ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਖੇਮਕਰਨ 'ਚ ਹੈਰੋਇਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਬਰਾਮਦ
. . .  20 minutes ago
ਖੇਮਕਰਨ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਸੰਦੀਪ ਮਹਿਤਾ)- ਤਰਨਤਾਰਨ ਦੇ ਸੈਕਟਰ ਖੇਮਕਰਨ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਕੀ ਮੀਆਂਵਾਲਾ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਬੀ. ਐੱਸ. ਐੱਫ. ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਰਚ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ...
ਸਕਾਰਪੀਓ ਅਤੇ ਟੈਂਪੂ ਦੀ ਟੱਕਰ 'ਚ ਇੱਕ ਦੀ ਮੌਤ, ਅੱਧੀ ਦਰਜਨ ਲੋਕ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  37 minutes ago
ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ , 19 ਫਰਵਰੀ (ਧਾਲੀਵਾਲ)- ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ-ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਰੋਡ 'ਤੇ ਪਿੰਡ ਸਤਨੌਰ ਵਿਖੇ ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਸਕਾਰਪੀਓ ਗੱਡੀ ਦੀ ਟੈਂਪੂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ 'ਚ...
ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵੈਨ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ 22 ਫਰਵਰੀ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਐਲਾਨ
. . .  42 minutes ago
ਲੌਂਗੋਵਾਲ 19 ਫਰਵਰੀ (ਵਿਨੋਦ, ਸ. ਸ. ਖੰਨਾ)- ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਜਮਹੂਰੀ ਜਨਤਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਅਤੇ ਲੋਕਪੱਖੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵਲੋਂ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਵੈਨ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਿਵਾਉਣ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ...
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ 'ਚ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀਆਂ
. . .  57 minutes ago
ਜਲੰਧਰ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਚੰਦੀਪ ਭੱਲਾ)- ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ/ਲੋਕ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰਾਸੀਕਿਊਸ਼ਨ ਤੇ ਲਿਟੀਗੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ...
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਰਬਾਬੀਆਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਟੇਕਿਆ ਮੱਥਾ
. . .  about 1 hour ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸੰਧੂ)- ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰੀ ਰਾਗੀ ਰਬਾਬੀ ਭਾਈ ਇਨਾਮ ਅਲੀ, ਭਾਈ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਅਲੀ, ਨਜ਼ਾਕਤ ਅਲੀ ਅਤੇ ਵਸੀਮ ਅੱਬਾਸ ਅਲੀ ਅੱਜ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ...
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਲੋਂ ਗੰਨਾਂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਭੋਗਪੁਰ ਖੰਡ ਮਿੱਲ ਅੱਗੇ ਧਰਨਾ
. . .  about 1 hour ago
ਭੋਗਪੁਰ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪਾਬਲਾ)- ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਵਲੋਂ ਗੰਨਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਅਦਾਇਗੀਆਂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ..
ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖਹਿਰਾ ਕਿਸ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਆਉਣਗੇ 'ਆਪ' 'ਚ- ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ
. . .  44 minutes ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ)- ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ, 'ਆਪ' ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਿਧਾਇਕ...
ਛੱਪੜ 'ਚੋਂ ਮਿਲੀ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਲਾਸ਼
. . .  about 2 hours ago
ਜਲੰਧਰ, 19 ਫਰਵਰੀ- ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪਿੰਡ ਭਾਣੋਕੀ 'ਚ ਭੇਦਭਰੇ ਹਾਲਾਤ 'ਚ ਛੱਪੜ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਸਨਸਨੀ...
ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਕੈਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ ਹੋਇਆ ਫ਼ਰਾਰ
. . .  about 2 hours ago
ਬਠਿੰਡਾ, 19 ਫਰਵਰੀ (ਨਾਇਬ ਸਿੱਧੂ)- ਬਠਿੰਡਾ 'ਚ ਅੱਜ ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਚਕਮਾ ਦੇ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਬਠਿੰਡਾ 'ਚੋਂ 7 ਕੈਦੀਆ ਨੂੰ ਬਠਿੰਡਾ...
ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਪਹੁੰਚੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਰਤਾਕਾਰ, ਹੱਲ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਜਤਾਈ ਉਮੀਦ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 19 ਫਰਵਰੀ- ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਸੰਜੇ ਹੇਗੜੇ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ ਰਾਮਚੰਦਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਾਧਨਾ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ

ਸੁਪਨਾ

ਦਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜੀ ਨੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਾਰ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਿਆਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ¢ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਆਦਰਸ਼ (ਸੁਧਾਰਕ) ਪਿੰਡ ਦੀ ਬਦਲੀ ਦਿੱਖ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਗੁੰਦਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ¢
ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਲਬੀਰ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਤੇ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਪਏ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਣ ਲਈ ਸੀ¢ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਆਪ੍ਰੇਟਿਵ ਬੈਂਕ, ਪੰਚਾਇਤ ਘਰ, ਡਿਸਪੈਂਸਰੀ ਤੇ ਆਰ. ਓ. ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਊਣਤਾਈਆਂ ਨੋਟ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਮਹਿਕਮਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਕੇ ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ¢ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ,ਤੇ ਸ਼ਗਨ ਸਕੀਮ ਦੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਸਬੰਧਤ ਮਹਿਕਮੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਘਰ-ਘਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਕੀਤਾ¢ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਦਲਬੀਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਧਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ¢ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿਖਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ¢ ਇਕ ਰਿਟਾਇਰ ਫ਼ੌਜੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਲਬੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਹੀ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ¢
ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਬਿਗੁਲ ਵੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਲਬੀਰ ਨੇ ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਤ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੋਹਤਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਸਰਪੰਚੀ ਲਈ ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਅੱਗੋਂ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੋਹਤਬਰਾਂ ਦੇ ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਰ੍ਹੇ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੁੱਤਰਾ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸੁੱਖਾਂ ਸੁੱਖ ਸੁੱਖ ਕੇ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ¢ ਅਸੀਂ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਬਣੀ ਪੰਚਾਇਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਰਮ ਵਿਚ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਬਿਗੁਲ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਵੱਜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਐਲਾਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ¢ ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤੀ ਸਰਪੰਚ ਦੀ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੋਂ ਲੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇਕ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਪਿੰਡ ਬਣਾ ਸਕੇ¢ ਸੋ ਓਹ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਮੰਨਾ ਅੱਜ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ¢ ਅਸੀਂ ਸਮੁੱਚੇ ਪਿੰਡ ਨੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਪੰਚ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ¢
ਦਲਬੀਰ ਨੂੰ ਫ਼ੌਜ ਵਿਚ ਸੋਚੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਬੂਰ ਪੈਂਦਾ ਨਜ਼ਰੀਂ ਆਇਆ¢ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਅਧੂਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਆਣ ਪਿਆ | ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਕੇ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਲਈ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ¢

-ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ
ਮੋਬਾਈਲ : 95691-49556.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਕਲਰਕ ਪਾਸ਼ਾ

ਬਰਾਤੀਆਂ ਦੀ ਛਿੱਟ-ਛਿੱਟ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ | ਉਹ ਨੱਚਦੇ-ਟੱਪਦੇ ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ | ਜਦ ਨਵੇਂ ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜੇ ਤਾਂ ਰਾਤ ਹੋਰ ਹੁਸੀਨ ਹੋ ਗਈ, ਸ਼ਹਿਨਾਈ ਤੇ ਵਾਜੇ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ | ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਰੰਗੀਨ ਫੁਹਾਰੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ | ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ 'ਤੇ ਚਹਿਲ-ਪਹਿਲ ਤੇ ਰੌਣਕ ਹੀ ਰੌਣਕ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਰਾਤੀਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਟਹਿਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ | ਕਾਜ਼ੀ ਸਾਹਬ ਨਿਕਾਹ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਡਾਲ 'ਚ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ... ਨਿਕਾਹ ਕਬੂਲ ਏ |' ਪੰ੍ਰਤੂ ਦੁਲ੍ਹਾ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬਰਖ਼ੁਰਦਾਰ... ਨਿਕਾਹ ਕਬੂਲ ਏ |'
ਦੁਲ੍ਹਾ ਫਿਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਦੌੜਦਾ-ਦੌੜਦਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਕੁਝ ਕਿਹਾ | ਜਦ ਕਾਜ਼ੀ ਨੇ ਤੀਸਰੀ ਵਾਰ ਦੁਲ੍ਹੇ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਬਰਖੁਰਦਾਰ... ਨਿਕਾਹ ਕਬੂਲ ਏ' ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣ ਦੁਲ੍ਹਾ ਝੱਟ ਬੋਲ ਪਿਆ, 'ਜਨਾਬ! ਕਬੂਲ ਏ!! ਕਬੂਲ ਏ!!! ਕਬੂਲ ਏ!!! ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌੜ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਕ ਬਰਾਤੀ ਨੇ ਦੁਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦੋਸਤ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਜਨਾਬ ਤੁਸਾਂ ਦੁਲ੍ਹੇ ਅਬਦੁਲ ਰਹਿਮਾਨ ਦੇ ਕੰਨ 'ਚ ਕੀ ਫੂਕ ਮਾਰੀ ਏ, ਜਦਕਿ ਕਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਲਤਰੋਂ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੀ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹੇ |'
ਇਹ ਸੁਣ ਦੁਲ੍ਹੇ ਦਾ ਯਾਰ ਮੁਸਕੜੀ ਹੱਸਦਾ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਜਨਾਬ! ਕਹਿਣਾ ਕੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪਣਾ ਦੁਲ੍ਹਾ ਰਾਜਾ ਇਕ ਕਲਰਕ ਪਾਸ਼ਾ ਏ | ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਗਰਮ ਨਾ ਕਰੀਏ, ਇਹ ਕੋਈ ਨੇਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ | ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਮੁੱਠੀ 'ਚ ਸੌ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਕੋਰ ਨੋਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੇ... |'

-ਸਟਰੀਟ ਆਰ. ਕੇ. ਸ਼ਟਰਿੰਗ ਵਾਲੀ, ਇੱਛੇ ਵਾਲਾ ਰੋਡ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ |
ਮੋਬਾਈਲ : 90418-26725.

ਕਾਵਿ-ਵਿਅੰਗ: ਕਾਠੀ ਦਾ ਤੰਗ

• ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ •
ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਮਿਆਰ ਸਿਆਸਤਾਂ ਦਾ,
ਆਮ ਆਦਮੀ, ਜਵ੍ਹਾਂ ਬੇਬੱਸ ਹੋਇਆ |
ਸਹੀ ਸੋਚ ਹਾਲਾਤ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈ,
ਘਟੀਆ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਘੜਮੱਸ ਹੋਇਆ |
ਮੱਤ ਮਾਰ ਲਈ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਨੇ,
ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਦੱਸ ਹੋਇਆ |
ਘੋੜਾ ਦੌੜਿਆ ਫਿਰੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ,
ਕਾਠੀ-ਤੰਗ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕੱਸ ਹੋਇਆ |
-ਨਹਿਰ ਨਜ਼ਾਰਾ, ਨਵਾਂ ਹਰਿੰਦਰ ਨਗਰ, ਫਰੀਦਕੋਟ-151203.
ਮੋਬਾਈਲ : 98150-02302.


...ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ

ਨਵੰਬਰ 66 ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ ਪਹਿਲਾ,
ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ |
28 ਪਿੰਡ ਉਜਾੜ ਕੇ,
ਬਲੀ ਲੈ ਲਈ ਛੱਤ ਦੇ ਬਾਲਿਆਂ ਦੀ |
ਕੌਡੀਆਂ ਵੱਟੇ ਖੋਹ ਲਈ ਪੈਲੀ, ਵਿਲਕਦੇ ਰਹਿ ਗਏ ਮਾਂ-ਪਿਓ,
ਹਾਕਮੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ...
ਚੰਗੀਗੜ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣਾ ਨੲੀਂ, ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ... |

ਮਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ |
ਬੜਾ ਅਮੀਰ ਸੀ ਵਿਰਸਾ ਮੇਰਾ, ਨਾਲੇ ਸੀ ਪੁਆਧ ਖਿੱਤਾ |
ਥਾਰਾ-ਮਾਰ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਉੱਡ ਗਈ ਏ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ,
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ... |

ਰੱਬਾ ਦਿਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਿਆ ਏ,
ਕਦੇ ਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਐਸਾ ਘਾਟਾ ਪੈ ਗਿਆ ਏ |
ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਬੱਝੇ ਬੂਹੇ 'ਤੇ, ਬੰਦ ਤਾਲਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿਓ,
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ... |

ਹਉਕੇ ਲੈਂਦੇ ਬੋਹੜ ਤੇ ਬਾਬੇ,
ਐਥੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਨੇ,
ਪੰਜਾਬ ਉਜਾੜਨ ਵਾਲੇ ਆਖਰ,
ਆਪੇ ਉੱਜੜ ਗਏ ਨੇ |
ਹੋਰ ਨਾ ਪਰਖੋ ਸਾਨੂੰ, ਸਾਡੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਜੋੜ ਦਿਓ,
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ... |

'ਪੰਡਵਾਲਾ' ਏ ਪਿੰਡ ਤੇਰਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਹੜਾ |
ਤੂੰ ਕਰੇਂ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ 'ਬਾਬੂ' ਕਰਦੇ ਨੇ ਅਪਮਾਨ ਬੜਾ |
ਲੱਸੀ 'ਕੱਲੀ ਰਹਿ ਗਈ, ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ ਖਾਲਸ ਘਿਓ,
ਹਾਕਮੋਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਨ੍ਹੀਂ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ...
ਵੇ ਸੁਣ ਲਓ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਦੇਣਾ ਨੲੀਂ, ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਮੋੜ ਦਿਓ... |

-ਹੈਪੀ ਪੰਡਵਾਲਾ
ਮੋਬਾਈਲ : 98140-95400.

ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦਾ ਹੰਕਾਰ

ਇਕ ਵਾਰ ਸੁਕਰਾਤ ਕੋਲ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਆਇਆ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨਸ਼ੇ 'ਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੰਕਾਰੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ |
ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਏ ਹੋ?'
'ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸੋਂ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਆਇਆ ਹਾਂ', ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬੋਲਿਆ |
ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਹੁ ਸਾਹਮਣਿਓਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਆਓ ਤੇ ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ 'ਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਯੂਰਪ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਤੇ ਯੂਨਾਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੇ ਇਕ ਬਿੰਦੂ 'ਤੇ ਉਂਗਲੀ ਟਿਕਾਈ ਤੇ ਕਿਹਾ ਜੀ ਇਹ ਯੂਨਾਨ ਹੈ | ਸੁਕਰਾਤ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, ਅੱਛਾ ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਬੋਲਿਆ, 'ਜਦੋਂ ਯੂਨਾਨ ਹੀ ਇਕ ਬਿੰਦੂ ਜਿੰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇਸ 'ਚ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲੇਗੀ?'
ਸੁਕਰਾਤ ਬੋਲੇ, 'ਇਸ ਵੱਡੇ ਨਕਸ਼ੇ 'ਚ ਇਕ ਬਿੰਦੂ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਤੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਹੰਕਾਰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਾ |' ਬਸ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡੋ ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਸਵਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਸੁਕਰਾਤ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਗਿਆ |

-511, ਖਹਿਰਾ ਇਨਕਲੇਵ, ਜਲੰਧਰ-144007.

ਪਰਖ

ਇਕ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿਖਣ ਕਲਾ ਦੀ ਬੜੀ ਹਊਮੈ ਸੀ | ਉਸ ਨੇ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਸਲਾਹਿਆ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਦੂਜਾ ਉਹ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਮਰੇਡ ਵੀ ਸੀ | ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਉੱਪਰ ਹਵਾ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਲਾਰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਇਨਕਲਾਬ ਆਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣੀ | ਮੈਂ ਵੀ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ | ਉਸ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ | ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੰਵਾਰ ਕੇ ਲਿਖੋ | ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਫਿਰ ਲੈ ਗਿਆ | ਉਸ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, ਅਜੇ ਹੋਰ ਕਸਰ ਹੈ ਜ਼ਰਾ ਹੋਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ | ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਉਹੋ ਹੀ ਕਵਿਤਾ ਕੁਝ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਕੇ ਲੈ ਗਿਆ | ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਫੇਰ ਦਿੱਤਾ | ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਬਣੀ | ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਝੱਟ ਬੋਲ ਪਿਆ, ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ ਬੜੀ ਉੱਚ ਪਾਏ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ | ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੱਸ ਪਿਆ ਤੇ ਸਾਰੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੱਸੀ, 'ਜਨਾਬ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖੀ ਹੈ |' ਹੁਣ ਕਾਮਰੇਡ ਲੇਖਕ ਜ਼ਰਾ ਚੁੱਪ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ | ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਮੇਰੀ ਰਚਨਾ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ |

-56/9, ਮੁਹੱਲਾ ਉੱਚਾ ਵਿਹੜਾ, ਖੰਨਾ-141401, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੁਧਿਆਣਾ | ਮੋਬਾਈਲ : 99885-90956.

ਬੁਲਟ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਕੰਮ ਲਈ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ | ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੋਫ਼ੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਡਮ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਪਾਸ ਕਰੋ | ਮੰੁਡਾ ਬਹੁਤ ਅੜੀ ਪਿਆ ਹੋਇਐ ਹੈ |' ਮੈਡਮ ਅੱਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ ਰਹੀ ਸੀ, 'ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਜੀ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਜ਼ਾ | ਤੁਹਾਡੇ ਪਹਿਲੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ |' ਉਹ ਭਲਾ ਬੰਦਾ ਬੈਂਕ ਮੈਨੈਜਰ ਨੂੰ ਤਰਕ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਡਮ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ | ਮੈਂ ਕਿਥੇ ਨੂੰ ਭੱਜ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਾਰ ਕੇ |' ਮੈਂ ਉਸ ਸੱਜਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੰੁਡਾ ਕਿਧਰੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਭੇਜਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਮੰਗ ਰਿਹੈ | ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਮੰਗ ਰਿਹੈ? ਉਹ ਅੱਗੋਂ ਬੋਲਿਆ, 'ਸਰ, ਮੰੁਡਾ ਬੁਲਿਟ ਲੈਣ ਲਈ ਅੜਿਆ ਹੋਇਐ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਐਨੀ ਮਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿਆਂ |'
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੇਜਰ ਮੈਡਮ ਬੋਲੀ, 'ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਬ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰਜ਼ਾ ਬਹੁਤ ਹੈ | ਮੰੁਡੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਲਓ |' ਮੈਨੇਜਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸੱਜਣ ਬੋਲਿਆ, 'ਮੈਡਮ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਹੀਲੇ ਕਰਕੇ ਵੇਖ ਲਏ, ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੀ ਨਹੀਂ | ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤ ਹੈ | ਕਿਧਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਾਂਦਾ ਨਾ ਲੱਗੇ |' ਉਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਲਜ ਉਸ ਦਿਨ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੁਲਿਟ ਹੋਵੇਗਾ |

-ਮਾਧਵ ਨਗਰ, ਨੰਗਲ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ (ਰੋਪੜ) |
ਮੋਬਾਈਲ : 98726-27136.





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX