ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਕੱਲ੍ਹ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਨਗੇ ਅਰਥੀ ਫ਼ੂਕ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ
. . .  14 minutes ago
ਸੰਗਰੂਰ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ - (ਧੀਰਜ ਪਿਸ਼ੌਰੀਆ) ਕੱਚੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੱਲ੍ਹ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ ਦੀ...
ਮੌਲਵੀ ਉੱਪਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹਮਲਾ
. . .  18 minutes ago
ਖੇਮਕਰਨ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਬਿੱਲਾ) - ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿਖੇ ਸੀਰੀਅਲ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖੇਮਕਰਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਮੌਲਵੀ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਤੇਜ਼ਧਾਰ...
ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਲ : 2019 - ਬੈਂਗਲੌਰ ਨੇ ਚੇਨਈ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ 162 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ
. . .  55 minutes ago
ਅਗਵਾ ਹੋਏ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਬਰਾਮਦ
. . .  about 1 hour ago
ਜਲਾਲਾਬਾਦ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਕਰਨ ਚੁਚਰਾ) - ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਹੋਏ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਪੰਜੇਕੇ ਵਸਨੀਕ ਸੁਮਨ ਮੁਟਨੇਜਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਅਤੇ ਅਬੋਹਰ...
ਚੌਧਰੀ ਬੱਗਾ ਦੀ 2 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਚ ਘਰ ਵਾਪਸੀ
. . .  about 1 hour ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ ( ਪੁਨੀਤ ਬਾਵਾ)2019 ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਉਤਰੀ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਚੌਧਰੀ ਮਦਨ ਲਾਲ ਬੱਗਾ...
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਕਪੂਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪੁੱਜੇ
. . .  about 1 hour ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸ) - ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਬੇਟੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਕਪੂਰ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਪੁੱਜੇ। ਉਹ...
ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਹੋਣਗੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰ
. . .  about 2 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ - ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ 7 ਹੋਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੋਕ-ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ...
ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਲ : 2019 - ਟਾਸ ਜਿੱਤ ਕੇ ਚੇਨਈ ਵੱਲੋਂ ਬੈਂਗਲੌਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਸੱਦਾ
. . .  about 3 hours ago
ਆਈ.ਪੀ.ਐੱਲ : 2019 - ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ 9 ਵਿਕਟਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਕਰਾਰੀ ਹਾਰ
. . .  about 3 hours ago
ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ 'ਚ ਧਮਾਕਿਆਂ ਕਾਰਨ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ ਹੋਈ 207
. . .  about 3 hours ago
ਕੋਲੰਬੋ, 21 ਅਪ੍ਰੈਲ - ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਲੰਬੋ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਅੱਜ ਈਸਟਰ ਮੌਕੇ ਚਰਚਾਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ 'ਚ ਹੋਏ ਅੱਠ ਬੰਬ ਧਮਾਕਿਆਂ 'ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਅਜੀਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨ

ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼

ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੈ ਸਾਡਾ ਗਣਤੰਤਰ

ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਦਰਦ ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ | ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਲੜੇ ਗਏ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਆਜ਼ਾਦ ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਾਕਾਰ ਹੋਇਆ | ਲੰਮੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਝਲਦਿਆਂ ਆਖਰ 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਰੂਪੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣਨ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ | ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗੀ ਕੀਮਤ ਤਾਰ ਕੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਗਈ |
ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਦੀਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੰਢਾਅ ਕੇ ਹੰਭੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਦੇ ਆਪ ਮਾਲਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਿਯਮਾਂ, ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਆਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ | ਨਵੰਬਰ 1949 ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ, ਚਿੰਤਕ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨਸਾਜ਼ ਡਾ: ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 299 ਮੈਂਬਰੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਸੰਬਲੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਾਪੀ ਗਈ | ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸੰਬਲੀ ਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ | ਪੂਰਨ ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ 26 ਜਨਵਰੀ, 1930 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ | ਇਸ ਯਾਦ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸੰਵਿਧਾਨ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ | ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ ਦੀ ਥਾਂ ਡਾਂ: ਰਾਜਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਹੋਇਆ | ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 26 ਜਨਵਰੀ, 1950 ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ |
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ | ਇਸ ਲਿਖਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ 395 ਆਰਟੀਕਲ ਅਤੇ 8 ਸ਼ਡਿਊਲ ਸਨ ਜੋ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ 448 ਆਰਟੀਕਲ ਅਤੇ 12 ਸ਼ਡਿਊਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ | ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਾਂ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ | ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 12 ਤੋਂ 35 ਤੱਕ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਅਇਰਸ਼ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | 2005 ਵਿਚ ਸੂਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 99 ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ | ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਫਿਲਾਸਫੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ | ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, 'ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪਨ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਗਣਰਾਜ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ |' 'ਸਮਾਜਵਾਦੀ' ਅਤੇ 'ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ' ਸ਼ਬਦ 1976 ਵਿਚ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜੇ ਗਏ | ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਬੰਧੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ | ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦ ਨਿਆਂ ਵਿਵਸਥਾ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ | ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਾਂ ਇਕ ਮਹੱਤਵਪੁਰਨ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਹੀ ਸੁਹਿਰਦ ਭਾਵਨਾ ਸੀ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਵ-ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਬੁਲੰਦੀਆਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਦਾ ਸੁੱਖ ਮਾਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਤੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਡਾ: ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੂਰ-ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ ਤਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮਾੜੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਹੀ ਸਿੱਧ ਕਰੇਗਾ | ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹੀ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ | ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਅਸਲੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ |
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ | ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਵੇ ਅਣਹੋਇਆਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਹੰਢਾਅ ਕੇ ਇਸ ਜਹਾਨ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ 30 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੇਤਾ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਦਾਅਵਿਆਂ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ | ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੁਦਾਮਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਟਨ ਅਨਾਜ ਗਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਭੁਖਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਉਪਰਾਲਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ | ਅਸਲ ਵਿਚ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਅਦੇ ਬਹੁਤ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਕਾਸ ਕਿਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ | ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਮਾਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਨੇਤਾ ਹੀ ਹੜੱਪ ਗਏ ਹਨ |
ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਜਨ-ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਜੱਦੀ-ਪੁਸ਼ਤੀ ਕਿੱਤਾ ਹੈ | ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਇਹੀ ਇਕ ਵਸੀਲਾ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਹਤ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹੋਈ ਪਈ ਹੈ | ਅੰਨਦਾਤਾ ਜਿਹੇ ਲਕਬਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਕਿਸਾਨ ਭੁੱਖਮਰੀ ਦੀ ਜੂਨ ਹੰਢਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੈ | ਨਕਲੀ ਬੀਜਾਂ, ਨਕਲੀ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ, ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਕਰੋਪੀਆਂ ਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਵਾਜਬ ਮੁੱਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਦਰਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨਿ੍ਹਆ ਕਿਸਾਨ ਅੱਜ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਹਕੂਮਤਾਂ ਏਨੀਆਂ ਬੇਰਹਿਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਬਾਂਹ ਫੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ | ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ | ਆਰਥਿਕ ਪਾੜਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਗਰੀਬ ਤੇ ਸਾਧਨ-ਵਿਹੂਣੇ ਲੋਕ ਲਗਾਤਾਰ ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿਚ ਧਸਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਧਨਾਢ ਤੇ ਧਨ-ਕੁਬੇਰ ਮਾਲਾਮਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ | ਅੰਕੜੇ ਚੀਖ-ਚੀਖ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਰਮਾਇਆ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਮਟ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ |
ਦੁਖਦਾਈ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ | ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਘਿਨਾਉਣੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਅੱਜ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ | ਦਲਿਤਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜੀਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਖੋਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਮਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੌਫਜ਼ਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਪਹਿਨਣ, ਵਿਚਾਰਨ ਤੇ ਆਸਥਾ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਧੌਾਸ ਦਾ ਖੁਲ੍ਹੇ-ਆਮ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਸੁਪਨਾ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ? ਇਹ ਉਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਵੀ ਤੌਹੀਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਾਕਮ ਰਾਜ ਸੱਤਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ | ਦਲਿਤਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਸਾਜਿਸ਼ ਰਚੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜੀਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੀ ਖੋਹਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਫਿਰਕੂ ਏਜੰਡਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਚੱਲੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਭਗਵਾਂਕਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਯੂ.ਪੀ. ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਲੁਕਵੇਂ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਿਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵੇਂ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬੁੱਤ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਲਦੇ ਆਉਂਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਬਦਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਾਈ ਹਰ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ | ਹੁਣ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ | ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜਾਨਾਂ ਵਾਰੀਆਂ, ਕਾਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਜ਼ੁਲਮ ਸਹੇ ਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਕਾਲ-ਕੋਠੜੀਆਂ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅੰਤਾਂ ਦੇ ਜਬਰ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਨਾਂਅ ਸਾਰੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਹੀ ਭੁੱਲ-ਭੁਲਾ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ | ਕੀ ਕਿਸੇ ਯੋਜਨਾ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ਹੈ?
ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ 'ਤੇ ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ-ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਰ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ | ਗੱਲੀਂ-ਬਾਤੀਂ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਕਤੰਤਰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਖਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ | ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਨਾਲ ਹਰ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਤਕਰਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ | ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭਿ੍ਸ਼ਟਤੰਤਰ ਦੀ ਬਦੌਲਤ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਜੋ ਹਸ਼ਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ | ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਿਯੋਗਿਆ ਹੋਇਆ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਨਾਂਅ ਦਾ ਹੀ 'ਨਾਗਰਿਕ' ਹੈ | ਕੇਵਲ ਵੋਟ ਪਰਚੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੱਲੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਇਹ ਪਰਚੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਗਲਾ ਕੇ, ਦਿਲ-ਲੁਭਾਊ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦਾ ਭਰਮ ਜਾਲ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰੰਗੀਨ ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਜ ਕੇ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਖੋਹ ਹੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਰਬੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਹੈ |
ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਤੇ ਨਿਆਇਕ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆਂ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਵੀ 'ਸਭ ਅੱਛਾ' ਨਹੀਂ ਹੈ | ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਚਾਰ ਸੀਨੀਅਰ ਜੱਜ ਸਹਿਬਾਨ ਨੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਨਿਆਇਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ , ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹਨ ਤੇ ਜੱਜ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦਾ ਦਰਦ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਝਲਕਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਸੀ | ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਲੋਂ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹਸਤੀ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਹਾਸਲ ਹੈ | ਜੇ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਬਾਅ ਅਧੀਨ ਫੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਕੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਹ ਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਇਕ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਨੇਤਾ ਦੀ ਜਗੀਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ | ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਫਿਰਕੂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਵਿਚ ਤਰੇੜਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ , ਭਾਸ਼ਾ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਬਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਥੋਪਣ ਵਾਲੇ, ਬਾਹਰਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ | ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕਮੁੱਠਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 9815356086.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼-

ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਜੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ

ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ | ਲੋਕਤੰਤਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਹ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ 'ਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ੂਨ-ਖਰਾਬੇ ਦੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸੇ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਘਾੜਿਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸੰਸਦੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸਭ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ ਬਲਕਿ ਇਕ ਆਦਮੀ, ਇਕ ਵੋਟ, ਇਕ ਕੀਮਤ ਦਾ 'ਰੂਲ ਆਫ ਲਾਅ' ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ | ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਵਿਧਾਨ ਪਾਲਿਕਾ, ਕਾਰਜ ਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ-ਪਾਲਿਕਾ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਬਣਾਏੇ | ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ, ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਥੰਮ੍ਹ ਪ੍ਰੈੱਸ-ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਰੱਖਿਆ | 560 ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਪਾਰਲੀਮਾਨੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੰਸਦ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਧਾਨ ਪਾਲਕਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਿ ਸਭ ਲੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਣ |
ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ 69 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇਤਾ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ | ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈੈ | ਪਾਰਟੀਆਂ ਐਨ ਡੀ ਏ ਦੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਯੂ ਪੀ ਏ ਦੀਆਂ ਹੋਣ, ਚੋਣਾਂ ਮੌਕੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਵਰਗ ਵਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੌਹਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਵੋਟਾਂ ਬਟੋਰ ਕੇ, ਸੱਤਾ 'ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਬਣਨ ਉਪਰੰਤ ਆਗੂ ਰਾਜੇ ਬਣ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ | ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁੱਦੇ-ਗ਼ਰੀਬੀ, ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰੀ, ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ, ਕੁਪੋਸ਼ਣ, ਵਿਕਾਸ ਸਭ ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਿੱਜ-ਪਰਿਵਾਰ, ਸਵਾਰਥ ਹੀਰੋ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਬੱਸ! ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਰਾਜ 'ਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | ਅੱਜ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ 40-50 ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ 80-90 ਪਰਿਵਾਰ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ |
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਕ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਦੇਸ਼ ਹੈ | ਭਾਵ ਰਾਜ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਿ੍੍ਰਸ਼ਟੀ ਤੋੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰੇਗਾ | ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਰਾਜ 'ਚ ਜੋੋ ਕੁਝ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਛੋਟੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ 'ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆੜ 'ਚ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰੇਆਮ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਨੰਗੇ ਕਰਕੇ ਜ਼ਲੀਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕੁੱਟਿਆ-ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਕ ਗਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਹਿਮੀਅਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਇਕ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਤਸਵਾਂ 'ਤੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਕੜ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮਾਂ, ਜ਼ਾਤਾਂ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਲੜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਢਾਹ ਲਈ ਜਾਣਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ 'ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ |
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਦਰਜ ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ (ਸਟੇਟ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਚ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ | ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ | ਪਰ ਸ਼ਾਸਕ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸਾਧਾਂ-ਸੰਤਾਂ, ਕਥਿਤ ਮਹਾਂਪੁਰਸ਼ਾਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ, ਬਾਬਿਆਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ 'ਚ ਸਾਧ-ਸੰਤ-ਮਹੰਤ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 51 ਏ (ਐਚ) ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰ ਕੇ ਪੜਚੋਲ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਰੁਚੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ |
ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 13 (1) (3) ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵੀ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ, ਉਪ-ਕਾਨੂੰਨ, ਨਿਯਮ, ਆਦੇਸ਼, ਅਧਿਆਦੇਸ਼, ਰੂੜੀ ਜਾਂ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਨਿਰਰਥਕ ਹੋਵੇਗਾ | ਭਾਵ ਉਹ ਜ਼ੀਰੋ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੀਰੋ ਹੋਵੇਗਾ | ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਗ਼ੈਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਾਦ ਆਦਿ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ, ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰਦੀ ਹੈ | ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਦੇਣਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਾਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ | ਫਿਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟਾਂ ਦਾ ਧਨ ਧੜਾਧੜ ਕਿਵੇਂ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਰਾਹੀਂ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ | ਪ੍ਰੰਤੂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਆਗੂ ਅਫ਼ਸਰ ਜਿੰਨਾ ਧਿਆਨ ਰਾਜਨੀਤੀ ਚਮਕਾਉਣ ਵੱਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਓਨਾ ਹੀ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਠੇਕੇ 'ਤੇ ਦੇ ਕੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਛੁਡਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੁਲਿਸ, ਅਫ਼ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਵੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਹੈ | ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ 'ਚੋਂ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਗ਼ਰੀਬੀ-ਅਮੀਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧ ਰਹੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਰਗਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੈ |
ਮੌਜੂਦਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਸਮਾਜਵਾਦ, ਸਮਾਨਤਾ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਉਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ | ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਵਲੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਲਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਨਵ-ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਪਬਲਿਕ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ |
ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਅੰਗ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ 'ਚ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ | ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂ ਬਿਨਾਂ ਵਜ੍ਹਾ ਹੀ ਸਰਬਉਚ ਅਦਾਲਤ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੇ ਹਾਈਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਜੱਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿੰਤੂ-ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਪੜਤਾਲੀਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਸੀ.ਵੀ.ਏ. ਤੇ ਸੀ.ਬੀ.ਆਈ. ਵਿਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ | ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਤੇ ਸਰਕਾਰ 'ਚ ਖਿਚੋਤਾਣ ਹੈ | ਕਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋੜ ਰਹੇ ਹਨ | ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦੇ ਅਨਰਥ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ | | ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ |
ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਪ੍ਰਫੁਲਤ ਨਾ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਘਾੜਿਆਂ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਉਪਰੋਕਤ ਤਿੰਨੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗਾਂ ਦੇ 'ਪਬਲਿਕ ਸਰਵੈਂਟ' ( ਮੰਤਰੀ, ਐਮ ਪੀ, ਐਮ. ਐਲ. ਏ., ਆਗੂ, ਅਫ਼ਸਰਾਂ ) ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ 31 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ | ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਆਈ. ਏ. ਐਸ., ਆਈ. ਪੀ. ਐਸ., ਪੀ. ਸੀ. ਐਸ., ਮੰਤਰੀ, ਐਮ. ਪੀ., ਐਮ. ਐਲ. ਏ., ਆਦਿ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੇ | ਸਭ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵੈਂਟ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ |
ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਇਹ ਆਸ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਮਿਹਨਤਕਸ਼, ਦਲਿਤ, ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ | ਮੀਡੀਆ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ ਦੰਗਿਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਫ਼ਸਾਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾਏਗਾ | ਪਰ ਬਹੁਤਾ ਇਲੈਕਟਿ੍ਕ ਮੀਡੀਆ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਘਰਾਣਿਆਂ ਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ | ਮੀਡੀਆ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ | ਮੀਡੀਆ ਖਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕੌਾਸਲ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਡੀਆ 'ਚ ਖਰੀਦ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੈ | ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲ ਨਿੱਜੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਵੀ ਹੁਣ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ |
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ 'ਚ ਅਨਾਰਕੀ ਦਾ ਬੋਲ-ਬਾਲਾ ਹੈ | ਅਨਾਰਕੀ ਦਾ ਅਗਲਾ ਰੂਪ ਤਾਨਸ਼ਾਹੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਨਾਂਅ ਦਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਨਿੱਜੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਗਲੀ-ਮੁਹੱਲੇ ਦਾ ਮਸ਼ਟੰਡਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਗੂ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਮਹਿਕਮੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਕੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਰਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ |
ਸਾਡਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਗਊ-ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਾਂ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੈਕਸ ਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿਚ ਫੰਡ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਚੇ ਮਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਬੁਢਾਪਾ ਰੁਲ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਰੋਗੀ ਕੁਰਲਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਗ਼ਰੀਬਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਛੇ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ | ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਲਗਾਤਾਰ 'ਸਭ ਕਾ ਵਿਕਾਸ' ਦੇ ਜੁਮਲੇ ਛੱਡੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ | ਆਰਥਿਕ ਅਪਰਾਧੀ ਤੇ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਦੇਸ਼ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ | ਲੋਕਤੰਤਰ ਜੁਮਲਾ-ਤੰਤਰ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ |
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 26 ਤੋਂ 30 ਤਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਧਰਮ ਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਈਸਾਈ, ਬੋਧੀ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤਰਸਯੋਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ | ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਮ ਭਾਰਤੀ ਵੀ ਫਿਰਕੂ, ਜਾਤੀਗਤ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਤੇ ਰਾਜਕੀ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਭੈਅ-ਭੀਤ ਹੈ | ਸੌੜੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਮੁਕੰਮਲ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ | ਸਿਰ ਕੱਢ ਲੇਖਕ, ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਰਹਿੰਦੇ ਸਹਿਮੇ ਹੋਏ ਹਨ | ਕਿਧਰੇ 1947 ਵਰਗਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮੁੜ ਨਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਵੇ |
ਹਕੀਕੀ ਜਮਹੂਰੀਅਤਪਸੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਫਿਰਕੂ ਜਨੂੰਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼, ਇਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦੋਲਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਦ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਸਕੇਗਾ |

-ਜੀ.ਟੀ. ਰੋਡ, ਸਿਵਲ ਕੋਰਟਸ, ਫਗਵਾੜਾ
ਮੋਬਾਈਲ : 98145 17499

2018 ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਨਿਊਟਰੀਨੋ ਬੜੇ ਸੂਖਮ ਕਣ ਹਨ | ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਸਕਿੰਟ ਵਿਚ ਇਕ ਸੌ ਟਰਿਲੀਅਨ ਨਿਊਟਰੀਨੋ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ | ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ | ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਸਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਗੁੜੇ ਰਹੱਸ ਲੱਭਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਨ | ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ਦੀ ਆਈਸ ਕਿਊਬ ਅਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਾਜ਼ਾਰ ਗਲੈਕਸੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਾਈ ਐਨਰਜੀ ਨਿਊਟਰੀਨੋ ਦੀ ਪੈੜ ਫੜੀ ਹੈ | ਬੜੀ ਭੈੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ | ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਪੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗੀਆਂ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਵਰਤ ਕੇ ਨਿਊਰਾਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ | ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਰੋਗੀਆਂ ਵਿਚ ਐਪੋਈ-4 ਜੀਨ ਦੀਆਂ ਦੋ-ਦੋ ਕਾਪੀਆਂ ਸਨ | ਇਹ ਜੀਨ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਇਸ ਜੀਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਿਊਰਾਨ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਕੇ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਤੁਰ ਹੀ ਪਏ ਹਨ | ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਕਦੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਜੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ | ਹਾਂ, ਸਟੈਮਸੈੱਲ ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਸਿਕਲ ਸੈੱਲ ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਵਿਚ ਉਹ ਇਸੇ ਵਰ੍ਹੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ |
ਬੁਢੇਪੇ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਪਖੋਂ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਚੂਹਿਆਂ ਉਤੇ ਕੁਝ ਸਫ਼ਲ ਤਜਰਬੇ ਕੀਤੇ ਹਨ | ਐਨ.ਏ.ਡੀ. ਮਾਲੀਕਿਊਲ ਦਾ ਲੈਵਲ ਬੁਢੇਪੇ ਵਿਚ ਘਟਦਾ ਹੈ | ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚੂਹਿਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਲੈਵਲ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਢੇਪੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਬੁਢੇਪੇ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵੱਲ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਹਨ | ਇਸੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਡਾਈਟਰੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਬਣਾ ਕੇ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਕੈਂਸਰ ਆਦਿ ਰੋਗਾਂ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਈ ਹੈ | ਇਲਾਜ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਧੇਰੇ ਹਨ | ਨਿਊਯਾਰਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਇਕ ਨਵਾਂ ਅੰਗ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਹੈਰਾਨ ਹਨ ਉਹ ਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਾ | ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਨਗੇ | ਲਿੰਫੈਟਿਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇਸ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਚੈਨਲ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਪਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ | ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਟਰ ਸਟੀਟੀਅਮ ਨਾਂਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਦ੍ਰਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੰਟਰ ਸਟੀਟੀਅਮ ਨੂੰ ਚਕਿਤਸਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝਦੇ ਹਨ | ਮਲਟੀਪਲ ਸਕਲੀਰਾਸਿਸ ਬੜੀ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ | ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਵਧੇਰੇ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ | ਇਸ ਵਿਚ ਕੈਮੋਥੀਰਾਪੀ ਉਪਰੰਤ ਰੋਗੀ ਦੇ ਪਾਚਣ-ਤੰਤਰ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ | ਇਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਤੇ ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਛੇਤੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਏ | ਇਸ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਇਲਾਜ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਹੈ ਇਹ ਖੋਜ | ਬੁਢੇਪੇ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਏ.ਐਮ.ਡੀ. (ਏਜ਼ ਰੀਲੇਟਡ ਮੈਕੂਲਰ ਡੀਜੈਨਰੇਸ਼ਨ) | ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦੋ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਟੈਮ ਸੈੱਲ ਇੰਪਲਾਂਟ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤਾਉਣ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ | ਇਸ ਵਿਧੀ ਦੇ ਸਾਈਡ ਇਫੈਕਟ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰਖਾਂ ਉਪਰੰਤ ਇਸ ਨੂੰ ਮੋਤੀਏ ਦੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਂਗ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਜਾਰੀ ਹਨ | ਬਰਥ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੀ ਗੋਲੀ ਵਾਂਗ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਇਕ ਗੋਲੀ ਡੀ.ਐਮ.ਏ.ਯੂ. ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ | ਬਰੈਸਟ ਓਵਰੀ ਦਾ ਕੈਂਸਰ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਹੈ | ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਇਹ ਘਾਤਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਆਮ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਘਰ ਵਿਚ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਮੁਟੇਸ਼ਨਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਸਸਤੀ ਕਿੱਟ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ | ਇਸ ਦੀ ਸੀਮਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਮੁਟੇਸ਼ਨਾਂ ਹੀ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁਟੇਸ਼ਨਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਘਾਤਕ ਟਿਊਮਰਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਟੀਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਵੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਇਸ ਸਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ |
ਸੂਰਾਂ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸੈੱਲ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸਫ਼ਲਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ | ਭੇਡ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਭਰੂਣ ਬਣ ਸਕੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 0.01 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੈੱਲ ਹਨ | ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਸੂਰ ਦੇ ਹਾਈਬਰਿੱਡ ਭਰੂਣ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ | ਇਹ ਸਭ ਤਜਰਬੇ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਗ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਹਨ | ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਣਗੇ | ਇੰਜ ਹੀ ਨੈਨੋਬਾਟ ਵਰਤ ਕੇ ਕੈਂਸਰ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਥਾਏਾ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ | ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਗੰਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੰਜ ਉਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਨਵਾਂ ਰਸਾਇਣ ਡਾਈ ਮੀਥਾਈਲ ਪਾਲੀ ਸਿਲੋਕਸੇਨ ਲੱਭਿਆ ਹੈ | ਜਾਨ ਹਾਪਕਿਨਜ਼ ਕੈਂਸਰ ਸੈਂਟਰ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ 8 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੇਜ ਉਤੇ ਦੱਸ ਪਾਉਣ ਲਈ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਫ਼ਲ ਰਿਹਾ ਬਲੱਡ ਟੈਸਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ |
ਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ 2018 ਦੀਆਂ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਉਹ ਲੱਭਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਬਾਇਆਲੋਜੀਕਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚ ਵਰਤਣਯੋਗ ਆਪਟੀਕਲ ਟਵੀਜ਼ਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੇ ਉੱਚ ਤੀਬਰਤਾ ਦੀਆਂ ਅਤਿ ਨਿੱਕੀਆਂ ਆਪਟੀਕਲ ਪਲਸਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਜੇਤੂ ਹਨ ਆਰਥਰ ਐਸ਼ਕਿਨ, ਗੇਰਾਰਡ ਮੋਰੂ ਤੇ ਬੀਬੀ ਡੋਨਾ ਸਟਰਿਕਲੈਂਡ | ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਐਨਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦੇ ਇਛਿਤ ਵਿਕਾਸ ਵਾਸਤੇ ਅਤੇ ਪੈਪਟਾਈਡਾਂ/ਐਾਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਖੋਜਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਤੇ ਵਰਤਣ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ | ਜੇਤੂ ਹਨ ਫਰਾਂਸਿਸ ਆਰਨਾਲਡ, ਜਾਰਜ ਸਮਿਥ ਅਤੇ ਗਰੈਗਰੀ ਵਿੰਟਰ | ਚਤਿਕਸਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਲਈ ਜੇਮਜ਼ ਐਲੀਸਨ ਤੇ ਤਸੂਕੂ ਹੋਜੋ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉਤੇ ਬਰੇਕਾਂ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਂਤ-ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਰੇਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੇ ਪੈਂਤੜੇ ਲੱਭੇ ਹਨ | ਇਸ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਹੋਣਗੇ | ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਰੋਗੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚੇਗੀ |
ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਭਤਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵਧੀਆ ਕੰਪਿਊਟਰਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ | ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਬਨਾਵਟੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਹਨ | ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਐਟਮ ਮੋਟੀ ਸਟੋਰੇਜ਼ ਜੁਗਤ ਐਟਮਰਿਸਟਰ ਬਣਾਈ ਹੈ | ਗੂਗਲ ਨੇ 72 ਕਿਊਬਿਟ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਵਾਂਟਮ ਚਿਪ ਬਣਾਈ ਹੈ | ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੋ ਲੱਖ ਟਰਿਲੀਅਨ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਕਿੰਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਮਿਟ ਨਾਂਅ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸੁਪਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਬਣਾ ਕੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਇਸੇ ਸਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ | (ਸਮਾਪਤ)

-ਹਾਊਸ ਨੰਬਰ 2, ਸਟਰੀਟ ਨੰਬਰ 9, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨਗਰ, ਪਟਿਆਲਾ) |
ਫੋਨ ਨੰ: 98722-60550.
ਫੋਨ : 0175-2372010, 2372998,

ਕੂੰਜਾਂ : ਸਾਡੀ ਲੰਮੀ ਉਡਾਰੀ ਵੇ...

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਮੁੱਢ ਕਦੀਮ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਸਿਆਲ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹਲਕੀ ਗੁਲਾਬੀ ਜਿਹੀ ਠੰਢ ਪੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਈਬੇਰੀਆ, ਰੂਸ, ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ, ਮੰਗੋਲੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ, ਤੁਰਕੀ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਠੰਢੇ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ -ਨਾਲ ਪਰਵਾਸੀ ਕੰੂਜਾਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੌਮੀ ਜਲਗਾਹਾਂ ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ ਝੀਲ, ਰੋਪੜ ਜਲਗਾਹ ਅਤੇ ਕਾਂਝਲੀ ਝੀਲ ਸਮੇਤ ਹੁਸੈਨੀਵਾਲ ਝੀਲ, ਮੰਡ ਭਰਥਲਾ, ਨੰਗਲ ਝੀਲ, ਸੁਖਨਾ ਝੀਲ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਮੇਤ ਹੋਰਨਾਂ ਜਲਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਜਲਥਾਵਾਂ ਉਪਰ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਸਨ | ਹੁਣ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿਆਲ ਰੁੱਤੇ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ -ਲੱਖਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਖ- ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਪਰਵਾਸੀ ਕੂੰਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਈਬੇਰੀਆ ਦੀਆਂ ਕੂੰਜਾਂ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੂੰਜਾਂ ਜਾਂ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ 15 ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਆਲੋਪ ਹੋਣ ਕਿਨਾਰੇ ਹਨ | ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕੰੂਜਾਂ/ਸਾਰਸ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਜਾਤੀ ਸਾਰਸ ਕਰੇਨ ਹੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਕੰੂਜਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿਆਲ ਰੁੱਤੇ ਠੰਢ ਦੇ ਦਿਨ ਕੱਟਣ ਹੀ ਭਾਰਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਿਆਲ ਰੁੱਤ ਦੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸਾਰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਕੰੂਜਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ | ਕੰੂਜ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਛੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੰੂਜਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਕੂੰਜਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਕੂੰਜ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜ ਪੰਛੀ ਐਲਾਨਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਸਾਈਬੇਰੀਆ, ਮੰਗੋਲੀਆ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂੰਜਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗਰਦਨ ਲੰਮੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਲੰਮੀਆਂ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਖੁਰਦਰੀਆਂ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂੰਜਾਂ ਦੀ ਉਚਾਈ 75 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦੇ ਲਗਪਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 85 ਤੋਂ 100 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੂੰਜਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 2 ਅਤੇ 3 ਕਿਲੋ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | ਕੂੰਜਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਭਾਵੇਂ ਨੀਲੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਸਲੇਟੀ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੂੰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਕੰੂਜਾਂ ਦੀ ਚੁੰਝ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਗਰਦਨ ਦਾ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਪੂਛ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਕੰੂਜਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਭਾਵੇਂ ਸਫੈਦ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚਿੱਟੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਾਂ ਖੰਭਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਕੂੰਜਾਂ ਡਾਰਾਂ ਵਿਚ 5 ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਤੋਂ 8 ਹਜ਼ਾਰ ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਉਡਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ ਕੰੂਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੈਅਬੱਧ ਡਾਰ ਵਿਚ ਉਡਾਣ ਭਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਇਕ ਕੰੂਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੋਢੀ ਕੂੰਜ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਕੂੰਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਕੂੰਜਾਂ, ਫਿਰ ਪੰਜ ਕੂੰਜਾਂ, ਫਿਰ ਸੱਤ ਕੰੂਜਾਂ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕੂੰਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਲੰਮੀਂ ਉਡਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਂ ਪਾ ਕੇ ਕੂੰਜਾਂ ਦਾ ਮੋਢੀ ਆਗੂ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਵਾਸੀ ਕੰੂਜਾਂ ਦੀ ਇਕੋ ਜਿੰਨੀ ਊਰਜਾ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਕੰੂਜਾਂ ਵਾਪਸ ਆਪਣੇ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪੈਂਡੇ ਮੁੜ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਪੈਂਡੇ ਇਹ ਕੂੰਜਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਕੂੰਜਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀਆਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋ- ਦੋ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਨਾਂ ਕੂੰਜਾਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਦਾ ਜਦੋਂ ਇਕ ਸਾਥੀ ਢਿਲਾ ਮੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਕੂੰਜ ਰੁਦਨ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਰੋਣ ਲਗਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ | ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੂੰਜ ਡਾਰ ਵਿਚੋਂ ਵਿਛੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਰੋਂਦੀ ਕੁਰਲਾਉਂਦੀ ਬਹੁਤ ਰੁਦਨ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਹੁਣ ਇਹ ਕੰੂਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਥਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਹਨ | ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਰਵਾਸੀ ਕੂੰਜਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਸਾ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੌਣ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਜਲ ਸੋਮਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਕੇ, ਖੇਤੀ/ਫ਼ਸਲਾਂ ਉਪਰ ਕੀੜੇਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ/ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਸ਼ੁੱਧ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁੜ ਸਿਰਜਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਕੰੂਜਾਂ ਦਾ ਰੋਸਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਹ ਕੂੰਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੀਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਡਾਰੀਆਂ ਭਰ ਸਕਣ |

-ਲੱਕੀ ਨਿਵਾਸ, 61 ਏ ਵਿਦਿਆ ਨਗਰ ਪਟਿਆਲਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 9463819174

ਨਹਿਰਾਂ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਹੱਪਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਮਬਰਗ

ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਰਮਨੀ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣਿਆ ਅਤੇ ਇਥੇ ਕਰੀਬ ਸੂਰਜ ਵੀ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ , ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ | ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ ਨੂੰ ਮੁੱਢੋਂ ਰੱਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਹਰ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕੁੱਲੀ, ਗੁੱਲੀ ਤੇ ਜੁੱਲੀ ਸਮੇਤ ਜੀਵਨ ਬਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁੱਖ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹਨ | ਕਰੀਬ 8 ਕਰੋੜ 28 ਲੱਖ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਉਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ, ਜੋ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਿਊਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਹੈਮਬਰਗ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਇਕ ਅਲਸਟਰਾ ਨਾਂਅ ਦੀ ਝੀਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਇਥੋਂ ਦਾ ਦਿਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਸਮੇਂ ਇਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸੈਲਾਨੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਝੀਲ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਬੋਟਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ , ਜਦ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚ ਅਥਾਹ ਵਾਧਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਮੁਹਬੱਤ
ਹੈਮਬਰਗ ਵਿਚ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਬੜੀ ਸੰਜੀਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਅੰਦਰ ਆਪਣਾ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਬਣਾਈ ਬੈਠੇ ਕਬੂਤਰ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੋਹ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਹੈ | ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਕਾਇਦਾ ਗਿਣਤੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ, ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਲਈ ਰਿੰਗ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵਧੇਰੇ ਠੰਡ ਪੈਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਖੇਰੂਆਂ ਨੂੰ ਇਥੋੋਂ ਫੜ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੁੜ ਮੌਸਮ ਸਹੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਇਸ ਝੀਲ ਕਿਨਾਰੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੈ |
ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਆਮਤਾਂ
ਜਰਮਨੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਆਮਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ | ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਣੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਟਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਸਮੇਤ ਖ਼ਰੀਦੋ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਲਈ ਬਣੇ ਮਾਲ ਹੈਮਬਰਗ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ-ਚੰਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ | ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮ ਸਕਦੇ ਹਨ , ਜਦਕਿ ਵਪਾਰ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਟਰੱਕਾਂ ਆਦਿ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਹੋਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੰਮ ਲੈਣਾ ਇਸਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦਾ ਹੈ | ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈਮਬਰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਨਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਣਾਈਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਹੋਰ ਵੀ ਚੋਖਾ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਹੋਟਲ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸਮੇਤ ਹੋੋਰ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰੇ ਸਥਾਪਤ ਹਨ |
ਵਿਲੱਖਣ ਸੀਵਰੇਜ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਚੰਗੇ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ | ਇਥੋਂ ਦੇ ਮੂਲ ਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੀਵਰੇਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ |
ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਪਰਖ
ਭਾਵੇਂ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਹਰ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਹੀ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਹਕੀਕੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਸ਼ਕ ਤੇ ਮੁੱਹਬਤ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਬੌਣੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰ ਜਾ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਇਕ ਥਾਂ ਰੁਕੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਨਾਪਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਆਰਜ਼ੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕਿਨਾਰੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜੇ ਪੁੱਜਦੇ ਹਨ | ਇਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਣੇ ਇਕ ਜਾਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਰੇ ਲਗਾਕੇ ਚਾਬੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦੇਣ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਵੀ ਇਸ ਜਿੰਦਰੇ ਵਾਂਗ ਪੱਕੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਚੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਟੁੱਟੇਗੀ ਨਹੀਂ | ਅਜਿਹੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਪ੍ਰੇਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰਖਰੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੰਧ ਵੱਲ ਇਥੋਂ ਹੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਦਾ ਹੈ |
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਬੱਲੇ-ਬੱਲੇ
ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਥੇ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਦਹਾਕਿਆਂ-ਬੱਧੀ ਕੀਤੀ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਕੇ ਯੂਰਪੀ ਮੁਲਕਾਂ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸਿਰ ਉਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦ ਨੂੰ ਬੜਾਵਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਰਮਨੀ ਵਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਚਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ | ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਐਤਵਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਵਿੱਤਰ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ | ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਹੈ | ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹਾਂ, ਬਲਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀ ਵੀ ਉਥੋਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ |

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਬੁਟਾਹਰੀ, ਜ਼ਿਲਾ ਲੁਧਿਆਣਾ
ਮੋਬਾਈਲ : 94178-00027

ਕੋਈ ਰਾਜਾ 'ਬਿਆਹਣ' ਆਇਆ ਏ...

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਤੇ ਚਾਚੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਾਲੂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਤੀ ਵੇਖਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹੁਲੀ ਦੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਨਾਨੀ, ਮਾਸੀ, ਚਾਚੀ, ਮਾਮੀ ਅਤੇ ਸਹੇਲੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ |
ਨੀ ਤੂੰ ਲੁਕ ਜਾ ਰਾਧਾ!
ਤੇਰੇ ਕਿ੍ਸ਼ਨ ਚੰਡੋਕੇ ਆਏ |
ਨੀ ਮੈਂ ਲੁਕੀਉ ਨਾ ਰਹਿਜਾਂ!
ਬਾਬਲ ਧਰਮੀ ਸਦਾਏ |
ਬਰਾਤ ਦੇ ਢੁਕਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹੁਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਲੁਕ ਜੂੰਗੀ ਬਾਬਲ ਜੀ ਦੀ ਗੋਦ, ਸੱਜਣ ਜਦ ਆਵਣਗੇ |' ਪਰੰਤੂ ਜਦੋਂ ਬਰਾਤ ਢੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਬਲ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਲੁਕਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਅਵਤ ਉਸ ਦੇ ਬਾਬਲ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਜੰਞ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਜਣ 'ਤੇ ਭਾਵ ਜੰਞ ਦੇ ਢੁਕਾਅ ਸਮੇਂ ਲਾੜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ | ਜੇ ਜੰਞ ਨਾਲ ਵਾਜੇ ਵਾਲੇ ਨਾ ਆਉਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾੜੇ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦਾ ਸੂਚਕ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਮੇਲਣਾਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲਾੜੇ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਭੰਡਦੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ :
ਪਿੰਡ ਦਿਓ ਮੁੰਡਿਓ, ਪੈਸਾ ਪੈਸਾ ਪਾਉ |
ਲਾੜੇ ਜੋਗਾ ਇਕ ਬਾਜਾ ਮੰਗਵਾਉ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਨਈਾ,
ਨਿਲੱਜਿਓ ਲੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਈਾ |
ਲਾੜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਮੇਲਣਾਂ ਉਹਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀਆਂ :
ਜੀਤੇ, ਕੱਲੜਾ ਕਿਉਂ ਆਇਆਂ ਵੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ |
ਨਾਲ ਬੇਬੇ ਨੂੰ ਨਾ ਲਿਆਇਆ ਵੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ |
ਹਰਿਆਣੇ ਵਿਚ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਞ ਦੇ ਢੁਕਾਅ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਵਰ, ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉਤੇ ਜਾ ਕੇ 'ਟੋਰਨ ਚਟਕਾਰਨ' ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ | ਜਦੋਂ ਵਰ, ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਦਹਲੀਜ਼ ਟੱਪਣ ਲਗਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉਤੇ ਛਾਣਨੀ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾ ਕੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਤੋਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਟੰਗ ਦਿੰਦੇ ਸਨ | ਵਰ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੇਜ਼ ਉਤੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚੁੱਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਾ ਦੀਵਾ ਡਿਗਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬੁਝਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇ ਤੋਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਕੰਨਿਆ ਦੀ ਮਾਂ ਜੁਆਈ ਦਾ ਆਦਰ-ਮਾਣ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰਦੀ ਸੀ | ਇਹ ਰਸਮ ਵਰ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਾਹਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਮਾਲਕ | ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ | ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਖੱਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੰਞ ਦੇ ਢੁਕਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਨਿਆ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉਤੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਕਪਾਹ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਹਰ ਵਾਰੀ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ | ਇਸ ਰਸਮ ਰਾਹੀਂ ਵਰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਸੱਤਾਂ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ |
ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜੰਞ ਦਾ ਢੁਕਾਅ 'ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸਾਂ' ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਪੈਲੇਸ ਕਲਚਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹਾ ਘਰ ਵਿਚ ਘੱਟ ਥਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ | ਅਸੀਂ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਸਟੇਟਸ ਸਿੰਬਲ) ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ | ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੱਧ ਵਰਗੀ ਤਬਕਾ ਵੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮੈਰਿਜ ਪੈਲੇਸ ਬੁੱਕ ਕਰਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ | 'ਢੁਕਾਅ' ਸਮੇਂ ਮਿਲਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਮਿਲਣੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਰਾਤ ਦੇ ਪੰਡਾਲ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾੜੇ ਵਲੋਂ ਜਦੋਂ ਰਿਬਨ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਰ ਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਲੀਆਂ ਉਪਰ 'ਸਨੋਅ ਸਪਰੇਅ' ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਰਸਮ ਵੇਲੇ ਅਤਰ-ਫੁਲੇਲ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ | ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ |
ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਜਾਂ ਸੋਹਣੇ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਪੈਲੇਸ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਅੱਜ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਵਿਆਹਾਂ ਉਤੇ ਬੇਲੋੜਾ ਖਰਚਾ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਲਗਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਰਕਮਾਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਉਤਾਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ | ਨਤੀਜਤਨ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਸੋ, ਸਧਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੇ ਜੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋਣੋ ਬਚਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋੜ ਹੈ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣ ਦੀ | ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਇਕ ਮਜ਼ਮੂਨ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬਠਿੰਡੇ ਤੋਂ ਇਕ ਪਾਠਕ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਗੁਰੂ ਘਰ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਕੋਈ ਪੈਲੇਸ ਬੁੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਾਇਆ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੋਕੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਦੇ-ਸਾਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਦਾਜ-ਦਹੇਜ ਦੇ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ | ਸਭ ਸੰਗਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ | ਵਰ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨੇ ਲੰਗਰ ਛਕਿਆ ਤਾਂ ਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਧੀ ਵਾਲੇ ਲੰਗਰ ਛਕਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਵਰ ਵਾਲੀ ਧਿਰ ਨੇ ਲੰਗਰ ਛਕਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ | ਸ਼ਾਬਾਸ਼ੇ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤਿਆਂ ਚੰਗੀ ਲੀਹ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ | ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਬਾਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਦੇ ਪੈਲੇਸਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਆਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ (ਫੇਰੇ, ਲਾਵਾਂ, ਨਿਕਾਹ) ਸੰਪੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨੇਪਰੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ | ਪੈਲੇਸਾਂ ਵਿਚ ਖ਼ਰਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਧਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਹਰੇ ਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਧੰਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ | (ਸਮਾਪਤ)

-ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪਟਿਆਲਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 85678-86223.

ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ

ਸ: ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਆਰਟਿਸਟ ਦੇ 75ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਸੀ | ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਸਿੰਘ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ | ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਖਣ ਆਈ ਸੀ ਤੇ 'ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ' ਦੀ ਪੇਂਟਿੰਗ ਵੇਖ ਕੇ ਸ: ਸੋਭਾ ਸਿੰਘ ਆਰਟਿਸਟ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਪੇਂਟਿੰਗ ਨੂੰ ਅੰਮਿ੍ਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਸੀ | ਇਸ ਵਕਤ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਸਤੀਆਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹਨ | ਪਰ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਛੱਡ ਗਈਆਂ ਹਨ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98767-41231






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX