ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਵੇਰਕਾ ਵੱਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਅੱਗ
. . .  1 day ago
ਵੇਰਕਾ ,20 ਫ਼ਰਵਰੀ{ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੱਗਾ }- ਵੇਰਕਾ ਵੱਲਾ ਰੋਡ 'ਤੇ ਅਸਲਾ ਡੀਪੂ ਕੋਲ ਇਕ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ ਦੀ ਰਸੋਈ 'ਚ ਸਲੰਡਰ ਫੱਟਣ ਨਾਲ ਹੋਏ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਪੈਲੇਸ ਦਾ ਅੰਦਰਲ ਹਿੱਸਾ ਸੜ ਕੇ ਰਾਖ
ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਇਕ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ
. . .  1 day ago
ਤਰਨ ਤਾਰਨ, 20 ਫਰਵਰੀ (ਪਰਮਜੀਤ ਜੋਸ਼ੀ)-ਇੱਥੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਰਹਾਲੀ ਰੋਡ 'ਤੇ ਇਕ ਬੱਸ ਅਤੇ ਸਵਿਫ਼ਟ ਕਾਰ ਵਿਚ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਟੱਕਰ ਦੌਰਾਨ ਕਾਰ ਸਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਕ ਦੀ ਹੋਰ ...
ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਭਾਰਤ 'ਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ - ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਫਰਵਰੀ - ਸਾਉਦੀ ਅਰਬ ਭਾਰਤ 'ਚ 100 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ...
ਯੇਦੀਯੁਰੱਪਾ ਵੱਲੋਂ ਆਡੀਓ ਟੇਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਐੱਫ.ਆਈ.ਆਰ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਪਟੀਸ਼ਨ
. . .  1 day ago
ਬੈਂਗਲੁਰੂ, 20 ਫਰਵਰੀ - ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੀ.ਐੱਸ.ਯੇਦੀਯੁਰੱਪਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਡੀਓ ਟੇਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦਰਜ ਐੱਫ.ਆਈ.ਆਰ...
ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ, 5 ਫਸੇ
. . .  1 day ago
ਸ਼ਿਮਲਾ, 20 ਫਰਵਰੀ - ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿੱਨੌਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਤੋਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਫੌਜ ਦੇ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦਕਿ 5 ਜਵਾਨ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ...
ਫ਼ਰਾਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਿਧਾਇਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ - ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਕਰਨਾਟਕ
. . .  1 day ago
ਬੈਂਗਲੁਰੂ, 20 ਫਰਵਰੀ - ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਐਮ.ਬੀ ਪਾਟਿਲ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫ਼ਰਾਰ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵਿਧਾਇਕ ਜੇ.ਐਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੋਮਨਾਥ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ...
ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ - ਰਾਜਪਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ
. . .  1 day ago
ਜੈਪੁਰ, 20 ਫਰਵਰੀ - ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਧਾਰਾ 370 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਖਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ...
ਰੂਹਾਨੀ ਰੰਗ 'ਚ ਰੰਗੀ 'ਪੰਜ ਤਖਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ' ਯਾਤਰਾ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹੁੰਚੇ ਸ੍ਰੀ ਨਾਂਦੇੜ ਸਾਹਿਬ, ਦੇਖੋ ਤਸਵੀਰਾਂ
. . .  1 day ago
25 ਤੱਕ ਕਲਮ ਛੋੜ ਹੜਤਾਲ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਕਰਮਚਾਰੀ
. . .  1 day ago
ਖਮਾਣੋਂ, 20 ਫ਼ਰਵਰੀ (ਪਰਮਵੀਰ ਸਿੰਘ) - ਪੀ. ਐਮ. ਐਸ. ਯੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਤਹਿਸੀਲ ਕਰਮਚਾਰੀ 25 ਫ਼ਰਵਰੀ ਤੱਕ ਕਲਮ ਛੋੜ ਹਡ਼ਤਾਲ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੰਗਾ ਨੂੰ ਲੈਕੇ...
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਬਜਟ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ 'ਆਪ' ਦਾ ਯੂਥ ਵਿੰਗ
. . .  1 day ago
ਸੰਗਰੂਰ, 20 ਫਰਵਰੀ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੋਰੀਆ)- ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ਦੀ ਬੁਲਾਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਥ ਵਿੰਗ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 2019-20 ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਿਰੋਧੀ ਬਜਟ ਦੀ ਪੋਲ .....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ: ਦੋ ਕਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਪੈਲੀ

ਘਰ ਦੀ ਵੰਡ ਵੰਡਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮੇ ਨੂੰ ਦੋ ਕਿੱਲੇ ਪੈਲੀ ਤੇ ਇਕ ਦੋ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਾਹਰਲਾ ਘਰ ਮਿਲ ਗਿਆ |
'ਜੀਤੋ, ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਏਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਆਪ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲੱਗੇ ਰਹੀਏ ਏਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ', ਧਰਮੇ ਨੇ ਜੀਤੋ ਨੂੰ ਕਿਹਾ |
'ਏਨੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿਚ ਆਪਾਂ ਤੋਂ ਇਹੀ ਘਰ ਸੰਵਰ ਜਾਵੇ ਏਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਹੈ', ਜੀਤੋ ਨੇ ਕਿਹਾ |
'ਜੀਤੋ, ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ, ਆਪਾਂ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਵਾਂਗੇ | ਹੋਰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਾਂ ਕਣਕ ਬੀਜ ਦੇਣੀ ਆ | ਤੂੰ ਵੀ ਕਈ ਸਾਲ ਆਹ ਦੋ ਸੂਟਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕੱਢੇ ਆ, ਐਤਕੀਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੋ ਸੂਟ ਬਣਵਾ ਦੇਣੇ ਆ ਤੇ ਨਾਲੇ ਸੰੁਨੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਵਾਲੀਆਂ ਪੁਆ ਦੇਣੀਆਂ |'
'ਨਹੀਂ ਜੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋ ਕੁੜਤੇ ਪਜਾਮੇ ਬਣਾਇਓ, ਉਹੀ ਧੋਨੇ ਤੇ ਉਹੀ ਪਾਉਨੇ ਹੋ |'
'ਤੇ ਬਾਪੂ ਮੈਨੂੰ' ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਧਰਮੇ ਦੇ ਮੰੁਡੇ ਨੇ ਕਿਹਾ |
ਐਤਕੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਇਕ ਕਾਲਾ ਸੂਟ ਕੁੜਤਾ-ਪਜਾਮਾ ਲੈ ਦੇਣਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ |
ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ | ਧਰਮੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੋ ਕਿੱਲਿਆਂ ਦੀ ਪੈਲੀ ਵਿਚ ਕਣਕ ਬੀਜ ਦਿੱਤੀ |
ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਚਲਦਾ ਗਿਆ | ਕੜਕਦੀਆਂ ਧੁੱਪਾਂ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ |
'ਜੀਤੋ ਐਤਕੀਂ ਤਾਂ ਸੱੁਖ ਨਾਲ ਕਣਕ ਵੀ ਸੁਨਹਿਰੀ ਹੋਈ ਆ | ਰੱਬ ਵੀ ਪੂਰਾ ਮਿਹਰਬਾਨ ਆ, ਮੀਂਹ-ਕਣੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ | ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਵੀਆਂ ਦਾਤੀਆਂ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂਗਾ | ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕਣਕ ਦੀ ਕਟਾਈ ਤੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਂ |
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮਾ ਨਵੀਆਂ ਦਾਤੀਆਂ ਲੈ ਆਇਆ | ਸਵੇਰੇ ਕਣਕ ਦੀ ਕਟਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਸੀ | ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹੀ | ਅੱਧੀ ਕੁ ਰਾਤ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ | ਧਰਮੇ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੁਝ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ | ਉਸ ਨੇ ਜੀਤੋ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ |
'ਜੀਤੋ ਆਹ ਰੌਲਾ ਕਾਹਦਾ |'
ਏਨੇ ਨੂੰ ਧਰਮੇ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੜਕਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ | ਦੇਵੇਂ ਘਬਰਾ ਗਏ | ਹੌਸਲਾ ਕਰ ਕੇ ਧਰਮੇ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲਿ੍ਹਆ ਫਿਰ ਇਕ ਮੰੁਡੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਚਾਚਾ ਕਣਕ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ |'
ਧਰਮਾ ਤੇ ਜੀਤੋ ਉਥੇ ਹੀ ਬਹਿ ਗਏ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਹੌਸਲਾ ਕਰ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੇ | ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਧਰਮੇ ਦੀ ਦੋ ਕਿੱਲੇ ਵਿਚ ਬੀਜੀ ਕਣਕ ਸੜਕ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਨਾਲ ਸਰਪੰਚ ਦੇ 5-6 ਕਿੱਲੇ ਕਣਕ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਈ | ਜੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਰਲ ਕੇ ਅੱਗ ਨਾ ਬੁਝਾਉਂਦੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੀ ਹੋਰ ਕਣਕ ਸੜਨੀ ਸੀ | ਧਰਮਾ ਤੇ ਜੀਤੋ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ | ਫਿਰ ਧਰਮੇ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਸੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬੱਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਰੱਬ ਵੱਲ ਮੰੂਹ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਰੱਬਾ ਤੂੰ ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ | ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਭੋਰਾ ਤਰਸ ਨਾ ਆਇਆ | ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਕੀ ਖਾਵਾਂਗੇ? ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਮੇਰੇ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ | ਮੈਂ ਕੀ-ਕੀ ਸੁਪਨੇ ਲਈ ਬੈਠਾ ਸੀ?'
ਫਿਰ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਆ ਕੇ ਧਰਮੇ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਧਰਮਿਆ ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖ ਮੈਂ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਾਂਗਾ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੇ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਵੀਂ |'
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮੇ ਤੇ ਜੀਤੋ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚ ਘਰ ਲੈ ਆਇਆ |

-102, ਵਿਜੈ ਨਗਰ, ਜਗਰਾਉਂ | ਮੋਬਾਈਲ : 99146-37239.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੈਸੇ ਦਾ ਮੋਹ

ਆਪਣੇ ਅਰਬਾਂ-ਖਰਬਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚੋਂ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ 'ਚੋਂ ਘੰਟਾ ਦੋ ਘੰਟੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਾ ਕੱਢ ਪਾਉਂਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੀਲਮ ਬੇਟੇ ਗੌਰਵ ਤੇ ਧੀ ਨੂਰ ਵਲੋਂ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮੇਕਅੱਪ ਵਿਚ ਵਿਅਸਤ ਰਹਿੰਦੀ | ਉਠਦੀ ਬਹਿੰਦੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਮੂਹਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ | ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੋਂ ਘਰ ਆ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਜਦ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬਹੁਤੀ ਫੁਰਸਤ ਮਿਲਦੀ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਤਾਂ ਲਾਡ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਪਰ ਧੀ ਨੂਰ ਵਲੋਂ ਅਵੇਸਲਾ ਰਿਹਾ | ਨੂਰ ਦੇ ਮਾਂ -ਬਾਪ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਆਪਣੀ ਮੌਜਮਸਤੀ ਤੇ ਫਾਈਵ ਸਟਾਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿਚ ਡਿਨਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਭੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਭੋਰਾ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚਦੇ | ਨੂਰ ਛੇ ਕੁ ਸਾਲ ਦੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਪੋਲੀਓ ਨੇ ਸੱਜੀ ਲੱਤ 'ਤੇ ਆ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ | ਬੱਚੀ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹਾ ਲੰਗੜਾਅ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੌਰ ਨਾ ਕੀਤਾ | ਥੋੜੇ੍ਹ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਲੱਤ 'ਤੇ ਸੋਕੜਾ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਜਦ ਮਿਸਿਜ਼ ਭਾਟੀਆ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ | ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧੀ ਦੀ ਲੱਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ | ਸੱਜੀ ਲੱਤ ਖੱਬੀ ਲੱਤ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਪਤਲੀ ਪੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ | ਦੋਵੇਂ ਜੀਅ (ਜਣੇ) ਆਪਸ ਵਿਚ ਸਲਾਹਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਈਏ | ਇਕ ਦੋ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇਰ ਗਿਆਂ ਫੋਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਪਰ ਅੱਗੋਂ ਇਹੀ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ | ਕੱਲ੍ਹ ਸੁਬਾਹ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਓ | ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ | ਸਪੈਸ਼ਲਿਸਟ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਚੈੱਕਅੱਪ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹਾ ਸਰ ਹੁਣ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਇਸ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਬਸ ਇਕ ਹੀ ਇਲਾਜ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਟੀਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਗਵਾਓ | ਮੈਂ ਕਈਆਂ ਫ਼ਰਮਾਂ ਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ | ਤੁਸੀਂ ਪੈਸੇ ਦੱਸੋ ਮੂੰਹ ਮੰਗੇ ਪੈਸੇ ਮਿਲਣਗੇ ਪਰ ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੋ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ | ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਪੈਸਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕੁਛ ਪਰਿਵਾਰਕ, ਕੁਛ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ | ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਖੀਰ ਇਕ ਦਿਨ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਪਛਤਾਵਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ | ਇਕ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੂਜੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਗਏ¢ ਪਰ ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਿਆ | ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਉਸ ਧੀ ਦੀ ਜੋ ਅਰਬਾਂ-ਖ਼ਰਬਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਨਕਾਰਾ ਹੋ ਗਈ | ਹੁਣ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਤਕਰਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਪਸੀ ਤਕਰਾਰ ਵਿਚ ਬੱਚੀ ਬਾਪ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਬੜ ਜਾਂਦੀ | ਪਾਪਾ ਕਿਉਂ ਲੜਦੇ ਹੋਏ? ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਬੇਟੀ ਨੂੰ ਗੋਦੀ ਚੁੱਕ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਧੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ¢ਧੀਏ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪੈਸੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਅੱਜ ਪੈਸਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਇਆ | ਧੀ ਨੂੰ ਗਲ ਨਾਲ ਲਾ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਰੋਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਧੀਏ ਤੈਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਪੱਖੋਂ ਨਕਾਰਾ ਕਰਨ 'ਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੇਰੇ ਮੰਮੀ -ਪਾਪਾ ਹੀ ਨੇ | ਅੱਜ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਕਥਨ ਯਾਦ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਏ ¢ਅੱਜ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ | ਵੈਸੇ ਵੀ ਸਰੀਰਕ ਸੱਟ ਨਾਲੋਂ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਸੱਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਏ¢ ਧੀਏ ਦੁੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਏ ਕਿ ਗ਼ਲਤੀ ਸਾਡੀ ਏ ਤੇ ਇਸ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਖਮਿਆਜ਼ਾ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਭੋਗਣਾ ਪੈਣਾ ਏ | 'ਧੀਏ ਮੈਨੂ ਮਾਫ਼...' ਵਾਕ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤੇ ਭਾਟੀਆ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਐਸਾ ਚੱਕਰ ਆਇਆ ਕਿ ਧੜੱਮ ਕਰਦਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿਗ ਪਿਆ | ਆਪਣੀ ਅਰਬਾਂ-ਖਰਬਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਉਹ ਅਗਲੀ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ¢

-ਪਿੰਡ: ਵੜੈਚ, ਡਾਕ: ਘੁੰਮਣ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ |
ਮੋਬਾਈਲ : 81466-35586.

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ: ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਖਰਚ ਦਿੱਤੇ

ਇਕ ਤਰੱਕੀਪਸੰਦ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਫਿਰਾਕ ਗੋਰਖਪੁਰੀ ਦੇ ਘਰ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਲ ਸੂਰਤ ਉਦਾਸ ਜਿਹੀ ਬਣਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਗੱਲ ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਂ | ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੀਹ ਕੁ ਰੁਪਏ ਉਧਾਰ ਦੇ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ |' ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਵੇਖੋ ਨਾਂਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ, ਮੇਰੇ ਇੱਜ਼ਤ ਆਬਰੂ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਹੈ |'
ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜੇਬ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਤੀਹ ਰੁਪਏ ਕੱਢ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ | ਉਹ ਬੰਦਾ ਰੁਪਏ ਲੈ ਤੁਰੰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ |
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਇਕ ਟਾਂਗਾ ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕਿਆ | ਟਾਂਗੇ ਵਿਚੋਂ ਉਹੀ ਸ਼ਾਇਰ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਫਟਾਫਟ ਇਸ ਟਾਂਗੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਜਾਓ |' ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਰੇ ਭਾਈ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਏ?' ਬਿਨਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਟਾਂਗੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ | ਟਾਂਗਾ ਸਿੱਧਾ ਸ਼ਰਾਬਖਾਨੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਸੇਵਾ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ | ਸ਼ਰਾਬ ਕਬਾਬ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਟਾਂਗੇ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ |
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰਾਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਕਰੀਬੀ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਤੀਹ ਰੁਪਏ ਗਏ | ਮੈਂ ਕਿਸ ਮੰੂਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਮੰਗਾਂਗਾ | ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੇ |'

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401.
ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.

ਮਸਲਾ ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ


ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲਾੜਾ ਬਿਨਾਂ ਊਚ-ਨੀਚ ਦੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਜਦੋਂ ਲਾੜੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਜੰਝ (ਬਰਾਤ) ਲੈ ਕੇ ਵਾਜੇ-ਗਾਜੇ ਨਾਲ ਲਾੜੀ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਕੂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਸਜੀ ਹੋਈ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਉਹਦੇ ਸਕਿਆਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਨਿੱਕਾ ਨਿਆਣਾ ਸਰਬਾਲਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਸਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਕੀ ਗੋਰਾ ਕੀ ਕਾਲਾ, ਕੀ ਸਰਦਾਰ ਕੀ ਲਾਲਾ, ਕੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ, ਘੋੜੀ ਚੜਿ੍ਹਆ ਤਾਂ ਕਹਾਵੇ ਲਾੜਾ, ਸਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲਾ |
ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ ਰਤਾ ਬਦਲਾਓ ਆਇਆ ਹੈ, ਕਈ ਲਾੜੇ ਘੋੜੀ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰ ਵਿਚ ਬਹਿ ਕੇ ਆਨੰਦ ਵਾਲਾ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਲਾੜੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਵਾਜ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲਾੜੀ ਦੀ ਡੋਲੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕ ਸਜੀ ਹੋਈ ਡੋਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਚਾਰ ਕਹਾਰ, ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਡੋਲੀ ਵੀ ਕਾਰਾਂ 'ਚ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਧੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਭਰਾ-ਭਾਈ, ਨੇੜੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਦ ਕਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ, 'ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ' ਵਾਲੇ ਇੰਜਣ ਨਾਲ, ਕਾਰ ਨੂੰ ਪਿਛਿਉਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇਉਂ ਧੱਕਣ ਦਾ ਵਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧੱਕਾ ਲਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰ ਅਗਾਂਹ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਦਾਈ ਜਾਂ ਡੋਲੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਰੂਪ ਹੈ | ਸੱਚ ਹੈ, ਕਾਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਯਾਨਿ ਘੋੜੇ-ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ | ਪਰ ਜਿਹੜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਉਹਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਉਹੀਓ ਹੈ:
'ਵੀਰ ਮੇਰਾ ਘੋੜੀ ਚੜਿ੍ਹਆ'
ਪਰ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਲਾੜੇ ਘੋੜੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਬਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਸਦਾ ਲੜਾਕੂ ਸਿਪਾਹੀ ਤੇ ਜਰਨੈਲ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਸਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ | ਰਾਣੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਬਾਈ ਵੀ ਖੂਬ ਲੜੀ ਮਰਦਾਨੀ, ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨਾਲ ਲੜੀ ਸੀ | ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਤੇ ਅਕਬਰ ਵੀ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਸਵਾਰ ਸਨ |
ਕਿਉਂ ਭਾਈ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੱਥ 'ਚ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਲਾੜੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਚੱਲੇ ਨੇ ਕਿ ਜੰਗ ਲੜਨ? ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ, ਆਪਸ 'ਚ ਮੀਆਂ-ਬੀਵੀ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਜੰਗ ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਮੋਟੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਲੜਾਈਆਂ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਸੱਚ ਹੀ ਆਖਿਆ ਹੈ, 'ਵਿਆਹ ਵੀ ਇਕ 'ਜੰਗ' ਹੈ |'
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਆਗਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਸਗੰਜ 'ਚ ਠਾਕੁਰਾਂ ਤੇ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ | ਇਥੇ ਇਕੋ ਦਿਨ ਇਕ ਠਾਕੁਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਇਕ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੰੁਡੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੀ | ਠਾਕੁਰਾਂ ਦਾ ਮੰੁਡਾ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜੰਝ ਲਈ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸਾਥਣ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਦਲਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੰੁਡਾ ਵੀ ਇਸੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਫ਼ਤਹਿ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਹਰਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਜੰਝ ਲਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਠਾਕੁਰ ਤੇ ਦਲਿਤ ਜੰਝਾਂ ਦਾ ਇਕ ਥਾਂ ਆਹਮਣਾ-ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਹ ਕੀ? ਦਲਿਤ ਸਾਡਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲਿਤ ਦੀ ਜੰਝ 'ਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਉਤਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ | ਇਹ ਇਕਲੌਤਰੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਏਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਹੋਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵੀ ਵਾਪਰੀਆਂ ਹਨ | ਦਿਲ ਦੁਖਦਾ ਹੈ, ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ |
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ |
'ਦਾਲ' ਦਲੀ ਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿੱਦਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਦਲੀ ਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ 'ਚ ਹਰੇਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ | ਸਿਰਫ਼ ਲਿਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਹੀ ਹੈ | ਇਕ ਤੱਥ ਅੱਜ ਤਾੲੀਂ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਦਲਿਤ ਸਮਾਜ 'ਦਲਿਤ' ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ |
ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਕਈ ਹੱਕ ਰਾਖਵੇਂ ਹਨ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਵੀ ਰਾਖਵੇਂ ਹੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਕੋ-ਇਕ ਹੀ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਇਕੋ ਨਾਅਰਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲੈ ਕੇ ਰਹਿਣੇ ਹਨ, ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਜੂਝਣਾ ਹੈ, ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਖ਼ਾਤਰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ |
ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਆਪ ਉੱਚੇ ਚੁੱਕੇ ਗਏ, ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੀਡਰ ਬਣੇ, ਸਰਕਾਰਾਂ 'ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਕੀ ਸਭੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝੁਕਣ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਨ ਪਰ...
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾ ਹੈਨ... ਕੁਮਾਰੀ, 'ਬਹਿਨ ਮਾਇਆਵਤੀ' ਇਹਦੀ ਪਾਰਟੀ ਹੈ ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ |
ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਪੈਣਾ ਸੀ, ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਇਕ ਸਤੀਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਂਅ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ, 'ਬਹੁਜਨ ਸਮਾਜ ਪਾਰਟੀ |'
ਬਹੁਜਨ ਧਨ-ਧਨ... ਮਨੂੰਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਇਆਵਤੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਯੂ.ਪੀ. ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਈ ਪਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਦਲਿਤਾਂ, ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਹੀ ਨੇਤਾ ਹੈ |
ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਹਨ, ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਨੇਤਾ ਇਕੋ ਹੈ, ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਜਣਯੋਗ ਨੇਤਾ ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਦਲਿਤਾਂ ਨੇ ਕਈ ਪਾਰਟੀਆਂ ਬਣਾ ਲਈਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂਅ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਕ ਤਾਂ ਡਾ: ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕੇ ਬਣੇ ਰਾਮਦਾਸ ਅਠਾਵਲੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ... ਰਾਮ ਵਿਲਾਸ ਪਾਸਵਾਨ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ 'ਚ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਪੁੱਤਰ ਚਿਰਾਗ ਪਾਸਵਾਨ... ਮੰੁਬਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ 'ਚ ਹੀਰੋ ਬਣਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਾਈ, ਇਕ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਚੱਲੀ, ਹੱਥ ਪੁਰਾਣੇ ਖੋਸੜੇ, ਬਸੰਤਾ ਘਰ ਆਇਆ | ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਗਵਾ ਕੇ, ਬਿਹਾਰ ਵਾਪਸ... 'ਪੁੱਤ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਫ਼ਿਲਮੀ ਹੀਰੋ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ... ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁਲਿਟੀਕਲ ਹੀਰੋ ਬਣਾ ਦਿੰਨੇ ਹਾਂ |' ਉਹ ਦੀ ਲੋਕ ਜਨ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ |
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਦਲਿਤ ਲੀਡਰ ਹੈ, ਕਾਰਾਂ 'ਚ ਘੰੁਮਦਾ ਹੈ | ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ, ਵੇਖਿਐ ਕਿਵੇਂ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਭੂਤਨੀ ਭਵਾਈ ਹੋਈ ਸੀ | ਰਿਜ਼ਰਵ ਕਰਵਾ ਲਈਆਂ 6 'ਐਮ.ਪੀ. ਲਈ ਸੀਟਾਂ ਬਿਹਾਰ 'ਚ ਪਾਰਟੀ ਲਈ... ਕੀ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨਹੀਂ?'
ਮਾਇਆਵਤੀ ਦਾ ਸਕਾ ਭਰਾ ਆਨੰਦ, ਨੋਟਬੰਦੀ ਵੇਲੇ ਇਹਨੇ ਇਕੱਲੇ ਨੇ... ਸੌ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਪਏ ਬੈਂਕ 'ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਏ | ਮਾਇਆਵਤੀ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਥਾਪ ਦਿੱਤਾ | ਕੀ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਵਾਦੀ ਨਹੀਂ?
ਮੈਂ ਇਸ ਲੇਖ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਂ ਕਿ ਇਕ ਨਵੀਂ ਖ਼ਬਰ ਆ ਗਈ-ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ 'ਚ ਉੱਚੀਆਂ, ਸਵਰਣ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਆਧਾਰ 'ਤੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ |
ਦਲਿਤਾਂ 'ਚ ਵੀ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ, ਉੱਚੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਗ਼ਰੀਬ ਹਨ | ਕਬੀਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਐ : 'ਨਿਰਧਨ ਆਦਰ ਕੋਏ ਨਾ ਦਏ |' ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਸੁਦਾਮੇ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੋਦੀ....?
ਸੱਪ ਦੇ ਮੰੂਹ 'ਚ ਕੋਹੜ ਕਿਰਲੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ | ਸਭੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨਾ ਨਿਗਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਨਾ ਉਗਲ ਸਕਦੇ ਹਨ |

ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ

• ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਅੱਗੇ ਇਕ ਟਰੱਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਮੋਟੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, 'ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ' | ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਟਰੱਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਨੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਫਰੇਬ ਆਦਿ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੇ ਟਰੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਕਤ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ |
• ਸਾਰੇ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ | ਮੇਰੇ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਅੱਜ ਪੈਸੇ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੀ ਦੌੜ ਨੇ, ਲੋਭ-ਲਾਲਚ ਤੇ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ 10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾੜੇ ਜਾਂ ਭੈੜੇ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੈਸੇ, ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਏਡਾ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ, ਫਰੇਬ, ਠੱਗੀ, ਧੱਕਾ ਆਦਿ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਿਆਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ |
• ਅਜਿਹੀ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹੈ, ਸਬਰ ਵਾਲਾ ਰੱਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨੀਅਤ ਦਾ ਭੁੱਖਾ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਰੱਜਦਾ, ਸਬਰ ਜੀਵਨ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਸਬਰੀ ਮੌਤ, ਸੰਤੁਸ਼ਟਤਾ ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਸਬਰ-ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਨਸਾਨ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ | ਸੁਆਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ | ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ-ਆਪਣਿਆਂ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ, ਗ਼ਰੀਬੀ ਤੇ ਯਾਦਾਂ |
• ਸਿਆਣਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲਚੀ, ਬੇਈਮਾਨ, ਲਾਈਲੱਗ ਤੇ ਸੁਆਰਥੀ ਲੋਕ ਯਕੀਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਇਹ ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀਆਂ : ਸਮੰੁਦਰ, ਤਿ੍ਸ਼ਨਾ ਦਾ ਘੜਾ, ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਤੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਮਨ |
• ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਆਪਣਾਪਨ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਵਕਤ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ | ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣਾ ਜਾਂ ਪਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਸਮਾਂ ਆਪਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਜੇਕਰ ਸਮਾਂ ਬੇਮੁਖ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੀ ਪਰਾਏ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |
• ਸਫ਼ਲਤਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਬਦਨਿਅਤੀ ਤੇ ਬੇਈਮਾਨੀ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਫ਼ਲ ਵਿਅਕਤੀ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |
• ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ:
ਪਰਉਪਕਾਰੀ : ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਆਰਥ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਰੇ |
ਮਹਾਂਮੂਰਖ : ਜਿਹੜਾ ਅਗਲੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਰੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੇ |
ਕਾਮਯਾਬ : ਜਿਹੜਾ ਦੂਸਰੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਵੀ ਕਰੇ |
ਦੁਸ਼ਟ : ਜਿਹੜਾ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਫਾਇਦਾ ਸੋਚੇ, ਅਗਲੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਦੇਖੇ |
ਉਪਰੋਕਤ ਕਿਸਮਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ-ਬਖੁਦ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਕਿਹੜੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਜਾਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਔਕਾਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਕਿਸਮ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ | (ਚਲਦਾ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

2018 ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ

ਲਗਪਗ ਸਵਾ ਸਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਕਬੂਲਦੇ ਹੋਏ ਕਈ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣਾ ਸਫ਼ਰ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ |
ਬੀਤੇ ਵਰ੍ਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਉਦਾਸ ਵੀ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂਕਿ, ਦੋਵਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗਮੰਚ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਦਰਿਆ ਤੇ ਸਾਂਝ ਦੇ ਪੁਲ ਵਜੋਂ ਤੁਰੀ ਫਿਰਦੀ ਸੰਸਥਾ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੰਗਮੰਚ ਹਸਤੀ 'ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ' ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਛੜ ਗਈ | ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਅਮਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਖੜੋਤ ਜ਼ਰੂਰ ਆਈ ਹੈ | ਮਦੀਹਾ ਗੌਹਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਪੰਜ ਰੋਜ਼ਾ ਰੰਗਮੰਚ ਉਤਸਵ 'ਯਾਤਰਾ-1947' ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ (ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ), ਨੀਲਮ ਮਾਨ ਸਿੰਘ, ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੋ: ਅਜਮੇਰ ਔਲਖ, ਡਾ: ਆਤਮਜੀਤ ਅਤੇ ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਦੀਆਂ ਨਾਟ ਟੀਮਾਂ ਨੇ 1947 ਬਾਰੇ ਲਿਖੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ |
ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਬਾਰੇ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਬਾਰੇ, ਕਿਸਾਨ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ, ਤਿੜਕਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਦੌੜ ਬਾਰੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਬਾਰੇ, ਹਿੰਦ-ਪਾਕਿ ਦੋਸਤੀ ਬਾਰੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਬਾਰੇ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀਆਂ ਬਾਰੇ, ਦਲਿਤ ਚੇਤਨਾ ਬਾਰੇ, ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਬਾਰੇ, ਧੀਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਬੇਪਤੀ ਬਾਰੇ, ਮੌਸਮਾਂ ਦੀ ਅਸੰਤੁਲਤਾ ਬਾਰੇ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਰੋਕਾਰ ਅੱਜ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕ ਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ |
ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਪੈੜ-ਛਾਪ ਵੀ ਭਰਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ | ਕੁਝ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਆਂ ਨਾਟਕੀ ਕਿਰਤਾਂ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਵਲੋਂ ਕਰਵਾਏ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਰੰਗਮੰਚ ਉਤਸਵ ਦੌਰਾਨ ਪਵੇਲ ਸੰਧੂ ਵਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਨਾਟਕ 'ਅੱਧੇ ਅਧੂਰੇ' (ਮੋਹਨ ਰਕੇਸ਼), ਵਿਸ਼ੂ ਸ਼ਰਮਾ ਵਲੋਂ 'ਏ ਬਲਾਈਾਡ ਡੇਟ' (ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ), ਦੀਪ ਮਨਦੀਪ ਵਲੋਂ 'ਐ ਜ਼ਿੰਦਗੀ', ਕੁਲਬੀਰ ਮਲਿਕ ਵਲੋਂ 'ਵੇਟਿੰਗ ਫਾਰ ਗੋਦੋ (ਬੈਕਟ), ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ 'ਗਿਦ' (ਵਿਜੇ ਤੇਂਦੁਲਕਰ) ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਰਹੇ | ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਤਰ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਖੇਡੇ ਨਾਟਕ 'ਛੱਤ' ਅਤੇ 'ਸੀਸ ਤਲੀ 'ਤੇ' ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟਕਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਗੁਰਮੇਲ ਸ਼ਾਮ ਨਗਰ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੋ ਨਾਟਕਾਂ 'ਗਿੱਲੀ ਮਿੱਟੀ' ਅਤੇ 'ਸੁਕਰਾਤ' ਨਾਲ ਨਾਟ ਲੇਖਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਕਦਮ ਧਰਿਆ ਹੈ | ਇਮੈਨੂਅਲ ਸਿੰਘ ਵਲੋਂ ਖੇਡੇ ਦੋ ਨਾਟਕ 'ਫਿਰਦੋਸ' (ਗਾਰਗੀ) ਅਤੇ 'ਰਕਤ ਬੀਜ' ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਹ-ਵਾਹ ਖੱਟੀ ਹੈ | ਰਜਿੰਦਰ ਰਾਜੂ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਭੰਡਾਂ ਦੀ ਪੰਡ' ਅਤੇ 'ਨਿਰਾਲਾ' ਵੀ ਖੇਡੇ ਗਏ | ਸੰਨੀ ਮੈਸਨ ਵਲੋਂ 'ਸੌਾਕਣ' ਅਤੇ 'ਰਾਜਿਆ ਰਾਜ ਕਰੇਂਦਿਆ' ਖੇਡੇ ਗਏ ਹਨ | ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿਚ ਦਲਜੀਤ ਸੋਨਾ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਫੀਕੋ', ਪ੍ਰੀਤਪਾਲ ਰੁਪਾਣਾ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਰਾਮੂ ਕੁਮਾਰ', ਦੀਪਕ ਨਿਆਜ਼ ਵਲੋਂ 'ਆਰਡਰ-ਆਰਡਰ' (ਦੀਪ ਜਗਦੀਪ), ਗੁਰਤੇਜ ਮਾਨ ਦਾ 'ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ', ਸਾਜਨ ਕਪੂਰ ਦਾ 'ਟੋਟਲ ਸਿਆਪਾ', ਅਮਨ ਸ਼ੇਰਗਿੱਲ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਓਫ਼ ਮੇਰੀ ਬੀਵੀਆਂ' ਤੇ 'ਵਿਆਹ ਦੇ ਵਾਜੇ' ਖੇਡੇ ਗਏ | ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ ਨਾਵਲਕਾਰ ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ ਨੇ ਨਾਟਕ 'ਸ਼ੇਰਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਲਿਖਿਆ, ਡਾ: ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੈਰੋਂ ਨੇ 'ਸੁਕਰਾਤ' ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਡਾ: ਸ਼ਾਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ ਨੇ 'ਮੈਂ ਧੀ ਕਿਉਂ ਜੰਮਾਂ' ਅਤੇ 'ਸ਼ਹੀਦੀ ਬਾਗ' ਲਿਖੇ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਗੁਰਮੀਤ ਕੜਿਆਲਵੀ ਨੇ ਨਾਟਕ 'ਛਿਲਤਰਾਂ' ਅਤੇ 'ਤੂੰ ਜਾਹ ਡੈਡੀ' ਵੀ ਲਿਖੇ ਹਨ | ਇਸੇ ਸਾਲ ਹੀ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪਰਮਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕੌਰ ਦਾ ਨਾਟਕ 'ਐ ਜ਼ਿੰਦਗੀ' ਅਤੇ 'ਬੋਦੀ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ' ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿਚ ਰਹੇ ਹਨ | ਨਾਟਕਕਾਰ ਸ਼ਬਦੀਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਨਾਟਕ 'ਮਨ ਮਿੱਟੀ' ਤੇ 'ਅਗਲੀ ਸਦੀ ਦਾ ਸੰਤਾਲੀ' ਰਾਹੀਂ ਔਰਤ ਮਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਸਤਵਿੰਦਰ ਸੋਨੀ ਵਲੋਂ ਨਾਟਕ 'ਜਿੱਥੇ ਬਾਬਾ ਪੈਰ ਧਰੇ' ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਟਕਕਾਰ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਚਕਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਨਾਟਕ 'ਰੋਡੈਂਟ', 'ਲੁਪਤ', 'ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਮਹਾਂਭੋਜ', 'ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਆਪਕ' ਅਤੇ 'ਪੋਸਟਰ' ਦੇ ਲਗਭਗ 60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਹਨ |
2018 ਦੀਆਂ ਰੰਗਮੰਚ ਪੈੜਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਨਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਹੋਈ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀਨੀਅਰ ਰੰਗਮੰਚ ਟੀਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਾਟਕਕਾਰਾਂ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਰਵੇਂ ਕੰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ | ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ: ਨੀਲਮ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸਾਅਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਨਾਟਕ 'ਡਾਰਕ ਬਾਰਡਰਜ਼' ਦੀ ਮਾਰਮਿਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਡਾ: ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਟ ਸੰਸਥਾ 'ਮੰਚ-ਰੰਗਮੰਚ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ' ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਤੇ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਟਕਾਂ 'ਭੱਠ ਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਰਹਿਣਾ', 'ਗਗਨ ਮੇਂ ਥਾਲ', 'ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਗਡੀਰਾ', 'ਫ਼ਸਲ', 'ਬਸੰਤੀ ਚੋਲਾ', 'ਜਲਿ੍ਹਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼', 'ਬੁੱਲ੍ਹਾ', 'ਸੌਾਕਣ', 'ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਦੇ ਫੇਰ ਕਰਾਂਗੇ', 'ਕਥਾ ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦ', 'ਮਹਾਂਦੰਡ', 'ਰੁੱਤ ਫਿਰੀ ਵਣ ਕੰਬਿਆ', 'ਦਰ ਦੀਵਾਰਾਂ', 'ਸਿਆਸੀ ਦੰਦ ਕਥਾ', 'ਮੈਂ ਧੀ ਕਿਉਂ ਜੰਮਾਂ', 'ਨੌਰਾ' ਅਤੇ 'ਪੁਲ-ਸਿਰਾਤ' ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਮੰਚਣ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨਾ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ 60 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ ਗਏ |
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 98142-99422






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX