ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਬਿੱਲ ਥੋਪਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ- ਅਜਮੇਰ ਲੱਖੋਵਾਲ
. . .  6 minutes ago
ਪਟਿਆਲਾ, 21 ਮਈ (ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ)- ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ (ਲੱਖੋਵਾਲ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਲੱਖੋਵਾਲ ਨੇ ਅੱਜ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਬਿੱਲ ਭਰਨ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸੀਂ ਕਿਸਾਨ ਵਿਰੋਧ...
ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਬੈਠਕ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੇ ਕਈ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ
. . .  23 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ- ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ, ਮੇਨਕਾ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਵੀ. ਕੇ. ਸਿੰਘ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮੀਂ 5 ਵਜੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਬੈਠਕ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦਫ਼ਤਰ 'ਚ...
ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ. ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਿੰਤਾ 'ਚ ਹਾਂ- ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ- ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ. ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ 'ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪ੍ਰਣਬ ਮੁਖਰਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ. ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਹਨ...
ਵੀ. ਵੀ. ਪੈਟ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ- ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਂਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਕਲੱਬ 'ਚ ਬੈਠਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਹੁਣ ਵੀ. ਵੀ. ਪੈਟ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ...
ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ
. . .  about 1 hour ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 21 ਮਈ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ੋਪੀਆਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਅੱਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਮੁਠਭੇੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਯਾਰਵਾਨ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ...
ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਨੇੜਿਓਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੇ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਖੋਹੀ ਗੱਡੀ
. . .  about 2 hours ago
ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ, 21 ਮਈ (ਬਲਰਾਜ ਸਿੰਗਲਾ)- ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਨੇੜਿਓਂ ਅੱਜ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਇਨੋਵਾ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਬਾਘਾਪੁਰਾਣਾ ਨਿਵਾਸੀ ਹਿਮਾਂਸ਼ੂ ਮਿੱਤਲ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਨਾਲ...
ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ.- ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ- ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ. ਦੀ ਹੇਰਾ-ਫੇਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲਤ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈ. ਵੀ. ਐੱਮ. ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ...
ਪੱਲੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਧੜਿਆਂ 'ਚ ਹੋਈ ਲੜਾਈ, ਕਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  about 3 hours ago
ਤਪਾ ਮੰਡੀ, 21 ਮਈ (ਵਿਜੇ ਸ਼ਰਮਾ)- ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਪੱਲੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਲੋਡ ਭਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋ ਧੜਿਆਂ ਦੇ ਪੱਲੇਦਾਰ ਆਪਸ 'ਚ ਉਲਝ ਗਏ...
ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ
. . .  about 3 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਮਈ- ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਾਂਸਟੀਚਿਊਸ਼ਨ ਕਲੱਬ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਬੈਠਕ 'ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇਤਾ ਗੁਲਾਮ ਨਬੀ ਆਜ਼ਾਦ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਮਗੋਪਾਲ ਯਾਦਵ, ਸੀ. ਪੀ. ਐੱਮ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ...
ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਝੁੱਗੀਆਂ ਸੜ ਕੇ ਹੋਈਆਂ ਸੁਆਹ, ਦੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  about 3 hours ago
ਬਲਾਚੌਰ, 21 ਮਈ (ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲਾਚੌਰੀਆ)- ਬੀਤੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਾ ਕਾਠਗੜ੍ਹ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਸੋਭੂਵਾਲ-ਜੀਓਵਾਲ ਬਛੁਆ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਤਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਝੁੱਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਇਸ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਦੋ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ

ਸਵਾਲ

ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਵਲੋਂ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਅੱਜ ਮਨਰੇਗਾ ਸਕੀਮ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਾਏ ਹੋਏ ਸਨ | ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿਚੋਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਾ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ ਪਾਸ ਕਰ ਕੇ ਗਈ ਇਕ ਲੜਕੀ ਨੇਂ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਈ |
'ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੇਟਾ | ਹੋਰ ਸੁਣਾ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈਂ?'
'ਪੜ੍ਹਨਾ ਕੀ ਏ ਸਰ | ਮੇਰਾ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਪਾ ਦੀ ਪੈੜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ | ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੰਮੀਂ ਨੇਂ ਆਪਣਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਂਅ ਮਨਰੇਗਾ ਦੀ ਲਿਸਟ ਵਿਚ ਲਿਖਵਾ ਦਿੱਤਾ | ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਾਲੇ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ | ਸਾਡੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ |'
'ਓਹ ਬੇਟਾ, ਇਹ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੋਈ | ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੀਂ | ਜਿੰਨੀਂ ਕੁ ਵੀ ਤੇਰੀ ਬਣਦੀ ਸਰਦੀ ਮਦਦ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇਂ ਵਲੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ |'
'ਸਰ ਫਿਰ ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਵੀ ਕਿਹੜਾ ਕੋਈ ਢੰਗ ਸਿਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਜਾਣੀ ਹੈ | ਨਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਸਮਾਂ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਰਹੋਗੇ...ਅੱਛਾ ਸਰ ਚਲਦੀ ਹਾਂ... |' ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਸਵਾਲ ਮੇਰੇ ਜ਼ਿਹਨ ਤੇ ਛੱਡ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕ ਸਵਾਲ ਹੀ ਬਣਿਆਂ ਰਹੇਗਾ |

-ਜਗਰਾਉਂ | ਮੋ: 94179-85058.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਆਲ੍ਹਣੇ

ਹੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲਗਦੇ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਵਿਚ, ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਤੋ ਗ਼ਰੀਬ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਔਰਤਾਂ-ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਧਾਗੇ, ਸੇਬੇ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਬਰੀਕ ਤਾਰਾਂ, ਕੱਖਾਂ, ਕਾਨਿਆਂ, ਤੀਲੀਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵੇਚਣ ਲਈ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਸਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸੂਮ ਚਿੜੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਟ ਬੱਚੇ ਬੜੇ ਕਲਾਤਾਮਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਸਨ | ਇਵੇਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੱਚੀ-ਮੁੱਚੀਂ ਦੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹੋਣ... |
ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਕੱਖ, ਕਣ ਹੂ-ਬਹੂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਅਸਲੀ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ | ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਪਹੰੁਚੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵੱਲ ਬੜੀ ਗੁਹ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ... ਅਤੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਮਾਸੂਮ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇਕ ਹੋਕਾ ਜਿਹਾ ਭਰਦੇ... | ਕਈ ਬਜ਼ੁਰਗ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉਪਰ ਬਣੇ ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ | ਕਈ ਝੋਨੇ-ਕਣਕ ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਸਪਰੇਆਂ ਨੂੰ | ਕਈ ਲੋਕ ਬੀਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਹੋਏ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ |
ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥੀਂ ਇਹ ਆਲ੍ਹਣੇ ਖਰੀਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਣ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਥੇ ਕਦੇ ਚਿੜੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ | ਮੈਂ ਇਕ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਿਹਨਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵੱਲ ਨੀਝ ਲਾ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕਿੰਨੇ ਰਹਿਮ ਦਿਲ, ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਇਨਸਾਨ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਮਾਸੂਮ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਸੂਮ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬਹਾਰਾ ਸਨ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਖੇੜਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਆਕਾਸ਼! ਇਹ ਮਾਸੂਮ ਪੰਛੀ ਮੁੜ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ, ਸਾਡੇ ਬਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਉਪਰ ਬੈਠਣ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਹਿਕਣ, ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਠੇ-ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਸੁਣਾਉਣ | ਇਹੋ ਅਰਦਾਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਮੇਲੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਆਲ੍ਹਣਾ ਉਸ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਵਿਕਰੇਤਾ ਕੋਲੋ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਹੋ ਤੁਰਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ-ਪੋਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸ ਸਕਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕਦੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ |

-ਪਿੰਡ ਚੋਗਾਵਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ |
ਮੋਬਾਈਲ : 9855250365.

ਕੌੜਾ ਸੱਚ: ਜਦੋਂ ਆਵੇ ਰੱਬ ਦਾ ਸੱਦਾ

ਲੁਕਮਾਨ ਨੂੰ ਲੋਕ-ਇਤਿਹਾਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਚੋਟੀ ਦਾ ਹਕੀਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰੋਗ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਮੁਕਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ |
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਸਮਾਂ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਦਸਤ ਲੱਗ ਗਏ | ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਖਾਧੀਆਂ ਪਰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਪਿਆ | ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਿੱਤ ਦਿਨ ਵਿਗੜਨ ਲੱਗੀ | ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਮਿੱਤਰ-ਪਿਆਰੇ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈਣ ਆਏ | ਇਕ ਸੱਜਣ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਹਕੀਮ ਜੀ! ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਕੀਮ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ | ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦਸਤ ਆਪਣੀ ਬਣਾਈ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ? ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀ |'
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਲੁਕਮਾਨ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਚਿਹਰੇ ਉਤੇ ਇਕ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਾਨ ਉੱਭਰ ਆਈ | ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਖਾਸ ਪੁੜੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ | ਫਿਰ ਉਸ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਪੁੜੀ ਦੇ ਕੇ ਲੁਕਮਾਨ ਬੋਲਿਆ, 'ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ! ਵੇਖ ਬਾਹਰ ਜਿਹੜਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਾਲਾ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿਚ ਇਸ ਪੁੜੀ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਪਾ ਦੇ | ਫਿਰ ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਦੱਸਣਾ |'
ਉਸ ਸੱਜਣ ਨੇ ਇਉਂ ਹੀ ਕੀਤਾ | ਜਿਉਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪੁੜੀ ਨਾਲੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ਤਾਂ ਨਾਲੇ ਦਾ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਥਾਏਾ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ | ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸੱਜਣ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਹਕੀਮ ਲੁਕਮਾਨ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਉਸ ਪੁੜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਚਮਤਕਾਰ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ | ਨਾਲੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤਾਂ ਵਗਣੋਂ ਇਕਦਮ ਰੁਕ ਗਿਆ |'
ਲੁਕਮਾਨ ਮੁੜ ਮੁਸਕਰਾ ਪਿਆ | ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਦੋ-ਚਾਰ ਪੁੜੀਆਂ ਦਰਿਆ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਮੇਰੇ ਦਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ | ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਰੱਬ ਦਾ ਸੱਦਾ ਜੁ ਮੈਨੂੰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਉਸ ਸੱਚੇ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ | ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਲੁਕਮਾਨ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਿਆ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98146-81444.

ਮਤਲਬੀ ਰਿਸ਼ਤੇ

ਸੀਪੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ | ਉਦੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪੰਚਾਇਤ ਸੈਕਟਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੰਚਾਇਤ ਸੈਕਟਰੀ ਕੋਲੋਂ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ | ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਸੈਕਟਰੀ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ | ਪੰਚਾਇਤ ਸੈਕਟਰੀ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀਆਂ 4-5 ਕਾਪੀਆਂ ਕੱਟ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਜਿਬ ਸਰਕਾਰੀ ਫੀਸ ਮੈਥੋਂ ਵਸੂਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਸੈਕਟਰੀ ਨੇ ਨਾਲੋਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਯਾਰ ਤੇਰੇ ਸੀਪੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਿਜਾਣਾ ਵੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਐ, 3-4 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਪਤੰਦਰ ਲੈਣ ਹੀ ਨਈਾ ਆਏ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਵੀ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫੀਸ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦੇ... ਲੈ ਜਾ...' ਤੁਰੰਤ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੀਪੇ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਸੀਪੇ ਦਾ ਅੱਗੋਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਟਕੇ ਵਰਗਾ ਜਵਾਬ ਸੀ, ਕਿ ਯਾਰ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੱਜ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਗਾਈ ਐ, ਉਹਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਾ ਕਰਲੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅੱਜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਂ ਪਟਵਾਰੀ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸਬੰਧੀ ਵਸੀਅਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਐ... ਦੂਜਾ ਬੈਂਕ 'ਚ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਕੁਝ ਰੁਪਈਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਐ... ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੀਮਤੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮੌਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਅਜੇ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਐ... ਜੇ ਲੋੜ ਹੋਈ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕਿਤੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗੇ |

-ਪਿੰਡ: ਲੰਗੇਆਣਾ ਕਲਾਂ (ਮੋਗਾ)
ਮੋਬਾਈਲ : 9878117285

ਕਾਵਿ-ਵਿਅੰਗ

       ਸ਼ਗਨ
• ਹਰਦੀਪ ਢਿੱਲੋਂ •

ਤੁਰਦੇ ਲੀਡਰ ਨੂੰ ਚੁਕੰਨਾ ਕਰੇ ਬੀਵੀ,
ਕਈਆਂ ਦਲਾਂ ਦਾ ਤੇਰੇ ਗਿਰ ਭਾਰ ਮੀਆਂ |
ਔਖੇ ਵਾਅਦਾ ਖਿਲਾਫ਼ੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਬਹੁਤੇ,
ਕਰਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਣ ਤਕਰਾਰ ਮੀਆਂ |
ਘੇਰਾ ਪਾਉਣਗੇ ਕਾਲੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਦਾ,
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਚੀਕਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੀਆਂ |
'ਮੁਰਾਦਵਾਲਿਆ' ਛਿੱਤਰ ਦਾ ਸ਼ਗਨ ਬੋਚੀਂ,
ਮਹਿੰਗਾ ਪਵੇ ਨਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਮੀਆਂ |

-1-ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ, ਅਬੋਹਰ-152116.
ਮੋਬਾਈਲ : 98764-57242.

      ਕਿਰਦਾਰ
• ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ •

ਵੋਟਰ ਵੀਰ ਜੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਣਾ
ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਗਿ੍ਫ਼ਤਾਰ ਬੀਬਾ |
ਜਿਹੜਾ ਮੰਗਦਾ ਭਲਾ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ,
ਉਸ ਦੇ ਪਾਇਓ ਸਰਪੰਚੀ ਦਾ ਹਾਰ ਬੀਬਾ |
ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਰ ਤੇ ਕਰਦਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਜਿਹੜਾ,
ਦੇਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜੇ ਵਾਗਡੋਰ ਬੀਬਾ |
ਲਾਉਣ ਲੱਗਿਆਂ ਮੋਹਰ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਪਰ,
'ਚੋਹਲਾ' ਆਖਦਾ ਦੇਖੋ ਕਿਰਦਾਰ ਬੀਬਾ |

-1348/17/1, ਗਲੀ ਨੰ: 8, ਰਿਸ਼ੀ ਨਗਰ, ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ (ਲੁਧਿਆਣਾ) | ਮੋਬਾ : 94631-32719.

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ: ਵੋਟ ਚਰਚਾ

ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਸੱਥ ਵਿਚ ਵੋਟ ਚਰਚਾ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਸੀ | ਜਦੋਂ ਬੀਰੇ ਨੇ ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੇਰਾ ਵੀ ਕੋਈ ਸਟੈਂਡ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਲੱਗ ਕੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਏਾ?' ਕੈਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਲੱਗਿਆ, ਕਹਿੰਦਾ, 'ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਆਵੇ ਆਪਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਅ ਆਇਆਂ ਆਖੀਏ | ਚੱਲ ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਟੈਂਡ ਨਹੀਂ ਤੂੰ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੁੱਤ ਦੇ ਕੇ ਤੋਰ ਦੇਨਾ, ਕਹਿ ਦੇਨਾ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਵੋਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਪਾਵਾਂਗੇ | ਤੇਰਾ ਵੀ ਕੋਈ ਦੀਨ ਧਰਮ ਹੈ |' ਏਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਰੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਓਏ ਮੇਰਾ ਦੀਨ ਧਰਮ ਪਰਖ਼ਦਾਂ ਏਾ | ਘਰ ਆਇਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ | ਤੇਰੇ ਵਾਂਗੂੰ ਚਮਚਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ | ਨਾ ਹੀ ਝੋਲੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹਾਂ | ਬੱਸ ਐਨਾ ਕਹਿਣ ਦੀ ਦੇਰ ਸੀ ਕੈਲ਼ਾ ਤੇ ਬੀਰਾ ਉਲਝ ਗਏ | ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਟਾਉਂਦੇ-ਹਟਾਉਂਦੇ ਹੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਵੀ ਲੱਗੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ | ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਹੀ ਗੱਲ ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ | ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਚੌਕੀਦਾਰ ਭੇਜ ਕੇ ਕੈਲ਼ੇ ਅਤੇ ਬੀਰੇ ਨੂੰ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਸੱਥ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ | ਵੇਂਹਦਿਆਂ-ਵੇਂਹਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇਕੱਠ ਹੋ ਗਿਆ | ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਜੋ ਕੁਝ ਕੱਲ੍ਹ ਸ਼ਾਮੀਂ ਸੱਥ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾੜਾ ਹੋਇਆ | ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਪੰਚਾਇਤ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਸਰਬ-ਸੰਮਤੀ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਇਹ ਲੀਡਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਨਫਰਤ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ | ਤੁਸੀਂ ਸਿਆਣੇ ਬਣੋ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਲੜਨਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ | ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਹੀ ਹਨ | ਵੋਟ ਗੁਪਤ ਹੈ ਜੀਹਨੂੰ ਮਰਜ਼ੀ ਪਾਓ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨਾ ਖਰਾਬ ਕਰੋ | ਮੈਂ ਕੈਲੇ ਅਤੇ ਬੀਰੇ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਠੋ ਹੱਥ ਮਿਲਾਓ ਅਤੇ ਘੁੱਟ ਕੇ ਗਲਵਕੜੀ ਪਾਓ |' ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾਇਆ ਅਤੇ ਗਲਵਕੜੀ ਪਾਈ | ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਤਾੜੀ ਵਜਾਈ | ਸਰਪੰਚ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਉਚੇ -ਸੁੱਚੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਭਰਪੂੁਰ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ |

-ਗਿੱਲ ਨਗਰ ਗਲੀ ਨੰ-13 .ਮੱਲਾਂਪੁਰ ਦਾਖ਼ਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 9463542896






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX