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਾ-ਮੁਕਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕਰਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਇੰਜ ਕਾਹਲਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਮੁਫ਼ਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਲੈਣ ਲਈ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕ ਰਾਸ਼ਨ ਵੰਡਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ |
ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਮੁਹਿੰਮ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੋਖਲੇਪਨ ਤੇ ਖਬਤ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਤੁੱਕਾ ਸੀ | ਇਸ ਮੰੂਹ-ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਮਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ | ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਡੋਪ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਚਮਕਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ | ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮੌਸਮੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੂਲ ਤੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਮੁੱਦੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਹਾ ਲੈਣਗੇ | ਅਜੋਕਾ ਮੀਡੀਆ ਮੌਸਮੀ, ਮਤਲਬੀ, ਮਕਸਦੀ ਤੇ ਮਹਾਂਬਾਜ਼ਾਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ | ਕਾਬੂ ਆਏ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤੱਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਛਾਲਣਾ, ਉਬਾਲਣਾ ਤੇ ਉਧੇੜਨਾ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ | ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਛਿੱਲ ਲਾਹੁਣੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਦਿਖਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਾਧਾਨ ਤੇ ਸੰਜੀਦਗੀ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਭਾਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਅਜੋਕਾ ਕਲਯੁਗੀ ਤੇ ਬਿਨ ਕਰਤੂਤ ਜ਼ਮਾਨਾ ਆਪਣੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪਹੁੰਚ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਦੋਹੀਂ ਹੱਥੀਂ ਲੁੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਰ ਵਰਗ ਦੋਵੀਂ ਹੱਥੀਂ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਲੋੜ ਕਾਰਨ ਗੱਲੀਂ ਅਸੀਂ ਚੰਗੀਆਂ, ਆਚਾਰੀ ਬੁਰੀਆਂ ਦੇ ਕਥਨ ਨੂੰ ਹੂ-ਬਹੂ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਧਰਮ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ | ਨੇਤਾਵਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਅਫ਼ਸਰਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ੂਮ ਵਿਚੋਂ ਚੰਦ ਇਕ ਲੋਕ ਲੱਭਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਤੇ ਹਮਦਰਦ ਹਨ | ਅਜਿਹੇ ਸਵੈ-ਰੋਗੀ ਤੇ ਸਵੈ-ਭੋਗੀ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਆਸਥਾ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ-
ਆਓ ਜਾਗੀਏ, ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਈਏ
ਬੀਜਿਆ ਗੁਰੂਆਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਖ਼ਾਬ ਬਚਾਈਏ |
ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਹੰਭਲਿਆਂ ਤੇ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਹਿਰਦ ਤੇ ਸੁਦਿ੍ਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਿੰਨ ਧਿਰੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੜਾਈ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਲਾਹਾ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮਘਨ ਤੇ ਮਸਰੂਫ਼ ਹੈ | ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ ਚੌਥਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ | ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅੰਦਰ ਆਸ ਜਾਗੀ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਪਤਲੇ ਹੋ ਗਏ | ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਧੜੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਟੱਲੀਆਂ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਟੱਲੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ | ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ, ਲੇਖਕ ਸਭਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਧੜੇ ਤੇ ਧਰਮ ਹਨ | ਹਰ ਕੋਈ ਅਲਹਿਦਾ, ਅੱਥਰੀ ਤੇ ਆਪਹੁਦਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਮਿਸਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਡ-ਖੰਡ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਕੋਲ ਏਕਤਾ ਤੇ ਇਕੱਠਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਮਹਾਂਬਲੀ ਨਹੀਂ | ਸਰਕਾਰੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਸਦਾਰਤਾਂ ਭੋਗਦੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਸਰਬ ਸਾਂਝੇ, ਸਮੂਹਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਇਕ ਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ | ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲ ਝਾਕੀ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅੱਖ ਕਾਲੇ ਮੋਤੀਏ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ | ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਦੂਰਦਿ੍ਸ਼ਟ, ਦਿਆਨਤਦਾਰ ਤੇ ਦਰਿਆਦਿਲ ਬੰਦਾ ਲੱਭਦਾ ਨਹੀਂ | 'ਆਪੇ ਮੈਂ ਰੱਜੀ-ਪੁੱਜੀ, ਆਪੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਜੀਣ' ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸੱਚੀਮੁੱਚੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਉਣ ਵਰਗੀ ਬਾਤ ਹੈ | ਹੁਣ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਕੋਲ ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਵਾਬ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਜਿਊਣ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਤੇ ਜਾਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਤੇ ਸੰਕਟ ਭੋਗਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਮਹਾਂਬਾਜ਼ਾਰ ਨੇ ਵਿਰਸਾ ਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਜ਼ੀਰ-ਜ਼ੀਰ ਕੇ ਖਾ ਲਏ ਹਨ | ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਆਸ ਤੇ ਉਮੀਦ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੰਜਾਬ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਸੱਚ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾ ਜੀਭ ਥਿੜਕੇ
ਬੇਗਮਪੁਰੇ ਦਾ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਖ਼ਾਬ ਹੋਵੇ
ਚਿਣੇ ਜਾਣ ਲਈ ਹੋਣ ਮਾਸੂਮ ਜਿੰਦਾਂ
ਨਾਅਰੇ ਹਾਅ ਦੇ ਲਈ ਨਵਾਬ ਹੋਵੇ
ਜੂਝ ਮਰਨ ਦੇ ਆਉਣ ਹਮੇਸ਼ ਸੁਪਨੇ
ਜਜ਼ਬਾ ਜਿਊਣ ਦਾ ਬੇਹਿਸਾਬ ਹੋਵੇ |
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚਾ ਬੇਸੁਰਾ, ਬੇਬਹਿਰਾ ਤੇ ਬੇਅਦਬ ਹੋ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ | ਮਸਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਫਰੋਲਣ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜਚਿਰੇ ਐਕਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਐਲਾਨਾਂ ਨਾਲ ਡੰਗ ਟਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਸ ਡੰਗ-ਟਪਾਊ ਤੇ ਡਮਰੂ ਖੇਡ ਵਿਚ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਊਾਦੇ ਹੋਣ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ | ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ, ਗਗਨਮੁਖੀ ਤੇ ਗਹਿਰੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਅਜਿਹੇ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤੇ ਗੁਣਵੰਤ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਸਰਬੰਸ ਵਾਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ | ਸਰਬੰਸ ਪਾਲਣੇ ਤੇ ਸੰਭਾਲਣੇ ਹਰ ਸ਼ਖ਼ਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪੱਕਾ ਧਰਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ | ਅਜਿਹੇ ਸਰਬੰਸ ਪਾਲਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੇ ਸੰਤੋਖਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਜ਼ੋਖਮ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਨੂੰ ਹੰਭਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ | ਲੋਕ ਮੰੂਹ ਵਿਚ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢਦੇ ਹਨ | ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਈ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿਥੇ ਗਿਆ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਜਿਸ ਦੇ ਨੇਤਾ ਬੱਸ ਵਿਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਪੱਲੇ ਰੋਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ | ਅਜੋਕੀ ਸਿਆਸਤ ਪੈਸੇ ਤੇ ਪਕੜ ਦੇ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ | ਆਪਣਾ ਢਿੱਡ ਭਰਦੇ-ਭਰਦੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਕੁਝ ਬਦਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਕੇਸ ਨਿਪਟਾਰੇ ਤੇ ਕੁਝ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਨੇਤਾ ਲੋਕ ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਜਾ ਨਹੀਂ ਵੋਟਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ | ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਇਖ਼ਲਾਕ ਤੇ ਇਮਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੋਟ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ | ਲੋਕ ਵੀ ਮੌਕਾਪ੍ਰਸਤ, ਮੌਸਮੀ ਤੇ ਮਨਮੱਤੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ |
ਨਾਨਕ ਦੇ ਵਾਰਿਸਾਂ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਤੇ ਵਾਰਿਸ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤੀਆਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ | ਕਰਜ਼ਿਆਂ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਆਖ਼ਰੀ ਬਦਲ ਹੈ | ਜਿਊਣ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਦਾ ਫ਼ੌਤ ਹੋ ਜਾਣਾ ਕਿਸੇ ਕੌਮ, ਖਿੱਤੇ ਜਾਂ ਭਾਸ਼ਾ ਲਈ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਰਤਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਡੋਪ ਟੈਸਟਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਅਡੰਬਰੀ ਨੌਟੰਕੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਆਓ ਪੰਜਾਬੀਓ ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਜਾਗੀਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਬਚਾਈਏ:
'ਡੋਪ ਡੋਪ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾ ਕੇ ਸਰਨਾ ਨਹੀਂ,
ਫੋਕਿਆਂ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਬਦੀ ਨੇ ਮਰਨਾ ਨਹੀਂ
ਹੱਥੀਂ ਬਾਝ ਕਰਾਰਿਆਂ ਤਸਕਰ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ,
ਰਿਜਕ ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਬਿਨਾਂ ਢਿੱਡ ਭਰਨਾ ਨਹੀਂ |'

-97, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਕਪੂਰਥਲਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 84377-88856.

ਚੰਨ ਉੱਤੇ ਬਸਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਹੁਣ ਆਓ ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ/ਚੰਨ ਉਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਲ | ਪੁਲਾੜ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਕ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੈ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਠਾਹਰ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦਾ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਚੰਨ ਉਤੇ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ | ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਲਈ ਉਸ ਕੋਲ ਅੰਨ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਹੋਣਗੇ | ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਹਰ ਸ਼ੈਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਢੋਅ ਕੇ ਲਿਜਾਣੀ ਪਵੇਗੀ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਨ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਹਿਤ, ਮਨੁੱਖ ਰਹਿਤ ਪੁਲਾੜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ | ਇਕ ਵਾਰ ਆਰਜ਼ੀ ਕੈਂਪ ਬਣ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਇਹ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਤੋੜ ਕੇ ਆਕਸੀਜਨ ਜਾਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਸਾਹ ਲੈਣ ਜੋਗੇ ਹਾਲਾਤ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਵਾਹਨ ਚਲਾ ਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਚੰਨ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ | ਇਸ ਲਈ ਸੈੱਲ ਫੋਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਧਰਤੀ ਉਤਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਚੰਨ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਸੰਪਰਕ ਔਖਾ ਨਹੀਂ | ਡੇਢ ਸਕਿੰਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੰਨ ਤੱਕ ਰੇਡੀਓ, ਟੀ.ਵੀ. ਸਿਗਨਲ ਪਹੁੰਚਣ ਨੂੰ | ਹਰ ਖ਼ਬਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਝਟ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਹ ਲੋਕ ਸਪੇਸ ਕੈਪਸੂਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ | ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਗੱਡਣੇ ਪੈਣਗੇ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਬਾਰਾਂ-ਬਾਰਾਂ ਘੰਟੇ ਦੇ ਨਹੀਂ | ਉਥੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਜਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਰਾਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੈਨਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ | ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਸਹੀ, ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਲਈ ਉੱਤਰੀ ਧਰੁਵੀ ਖੇਤਰ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇਗਾ | ਇਕ ਤਾਂ ਉਥੇ ਲਗਪਗ 60 ਕਰੋੜ ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ | ਦੂਜੇ ਉਥੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਐਸੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਸੂਰਜ ਕਦੇ ਹੀ ਛਿਪਦਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਲਾ ਕੇ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਊਰਜਾ, ਬਿਜਲੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਸੰਭਵ ਹੈ | ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਮਾਲ ਦੀ ਪਤਾ ਲੱਗੀ ਹੈ | ਇਹ ਹੈ ਚੰਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ | ਚੰਨ ਦੀ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪੌਾਡ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸੌ ਪੌਾਡ ਆਕਸੀਜਨ ਕੱਢੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਚੰਨ ਉਤੇ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਦਾ 6ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਵਾਹਨ ਖਿੱਚਣੇ ਸੌਖੇ ਹੋਣਗੇ | ਤੁਰਨਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗੇਗਾ | ਡੱਡੂ ਵਾਂਗ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਸੌਖੀਆਂ ਲੱਗਣਗੀਆਂ | ਚੰਨ ਦਾ ਪਲਾਇਨ ਵੇਗ (ਅਸਕੇਪ ਵੈਲਾਸਿਟੀ) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਰਾਕਟ ਲਾਂਚ/ਲੈਂਡ ਕਰਨੇ ਸੌਖੇ ਹਨ | ਇਸ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਚੰਨ ਉਤੇ ਕੋਈ ਪੁਲਾੜੀ ਅੱਡਾ, ਬੰਦਰਗਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਖਤਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਹਨ | ਇਕ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗੀ | ਪਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਬੱਧੀ ਚੰਨ ਉਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਧਰਤੀ ਉਤਲੀਆਂ ਸਾਧਾਰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਚੰਨ ਉਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਹਰ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਫਸਟ ਏਡ ਤੇ ਨਿੱਕੀ-ਮੋਟੀ ਡਾਕਟਰੀ ਆਪੇ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ | ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਪੈਂਡੇਸਾਈਟਸ ਜਾਂ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਹੋ ਜਾਏ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਉਥੇ ਦਾ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਟੈਲੀਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ | ਰੋਬੋਟਾਂ, ਰੀਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਨਾਲ ਸਰਜਰੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਕੀਮਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਮੌਸਮ ਜਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮੌਸਮੀ ਬੁਲੇਟਿਨ ਦੀ ਲੋੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਹੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖਤਰੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਉਤੇ ਪਨਾਹ ਲੈ ਸਕਣ |
ਚੰਨ ਉਤੇ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਖੋਖਲੀਆਂ ਲਾਵਾ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ | ਯਾਤਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ | ਅਸਥਾਈ ਪਨਾਹਗਾਹਾਂ ਬਣਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਕੇ ਟਿਕਾਣੇ ਬਣਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ | ਇਸ ਲਈ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਭਵਨ ਉਸਾਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ | ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਢੋਣੀ ਪਵੇਗੀ | ਪਰੀਫੈਬਰੀਕੇਟਿਡ ਯਾਨੀ ਬਣੇ ਬਣਾਏ ਢਾਂਚੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ | ਮਾੜੇ-ਮੋਟੇ ਨਿਰਮਾਣ, ਉਤਪਾਦਨ, ਰੀਪੇਅਰ, ਢੋਆ-ਢੁਆਈ, ਉਸਾਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਕਰੇਨਾਂ, ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ | ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਪਿਘਲਾ ਕੇ ਚੱਟਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਖਤ ਸੈਰਾਮਿਕ ਇੱਟਾਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬੱਧੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਫ਼ਰੀਹ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ | ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਚੰਨ ਉਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਰੋਵਰ ਬੱਘੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੈਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ | ਚੰਨ ਦੇ ਖੱਡਿਆਂ, ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦਿ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਜਗਿਆਸਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਚੰਨ ਉਤੇ ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਪੇਸ ਸੂਟ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ | ਸੂਟ ਲਾਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਖ਼ੂਨ ਉਬਾਲੇ ਮਾਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਰਾਹ ਲੱਭੇਗਾ | ਸਾਹ ਲਈ ਵੀ ਬਨਾਵਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰੰਤਰ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਨੇ ਪੈਣਗੇ | ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚੰਨ ਉਤੇ ਕੋਈ ਨਿੱਕੀ-ਮੋਟੀ ਕਾਲੋਨੀ ਵਸਾਉਣ ਲਈ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ | ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ | ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ | ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ | ਤੇਲ ਵੇਖੋ, ਤੇਲ ਦੀ ਧਾਰ ਵੇਖੋ | (ਸਮਾਪਤ)

ਮੋਬਾਈਲ : 98722-60550. ਫੋਨ : 0175-2372010, 2372998

ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਝਰੋਖੇ 'ਚੋਂ-5: ਕਿਵੇਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਲਾ?

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਭਜਨ ਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ 'ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ' ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ | ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਹਿੱਟ ਸਿਧ ਹੋਈ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ | ਪਰ ਇਸ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਘੜੀ-ਮੁੜੀ ਐਨ.ਆਰ.ਆਈ. ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਟਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦੁਹਰਾਓ ਕੀਤਾ ਸੀ | ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਗ੍ਰਾਫ ਵੀ ਥੱਲੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਪਿਆ ਸੀ | ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ', 'ਮੰੁਡੇ ਯੂ. ਕੇ. ਦੇ' ਉਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਤਲਿੱਸਮ ਕਾਇਮ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ |
ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੇ, ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਣਾ ਰਣਬੀਰ ਅਤੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਘੁੱਗੀ ਵਰਗਿਆਂ ਕਈ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ | ਇਸੇ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਵੇਂ ਗਾਇਕਾਂ, ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ |
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਸਫ਼ਲ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਮਦ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਮੁਕੇਸ਼ ਗੌਤਮ 'ਅੱਖੀਆਂ ਉਡੀਕਦੀਆਂ', ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਿਓ 'ਜਗ ਜਿਊਾਦਿਆਂ ਦੇ ਮੇਲੇ', ਸਮੰੁਦਰੀ 'ਸਾਕਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ', ਸਮੀਪ ਕੰਗ 'ਕੈਰੀ ਆਨ ਜੱਟਾ', ਢੀਂਗਰਾ 'ਲਵ ਪੰਜਾਬ' ਅਤੇ ਨਵਨੀਅਤ ਸਿੰਘ 'ਮੇਲ ਕਰਾ ਦੇ ਰੱਬਾ' ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂਅ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ |
ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਤੁਲਨਾਤਮਿਕ ਰੂਪ 'ਚ ਵਧੇਰੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ | ਕਪੂਰਥਲੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਨੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਾ ਕੇ ਮਲਟੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜ ਕੰਵਰ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ | 'ਯਾਰ ਅਣਮੁੱਲੇ', ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਿਲਮ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ 'ਥ੍ਰੀ ਈਡੀਅਟਸ' ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ | ਪਰ ਅਸਲੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 'ਜੱਟ ਐਾਡ ਜੂਲੀਅਟ-1', 'ਜੱਟ ਐਾਡ ਜੂਲੀਅਟ-2' ਅਤੇ 'ਪੰਜਾਬ 1984' ਆਦਿ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲੀ ਸੀ |
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਂਤਿਕ ਸਿਨੇਮਾ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਕਲਾਤਮਿਕ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ਛੂਹਣ 'ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 'ਅੰਨ੍ਹੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਦਾਨ' ਅਤੇ 'ਚੌਥੀ ਕੂਟ' ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤਸਵਾਂ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਦੁਆਰਾ ਆਮ ਜਨ-ਜੀਵਨ 'ਚ ਵੰਡਣ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾਓ ਦੇਸ਼ ਸਮਝਦਾ ਹੈ |
ਪਰ ਮਨੋਜ ਪੰੁਜ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਬਗੈਰ ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ | ਉਸ ਨੇ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਬਦਲਣ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਸਨ | ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ 'ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ : ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ', 'ਵਾਰਿਸਸ਼ਾਹ' ਤਾਂ ਕਲਾਸੀਕਲ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ | ਅਫਸੋਸ ਇਹ ਕਿ ਇਸ ਮਹਾਨ ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਬੇਵਕਤ ਮੌਤ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਤੋਂ ਇਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਖੋਹ ਲਈ | ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਦਾ ਬੈਨਰ 'ਸਾੲੀਂ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨਜ਼' ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਨੋਜ ਦੇ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਹੈ | ਪਰ ਮਰ ਕੇ ਵੀ ਪੰੁਜ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕਲਾ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਅਮਰ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-103, ਸਨੀ ਕਾਟੇਜ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ, ਬਟਾਲਾ-143505 (ਪੰਜਾਬ) |
ਮੋਬਾਈਲ : 099154-93043.

ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ

1995 ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਥੇਦਾਰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਕਰਵਾਈ ਸੀ | ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਇਕ ਅੱਧ ਦਲ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ | ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਬਰਤਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ |

ਮੋਬਾਈਲ : 98767-41231

ਅੱਜ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਪੇਂਡੂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਦੀ ਸਹਿਜ ਤਕਨੀਕ-ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ

ਨਾਟਕਕਾਰ ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਦੇ ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਹਕੀਕੀ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਤਰ ਵੀ ਜਿਊਾਦੇ-ਜਾਗਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ | 'ਇਕ ਰਾਮਾਇਣ ਹੋਰ' ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਵੰਡ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਜਟਕੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ | ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲੇ ਪਾਠਕ, ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਰਾਜਸੀ ਵਰਤਾਰੇ ਦਾ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਵਲਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੈਲਿੰਜ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਚੂੰ ਕਿ ਨਾਟਕਕਾਰ ਪਛੜੇ ਮਲਵਈ ਪੇਂਡੂ ਪਿਛੋਕੜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ, ਵਾਪਰਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੀ ਸੀ | ਇਹੋ ਨਾਟ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਆਈ ਤੇ ਅਵਾਮ (ਪਾਠਕ, ਦਰਸ਼ਕ) ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਕਮਿਕ ਹੋਣ ਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਇਕ ਕਾਰਗਰ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋਈ | ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਬੋਲ-ਚਾਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਅਤਿ ਨੇੜਿਓਾ ਦਰਸਾਉਣਾ ਹੀ ਔਲਖ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਏ |
ਔਲਖ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਬੇਟੀਆਂ ਤੇ ਜਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਰਾਹ ਪਾਇਆ ਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿਚ ਦਮਦਾਰ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰੇਲੂ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕੀਤਾ | ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣਾ ਜਾਂ ਨਾਟ ਲੇਖਣ ਤਾਂ ਇਕ ਸੁੁਭਾਵਿਕ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਜ ਹੈ, ਪਰ ਰੰਗਮੰਚ ਲਈ ਕੁਝ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਕਈ ਅਦਾਰੇ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਪਰ ਸਾਡੇ ਇਸ ਯੋਧੇ ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੇ ਰੰਗਕਰਮੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਅਦਾਰੇ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਲੇ ਤੋਂ ਐਕਟਿੰਗ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੰਗਮੰਚੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਲਈ | ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ | ਦਰਅਸਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਪੇਂਡੂ ਧਰਾਤਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਰਾਸ ਆਇਆ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਮੇਚ ਆਏ |
ਬੇਸ਼ੱਕ ਔਲਖ ਦੇ ਇਕ ਨਾਟਕ 'ਇਸ਼ਕ ਬਾਝੋਂ ਨਮਾਜ ਦਾ ਹੱਜ ਨਾਹੀ' ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੇ ਹੀ ਨਾਟਕ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ | ਇਕ ਰੰਗਕਰਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰੀਬ ਲੈ ਆਂਦਾ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੋਹਰਾ, ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਹੀ ਪਰੋਸੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਸਕਣ ਤੇ ਜੂਝ ਕੇ ਕਹਿ ਸਕਣ ਹੁਣ ਨੀਓ ਸਰਨਾ, ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਲੈ ਕੇ ਈ ਰਹਾਂਗੇ |

-ਹਾਊਸ 5, ਸਟਰੀਟ 8, ਘੁੰਮਣ ਨਗਰ ਸਰਹਿੰਦ ਰੋਡ, ਪਟਿਆਲਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 98145-07693.

ਸੰਸਾਰ ਜੇਤੂ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਈ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ 331 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਈਰਾਨ ਉਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ | ਇਸ ਸਮੇਂ ਯੂਨਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾਰਾ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ 5 ਲੱਖ ਜਵਾਨ ਸਨ | ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਭਜਾਇਆ ਅਤੇ ਦਾਰਾ ਜਾਨ ਬਚਾਅ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ | ਬਾਬਲ ਅਤੇ ਸੂਸਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਉੱਪਰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਰਸੀਪੌਲਿਸ ਉਤੇ ਵੀ ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਹੱਥ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾਰਾ ਦਾ ਰਾਜ ਮਹੱਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ |
328 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਈਰਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ | ਹੁਣ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਹਿੰਦ ਵੱਲ ਮੰੂਹ ਕੀਤਾ | ਉਹ ਕਾਬਲ ਤੋਂ ਦਰਾ ਖੈਬਰ ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਿਆ | ਉਥੇ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜੇ ਪੋਰਸ ਨਾਲ ਤਕੜੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ | ਪੋਰਸ ਆਪ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਦਲ, 3 ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜ ਸਵਾਰ, ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੱਥ ਤੇ 130 ਹਾਥੀ ਲੈ ਕੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ | ਜਦੋਂ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਕਰੀ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਤੇ ਵਿਉਂਤਬੰਦੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, 'ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਜਿਹਾ ਖ਼ਤਰਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਦਲੇਰੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਹੁਣ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੈ |' ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਓਾ ਜਵਾਨ ਬੜੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਲੜਦੇ ਰਹੇ | ਜਿਵੇਂ ਪਲੂਟਾਰਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, 'ਦਿ੍ੜ੍ਹਤਾ ਸਹਿਤ ਡਟੇ ਰਹੇ, ਪੰ੍ਰਤੂ ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਸਾਥ ਨਾ ਦਿੱਤਾ |' ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਪੋਰਸ ਹਾਰ ਗਿਆ | ਅੰਤ ਪੋਰਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਿਕੰਦਰ ਪੋਰਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਹਾਦਰ ਜ਼ੋਰ ਅਜ਼ਮਾਈ ਉਪਰੰਤ ਦੂਜੇ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ | ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ | ਰਾਜਾ ਪੋਰਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਉੱਤਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿਕੰਦਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ | ਜਸਟਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ, 'ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੋਰਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ |' ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ | ਉਹ ਇਹ ਜਾਣ ਗਿਆ ਕਿ ਦੂਰ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਅਤਿ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਤਮ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਸਥਾਨਕ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸਹਾਇਤਾ ਤੇ ਮਿਲਵਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਵੇ | ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਇਕ ਪੱਕਾ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ |

ਸਿਕੰਦਰ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬਿਆਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪੁੱਜਾ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਥੱਕ ਟੁੱਟੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ | ਇਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇਤਾ ਤੇ ਇਕ ਸੌ ਲੜਾਈਆਂ ਦਾ ਜੇਤੂ ਸੂਰਮਾ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕ ਗਿਆ | ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਯੂਨਾਨ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਲ ਰਸਤਾ ਪੂਰਾ ਤੈਅ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ | ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ | ਸਤੰਬਰ 325 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਵਿਚ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ | ਉਸ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਦੋ ਭਾਗ ਕਰ ਦਿੱਤੇ | ਇਕ ਹਿੱਸਾ ਸਮੰੁਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਨਰਲ ਨਿਆਰਕਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਨੇ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਗੇਦਰੋਸੀਆ (ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ) ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੂਚ ਕੀਤਾ | ਸਿਕੰਦਰ 326 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਦੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 325 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਦੇ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 19 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰਿਹਾ |
ਜਦ ਸਿਕੰਦਰ ਪੱਛਮੀ ਫਾਰਸ ਦੇ ਸੀਸਤਾਨ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ 'ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਲੇਰੀਆ ਹੋ ਗਿਆ | ਉਹ ਆਪ ਆਪਣੇ ਵਜ਼ੀਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ | ਸਿਕੰਦਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਖਾਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ | ਅਖੀਰ ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ | ਵਜ਼ੀਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ, ਦੋ-ਚਾਰ ਮੀਲ ਅੱਗੇ ਚਲੋ, ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ ਆ ਜਾਏ ਜਿਥੇ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ | ਜਦ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਗਏ ਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ |
ਜਦ ਦੋ-ਚਾਰ ਮੀਲ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਏਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਤੋਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ | ਸਿਕੰਦਰ ਅਖੀਰ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰ ਖੜੋਤਾ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਕ ਕਦਮ ਵੀ ਜਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ | ਹੁਣ ਵਜ਼ੀਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਹੈ ਵੀ ਕੀ ਸੀ ਜੋ ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਲਈ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾ ਦੇਵੇ | ਅਖੀਰ ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਜੋਅ ਉਤਾਰ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ | ਸਿਕੰਦਰ ਉਸ 'ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ | ਸੰਜੋਅ ਇਕ ਲੋਹੇ ਦਾ ਕੋਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜੰਗ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਤੇ ਵਜੀਰ ਆਦਿ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ | ਸੰਜੋਅ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਖਮਲੀ ਕੱਪੜਾ ਲੱਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਹਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸੰਜੋਅ ਉਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵਾਰ ਵੀ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ | ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਗਰਮੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦਰੱਖਤ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਛਾਂ ਸੀ, ਵਜ਼ੀਰ ਕੀ ਕਰਦਾ? ਧੁੱਪ ਸਿਖ਼ਰ ਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ | ਵਜ਼ੀਰ ਨੇ ਛਾਂ ਲਈ ਸਿਕੰਦਰ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਢਾਲ ਉੱਪਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜਦ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਕਿਹਾ ਸੱਚ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੌਤ ਅਵੱਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ |
ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਫ਼ੌਜ ਅਤੇ ਹਕੀਮ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ | ਸਿਕੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਨਬਜ਼ ਦੇਖੋ | ਹਕੀਮ ਨੇ ਨਬਜ਼ ਦੇਖੀ ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸਲਾਮਤ! ਆਪ ਹੁਣ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ |' ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇਵੋ |' ਹਕੀਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਹੁਣ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ |' ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦਿਓ | ਮੈਂ ਮੰਗ ਕੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ ਪਰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਵਾ ਦਿਓ |' ਹਕੀਮਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਕ ਸਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ |' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਨ ਸਿਕੰਦਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਇਆ | ਸਿਕੰਦਰ 33 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਜੂਨ 323 ਪੂਰਬ ਈਸਵੀ ਨੂੰ ਬਾਬਿਲ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਿਆ | (ਸਮਾਪਤ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 98155-33725.

ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਟੈਗੋਰ ਬਾਰੇ ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਦੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਯਾਦਾਂ: ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਹੈ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਸੋ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਕੇਤਨ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਸਮਝਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ 'ਤਜਰਬਾ' ਜਾਣ ਕੇ ਸਬਰ ਕਰ ਲਿਆ | ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਥੋਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਪਣੱਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ | ਉਸ ਵਿਚ ਗੁਰੂਦੇਵ ਦੇ ਲੈਅ ਭਰਪੂਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਸੁਰ ਗੂੰਜਦੇ ਅਤੇ ਝਾਂਜਰਾਂ ਦੇ ਬੋਰ ਛਣਕਦੇ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ | ਹਿੰਦੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਨਾਂਅ ਕਮਾਇਆ ਸੀ | ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਹਿੰਦੀ ਨਾਟਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ | ਇਹ ਨਾਟਕ ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਟਕ ਦਾ ਰੁਪਾਂਤਰਨ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕੰਮ ਸੀ |
ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਸੀ | ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਰਾਬਿੰਦਰ ਨਾਥ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਿਤਕ ਕੱਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉੱਚਾ ਸੀ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਵਲਗਣਾਂ ਵਿਚ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ | ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਥੇ ਗੁਰੂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਸੀ | ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਲੇਖਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਬਾਂਗਲਾ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਦਾ, ਰਾਬਿੰਦਰ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਨਿੱਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਬੁਨਿਆਦੀ ਉਲਝਣਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ-ਫਹਿਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ |
ਗੁਰੂਦੇਵ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਕੇਤਨ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ | ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ 'ਬਾਂਗਲਾ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਹੋ ਨਾ?' ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ 'ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ |' ਪਰ ਇਹ ਝੂਠ ਸੀ | ਮੈਂ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਬਾਂਗਲਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-ਮੂਲ ਲੇਖਕ : ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX