ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਪਹੁੰਚੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 18 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਐਨ.ਆਈ.ਏ ਦੀ ਟੀਮ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ...
ਗਰਨੇਡ ਹਮਲੇ 'ਚ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐੱਫ ਦਾ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ
. . .  1 day ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 18 ਨਵੰਬਰ - ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ ਕਾਕਾਪੋਰਾ ਵਿਖੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐੱਫ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਰਨੇਡ ਹਮਲੇ ਵਿਚ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐੱਫ ਦਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ...
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਧਰਨਾ ਖ਼ਤਮ
. . .  1 day ago
ਟਾਂਡਾ ਉੜਮੁੜ, 18 ਨਵੰਬਰ (ਦੀਪਕ ਬਹਿਲ) - ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਵਿਖੇ ਬਣੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਰਕਾਰ ਝੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ...
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਬੱਸ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ ਹੋਈ 14
. . .  1 day ago
ਦੇਹਰਾਦੂਨ, 18 ਨਵੰਬਰ- ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਉਤਰਕਾਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਬੱਸ ਦੇ 150 ਮੀਟਰ ਡੂੰਘੀ ਖੱਡ 'ਚ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 14 ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਦਕਿ 13 ਲੋਕ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ....
ਮਰਾਠਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿਲ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
. . .  1 day ago
ਮੁੰਬਈ, 18 ਨਵੰਬਰ- ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਮਰਾਠਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਦਵੇਂਦਰ ਫੜਨਵੀਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਬੇ 'ਚ ਮਰਾਠਾ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਫੜਨਵੀਸ ਨੇ .....
ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦਾ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਹੱਥ - ਕੈਪਟਨ
. . .  1 day ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 18 ਨਵੰਬਰ- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਈ.ਐੱਸ.ਆਈ. ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਦਲੀਵਾਲ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ .....
ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਦੇ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਇਕ ਯਾਤਰੀ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਕੋਲਕਾਤਾ, 18 ਨਵੰਬਰ - ਮਾਲ ਖੂਫੀਆਂ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਡੀ.ਆਰ.ਆਈ) ਨੇ ਸਿਲੀਗੁੜੀ ਖੇਤਰੀ ਇਕਾਈ ਵੱਲੋਂ ਨਿਊ ਜਲਪਾਈਗੁੜੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਕ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ 9.296 ਕਿੱਲੋਗਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਯਾਤਰੀ ਕੋਲੋਂ ਬਰਾਮਦ ....
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨਾਂ ਦੀ ਵਧਾਈ ਗਈ ਸੁਰੱਖਿਆ
. . .  1 day ago
ਪਠਾਨਕੋਟ, 18 ਨਵੰਬਰ(ਚੌਹਾਨ)- ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਠਾਨਕੋਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਸਿਆਲ਼ੀ ਕੁਲੀਆਂ ਵਿਖੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਚਲ ਰਹੇ ....
ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਪਾ ਪੁਲਿਸ ਹੋਈ ਅਲਰਟ
. . .  1 day ago
ਤਪਾ ਮੰਡੀ,18 ਨਵੰਬਰ (ਪ੍ਰਵੀਨ ਗਰਗ)- ਅੱਜ ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਦਲੀਵਾਲਾ ਦੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਪਾ ਪੁਲਿਸ ਹਰਕਤ 'ਚ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਬਰੀਕੀ ਨਾਲ ਜਾਂਚ...
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ, 18 ਨਵੰਬਰ (ਹੇਰ, ਖੀਵਾ) - ਰਾਜਾਸਾਂਸੀ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡ ਅਦਲੀਵਾਲ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖ਼ਤ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਚੌਕ ਮੀਰਾ ਕੋਟ, ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਾਸੀ ਬੱਗਾ ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ(13) ਵਾਸੀ .....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਬਾਲ ਸੰਸਾਰ

ਬੁਝਾਰਤਾਂ

1. ਕਬੂਤਰਾਂ 'ਚ ਇਕ ਕਿਸਮ ਲੋਟਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਹੋਰ ਲੋਟਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
2. ਵੈਸਾਖੀ, ਵੈਸਾਖ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਕੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੈਸਾਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
3. ਵੇਲਣੇ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਵੇਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਹੋਰ ਵੇਲਣਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
4. ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਫੱੁਲ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
5. ਸਲੇਟ 'ਤੇ ਸਲੇਟੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਲੇਟੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ?
6. ਤਖ਼ਤਾ ਸਿਆਹ (ਬਲੈਕ ਬੋਰਡ) 'ਤੇ ਚਾਕ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਚਾਕ ਹੋਰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ |
7. ਬਘਿਆੜੀ ਬਘਿਆੜ ਦੀ ਨਦੀਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਕੀ ਹੋਰ ਵੀ ਕੋਈ ਬਘਿਆੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਉੱਤਰ : (1) ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ, (2) ਲੰਗੜੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਤੁਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਫਹੁੜੀ, (3) ਰੰੂ ਵੇਲਣਾ, ਘੁਲਾੜੀ, (4) ਕਰਿੰਜੀ ਦਾ ਫੱੁਲ, ਕੋਡਈਕਨਾਲ (ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ), (5) ਹੀਰ ਨੂੰ , (6) ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ , (7) ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਗਹਿਣਾ |
-ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ,

ਪਿੰਡ ਝੱਮਟ, ਡਾਕ: ਅਯਾਲੀ ਕਲਾਂ (ਲੁਧਿਆਣਾ)-142027.
ਮੋਬਾ: 94636-00252


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਬਾਰੇ

ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ | ਜਿਥੇ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਸਾਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਦੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਫਲ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਬੱਚਿਓ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ |
ਬੋਹੜ ਦਾ ਦਰੱਖਤ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੱੁਖ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਫਾਰਸੀ ਵਿਚ 'ਬਰਗਦ' ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਚ 'ਵਟ ਬਿ੍ਕਸ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਸ ਦੀ ਉਮਰ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਾਂਅ 'ਫਾਇਕਸ ਵੇਨਗੈਲੇਸਿਸ' ਹੈ | ਇਸ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਟਾਹਣਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਝੁਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਪੁਰਾਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਏ. ਸੀ. ਨਾਲੋਂ ਬੋਹੜ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਛਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ | ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਵੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਾਨ ਹੈ | ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ | ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਬੋਹੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਣ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕੇ |

-ਮੋਗਾ | ਮੋਬਾ: 94170-05183

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ: ਪੱਕੇ ਆੜੀ

ਜੋਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਪੱਕੇ ਆੜੀ ਸਨ | ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਆਏ ਸਨ | ਛੋਟੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਮੀ ਜਾਂ ਦਾਦੀ ਜੀ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੇ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਹੋਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਅਤੇ ਛੱੁਟੀ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਸਨ |
ਪਿੰਡ ਦੀ ਫਿਰਨੀ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਝ ਅਵਾਰਾ ਕੱੁਤੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ-ਦੋ ਤੋਂ ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਡਰਦੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭੌਾਕਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ | ਕਈ ਵਾਰ ਮਗਰ ਵੀ ਭੱਜ ਲੈਂਦੇ ਸਨ | ਅੱਜ ਤੇਜੀ ਅਤੇ ਜੋਤੀ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਮੈਡਮਾਂ ਨਾਲ ਤਾਲੇ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਮਾਨ ਸਾਂਭਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ |
ਅਜੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੂਰ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਦੋਵੇਂ ਲੜਾਕੂ ਜਿਹੇ/ਡਰਾਉਣੇ ਜਿਹੇ ਕੱੁਤਿਆਂ 'ਤੇ ਪਈ | ਜੋਤੀ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਡਰ ਤਾਂ ਤੇਜੀ ਵੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਜੋਤੀ ਨਾਲੋਂ ਉਹ ਕੁਝ ਚਲਾਕ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸੀ | ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋਤੀ, ਤੰੂ ਡਰ ਨਾ | ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ (ਕੰਪਾਸ) ਤਾਂ ਹੈਗੀਆਂ ਹੀ ਹਨ | ਜਦ ਇਹ ਕੱੁਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਵਗ੍ਹਾ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਮਾਰਾਂਗੇ | ਦੇਖੀਂ ਫਿਰ ਆਪੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਭੱਜੇ ਜਾਣਗੇ |'
ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕੁਝ ਚੰਗੀ-ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ | ਪਰ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਅੱਜ ਦਾ ਪੜਿ੍ਹਆ ਹੋਇਆ ਪਾਠ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ | ਅੱਜ ਮੈਡਮ ਜੀ ਨੇ 'ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ' ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਸੀ | ਮੈਡਮ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ, ਪੇੜ-ਪੌਦਿਆਂ, ਕੀਟ-ਪਤੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਸਾਡੇ ਵਰਗੀ ਹੀ ਜਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਜਿਵੇਂ ਸੱਟ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ | ਪੌਦਿਆਂ, ਫੱੁਲਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ | ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਵੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ | ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |'
ਜੋਤੀ ਨੇ ਤੇਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਯਾਦ ਕਰਵਾਇਆ | ਉਹ ਵੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਵਿਚਾਰੇ ਕੱੁਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ | ਪਰ ਕੀ ਕਰਨ, ਡਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ |
ਅਚਾਨਕ ਜੋਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੈਗ ਵਿਚ ਦੋ ਰੋਟੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ | ਐਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੱੁਤੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੱੁਜ ਚੱੁਕੇ ਸਨ | ਜੋਤੀ ਨੇ ਫਟਾਫਟ ਆਪਣੇ ਬੈਗ ਵਿਚੋਂ ਦੋਵੇਂ ਰੋਟੀਆਂ ਕੱਢੀਆਂ ਅਤੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਦੋਵੇਂ ਕੱੁਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ | ਕੱੁਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪੂਛ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਦੇ ਪੈਰ ਚੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ | ਜਿਵੇਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋਣ ਕਿ ਅੱਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਕੇ ਆੜੀ ਹਾਂ |
ਹੁਣ ਜੋਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜੀ ਪੂਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਸਕੂਲ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਏ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਵੀ ਰੌਕੀ ਅਤੇ ਮੌਾਟੀ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ | ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆੜੀਆਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ | ਰੌਕੀ ਅਤੇ ਮੌਾਟੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆੜੀਆਂ ਦੀ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪੂਛਾਂ ਹਿਲਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ |

ਰੇਨੇ ਲੇਨੇਕ ਨੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੀ ਦਿਲ ਦੀ

ਬੱਚਿਓ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਡਾਕਟਰ ਅੰਕਲ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਦਾ ਨਾਂਅ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ | ਆਖਰ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਪਈ? ਇਸ ਦੀ ਕਾਢ ਕਿਸ ਨੇ ਕੱਢੀ ਸੀ? ਦਰਅਸਲ ਇਸ ਮਸ਼ੀਨ ਨੂੰ 'ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ | ਰੇਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਇਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਡਾਕਟਰ ਸਨ | ਜਦੋਂ ਉਹ 6 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਕ ਵਕੀਲ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਨੇ ਨੂੰ 1793 ਵਿਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਨੈਂਟ੍ਰਸ ਵਿਚ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਡੀਨ ਸਨ | ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਜੀ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਰੇਨੇ ਡਾਕਟਰ ਬਣੇ | ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ | ਹੁਣ ਉਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਏ ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਤੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਚੈਰਿਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਨਾਂਅ ਲਿਖਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਫਿਜ਼ੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ | ਫਿਰ ਇਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ | ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਮੀਲੇ ਇਨਸਾਨ ਸਨ | ਇਕ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕ ਮਹਿਲਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਆਈ | ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਨ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਸੀਨੇ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ | ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਰੇਨੇ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਲ ਕਰਕੇ ਇਕ ਟਿਊਬ ਬਣਾਈ | ਟਿਊਬ ਦੇ ਇਕ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਕੋਲ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਸੁਣੀ | ਆਪਣੇ ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰੇਨੇ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਲੱਕੜ ਦੇ ਕਈ ਖੋਖਲੇ ਮਾਡਲ ਬਣਾਏ | ਆਖਰਕਾਰ ਸਾਲ 1816 ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਰੰਗ ਲਿਆਈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ-'ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ' |

-ਮਨਿੰਦਰ ਕੌਰ
maninderkaurcareers@gmail.com

ਚੁਟਕਲੇ

• ਇਕ ਔਰਤ (ਦੂਜੀ ਨੂੰ )-ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤਾਂ ਬੜੇ ਸਿੱਧੇ-ਸਾਦੇ ਐ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ |
ਦੂਜੀ ਔਰਤ-ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਕਦਮ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਐ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਔਰਤ ਵੱਲ ਤਾਂ ਕੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ |
• ਇਕ ਮੰਗਤਾ ਇਕ ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਭੈਣ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੱੁਖ ਲੱਗੀ ਐ, ਕੁਝ ਖਾਣ ਲਈ ਦੇ ਦਿਓ |' ਅੰਦਰੋਂ ਆਦਮੀ ਬੋਲਿਆ, 'ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਪੇਕੇ ਗਈ ਐ, ਤੇਰਾ ਜੀਜਾ ਵੀ ਭੱੁਖਾ ਈ ਐ |'
• ਪਤੀ (ਪਤਨੀ ਨੂੰ )-ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ |
ਪਤਨੀ-ਜੇ ਡੁਬਈ ਗਏ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਹਾਰ ਲਿਆ ਦਿਓ, ਜੇ ਫਰਾਂਸ ਗਏ ਤਾਂ ਪਰਫਿਊਮ, ਜੇ ਭਾਰਤ ਗਏ ਤਾਂ ਇਕ ਵਧੀਆ ਸਾੜ੍ਹੀ ਲੈ ਆਉਣਾ |
ਪਤੀ (ਗੱੁਸੇ ਵਿਚ)-ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾ ਰਿਹਾਂ, ਉਥੋਂ ਦੱਸ ਕੀ ਭੇਜਾਂ?
ਪਤਨੀ-ਉਥੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜ ਦੇਣਾ ਤੇ ਦੇਖਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਦਾ ਨਰਕ ਵਿਚ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦੈ?
• ਇਕ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸਬਜ਼ੀ ਲੈਣ ਗਏ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮਟਰਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੀ, ਇਕ ਕਿੱਲੋ ਮਟਰ ਲੈ ਲਵਾਂ?' ਪਤੀ ਬੋਲਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਲੈ ਲਾ |'
ਪਤਨੀ-ਕੱਢਣੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹਨ, ਫਿਰ ਨਾ ਬੋਲਣਾ |

-ਮਨਜੀਤ ਪਿਉਰੀ,
ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ |
ਮੋਬਾ: 94174-47986

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-86: ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਸਿਧਾਰਥ ਨੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਭੇਜ ਤਾਂ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ | ਹਰੀਸ਼ ਨਾਲ ਤਕਰੀਬਨ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਫੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਪਰ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਅੱਖੀਂ ਨਾ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਓਨੀ ਦੇਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣੀ | ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ |
ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਗਿਆ | ਹਸਪਤਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ | ਹਰੀਸ਼ ਦਾ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋ ਗਈ | ਉਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਬੜੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇਗਾ | ਸਿਧਾਰਥ ਇਕ ਦਿਨ ਹਰੀਸ਼ ਕੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਵਾਪਸ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਆ ਗਿਆ |
ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਜਿਸ ਦਿਨ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ | ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੀਜੀ ਦੀ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗੀ | ਉਸ ਦੀ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰੇਗਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਕਮਾਈ ਉਹ ਬੀਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹੇਗਾ, 'ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਆਰਾਮ ਕਰਨਾ ਹੈ |' ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਉਹ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ | ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਆਇਆ ਕਿ ਉਹ ਅਗਲੀ ਰਾਤ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਛੱੁਟੀ ਲੈ ਕੇ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਚਲਾ ਗਿਆ |
ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ | ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ | ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਜੇ ਸੱੁਤੇ ਪਏ ਸੀ | ਅਚਾਨਕ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਵੀ | ਫਿਕਰ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਵਿਚੋਂ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲਾ ਲਿਫਾਫਾ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਬੀ ਜੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ', ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਮੰੂਹ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ | ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱੁਟ ਕੇ ਜੱਫੀ ਪਾਈ, ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਲਿਫਾਫਾ ਉਸ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਰ ਜੇ ਤੰੂ ਇਹ ਇੱਜ਼ਤ-ਮਾਣ ਦੇਣਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦੇਈਾ |' ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ |
ਨਹਾ-ਧੋ ਕੇ, ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ | ਮਾਤਾ ਜੀ ਵੀ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ | ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲਾ ਲਿਫਾਫਾ ਮਾਤਾ ਜੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ | ਲਿਫਾਫਾ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਪੱੁਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਐਹ ਕੀ ਏ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿਚ?'
'ਐਹ ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਤਨਖਾਹ ਐ ਜੀ |'
ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਲਿਫਾਫਾ ਖੋਲਿ੍ਹਆ | ਉਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਨੋਟ ਸਨ | ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਸੌ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਲਿਫਾਫਾ ਉਸ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਤੈਨੂੰ ਅਜੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਐ, ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਖਰਚੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੇ | ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਨਖਾਹ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ ਨਾ, ਉਦੋਂ ਤੰੂ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਦੇਈਾ |'
'ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ | ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਧੀਆ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦੈ |'
'ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ਹੀ ਐ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਘੱਟ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਧ | ਤੰੂ ਇਕ ਖੇਚਲ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਿਆ ਕਰੀਂ ਕਿ ਮਹੀਨੇ-ਡੇਢ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ ਮਿਲ ਜਾਇਆ ਕਰੀਂ |'
'ਠੀਕ ਹੈ ਮਾਤਾ ਜੀ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ-ਅੱਧ ਛੱੁਟੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਮੈਂ ਆ ਜਾਇਆ ਕਰਾਂਗਾ |'

(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)
-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਬੁਝਾਰਤ-23

ਦੋਸਤ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ,
ਸਾਰੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਆਰਾ |
ਜੰਮਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਰਦਾ ਨਹੀਂ,
ਕਿਸੇ ਦਾ ਮਾੜਾ ਕਰਦਾ ਨਹੀਂ |
ਸਗੋਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਨੇਕ ਸਲਾਹ,
ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਵਾਹ ਬਈ ਵਾਹ |
ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਦੋਸਤੀ ਪਾਵੇ,
ਬੱੁਧੀਜੀਵੀ ਮਨੱੁਖ ਕਹਾਵੇ |
ਬੱੁਝੋ ਬੱਚਿਓ ਦੋਸਤ ਕਿਹੜਾ,
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੂ ਜਿਹੜਾ |
ਬੱਚਿਓ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੂ ਇਨਾਮ,
ਕਾਜੂ, ਮਿਸ਼ਰੀ ਅਤੇ ਬਦਾਮ |
ਸਭ ਨੇ ਹੀ ਪਰ ਕਰ 'ਤੀ ਨਾਂਹ,
ਸਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਾਡੀ ਭਿਆਂ |
—f—
ਭਲੂਰੀਏ ਨੇ ਝੱਟ ਦਿੱਤਾ ਉੱਤਰ,
ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ |

-ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਲੂਰੀਆ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਭਲੂਰ (ਮੋਗਾ) | ਮੋਬਾ: 99159-95505

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਦੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਰੀਝਾਂ
ਸੰਪਰਕ : 99151-03490

ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ (ਜਮਾਤ ਦਸਵੀਂ) ਦੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ 'ਚਿੜੀਏ ਨੀ ਚਿੜੀਏ' ਹੈ | ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਬਾਲ ਕਵੀ ਤੋਤਾ, ਚਿੜੀ, ਡੱਡੂ ਆਦਿ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੱਦਲ, ਹਵਾ, ਮੌਸਮ, ਰੁੱਖ ਆਦਿ ਦੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ 'ਕੁਲਫ਼ੀ ਵਾਲਾ', 'ਮੱਛਰ', 'ਪੈੱਨ', 'ਪੈਰ', 'ਇਕ ਮਾਲੀ ਆਇਆ' ਅਤੇ 'ਹੱਸਣਾ' ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹਨ | ਬਾਲ ਕਵੀ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ-ਸੁੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਕੇਤਮਈ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | 'ਮੈਂ' ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਹਨ :
ਮੈਂ ਉਹ ਫੁੱਲ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ
ਕੰਡੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਹਨ | (ਪੰਨਾ 25)
ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥਣ-ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਹਨ ਦਿਵਿਆ ਅਰੋੜਾ ਅਤੇ ਰਿਤਿਕਾ ਅਰੋੜਾ | 60 ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਕੁੱਲ ਪੰਨੇ 27 ਹਨ |
ਦੂਜੀ ਪੁਸਤਕ 'ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ?' ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਗਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਵਾਰਕੇ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ | ਇਸ ਹੋਣਹਾਰ ਕਵੀ ਦੀਆਂ 'ਅੱਜ ਐਤਵਾਰ ਹੈ', 'ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ', 'ਮੈਂ ਪੰਛੀ ਹਾਂ', 'ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ' ਅਤੇ 'ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤ' ਸੁੰਦਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ | ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਬਾਲ ਮਨਾਂ ਦੀ ਤਰਜਮਾਨੀ ਕਰਦਾ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਲੇ ਇੰਨੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 'ਕਿਸੇ ਸੋਹਣੀ ਰਕਾਨ 'ਤੇ ਦਿਲ ਆਉਣ' (ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ), ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੇ ਦਰਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਂਝੇ ਤੇ ਹੀਰ ਦੇ ਇਸ਼ਕੀਆ ਬਿਰਤਾਂਤ (ਕਮਲਾ ਆਸ਼ਕ) ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉ ੱਪਰ ਹੀ ਕੇਂਦਿ੍ਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਉਂਜ ਇਸ ਬਾਲ ਕਵੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਸੀਮ ਕਾਵਿਕ-ਸੰਭਾਵਨਾ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ | ਢੁੱਕਵੇਂ ਚਿੱਤਰ ਦਸਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਫ਼ਰੀਦਾ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ | ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੰਨੇ 32 ਹਨ |

-ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 'ਆਸ਼ਟ' (ਡਾ:)
ਮੋਬਾ: 98144-23703

ਬਾਲ ਕਵਿਤਾ: ਪਿਆਰੇ ਬਾਲ

ਪਿਆਰੇ-ਪਿਆਰੇ ਬਾਲ ਬੜੇ ਸੋਹਣੇ ਲਗਦੇ,
ਸਕੂਲ ਆਉਂਦੇ ਬਣ-ਠਣ ਸੋਹਣੇ ਜੱਚਦੇ |
ਭੱਜ-ਨੱਠ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਸਕੂਲ ਸੋਹਣੇ ਬਾਲ,
ਵਿੱਦਿਆ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਲ |
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਬੱਚੇ ਪੂਰਾ ਮਾਣ,
ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਬਹੁਤ ਜਦ ਸਕੂਲ ਆਣ |
ਰੀਝ ਲਾ ਕੇ ਮਨੋਂ-ਤਨੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ,
ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਘੜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਰਦੇ |
ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ 'ਚੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਦੇ,
ਮੋਤੀ ਜਿਹੀ ਲਿਖਾਈ ਵਿਚ ਸਭ ਲਿਖਦੇ |
ਕਰਦੇ ਆਪਣੇ ਮੈਡਮ ਜੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਤਿਕਾਰ,
ਮੈਡਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਪਿਆਰ |
ਖੁਸ਼ ਰਹੋ ਮੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਆਲੇ ਭੋਲਿਓ,
ਮੰਦੜਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਬੋਲਿਓ |

-ਸ਼ਮਿੰਦਰ ਕੌਰ,
ਸ: ਐ: ਸਕੂਲ, ਪੱਟੀ ਨੰ: 4, ਤਰਨਤਾਰਨ |

ਬਾਲ ਗੀਤ: ਮੰਜ਼ਿਲ

ਜੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪਾਉਣੀ ਤਾਂ ਹੌਸਲੇ ਆਪਣੇ ਬੁਲੰਦ ਰੱਖੀਂ,
ਸੀਨੇ 'ਚ ਹਰ ਵੇਲੇ ਜਗਦੀ ਤੰੂ ਉਮੰਗ ਰੱਖੀਂ |

ਦੋਸਤੀ ਆਪਣੀ ਲਗਾ ਮਿਹਨਤਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ,
ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤੰੂ ਜੰਗ ਰੱਖੀਂ |

ਕੰਡਿਆਲੇ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦਾ ਢੰਗ ਸਿੱਖ ਲੈ,
ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਰਗੀ ਬਣਾ ਤੰੂ ਤਰੰਗ ਰੱਖੀਂ |

ਹਰ ਹਾਲ 'ਚ ਸਫਲਤਾ ਚੁੰਮੇਗੀ 'ਰੇਨੂੰ' ਕਦਮ ਤੇਰੇ,
ਬਸ ਸੁਪਨੇ ਸਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਤੰੂ ਰੰਗ ਰੱਖੀਂ |

-ਰਜਿੰਦਰ ਰੇਨੂੰ
ਮੋਬਾ: 98153-24121

ਬਾਲ ਗੀਤ: ਤੋਤਾ

ਰੰਗ ਹਰਾ ਤੇ ਚੁੰਝ ਹੈ ਲਾਲ,
ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਕਰੇ ਕਮਾਲ |
ਗਲ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਪਾਈ ਗਾਨੀ,
ਖਾਵੇ ਫਲ ਤੇ ਕਰੇ ਸ਼ੈਤਾਨੀ |
ਖਾਵੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ,
ਸਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਰਾਮ |
ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਪੰਛੀ ਇਹ ਕਹਾਵੇ,
ਇਨਸਾਨੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕੱਢ ਸੁਣਾਵੇ |
ਕੁਝ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੱਠੂ ਕਹਿ ਬੁਲਾਉਂਦੇ,
ਮਿੱਠੀ ਚੂਰੀ ਕੱੁਟ ਖਵਾਉਂਦੇ |
ਝੁੰਡ ਬਣਾ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਜਾਣੇ,
ਹਰੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣੇ |
ਸਿੱਧੀ ਤੇਜ਼ ਇਹਦੀ ਹੈ ਉਡਾਰ,
ਕਈ ਸਾਗਰ ਕਰ ਜਾਵੇ ਪਾਰ |
ਹਰੀ ਮਿਰਚ ਖਾਵੇ ਨਾਲ ਸੁਆਦ,
ਸੁੰਦਰਤਾ ਇਹਦੀ ਹੈ ਲਾਜਵਾਬ |
ਲੋਕੋ ਪਿੰਜਰੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ,
ਪਾਲਤੂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ |
ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹੈ ਪਰਵਾਨਾ,
ਫਲਦਾਰ ਰੱੁਖਾਂ ਦਾ ਹੈ ਦੀਵਾਨਾ |

-ਵੀਨਾ ਸਾਮਾ,
ਪਿੰਡ ਢਾਬਾਂ ਕੌਕਰੀਆ, ਤਹਿ: ਅਬੋਹਰ (ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ) |
veenasama30@gmail.com

ਗਗਨਚੁੰਬੀ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿਚ ਛੁਪੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਰਗਾਹ

ਤਪੋਵਨ

ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਵਸੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਰਗਾਹਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਚੋਟੀਆਂ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵਦਾਰ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਕਲ-ਕਲ ਕਰਦੇ ਨਦੀ-ਨਾਲੇ ਅਤੇ ਵਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੋਮਾਂਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਪੋਵਨ ਸੈਰਗਾਹ ਗਗਨ ਚੁੰਬੀ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸੈਰਗਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਗੰਗੋਤਰੀ ਦਾ 25 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਜਿਥੇ ਚਤੁਰੰਗੀ ਬਾਮਕ, ਕੀਰਤੀ ਬਾਮਕ, ਮੀਰੂ ਬਾਮਕ, ਭਗੀਰਥੀ ਬਾਮਕ ਅਤੇ ਸਵੇਤ ਬਾਮਕ ਆਦਿ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਹੀ 'ਤਪੋਵਨ' ਸੈਰਗਾਹ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 6100 ਮੀਟਰ (20,000 ਫੁੱਟ) ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 7500 ਮੀਟਰ ਅਰਥਾਤ 26000 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘਿਰੀ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਸੈਰਗਾਹ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਕਲਪਨਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਸ ਬਰਫ਼ ਹੀ ਬਰਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਹਾੜੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੋਂ ਗੰਗੋਤਰੀ ਤੱਕ 248 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸਫਰ ਵਿਚ ਸਾਨੂੰ ਅਨੋਖੇ ਅਤੇ ਅਤੀ ਰੋਮਾਂਚਕ ਅਨੁਭਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਫਰ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲਾਂ 'ਦੇਵ ਪ੍ਰਯਾਗ' ਨਾਂਅ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਅਲਕਨੰਦਾ ਤੇ ਭਗੀਰਥੀ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਪੋਵਨ ਦੀ ਅਗਲੀ ਯਾਤਰਾ ਭਗੀਰਥੀ ਅਰਥਾਤ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। 'ਦੇਵ ਪ੍ਰਯਾਗ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4-5 ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਉਪੰਰਤ 'ਟੀਹਰੀ' ਡੈਮ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰਾਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਕਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਹਰਸਿਲ ਕਸਬਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤੋਂ 2620 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਰਸਿਲ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਹੈ ਗੰਗੋਤਰੀ, ਜਿਥੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਗੰਗੋਤਰੀ ਦੇ ਇਕ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਸਥਾਨ 'ਗੋ-ਮੁਖ' ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗੋਤਰੀ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਬੱਸ ਦਾ ਸਫਰ ਸਿਰਫ ਗੰਗੋਤਰੀ ਤੱਕ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਹੀ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਖਤਰਨਾਕ ਬਰਫ਼ਾਨੀ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਚਟਾਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਰਸਤੇ ਭੋਜਬਾਸਾ, ਗੋਮੁਖ ਪਹਾੜੀ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਅਸੀਂ ਤਪੋਵਨ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਬੱਚਿਓ, ਸਾਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਬਤ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।


-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਕੋਟਲੀ ਖਾਸ, ਤਹਿ: ਮੁਕੇਰੀਆਂ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ)। ਮੋਬਾ: 94175-87207

ਬਾਲ ਕਹਾਣੀ

ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਦਾ ਸਬਕ

ਬੱਚਿਓ, ਇਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਮਿਲਜੁਲ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਵਾਰ ਰਾਮੂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਮੁਨਾਫਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਪੈਸੇ ਗਿਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਬੇਈਮਾਨੀ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਰਾਮੂ ਕੁੱਤੇ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਰੋਣਹਾਕਾ ਜਿਹਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, 'ਕੁੱਤੇ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਉਧਾਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇਂਗਾ?' ਕੁੱਤਾ ਵਿਚਾਰਾ ਬੜਾ ਭਲਾਮਾਣਸ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਗੱਲ! ਸਭ ਸੁਖ ਤਾਂ ਹੈ ਭੈਣੇ?'
'ਹਾਂ ਵੀਰੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਘਰਵਾਲਾ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਦਵਾਈ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ। ਜੇ ਤੂੰ ਮਦਦ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਸੇ ਛੇਤੀ ਮੋੜ ਦੇਵਾਂਗੀ।' ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
'ਕੋਈ ਨੀਂ ਭੈਣੇ, ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜੂ। ਤੂੰ ਆਹ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਲੈ ਜਾ ਤੇ ਦਵਾਈ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ ਘਰਵਾਲੇ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ।' ਰਾਮੂ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਪੰਜ ਸੌ ਰੁਪਏ ਕੱਢ ਕੇ ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਫੜਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
'ਅੰਨ੍ਹਾ ਕੀ ਚਾਹੇ, ਦੋ ਅੱਖਾਂ' ਅਖਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉੱਤੋਂ-ਉੱਤੋਂ ਦੁਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਾਟਕ ਕਰਦੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਬਸ ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ? ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨ ਰੱਜ ਕੇ ਐਸ਼ ਕੀਤੀ। ਖਾਧਾ-ਪੀਤਾ ਤੇ ਘੁੰਮੀ-ਫਿਰੀ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੈਸੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਹੁਣ ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਰਾਮੂ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਆਖਰ ਇਕ ਦਿਨ ਰਾਮੂ ਦਾ ਸਬਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਚਲਾਕੋ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ ਪਰ ਚਲਾਕੋ ਤਾਂ ਸੀ ਚਲਾਕੋ। ਅਖੇ, 'ਕਿਹੜੇ ਪੈਸੇ? ਮੈਂ ਕਦੋਂ ਲਏ ਤੈਥੋਂ? ਐਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਪਿਆਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਥੋਂ ਨਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਤੇਰੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੀ।'
ਇਹ ਸੁਣ ਰਾਮੂ ਕੁੱਤਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਪਰ ਫਿਰ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਸਚਾਈ ਦੱਸੀ। ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੁਝ ਦੇਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦੀ। ਉਸ ਵਿਚ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਲਈ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੀ, 'ਹਜ਼ੂਰ ਇਹ ਝੂਠ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਲਏ। ਇਹ ਐਵੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।' ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰੀ ਚਲਾਕੋ ਸੱਚੀ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਫੈਸਲਾ ਚਲਾਕੋ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਹੈ। ਰਾਮੂ, ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇਗੀ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗੀ, 'ਅਖੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲਵੇਗਾ ਇਹ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਚੁੱਪਚਾਪ ਚਲਾ ਜਾ ਪਰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ? ਵਿਚਾਰੇ ਰਾਮੂ... ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ... ਹਾ ਹਾ ਹਾ....।'
ਰਾਮੂ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨਿਰਾਸ਼ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗਰਜ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਬਾਕੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਸਨ।
'ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ, ਤੇਰੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਹਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਹੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਾਟਕ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਾਮੂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗ ਉਸ ਤੋਂ। ਜੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।' ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜਵੀਂ ਧਮਕੀ ਸੁਣ ਕੇ ਚਲਾਕੋ ਡਰ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮੂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵੀ ਮੰਗੀ। ਰਾਮੂ ਕੁੱਤਾ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਇਨਸਾਫ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਚਲਾਕੋ ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਬਕ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਹੀ ਇਨਸਾਫ ਕਰਕੇ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।


-ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ ਧੀਮਾਨ,
ਸ਼ੇਰਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ।
ਮੋਬਾ: 82889-47192

ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਅੱਖਰ ਪੁੱਠੇ ਕਿਉਂ?

ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਸਾਇਰਨ ਵਜਾਉਂਦੇ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਇਨਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਤੇ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ। ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਖਮੀ, ਬਿਮਾਰ ਜਾਂ ਗੰਭੀਰ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਖਾਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਉੱਤੇ ਲਿਖੇ ਅੱਖਰ ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕ ਜਦ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਦੀ ਦੇਖੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਅੱਖਰ ਸਿੱਧੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਉੱਤੇ ਇਹ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਅੱਖਰ ਸਿੱਧੇ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇਰੀ ਦੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਰਸਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਆਸ਼ਾਰਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।


-ਮਲੌਦ, ਲੁਧਿਆਣਾ।

ਚੁਟਕਲੇ

* ਕੁੱਕੀ (ਰਵੀ ਨੂੰ)-ਅੱਜ ਟੀ. ਵੀ. 'ਤੇ 30 ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਸੱਪ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੇਖੀਂ ਜ਼ਰੂਰ।
ਰਵੀ-ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਾਂਗਾ।
ਕੁੱਕੀ-ਕਿਉਂ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ?
ਰਵੀ-ਨਹੀਂ ਯਾਰ, ਮੇਰੇ ਟੀ. ਵੀ. ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਸਿਰਫ 21 ਇੰਚ ਦੀ ਹੈ।
* ਭੋਲੇ ਦਾ ਸਿਰ ਦੁਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੋਲੀ ਖਾਧੀ ਤੇ ਸਿਰ ਭਰਨੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੋਲ ਦੀ ਲੰਘੇ ਜਾਂਦੇ ਛਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਹ ਕੀ! ਯੋਗਾ ਕਰਦੈਂ ਭੋਲਿਆ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ?'
'ਕਾਹਨੂੰ ਯਾਰ! ਸਿਰ ਦੁਖਦਾ ਸੀ, ਗੋਲੀ ਖਾਧੀ ਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਜੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਗੋਲੀ ਕਿਤੇ ਢਿੱਡ 'ਚ ਈ ਨਾ ਚਲੀ ਜਾਵੇ।'
* ਪਤਨੀ (ਪਤੀ ਨੂੰ)-ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਦੂਜੀ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਆ ਜਾਵਾਂ।
ਪਤੀ-ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਏਂ। ਤੇ ਲਾਹਣਤ ਹੈ ਅਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਜਿਹੜੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
* ਜੱਸੀ-ਪਾਪਾ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਾਂ ਲਈ ਤੂੜੀ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।
ਪਾਪਾ-ਕਿਉਂ?
ਜੱਸੀ-ਸਾਡੇ ਸਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੇਰੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਤਾਂ ਤੂੜੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਐ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਪਾ ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਪਈ, ਕੱਢ ਲਿਆ ਕਰਿਓ।


-ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਝੱਮਟ,
ਪਿੰਡ ਝੱਮਟ, ਡਾਕ: ਅਯਾਲੀ ਕਲਾਂ। ਮੋਬਾ: 94636-00252

ਬਾਲ ਨਾਵਲ-85

ਖੱਟੀਆਂ-ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
'ਕੱਪੜੇ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਲੈਣੇ ਹੀ ਪੈਣੇ ਨੇ ਨਾ', ਮੇਘਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ।
'ਕੱਪੜੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਥੇਰੇ ਪਏ ਨੇ', ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵੱਲ ਹੱਥ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
'ਹਰੀਸ਼, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਅੱਗੇ ਤੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਬਣ ਕੇ ਜਾਣੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣੇ, ਜਿਹੜੇ ਤੇਰੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਸਨ', ਮੇਘਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦਲੀਲ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
'ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਐ ਪਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਕਮੀਜ਼ਾਂ ਅਜੇ ਨਵੀਆਂ ਹੀ ਪਈਆਂ ਨੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਆ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਹਾਂ, ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਪਛੜੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾ ਰਿਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।'
ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਸੱਚ ਪਰ ਮੇਘਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਲੱਗੀ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੇਘਾ, ਹਰੀਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਦੋ ਰੈਡੀਮੇਡ ਕਮੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕਮੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮੈਚ ਕਰਦੀਆਂ ਦੋ ਪੈਂਟਾਂ ਖਰੀਦ ਲਿਆਈ। ਮੇਘਾ ਨੇ ਅਛੋਪਲੇ ਹੀ ਕਮੀਜ਼ਾਂ-ਪੈਟਾਂ ਵਾਲਾ ਪੈਕੇਟ ਹਰੀਸ਼ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸੂਟਕੇਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਫੋਨ ਆ ਗਿਆ ਕਿ 'ਇਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਆ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲ ਜੁਆਇਨ ਕਰ ਲਵੋ।' ਹਰੀਸ਼ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕਰਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਉਸ ਨੇ ਨਾਲ ਖੜਨੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਅਲਮਾਰੀ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਕੱਪੜੇ ਕੱਢ ਕੇ ਬਸ ਅਟੈਚੀਕੇਸ ਵਿਚ ਰੱਖਣੇ ਹੀ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵਕਤ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੱਲ੍ਹ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣ ਗਿਐ। ਮਾਤਾ ਜੀ, ਇਕ ਪਾਸੇ ਤਾਂ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਬੜੇ ਖੁਸ਼ ਸਨ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਦਾਸ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ। ਇਹੋ ਹਾਲ ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਮੇਘਾ ਦਾ ਸੀ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਿਧਾਰਥ ਅਤੇ ਮੇਘਾ, ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਹਰੀਸ਼ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਆਪਣਾ ਸਾਮਾਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਹੋਸਟਲ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਫਰੈਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਹੀ ਜੁਆਇਨ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।
ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੈਡੀਸਨ ਵਾਰਡ ਦੇ ਸਾਰੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੁਝ ਦਿਨ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਲ ਹੀ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਵਾਰਡ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਸਮਝਾ ਦੇਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਉਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੋਂ ਹਰੀਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ।
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਹਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਾਰੇ, ਆਪਣੀ ਵਾਰਡ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਡਾਕਟਰ ਸਾਹਿਬ ਵਾਰਡ ਵਿਚ ਰਾਊਂਡ ਲਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਹਰੀਸ਼ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। (ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)


-404, ਗ੍ਰੀਨ ਐਵੇਨਿਊ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ-143001. ਮੋਬਾ: 98889-24664

ਬੁਝਾਰਤ-22

ਬੱਚਿਓ ਮੈਂ ਇਕ ਦੇਖਿਆ ਬੋਕ,
ਚੁੱਕੇ ਪੂਛ ਤੇ ਮਾਰੇ ਮੋਕ।
ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਹੈ ਇਕੋ ਲੱਤ,
ਨਾ ਹੀ ਪਿੰਡੇ ਉੱਤੇ ਜੱਤ।
ਏਧਰ-ਉਧਰ ਹਿੱਲ ਨ੍ਹੀਂ ਸਕਦਾ,
ਭੈਣ, ਭਾਈ ਨੂੰ ਮਿਲ ਨ੍ਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਬੁੱਝੋ ਬੱਚਿਓ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬਾਤ,
ਜਿਹੜੀ ਚਾਹੋ ਉਹ ਮਿਲੂ ਸੌਗਾਤ।
ਅੰਕਲ ਜੀ ਕੋਈ ਦਿਉ ਇਸ਼ਾਰਾ,
ਬੁੱਝਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕਰੀਏ ਚਾਰਾ।
ਕਦੇ ਉੱਚਾ ਸੀ ਰੁਤਬਾ ਇਸ ਦਾ,
ਹੁਣ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹੀ ਦਿਸਦਾ।
-f-
'ਹੈਂਡਪੰਪ' ਵੀ ਨਾਂਅ ਨੇ ਲੈਂਦੇ,
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ 'ਨਲਕਾ' ਕਹਿੰਦੇ।


-ਜਸਵੀਰ ਸਿੰਘ ਭਲੂਰੀਆ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਭਲੂਰ (ਮੋਗਾ)।
ਮੋਬਾ: 99159-95505

ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ

ਸਿਰਜਕ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ
ਦੀਆਂ ਦੋ ਪੁਸਤਕਾਂ
ਸੰਪਰਕ : 99151-03490


ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਲੇਖਕਾਂ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤਕ ਰੁਚੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹੁਲਾਰੇ ਸਦਕਾ ਬਾਲ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭਰਪੂਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਚਿਤਰਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਪੁਸਤਕ ਨਵਨੀਤ ਰਾਣੀ (ਅੱਠਵੀਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਰਚਿਤ ਪੁਸਤਕ 'ਚੰਗਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ' ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਰੁੱਖਾਂ, ਖੇਡਾਂ, ਪੁਸਤਕਾਂ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੇ ਚਿੱਤਰ ਪੁਨੀਤ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਨਵਨੀਤ ਰਾਣੀ ਨੇ ਬਣਾਏ ਹਨ। 31 ਪੰਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਕੀਮਤ 60 ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਪੁਸਤਕ 'ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ' ਹੈ। ਚਾਰ ਸਫ਼ਰਨਾਮਿਆਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨੌਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀਰਤਪਾਲ ਵਲੋਂ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਸਕੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ-ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਲਕੀਆਂ-ਫੁਲਕੀਆਂ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਰਨਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੌਚਿਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ ਤੇ ਸੁਖੈਨ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚਿੱਤਰ ਗੁਰਵੀਨ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੈਮਰੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਹਨ। ਛਪਾਈ ਪੱਖੋਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਣਦਾ ਸੀ। ਖ਼ੈਰ, ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਕੀਮਤ 75 ਰੁ. ਅਤੇ ਪੰਨੇ 43 ਹਨ।


-ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ 'ਆਸ਼ਟ' (ਡਾ:)
ਮੋਬਾ: 98144-23703

ਬਾਲ ਗੀਤ

ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਈਏ

ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਈਏ, ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਈਏ,
ਆਪਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਪਾਈਏ।
ਵਿੱਦਿਆ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ,
ਇਹ ਗੱਲ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਵਸਾਈਏ।
ਮਾੜੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਲੜ ਛੱਡ ਕੇ,
ਦੋਸਤ ਚੰਗੇ ਆਪਾਂ ਬਣਾਈਏ।
ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਦਤ,
ਸੱਚ ਦੀ ਸਦਾ ਜੋਤ ਜਗਾਈਏ।
ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗੂ ਆਪਾਂ ਹੱਸਦੇ ਰਹੀਏ,
ਭੇਦ ਭਾਵ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਭਲਾਈਏ।
ਮਾਪਿਆਂ ਸੰਗ ਅਧਿਆਪਕ ਹੁੰਦੇ,
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਦਾ ਆਗਿਆਕਾਰ ਕਹਾਈਏ।
ਸੁਬ੍ਹਾ-ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਈਏ,
ਆਲਸ ਨੂੰ ਆਪਾਂ ਦੂਰ ਭਜਾਈਏ।
ਆਓ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਬਣਾਈਏ,
ਸਾਰੇ ਇਕ-ਇਕ ਰੁੱਖ ਲਗਾਈਏ।
ਅੰਕਲ 'ਘਲੋਟੀ' ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ,
ਆਪਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾਈਏ।


-ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੁੱਕੂ,
ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਘਲੋਟੀ (ਲੁਧਿਆਣਾ)। ਮੋਬਾ: 98143-81972

ਅਨਮੋਲ ਬਚਨ

* ਫੌਜ ਵਿਚ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਦੀ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* ਗਿਆਨ ਬੜਾ ਕਠਿਨ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਆਸਾਨ ਹੈ।
* ਫਲ, ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਮਠਿਆਈਆਂ ਹਨ।
* ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਮੀਂਹ ਦਾ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤੇ ਤਾਂ ਭਿੱਜਦੇ ਹਨ।
* ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨਿੰਦਾ ਵਧੇਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
* ਕਾਹਲ ਨਾ ਕਰੋ, ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।


-ਕਵਲਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ
ਬਟਾਲਾ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ)। ਮੋਬਾ: 98760-98338

ਬਾਲ ਕਵਿਤਾ

ਕਾਨ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕਲਮ

ਕਾਨ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਕਲਮ ਤੇ ਸਿਆਹੀ ਦੀ ਦਵਾਤ ਬਈ,
ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਹੋ ਗਈ ਬਾਤ ਬਈ।
ਲੱਭਦੀ ਸਲੇਟ ਤੇ ਨਾ ਗਾਚਣੀ ਤੇ ਫੱਟੀ ਬਈ,
ਭੁੱਲਦਾ ਨਾ ਝੂੰਗਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਜੋ ਹੱਟੀ ਬਈ।
ਪਿੱਠੂ ਗਰਮ ਖੇਡਦੇ ਸੀ ਤੇ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਪਾਕੀ ਬਈ,
ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਉਦੋਂ ਨਿੱਕਰ ਜਿਹੀ ਖਾਕੀ ਬਈ।
ਬੰਟਿਆਂ ਦੀ ਖੇਡ, ਗੀਟੇ, ਗੁੱਲੀ-ਡੰਡਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ,
ਚੋਰ ਸਿਪਾਹੀ ਖੇਡ ਚਿਹਰੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਨੂਰ ਸੀ।
ਸਖ਼ਤ ਸੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਬਈ,
ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਕੂਲਾਂ 'ਚ ਲੜਾਈਆਂ ਬਈ।
ਸਾਈਕਲਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮੌਜਾਂ ਮਾਣੀਆਂ,
ਸਾਂਝ ਪੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਾਣੀਆਂ।
ਚੇਤੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਨੇ ਯਾਦਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ,
ਨਾਨਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰੇ ਜਾ ਪਤੰਗਾਂ ਵੀ ਉਡਾਣੀਆਂ।
ਮੰਗਣੀਆਂ ਲੋਹੜੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਸੰਗ ਝਾਕਾ ਸੀ,
ਭੈਣ ਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਉਦੋਂ ਪੂਰਾ ਇਲਾਕਾ ਸੀ।
ਦੌੜ-ਭੱਜ, ਬੋਝ ਨਾ ਹੀ ਫਿਕਰ ਤੇ ਫਾਕੇ ਸੀ,
ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਉਦੋਂ ਸਾਰੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਕਾਕੇ ਸੀ।


-ਅਵਿਨਾਸ਼ ਜੱਜ,
ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ। ਮੋਬਾ: 99140-39666





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX