ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੈਚ : ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 62 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ
. . .  1 day ago
ਝੌਂਪੜ 'ਤੇ ਖੰਭਾਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ,ਇਕ ਗੰਭੀਰ
. . .  1 day ago
ਬਲਾਚੌਰ,24 ਜੂਨ (ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲਾਚੌਰੀਆ)--ਅੱਜ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਹੋਈ ਬਾਰਸ਼ ਸ਼ੈਲਰ ਕਾਲੋਨੀ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 3 ਨੇੜੇ ਕਚਰਾ ੳੇਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਫ਼ਤ ਬਣ ਗਈ ...
ਆਵਾਰਾ ਸਾਨ੍ਹ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ
. . .  1 day ago
ਖਮਾਣੋਂ, 24 ਜੂਨ (ਮਨਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ)- ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਪਿੰਡ ਰਣਵਾਂ ਵਿਖੇ ਇਕ ਆਵਾਰਾ ਸਾਨ੍ਹ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਭਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ...
ਅਰਬਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਤਾਰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ, 24 ਜੂਨ (ਮਾਨ ਸਿੰਘ)- ਪਾਵਰ ਕਾਮ ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨਾਗੋਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮਪੁਰ ਭੂਤਵਿੰਤ ਵਿਖੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ....
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੈਚ : 5 ਓਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ 21/0
. . .  1 day ago
ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਤਪਾ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਪੈਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਨੇ ਕੱਢਿਆ ਫਲੈਗ ਮਾਰਚ
. . .  1 day ago
ਤਪਾ ਮੰਡੀ, 24 ਜੂਨ (ਵਿਜੇ ਸ਼ਰਮਾ)- ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਬਿੱਟੂ ਦੇ ਹੋਏ ਕਤਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਪੈਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ....
ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਂਕੀ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਐਫ ਨੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਅਜਨਾਲਾ, 24 ਜੂਨ (ਐੱਸ. ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ)- ਅਜਨਾਲਾ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਂਕੀ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਐਫ. 32 ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਇਕ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੂ ...
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦਿੱਤਾ 263 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ
. . .  1 day ago
ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, 24 ਜੂਨ (ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ) - ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਧਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਣੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜਗਦੀਸ਼ ....
ਕੈਦੀ ਭਜਾ ਕੇ ਲਿਜਾਉਣ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਘੜੀ ਝੂਠੀ ਕਹਾਣੀ
. . .  1 day ago
ਤਲਵੰਡੀ ਭਾਈ, 24 ਜੂਨ (ਕੁਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ)- ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੇਸ਼ੀ ਲਈ ਲਿਆਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਜਾ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਨੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫ਼ਿਰੋਜਪੁਰ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਸਾਰੇ .....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ

ਤੀਰ ਤੁੱਕਾ ਪਿੰਡ ਹੀ ਬਣੇਗਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਰਗਾ

ਸ਼ੋਰ-ਸ਼ਰਾਬੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਏ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰੀਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਆਬੋ ਹਵਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਸੈਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲਈ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲਣਾ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮਾਹੌਲ ਮਨ-ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ |
ਪਰ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਜਦੋਂ ਦਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹਨ ਗਿਆ ਹੈ, ਬੱਸ ਇਕ ਹੀ ਗੱਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਆਖਦਾ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਫੁੱਲਾਂ ਲੱਦੇ ਪੌਦੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ-ਡੁੱਲ੍ਹਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ | ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਹੀ ਬਸਰ ਕਰਨੀ ਹੈ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਵਸਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵੀ ਲਗਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਮੋਹ ਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ |
ਪਿੰਡ ਹੋਏ ਖੇਡ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਹੋਰ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਹਰਿਆ ਭਰਿਆ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ | ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਇਆ | ਬਾਰਾਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੇ ਹਰੇਕ ਰਸਤੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੌਦੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ | ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬੂਟੇ ਲਗਾ ਕੇ ਮਨਮੋਹਕ ਦਿ੍ਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ | ਢੇਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸੜਕਾਂ ਦੁਆਲੇ ਖਿੱਲਰੇ ਕੂੜੇ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਖ਼ੁਦ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ | ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਂਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਸਕੂਲ ਭੇਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਰੇ ਕਚੂਰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੁੱਟਦੀਆਂ ਕਰੰੂਬਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲਗਦੀਆਂ ਸਨ | ਪਿੰਡ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੱਥਾ ਹੀ ਬਦਲ ਗਿਆ |
ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਇਸ ਵਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜਾ ਲਗਵਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਕਾਕਾ ਦੇਖ ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਕੀ ਤੋਂ ਕੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੁਣ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਈ ਖੜੇ੍ਹ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਕਦੀ ਹਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਿੱਠੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਪੁੱਤਰਾ ਤੁਸੀਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੀ ਜਾਓ, ਪਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸੋਹਣਾ-ਸੁਨੱਖਾ ਵੀ ਬਣਾਓ |' ਸਾਡੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਹਿਲ ਤੋਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਦੇਖੋ-ਦੇਖੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ |' ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਦਲੀ ਦੇਖ ਮੁੰਡਾ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਕਿਹਾ 'ਪਾਪਾ ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਵਿਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿੰਡ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਘੇਸਲ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਅਵੇਸਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ |' ਮੁੰਡੇ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਹਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਆ ਗਈ |

-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਾਲੋਨੀ ਗੁਰਾਇਆ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਜਲੰਧਰ |
ਫ਼ੋਨ-9417058020


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਫ਼ੀਸ

ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਅਧਿਆਪਕ ਜੀ ਨੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਬੱਚਿਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੇਪਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ, ਜਿਹੜੇ ਬੱਚੇ ਘਰੋਂ ਗਰੀਬ ਹਨ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਲਾਸ ਇੰਚਾਰਜ ਤੋਂ ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਾ ਫਾਰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਤੋਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਕਲਾਸ ਇੰਚਾਰਜ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦੇਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ |'
ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਅਮਨ ਘਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਫੀਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ | ਅਮਨ ਦੀ ਮੰਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕੋਈ ਗੱਲ ਨੀਂ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਭੇਜਦੀ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿਓ ਨੂੰ , ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਹੀ ਦੇ ਆਊ ਉਹ ਫਾਰਮ ਤੇ ਸਰਪੰਚ ਤੋਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾ ਕੇ ਅਜੇ ਉਹ ਕੰਜਰ ਸੁੱਤਾ ਪਿਆ, ਉਸ ਸ਼ਰਾਬੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੰੁਡੇ ਦੀ ਸਕੂਲ ਦੀ ਫੀਸ ਵੀ ਭਰਨੀ ਏ |' ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ੀ ਵਾਲਾ ਫਾਰਮ ਅਮਨ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਫੜਾ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਸਕੂਲ ਚਲਾ ਗਿਆ |
ਅਮਨ ਦਾ ਡੈਡੀ ਸਰਪੰਚ ਤੋਂ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਦੀ ਰਾਤ ਦੀ ਪੀਤੀ ਸ਼ਰਾਬ ਅਜੇ ਉਤਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਦਿਨ ਚੜ੍ਹੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਮੰੂਹ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਹਵਾੜ ਆ ਰਹੀ ਸੀ |
ਅਮਨ ਦੀ ਕਲਾਸ ਇੰਚਾਰਜ ਮੈਡਮ ਨੇ ਅਮਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਮਨ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾ ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਾ ਫਾਰਮ ਦੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਫੀਸ ਮੁਆਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਤੂੰ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਏਾ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਸ ਹੋ |' ਅਮਨ ਮੈਡਮ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ | ਫਿਰ ਮੈਡਮ ਨੇ ਅਮਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਪੁੱਤ ਇਕ ਗੱਲ ਦੱਸ... ਅਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮੈਡਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਂਜੀ ਮੈਡਮ ਜੀ ਪੁੱਛੋ | ਮੈਡਮ ਪੁੱਤ ਕੀ ਤੇਰੇ ਪਾਪਾ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਨੇ...? ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਇਕ ਦਮ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ | ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ 'ਮੇਰੇ ਡੈਡੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤਾਂ ਪੀ ਸਕਦੇ ਨੇ ਪਰ ਉਸ ਕੋਲ ਮੇਰੀ ਫੀਸ ਦੇਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ... |'

-ਮੋਬਾਈਲ : 98142-28203.
rajewal3@gmail.com

ਕਾਵਿ-ਵਿਅੰਗ ਕਸ਼ਮਕਸ਼

ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਸ਼ਮਕਸ਼ ਵਿਚ,
ਬੰਦਾ ਉਲਝਿਆ ਰਹੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ |
ਕੱਟੇ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਉਦਰੇਵਿਆਂ ਦੀ,
ਸਾਰੇ ਸਕੇ ਸਨੇਹੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ |
ਇਉਂ ਜਾਪਦਾ ਝਾਗ ਕੇ ਵਾਟ ਲੰਮੀ,
'ਰਾਹੀ' ਭੌਾ 'ਤੇ ਡਿਗਿਆ ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ |
ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਿਲੀ ਸਾਨੂੰ,
ਗਾਲ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਮਗ਼ਰੂਰ ਹੋ ਕੇ |

-ਨਹਿਰ ਨਜ਼ਾਰਾ, ਨਵਾਂ ਹਰਿੰਦਰ ਨਗਰ, ਫਰੀਦਕੋਟ-151203.
ਮੋਬਾਈਲ : 98150-02302.

ਟੱਬ

ਕਰਦੇ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਘਨੇਰੀਆਂ ਜੋ,
ਵਿਰਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਵਿਚ |
ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਜੋ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥਾਂ ਦੀ,
ਹੁੰਦੀ ਖੋਟ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ |
ਉਦੋਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਟੱਬ ਬੰਦਾ,
ਹੁੰਦਾ ਜਦੋਂ ਹੈ ਉਹ ਪੂਰੇ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਵਿਚ |
ਛੜੇ ਛਾਂਟ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਇਹ ਦੁੱਖ 'ਚੋਹਲਾ',
ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਨਾ ਬਹੁਤਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿਚ |

-ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ
1348/17/1, ਗਲੀ ਨੰ: 8, ਰਿਸ਼ੀ ਨਗਰ, ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ (ਲੁਧਿਆਣਾ) | ਮੋਬਾਈਲ : 94631-32719.

ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪਿਆਸੇ

ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਵੀਹ ਨੰਬਰ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਾਥੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਉਸ ਇਕੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੱਥ ਦਾ ਰੂਪ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ | ਭਲੇ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵਿਸ ਕਰ ਕੇ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਆਣਪ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ | ਇਕ ਦਿਨ ਆਮ ਵਾਂਗ ਬੈਠੇ ਸਾਥੀ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉੱਤਰੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਆ ਕੇ ਅਟਕ ਗਈ | ਦੋ ਹੋਰ ਵਾਕਫ਼ਕਾਰ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘਦੇ, ਗਿਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ | ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਪਾਣੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਮਾਤਰ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਤੇ, ਬਸ ਤੁਬਕਾ-ਤੁਬਕਾ | ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨ, ਪਾਣੀ ਬਗੈਰ, ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਬਹੁਤ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਦੀ ਹੈ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਜੰੂ ਨਹੀਂ ਸਰਕਦੀ | ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਪਾਣੀ ਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ, ਹੋਰ ਕੀ ਆਸ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ |
ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਾਥੀ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਮਿੰਟ ਰੁਕ ਕੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਹਾ | ਉਸ ਕਿਹਾ, 'ਅਜੇ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਹੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਕੇ ਹਟੀਆਂ ਹਨ | ਨੇਤਾ ਜੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੁਭਾਉਣੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰ ਕੇ ਜਾਂਦੇ | ਤੁਸੀਂ ਤਾੜੀਆਂ ਮਾਰ-ਮਾਰ ਹੱਥ ਲਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ | ਤੁਸੀਂ ਸੁਆਮੀ ਭਗਤ ਜੋ ਹੋਏ | ਕਦੇ ਕਦੇ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਨੇਤਾ ਜੇ ਇਹ ਵੱਡੀ ਯੋਜਨਾ ਐਲਾਨਦਾ... ਅਸੀਂ ਚੰਦ ਉਤੇ ਪਲਾਟ ਕੱਟਣੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਵਾਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਸੌ ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾ ਕੇ ਫਾਰਮ ਲੈ ਲਵੇ | ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡੀ ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨਿਆ ਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਕਤਾਰ ਬਣ ਜਾਣੀ ਸੀ | ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਚੰਦ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੁਆਮੀ ਭਗਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਲੋਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ | ਹਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤਖਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ... ਸਾਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ, ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਉਦਯੋਗ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਾਨ ਮਾਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚੰਦ 'ਤੇ ਪਲਾਟ ਨਹੀਂ | ਬੁਰਕੀ 'ਤੇ ਵਿਕੇ ਵੋਟਰ, ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਸਦਾ ਹੀ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਪਿਆਸੇ ਰਹਿਣਗੇ |

-ਸੈ-70-1004, ਮੁਹਾਲੀ-160071.
ਮੋਬਾਈਲ : 87259-97333.

ਪਲੀਤ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਇਕ ਢਾਬੇ 'ਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਲਈ ਬੈਠ ਗਏ | ਦੇਖਦਿਆਂ-ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੋਰ ਕਈ ਸਵਾਰੀਆਂ ਆ ਗਈਆਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਰੌਣਕ ਹੋ ਗਈ |
ਜਦੋਂ ਚਾਹ ਪੀ ਕੇ ਉੱਠੇ ਤਾਂ ਸੇਵਾਦਾਰ ਜੂਠ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਲਟੀ ਵਿਚ ਪਾਈ ਜਾਵੇ | ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਸ ਜੂਠ ਦਾ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ | ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਕ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ | ਅਸੀਂ ਹਾਲੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੱਗੇ ਗਏ ਸੀ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਨੌਕਰ ਉਹੀ ਬਾਲਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨਹਿਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਆਇਆ |
ਬੜੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ, ਕਾਰ ਰੋਕ ਲਈ ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਲਿਆ ਕਿ ਬੱਚੇ ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਸਾਰਾ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਗੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਉਸ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਕਮ ਦਾ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ |'
ਸੁਣ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਏ, ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਲੱਭਣ ਜਾਈਏ |

-35, ਨਿਊ ਜਵਾਹਰ ਨਗਰ, ਜਲੰਧਰ ਸ਼ਹਿਰ |
ਫੋਨ : 0181-5073798, ਮੋਬਾਈਲ : 95175-83411.

ਖ਼ਬਰੀ ਲਿਫ਼ਾਫਾ

ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਇਕ ਅਜੀਬ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ (ਖ਼ਬਰੀ ਲਿਫ਼ਾਫਾ) | ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਖ਼ਬਰੀ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਨਾਂਅ ਦਾ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵਿਆਹ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਗਨ ਵਿਚ 50-100 (ਰੁਪਏ) ਪਾ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਜੂਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੰਚ ਕਿਸ਼ਨਾ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਲੇ ਪੀਲੀਏ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ | ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈ-ਲੈ ਮੁੜ ਆਈ ਗਿਆ, ਜਾਈ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ 'ਤੇ ਜੋ ਪੈਸੇ ਲੱਗਦੇ ਸੀ ਉਹ ਅਲੱਗ ਅਤੇ ਜੋ ਖ਼ਬਰਸਾਰ ਲੈਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਖ਼ਰਚਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਹਰੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਚਾਹ ਵੀ ਪੁੱਛਣਾ ਮੁਨਾਸਿਫ਼ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੀ ਤਾਂ ਨੱਥਾ 100 ਰੁਪਏ ਸ਼ਗਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲਿਫ਼ਾਫੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਦੇ ਗਿਆ ਸੀ | ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ਼ਨੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਕਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੂੰ ਤਕੜਾ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਲਿਫ਼ਾਫਾ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ੍ਹਾ ਉਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ | ਕਿਸ਼ਨੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਬੜੀ ਹੀ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਜਦ ਉਹ ਲਿਫ਼ਾਫਾ ਖੋਲਿ੍ਹਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ | ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ਼ਨੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ ਵਿਚ ਪਾ 5000 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਸਕੇ | ਨੱਥਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਵਿਅਕਤੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਰੱਖਦੈ ਜਦੋਂ ਉਸ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਬਸ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ ਸ਼ਗਨ ਦੇਵੇ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਦੇਵੇ ਪਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੱਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਖਬਰੀ ਲਿਫਾਫਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ |

-ਪਿੰਡ ਮੰਡੇਰਾਂ, ਤਹਿ- ਖਮਾਣੋਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ | ਮੋਬਾਈਲ : 97814-08731.






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX