ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਪੁਲਵਾਮਾ 'ਚ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਠਭੇੜ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ
. . .  11 minutes ago
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅੱਜ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਬਜਟ
. . .  21 minutes ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 18 ਫਰਵਰੀ- ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਅੱਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ 'ਚ ਸਾਲ 2019-20 ਦਾ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਬਜਟ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀਆਂ ਆਸਾਂ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ...
ਪੁਲਵਾਮਾ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਜਾਰੀ
. . .  41 minutes ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 18 ਫਰਵਰੀ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਗਲਾਨ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਨੇ 2-3 ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਲਗਾਤਾਰ...
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
. . .  52 minutes ago
ਲੁਟੇਰਿਆ ਵੱਲੋਂ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਲੁੱਟ
. . .  1 day ago
ਨਾਭਾ, 17 ਫਰਵਰੀ (ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਲਵਲੀ) - ਨਾਭਾ ਵਿਖੇ 4-5 ਅਣਪਛਾਤੇ ਲੁਟੇਰੇ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਮਾਰਕੁੱਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਕੋਲੋਂ 5ਹਜਾਰ ਦੀ ਨਗਦੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ...
ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ 127 ਮੌਤਾਂ
. . .  1 day ago
ਜੈਪੁਰ, 17 ਫਰਵਰੀ - ਰਾਜਸਥਾਨ 'ਚ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸਾਲ 127 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ ਦੇ 3508 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ...
ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਵਲੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਦਦ
. . .  1 day ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਫਰਵਰੀ - ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮਕਬੂਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੰਗਰ ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਨੇ ਪੁਲਵਾਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਨੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਵਾਈਫਜ਼ ਵੈਲਫੇਅਰ...
ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ 'ਤੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ 'ਤੇ 4 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਦਾਰੇ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਸਸਪੈਂਡ
. . .  1 day ago
ਜੈਪੁਰ, 17 ਫਰਵਰੀ - ਪੁਲਵਾਮਾ 'ਚ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ. ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਕਾਇਰਤਾ ਭਰੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀਆਂ 4 ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪੈਰਾਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ...
ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ, ਪਤੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਲਾਸ਼
. . .  1 day ago
ਜਲੰਧਰ, 17 ਫਰਵਰੀ - ਜਲੰਧਰ ਦੀ ਬਸਤੀ ਪੀਰ ਦਾਦ 'ਚ ਇਕ ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਘਰ ਨੂੰ ਕੁੰਡੀ ਲਗਾ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਘਟਨਾ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਉਸ ਵਕਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਤੋਂ ਬਦਬੂ ਆਈ। ਫਿਲਹਾਲ ਥਾਣਾ ਬਸਤੀ ਬਾਵਾ ਖੇਲ ਦੀ ਪੁਲਿਸ...
ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਸ. ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਬਣੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ
. . .  1 day ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 17 ਫਰਵਰੀ (ਜੱਸ) - ਚੀਫ਼ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਅਣਖੀ ਮਜੀਠਾ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਸ. ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਜੇਤੂ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ 33 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ

ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮੌਸਮ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ

ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਖੁਦਾ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਾਗਰਿਕ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਇਸ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਆਏ ਬਦਲਾਅ, ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਮਹਿਕ ਉਠਦਾ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਿਰਫ ਭੌਤਿਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭੌਤਿਕਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ। ਖਾਓ-ਪੀਓ, ਘੁੰਮੋ-ਫਿਰੋ ਪਰ ਸੰਸਕਾਰ, ਸੱਭਿਅਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲੋ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਚੁਣੋ ਕਿ ਕੁਮਲਾਉਣ ਨਾ।
ਬੇਲੋੜਾ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੰਡਿਆਂ ਦੀ ਚੁਭਣ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਖਿੜਨ ਦਾ ਸੁਖ। ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਚਨਾਤਮਕ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਰ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾਓ। ਇਕ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਵੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਾਸਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਫੁਰਸਤ ਦੇ ਪਲ ਖੋਜਣਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਔਖਾ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਸਰਜਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ, ਗਣਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਪਹਿਨਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣਾ-ਪੀਣਾ ਵੀ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਖਾਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਢਲਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਉਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਲੁਤਫ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਫਰਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਮੌਸਮ ਸੁਹਾਵਣਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਹੀ ਮੌਸਮ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪੱਖੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੁਕੂਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਠੰਢ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਊਨੀ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕੋਲਡ ਕ੍ਰੀਮ ਲਗਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਜਵਲ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਇਸ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਤਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਖਾਧ ਪਦਾਰਥ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਠੰਢ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਹਰਾ ਸਾਗ-ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ, ਸਲਾਦ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਜੜ੍ਹੀ ਬੂਟੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਾਂ ਦਸੰਬਰ-ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਦਾ ਲੁਤਫ ਵੀ ਇਸੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਵੀ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸਰੀਖਾ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੌਸਮ ਹੈ।
ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਮੌਸਮ ਦੇ ਮਿਜਾਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਓ। ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਟਾਨਿਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਨੁਸ਼ਾਸਤ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਿਰੋਗੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੰਤਰ ਹਨ।
ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਿਊਣ ਲਈ ਖਾਣਾ ਹੈ, ਖਾਣ ਲਈ ਜਿਊਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਫੈਸਲਾ ਤੁਸੀਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਜੇ ਆਪ ਖੁਦ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੇ। ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖੇਗੀ।


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰਮ ਰਹਿਣ ਲਈ ਖਾਓ ਗੱਚਕ

ਜੀ ਹਾਂ, ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਗੱਚਕ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਗੱਚਕ ਬਿਹਤਰ ਸਵਾਦ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜੀ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਚਲੋ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਫਾਇਦਿਆਂ ਬਾਰੇ।
ਗੱਚਕ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ
* ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਰੁੱਖੀ ਅਤੇ ਫਟੀ ਚਮੜੀ ਲਈ ਗੱਚਕ ਮਹਾਂਸੰਜੀਵਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਇਸ ਵਿਚ ਗੁੜ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।
* ਸਰਦੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਚਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
* ਗੱਚਕ ਵਿਚ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਮਿਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
* ਆਯੁਰਵੈਦ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੋ, ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਮੇਟਾਬਾਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਗੱਚਕ ਵਿਚ ਸਿਸਮੋਲਿਨ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਨੀਮੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਚਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
* ਇਸ ਵਿਚ ਫਾਈਬਰ ਬਹੁਤਾਤ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* ਅੰਤ ਵਿਚ ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਗੱਚਕ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗਰਮੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਯਕੀਨਨ ਇਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਰੋਗ ਛੂਮੰਤਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੰਢ ਵੀ ਘੱਟ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇਗੀ।


-ਅਨੂਪ ਮਿਸ਼ਰਾ

ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਅਸਰ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਰਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਘਿਰੇ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਉਪਲਬਧ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ ਜਗਤ, ਪਾਣੀ, ਸਥਲ, ਵਰਖਾ ਮੌਸਮ, ਪਰਿਵਹਨ, ਹਵਾ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਸਾਡਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਜੋ ਵੀ ਜੀਵਤ ਅਤੇ ਨਿਰਜੀਵਤ ਘਟਕ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਤਾਣਾ-ਬਾਣਾ ਬੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ, ਅਨਿਯਮਤ ਉਦਯੋਗੀਕਰਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਕਟਾਈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੁਦਰਤ ਦੁਆਰਾ ਖੁਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਹਰੇਕ ਦੇ ਲਾਲਚ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ : ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ।
ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ : ਇਸ ਵਿਚ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਰੁੱਖ, ਨਦੀਆਂ, ਬਨਸਪਤੀ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਸਿਰਜਿਆ ਵਾਤਾਵਰਨ : ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ ਭਵਨ, ਸੜਕਾਂ, ਬੰਨ੍ਹ, ਨਹਿਰਾਂ, ਆਵਾਜਾਈ ਉਦਯੋਗ ਆਦਿ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਜਿਕ ਵਾਤਾਵਰਨ : ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤਕ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਿਵੇਂ ਜਨਸੰਖਿਆ ਦਾ ਵਾਧਾ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਆਦਿ।
ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋਂਦ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੈਨ, ਸਾਧੂ ਮਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਲਪਤਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਟਾਵੇਲ ਬਾਥ, ਫਲੱਸ਼ ਟਾਇਲਟ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਲ-ਮੂਤਰ ਤਿਆਗ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਉਪਯੋਗ ਲਈ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਏ ਗਏ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੀਣਾ, ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨੇ, ਸਾਊਂਡ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਸੂਰਜ ਛਿਪਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਭੋਜਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣ ਵਰਗੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੈਨ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਵਿਚ ਅਣਗਿਣਤ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਮੰਨੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿਚ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਹਰਿਆ-ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਸੰਤਰਾ

ਸਿਹਤਦਾਇਕ ਫਲ ਸੰਤਰੇ ਦੀਆਂ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਢਿੱਲੀ ਛਿੱਲ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਛਿੱਲ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸੰਤਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਚੁਸਤੀ-ਫੁਰਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਿਥੇ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਸੀ' ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਸ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਬੀ', ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ', ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਲੋਹਾ, ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਗੰਧਕ ਆਦਿ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਪੇਸ਼ ਹਨ ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਫਾਇਦੇ-
* ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਇਸ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਮੋਟਾਪਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਸੰਤਰਾ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਵਾਸੀਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਿਚ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਦੇ ਰਿਸਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਰਸ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
* ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਇਕ ਗਿਲਾਸ ਰਸ ਤਨ-ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਥਕਾਨ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਕੈ ਅਤੇ ਮਿਚਲੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੰਤਰਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਦਾ ਸਵਾਦ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਪਿਸ਼ਾਬ ਰੁਕ ਜਾਣ ਜਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਜਲਣ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
* ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਚਮਚ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਰਸ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਾਚਣ ਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
* ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੀ ਛਿੱਲ ਵੀ ਗੁਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਛਿੱਲ ਦਾ ਤੇਲ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੱਛਰ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਕੱਟਦੇ।
* ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਛਿੱਲ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਰਗੜਨ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚਮੜੀ ਵਿਚ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿੱਲ-ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਛਾਈਆਂ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਸੰਤਰੇ ਦੀ ਛਿੱਲ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲ ਕੇ, ਖੰਡ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਭੁੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਲਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
* ਸੰਤਰੇ ਦੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਕਾਲਾਪਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਲ ਛੇਤੀ ਵਧਦੇ ਹਨ।
**

ਸਿਹਤ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੂਨੇ ਅਤੇ ਪੱਤਲ

ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਬੜੇ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਬਣੇ ਡੂਨੇ-ਪੱਤਲ ਅਤੇ ਗਲਾਸਾਂ ਦੀ ਜੰਮ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਬੇਸ਼ਕੀਮਤੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਸੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸਸਤੇ, ਹਲਕੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੂਨੇ-ਪੱਤਲ ਅਤੇ ਗਲਾਸਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਖੂਬ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਥਰਮਾਕੋਲ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਗਿਲਾਸ ਅਕਸਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਗਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕਾਂ ਵਿਚ ਬਾਈਸਫੇਨਾਲ 'ਏ' (ਬੀ.ਪੀ.ਏ.) ਨਾਮੀ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਆਪਣੇ ਇਕ ਨਿਸਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਸਾਇਣ ਛੱਡਣਾ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗਰਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਰਸਾਇਣ ਟੁੱਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਘੁਲ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿਚ ਥਰਮਾਕੋਲ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਗਿਲਾਸਾਂ ਦੇ ਬਦਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕੁਲਹੜ ਅਤੇ ਢਾਕ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਪਲੇਟ ਭਾਵ ਡੂਨੇ-ਪੱਤਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਯਕੀਨਨ ਇਹ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਕੁਦਰਤੀ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਪੋਲੀਥੀਨ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਵਿਚ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਗਰਮ ਚਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬੜੇ ਚਾਅ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੁਰੰਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਰੂਰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਉੱਭਰ ਕੇ ਇਕ ਖਤਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਾਕਿਆ ਹੀ ਇਹ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਾਡੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਇਸੇ ਲਈ ਅਨੇਕ ਪੋਸ਼ਾਹਾਰ ਮਾਹਿਰ ਆਪਣੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਿਚ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਭਿਆਨਕ ਨਤੀਜੇ ਭੁਗਤਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ 2000 ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਪੱਤਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭਾਂ ਬਾਰੇ ਪਰੰਪਰਿਕ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਪਰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਡੂਨੇ-ਪੱਤਲ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਣਾ ਭਾਵੇਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਭ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲਗਦਾ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸਚਾਈ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਕਈ ਲਾਭ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਸ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਡੀਆਂ ਨਸਾਂ ਵਿਚ ਰਚ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਹ ਖੋਜ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਇਕ ਹਲਕਾ ਜ਼ਹਿਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਹੈ।

-ਅਨੂਪ ਮਿਸ਼ਰਾ

ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਦੇ ਨਿਯਮ

* ਟਾਈਫਾਈਡ ਵਿਚ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਬੇਹੱਦ ਕਾਰਗਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੱਤੇ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
* ਦੰਦ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਕੱਪ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਚਾਹ ਦੀ ਪੱਤੀ, 5 ਗ੍ਰਾਮ ਪਿਪਰਾਮਿੰਟ ਅਤੇ ਚੌਥਾਈ ਚਮਚ ਨਮਕ ਪਾ ਕੇ ਉਬਾਲੋ। ਇਸ ਚਾਹ ਨੂੰ ਪੀਣ ਨਾਲ ਦੰਦ ਦਰਦ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
* ਸਵੇਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ਤਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸ਼ਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
* ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਕਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਜੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਰੁੱਖ-ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਨਿਹਾਰੋ।
* ਖੰਘ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਲਓ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਚਮਚ ਲਓ। ਖੰਘ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
* ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਝ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰੋਤਾਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ।
* ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਚ ਖੂਨ ਦਬਾਅ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਖਾਣੇ ਵਿਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਸੋਡੀਅਮ ਰਹਿਤ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਮਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਲਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਰਹੇਗਾ।
* ਤੁਸੀਂ ਗੈਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੁੜ ਖਾਓ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਗਿਲਾਸ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਓ। ਗੈਸ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
* ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਰੱਖੋ। ਖਾਣੇ ਵਿਚ ਵਰਾਇਟੀ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਸਕੋਗੇ।
* ਭਾਰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗਾ, ਤੈਰਨਾ ਆਦਿ ਕਸਰਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
* ਖਾਣਾ ਜਦੋਂ ਵੀ ਖਾਓ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਖੂਬ ਚਬਾ ਕੇ ਖਾਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚ ਜਾਵੇ।
* ਗੁੱਸਾ, ਤਣਾਅ, ਡਰ, ਘਬਰਾਹਟ, ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਉਨੀਂਦਰਾ, ਭਰਮ, ਈਰਖਾ ਆਦਿ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ। ਦਿਨ ਵਿਚ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 8-10 ਵਾਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸੋ। ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਆਪਣੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਇਕ ਹੀ ਰੱਖੋ। ਸਮਾਂ ਸਾਰਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਖਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਵਜੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੇਰਬਦਲ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਇਕ ਹੀ ਰੱਖੋ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਨਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਜ਼ ਵਿਗੜਨ ਲਗਦੇ ਹਨ।
* ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਦੋ ਗਿਲਾਸ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ-ਦੋ ਨਿੰਬੂ ਪਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪੀਓ। ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।
* ਇਕ ਖੋਜ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਅਦਰਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜੋੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਰਾਇ ਵਿਚ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵਿਚ ਇਹ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
* ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਕ ਚੁਟਕੀ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾਊਡਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਓ। ਇਸ ਰੋਗ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਣੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੀਓ।
* ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੈਰ ਸਿੱਧੇ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਹਰ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਲਗਾਓ। ਬੈਠਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਰੱਖੋ। ਕਮਰ ਦਰਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
* ਦੰਦ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਦੋ ਲੌਂਗ ਦੰਦ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦਬਾ ਲਓ। ਦੰਦ ਦਰਦ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
* ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਗਲੇ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਖੰਘ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੇ ਰਹੋਗੇ।
* ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਫਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਓ। ਕੈਲੋਰੀ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੁੱਦਣਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੰਗੀ ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।

ਸਿਹਤ ਖ਼ਬਰਨਾਮਾ

ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਖਾਣ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਹੱਡੀਆਂ

ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੂਹਿਆਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਦੀ ਅਨੁਸ਼ੰਸਿਤ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਖੁਰਾਕ (ਆਰ.ਡੀ.ਓ.) ਤੋਂ 4.5 ਤੋਂ 13 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਗੋਥਨਬਰਗ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਵਿਕਾਸ, ਨਜ਼ਰ, ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਾਸ, ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਸਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਲੋਕ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ' ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲਾਜੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਖੂਨ ਦਾਨ ਦੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਲਾਭ

ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਰਬਾਂ ਖੂਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਪਗ 4 ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੁਦ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਮਰਦ ਚਾਰ ਵਾਰ ਅਤੇ ਔਰਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸਕ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਈਜੀਰੀਆ ਦੀ ਇਕ ਖੋਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖੂਨ ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਟਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਨ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਪੱਧਰ ਵਿਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖੂਨ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਭ ਖੂਨ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਖ਼ਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ

ਸਰਦੀਆਂ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਸਰਦੀ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਲੱਛਣ ਬਸ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ ਦੋਵੇਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਜ੍ਹਾ ਹੈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ।
ਖੋਜ-ਕਰਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਲੋਕ ਜਨਤਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਵਿਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਕੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਡੇ-ਕੇਅਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ, ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ, ਬੈਂਕ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਆਦਿ। ਬੱਚੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਬੈਂਚ ਅਤੇ ਡੈਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ ਵਿਚ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਕੀਟਾਣੂਆਂ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜ-ਕਰਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਲੋਕ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਛੇਤੀ ਖੰਘ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਰਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਵਰਤੋ। 3-4 ਦਿਨ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ
* ਜਦੋਂ ਨੱਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਟਪਕੇ। * ਨੱਕ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।
* ਖੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਰੇਸ਼ਾ ਬਾਹਰ ਆਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹੇ। * ਗਲੇ ਅਤੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਖਰਾਸ਼ ਹੋਵੇ। * ਹਲਕਾ-ਹਲਕਾ ਬੁਖਾਰ ਹੋਣਾ। * ਸਿਰ ਭਾਰੀ ਰਹਿਣਾ। * ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਦਰਦ ਹੋਣੀ। * ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਤਕਲੀਫ ਹੋਣੀ।
ਕਦੋਂ ਜਾਈਏ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੋਲ
* ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
* ਲਗਾਤਾਰ ਖੰਘਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਦਰਦ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਓ।
* ਬੁਖਾਰ ਲਗਾਤਾਰ 100 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੇ।
* ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗਤੀ ਕਾਫੀ ਹੌਲੀ ਹੋਣ 'ਤੇ।
* ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਨ, ਸਿਰ, ਦੰਦਾਂ ਵਿਚ ਦਰਦ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੀ ਜਕੜਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ 'ਤੇ।
ਦਵਾਈ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ
ਦਵਾਈ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਲਓ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕੈਮਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਦਵਾਈ ਨਾ ਲਓ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਵਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਵੇਂ ਅਦਰਕ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਚਾਹ, ਸ਼ਹਿਦ-ਅਦਰਕ ਦਾ ਰਸ, ਜੋਸ਼ਾਂਦਾ, ਕਾੜ੍ਹਾ ਆਦਿ ਵੀ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨ ਭਰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅਦਰਕ, ਅਜ਼ਵਾਇਣ ਉਬਾਲ ਕੇ ਕੋਸਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥਰਮਸ ਵਿਚ ਪਾ ਲਓ। ਉਸ ਵਿਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸ਼ਹਿਦ ਮਿਲਾ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੇਸ਼ਾ ਪਿਘਲ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਆ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਸੂਪ ਨਮਕ, ਜ਼ੀਰਾ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦਾ ਹਲਕਾ ਜਿਹਾ ਪਾਊਡਰ ਪਾ ਕੇ ਪੀਓ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਕੱਪ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਚੁਟਕੀ ਕੁ ਹਲਦੀ ਉਬਾਲ ਕੇ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹੇਜ਼
* ਆਪਣਾ ਰੁਮਾਲ, ਤੌਲੀਆ ਅੱਗੇ ਰੱਖੋ। * ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਵੀ। * ਨੱਕ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਹੱਥ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੋ। ਜੇ ਹੱਥ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਹੱਥ ਜ਼ਰੂਰ ਧੋਵੋ। * ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਫ਼ ਰੁਮਾਲ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਲਓ। * ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਖੰਘ, ਸਰਦੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਤਰਲ ਸਾਬਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। * ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਧੋਵੋ। * ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਾਓ। * ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੁਮਾਲ ਦਿਓ ਤਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਠ ਕੇ ਹੱਥ ਨਾ ਧੋਣੇ ਪੈਣ। * ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ। * ਹੱਥ ਮਿਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਰੋ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਸਰਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੈਦਲ ਚੱਲੋ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗਰਮ ਨਮਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਰਾਰੇ ਕਰੋ। ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ। ਦਿਨ ਵਿਚ ਆਰਾਮ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।

ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਹੈ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ

ਘਰ ਵਿਚ ਰਸੋਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਘਰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਰਸੋਈ ਘਰ ਵਿਚ ਪੱਕਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਸੋਈ ਘਰ ਵਿਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਸਾਲੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮਹਿਕਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਸਵਾਦੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਕਈ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੋਗ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬਸ ਸਮਝ ਅਤੇ ਪਰਖ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ।
ਮੌਸਮ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਘਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਖੰਘ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮਸਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਤੇਲ ਵੀ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰਦੀ, ਖੰਘ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੋਣ 'ਤੇ : 1 ਮੱਘ ਦੁੱਧ ਵਿਚ 1/4 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਪਾਊਡਰ ਪਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਉਬਾਲੋ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗੁੜ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾ ਲਓ। ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਸਵੇਰੇ, ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਦਿਓ। ਅਜਵਾਇਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਉਬਾਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਭਾਫ ਲੈਣ ਨਾਲ ਵੀ ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਸਰਦੀ, ਖੰਘ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਿਚ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਜਵਾਇਣ ਤਵੇ 'ਤੇ ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਰੁਮਾਲ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹਲਕੀ-ਹਲਕੀ ਸਿੰਕਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪੇਟ ਦਰਦ : ਪੇਟ ਦਰਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਰਦੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਹਲਦੀ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਚੂਸਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਜਵਾਇਣ, ਸੌਂਫ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਾਲਾ ਲੂਣ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਲਕੇ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਫੱਕ ਲਓ, ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
ਗਲੇ ਵਿਚ ਖਾਰਸ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਲੌਂਗ ਅਤੇ ਮੁਲੱਠੀ ਚੂਸਣ ਨਾਲ ਗਲਾ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੋਡਿਆਂ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਅਜਵਾਇਣ ਉਬਾਲ ਕੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਤੌਲੀਆ ਭਿਉਂ ਕੇ ਗੋਡਿਆਂ 'ਤੇ ਟਕੋਰ ਕਰੋ, ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਵਿਚ ਅਜਵਾਇਣ ਜਾਂ ਲਸਣ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਪਾ ਕੇ ਗਰਮ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਤੇਲ ਕੋਸਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਸਾਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗੋਡਿਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ।
ਐਸੀਡਿਟੀ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਐਸੀਡਿਟੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਇਕ ਛੋਟੀ ਇਲਾਇਚੀ ਅਤੇ ਇਕ ਲੌਂਗ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਲਕਾ-ਹਲਕਾ ਦਬਾਅ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਚੂਸੋ, ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਦੰਦਾਂ ਲਈ : ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਘਰ ਦੀ ਪੀਸੀ ਹਲਦੀ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਮੰਜਨ ਵਾਂਗ ਦੰਦਾਂ 'ਤੇ ਮਲੋ। ਦੰਦ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਦੰਦ ਦਰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਕ ਚਮਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਇਕ ਚੁਟਕੀ ਹਲਦੀ ਅਤੇ ਨਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੰਦਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਓ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ, ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਕਬਜ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਇਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਪਾਊਡਰ ਸਵੇਰੇ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਬਿਸਤਰ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਲਓ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਨਿਯਮਤ ਲਓ। ਜੇ ਕਬਜ਼ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਜਾਓ। ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਔਲਾ ਪਾਊਡਰ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਓ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਜਵਾਇਣ ਅਤੇ ਸੌਂਫ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਓ। ਖਾਣੇ ਦੇ ਇਕ ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
ਮੁਹਾਸੇ : ਇਕ ਚਮਚ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿਚ 1/2 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਹਲਦੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮਲੋ। 20-25 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਚਿਹਰਾ ਧੋ ਲਓ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਨਿਯਮਤ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ 10 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਰਕ ਪਚਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ ਵਿਚ ਸੇਂਧਾ ਨਾਮਕ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਖਾਓ। ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਖਾਣਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚੇਗਾ। ਪਚਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅਦਰਕ ਅਤੇ ਨਿੰਬੂ ਇਕ ਕੱਚ ਦੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿਓ। 3-4 ਦਿਨ ਤੱਕ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਲੋਕ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਗਰ ਹੋਣ 'ਤੇ : 100 ਗ੍ਰਾਮ ਔਲਾ ਚੂਰਨ ਵਿਚ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਘਰ ਦੀ ਪੀਸੀ ਹਲਦੀ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਲਓ। ਸਵੇਰੇ 1 ਛੋਟਾ ਚਮਚ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਲਓ। ਸ਼ੂਗਰ ਵਿਚ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਹੋਣ 'ਤੇ : ਇਕ ਕੱਪ ਦੁੱਧ ਵਿਚ ਪੀਸੀ ਇਲਾਇਚੀ ਪਾ ਕੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਿਰਦਰਦ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਦੋ-ਦੋ ਬੂੰਦਾਂ ਨੱਕ ਵਿਚ ਪਾਓ ਅਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ। ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।

ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਨਾਤਾ

ਭਰਪੂਰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣ, ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ੂਗਰ ਟਾਈਪ-2 ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਜਦੋਂ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਲਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸ਼ੂਗਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਛੇਤੀ ਸੌਵੋਂ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਂਦ ਲਓ। ਇਹ ਸ਼ੂਗਰ ਟਾਈਪ-2 ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਸ਼ਰੂਮ ਖਾਓ, ਨਿਰੋਗ ਰਹੋ

ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਈ ਹੈ ਲੱਜਤਦਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਕੇਦਾਰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਜਾਂ ਖੁੰਬਾਂ ਦਾ ਤੋਹਫਾ। ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਖੁੰਬਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਮੌਸਮ ਸਰਦੀ ਹੀ ਹੈ। ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮਸ਼ਰੂਮ ਸਿਹਤ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਵੀ ਹੈ।
ਲੋਕਪ੍ਰਿਅਤਾ ਦੇ ਚਲਦੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਖੇਤੀ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਾਇਕੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਸ ਸਬਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਪਰੋਸਣ ਯੋਗ, ਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਲੋਕ ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ 'ਏ', 'ਬੀ', 'ਸੀ', 'ਡੀ' ਅਤੇ 'ਕੇ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਚਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਖਣਿਜ ਲਵਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਮਕ, ਤਾਂਬਾ, ਸੋਡੀਅਮ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੋਲਿਕ ਅਮਲ (ਪੇਂਟਾਥੇਨਿਕ ਐਸਿਡ) ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਸ਼ਰੂਮ ਗੁਰਦੇ ਅਤੇ ਯਕ੍ਰਤ ਦੇ ਤੁਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਵੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕਰ, ਸਟਾਰਚ, ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਆਦਿ ਤੱਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਮਸ਼ਰੂਮ ਸ਼ੂਗਰ, ਉੱਚ ਖੂਨ ਦਬਾਅ, ਮੋਟਾਪਾ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕੈਲੋਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਆਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਸ਼ਰੂਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੀ ਹੈ, ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਅਨੀਮੀਆ) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਵੀ ਜੇ ਖਾਣ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੇਰੀ-ਬੇਰੀ, ਚਮੜੀ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਪੋਲਿਊਰਿਆ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ।
ਸਟਾਰਚ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਫੋਲਿਕ ਅਮਲ (ਪੇਂਟਾਥੇਨਿਕ ਐਸਿਡ) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਨੀਮੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਉਕਤ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਮੁਕਾਬਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਪਾਲੀ ਸੇਕਰਾਈਡ' ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ-ਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਮਸ਼ਰੂਮ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਵਿਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਖੋਜਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਮਸ਼ਰੂਮ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸੰਪੰਨ ਵਰਗ ਵਿਚ ਮਸ਼ਰੂਮ ਖਾਣ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਹੈ ਪਰ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਚ 'ਕਾਰਸਿਨੋਜੇਨਿਕ' ਅਤੇ 'ਮਿਊਯਾਜੇਨਿਕ' ਜ਼ਹਿਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕਦੇ-ਕਦੇ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਮਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ 50 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਕੈਂਸਰ ਮਾਹਿਰ ਡਾ: ਪੀ. ਕੇ. ਅਗਰਵਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਫੂੰਦ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਏਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਅਤੇ ਯਕ੍ਰਤ ਦੀ ਸਥਾਈ ਹਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
**

ਸੁਸਤ ਨਹੀਂ, ਚੁਸਤ ਬਣੋ

ਸੁਸਤ ਅਤੇ ਸੁਸਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਲਸ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਨਾਤਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ 'ਤੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਆਲਸ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਆਲਸ ਇਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਨੇਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਏ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਖ਼ਤ ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਵੀ ਉੱਲੀ ਜੰਮ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਆਲਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਨਤੀਜਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਲਸ ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੋਚਣ-ਸਮਝਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਹੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਦੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਲਸ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਗੁਟਖਾ ਚਬਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸਿਗਰਟ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਲਸੀ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਬਾਨ ਚਲਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੜਾ ਕੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਖਰਚ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਸੁਪਾਰੀ ਚਬਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸੁਖ-ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਧਨ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਲਸੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਤੁਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਆਲਸੀ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਮੋਟ ਨਾਮੀ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਯੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮਾ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਾਧਨ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਸੰਪੂਰਨ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪੈ ਰਹੀ।
ਭੌਤਿਕ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਆਲਸੀ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਲਸ ਹੀ ਅਨੇਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ। ਗੱਡੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਟੀ. ਵੀ. ਸਾਨੂੰ ਅਸਮਾਜਿਕ ਬਣਾ ਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਕੈਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਗਾਲੜੀ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਬੱਤੀ ਬੁਝਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਸੰਪੰਨਤਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਲਸੀ ਬਣਨ ਦਾ ਹਰ ਸੰਭਵ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਲਸੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਟਾਪਾ ਘੇਰਦਾ ਹੈ। ਜੋੜਾਂ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਥੱਕਿਆ-ਥੱਕਿਆ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਾਚਣ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ। ਬਦਹਜ਼ਮੀ, ਕਬਜ਼, ਗੈਸ, ਐਸਿਡ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਬਵਾਸੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੂਨ ਚਰਬੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ, ਸ਼ੂਗਰ, ਸਭ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸਾ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਵਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ 20 ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਲਸ ਦੀ ਕੋਈ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਦਵਾਈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਹੈ ਜੋ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਖੇਤ ਵਾਹੁਣਾ ਹੈ, ਨਾ ਸੜਕ ਬਣਾਉਣੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉੱਠੋ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਜਾਓ। ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਪੈਦਲ ਚੱਲੋ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਓ, ਦੌੜੋ, ਕਸਰਤ ਕਰੋ, ਕੁਝ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਾਗ ਜਾਗ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਲਸ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਿੱਛਲੱਗੂ ਨਾ ਬਣੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਾਸ ਬਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਮਠ ਬਣੋ। ਸੁਸਤ ਨਹੀਂ, ਚੁਸਤ ਬਣੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਾਣ ਹਵਾ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਗੀ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਚਮਕ ਆ ਜਾਵੇਗੀ, ਬੁਢਾਪਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਚੁਸਤੀ ਆਵੇਗੀ। ਦਿਮਾਗ ਦਰੁਸਤ ਰਹੇਗਾ।
ਪਾਣੀ ਇਕ ਥਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਏ-ਪਏ ਲੋਹੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਆਲਸ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਭਾਗ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁੱਠੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਕੰਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਫਲ ਪਾਓ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਸਤ ਅਤੇ ਆਲਸੀ ਨਾ ਬਣੋ। **






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX