ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਫਗਵਾੜਾ 'ਚ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  15 minutes ago
ਫਗਵਾੜਾ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਹਰੀਪਾਲ ਸਿੰਘ)- ਫਗਵਾੜਾ ਦੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਈ...
ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਛਾਲ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੀ ਭਾਲ ਜਾਰੀ
. . .  22 minutes ago
ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿ ਰੇਲਵੇ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ
. . .  23 minutes ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜੱਸ)- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੰਦਰ ਰੇਲ ਕਰਾਸਿੰਗ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ...
ਬਿੱਲ ਨਾ ਭਰਨ 'ਤੇ ਥਾਣੇ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ
. . .  26 minutes ago
ਸੀ.ਬੀ.ਐੱਸ.ਈ ਨੇ ਘਟਾਇਆ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ
. . .  38 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਜੁਲਾਈ - ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਕੂਲ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਬੰਦ ਹਨ। ਸਕੂਲਾਂ ...
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ - ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਬਟਾਲਾ
. . .  7 minutes ago
ਬਟਾਲਾ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਕਾਹਲੋਂ) - ਐੱਸ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਬਟਾਲਾ ਸ: ਉਪਿੰਦਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਘੁੰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ..
ਬਲਾਚੌਰ ਦੇ ਤਹਿਸੀਲਦਾਰ ਸਣੇ 3 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਕੋਰੋਨਾ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਮਹੇ)- ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੇ ਕਿਸੇ ਗ਼ਰੀਬ ਅਮੀਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ...
ਨੀਲੇ ਕਾਰਡ ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਲਈ 'ਆਪ' ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਡੀ.ਸੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਮੈਮੋਰੰਡਮ
. . .  about 1 hour ago
ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ,7 ਜੁਲਾਈ (ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) - ਸਿਆਸੀ ਬਦਲਾਖੋਰੀ ਕਾਰਨ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਨੀਲੇ ਕਾਰਡ ...
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬੋਲੇ ਵਿਜੈ ਸਾਂਪਲਾ
. . .  about 1 hour ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 7 ਜੁਲਾਈ(ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ)- ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਵਿਜੈ ਸਾਂਪਲਾ ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਪੋਰਟ...
ਸਮਾਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੋਦੜਾ ਦਾ ਫੌਜੀ ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ
. . .  about 2 hours ago
ਸਮਾਣਾ (ਪਟਿਆਲਾ) 7 ਜੁਲਾਈ (ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ)ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹਲਕਾ ਸਮਾਣਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੋਦੜਾ ਦਾ ਵਸਨੀਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ '24 ਪੰਜਾਬ ਰੈਜੀਮੈਂਟ' ਦਾ ਜਵਾਨ ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪੁੱਤਰ ਸ. ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਖੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ...
ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਧਰਨਾ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 141 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਰਜ
. . .  about 2 hours ago
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪ ਨੇ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਮੰਗ ਪੱਤਰ
. . .  about 2 hours ago
ਸੰਗਰੂਰ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਧੀਰਜ ਪਸ਼ੋਰੀਆ) - ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਮਾਪਢੰਡ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਲੱਖਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡਾਂ ਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅੱਜ ਆਪ ਦੇ ਐਸ...
ਭੰਗ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਨਸ਼ੇ ਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਨਾਥ ਦੀ ਹੋਈ ਮੌਤ
. . .  about 2 hours ago
ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋ ਮੇਰਾ ਬੂਥ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਆਗਾਜ਼
. . .  about 2 hours ago
ਛੇਹਰਟਾ,7 ਜੁਲਾਈ (ਵਡਾਲੀ) - ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਇੰਚਾਰਜ ਬੰਟੀ ਸ਼ੈਲਕੇ ਤੇ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਸੂਬਾ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਤੇ ਜਿਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਿਲਰਾਜ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀਆ ਨੇ ਸਾਝੇ ਤੋਰ ਤੇ ਅੱਜ ਯੂਥ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ...
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋ ਸੂਬੇ ਦੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਲਈ ਈਧਨ ਪਦਾਰਥਾਂ 'ਤੇ ਵਸੂਲੇ ਜਾਂਦੇ ਵੱਡੇ ਟੈਕਸਾਂ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਸਰਕਾਰਾ-ਗੁਰੂ
. . .  about 2 hours ago
ਖਮਾਣੋਂ ,7 ਜੁਲਾਈ ( ਮਨਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ)- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਪਟਰੋਲ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਸੂਲੇ ਜਾਂਦੇ ਟੈਕਸਾਂ 'ਚ ਸੂਬਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕਟੌਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਰਾਹਤ ਦੇਵੇ । ਇਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਲਕਾ ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾ...
ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ 21 ਹੋਰ ਆਏ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  about 2 hours ago
ਜਲੰਧਰ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਐਮ. ਐੱਸ. ਲੋਹੀਆ) - ਜਲੰਧਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਜ਼ਾਫਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਆਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ 21 ਕੋਰੋਨਾ...
ਜਵਾਹਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਫੇਰ ਦਿੱਤੀ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਦਸਤਕ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਆਈ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  1 minute ago
ਡੇਰਾਬੱਸੀ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ) - ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਫੇਰ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲੇਮਾਨ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਉਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਸਮੇਤ...
ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਟਰੱਸਟ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਾਨ ਭੇਟ
. . .  about 3 hours ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ,7 ਜੁਲਾਈ ( ਅ.ਬ.)- ਕਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਧਿਰ ਬਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਦੁਬਈ ਦੇ ਨਾਮਵਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਬਾਨੀ ਡਾ...
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮਹਿਤਾ ਰੋਡ ਤੇ ਵਾਪਰੇ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਨਵਾਂ ਮੋੜ
. . .  about 3 hours ago
ਮੱਤੇਵਾਲ 7 ਜੁਲਾਈ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਮੱਤੇਵਾਲ)- ਬੀਤੇ ਦਿਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮਹਿਤਾ ਰੋਡ ਉੱਪਰ ਵਾਪਰੇ ਭਿਆਨਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਰਮਨ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਰਿਹਾਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿਚ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਹੋ...
ਗੁਰਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ ਮਾਹਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਹਲਕਾ ਕਾਦੀਆਂ ਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਧਰਨੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ
. . .  about 3 hours ago
ਕਾਦੀਆਂ 7 ਜੁਲਾਈ (ਕਮਲ ਕਾਹਲੋਂ) - ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅੱਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ ਕਾਦੀਆਂ ਚ ਪਾਰਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਮੈਂਬਰ ਬਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ...
ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਫੂਕਿਆ
. . .  about 3 hours ago
ਬਠਿੰਡਾ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਲਾਣ)-ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (ਡੀ. ਐਮ. ਐਫ. )ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਅੱਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਇਕਾਈ ਬਠਿੰਡਾ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅੱਗੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਨਵੀਨਰ ਸਿਕੰਦਰ ਧਾਲੀਵਾਲ ਕੋ ਕਨਵੀਨਰ ਬਲਰਾਜ ਮੌੜ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ...
ਪੁੱਤ ਪਿਓ ਨੇ ਇਕੋ ਰਾਤ ਕੀਤੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ
. . .  about 3 hours ago
ਗੁਰਾਇਆ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਸੁਖਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੂੰਨੀਆਂ) - ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਧੁਲੇਤਾ ਚੌਕੀ ਅਧੀਨ ਪੈਂਦੇ ਪਿੰਡ ਫਲਪੋਤਾ 'ਚ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਛਾ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੁੱਤ-ਪਿਓ ਨੇ ਇਕੋ ਹੀ ਰਾਤ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਲੀਲਾ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ...
ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਸੰਦੌੜ ਵਿਖੇ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਧਰਨਾ ਲਗਾਇਆ
. . .  about 3 hours ago
‘ਆਪ’ ਟਰੇਡ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੰਗ ਵੱਲੋਂ ਹਲਕਾ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ’ਚ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ‘ਵਪਾਰ ਜੰਨ ਸੰਪਰਕ ਅਭਿਆਨ’
. . .  about 3 hours ago
ਸ਼ਾਹਕੋਟ, 7 ਜੁਲਾਈ (ਅਜ਼ਾਦ ਸਚਦੇਵਾ/ਸੁਖਦੀਪ ਸਿੰਘ)- ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਟਰੇਡ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੰਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ‘ਆਪ ਲਿਆਓ, ਪੰਜਾਬ ਬਚਾਓ’ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਚਲਾਏ ਗਏ ‘ਵਪਾਰ ਜੰਨ ਸੰਪਰਕ ਅਭਿਆਨ’ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਦੀਪ ਦੁੱਗਲ ਜਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਟਰੇਡ ਅਤੇ ਇੰਡਸਟਰੀ...
ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਲੋਂ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ ਚ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
. . .  about 3 hours ago
ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ 7 ਜੁਲਾਈ( ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ) ਸੈਂਕੜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਬੀਬੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਏ ਵਿਖੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਪਰਦਰਸਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਇਸ ਮੋਕੇ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਪੰਨੂ, ਜੋਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਧਰਮ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਬਾਰੂ ਡਾਕੂ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ

ਇਹ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਧੂੜ ਭਰੀਆਂ ਹਨੇਰੀਆਂ ਵਗਦੀਆਂ।
ਵਾਵਰੋਲੇ ਅਸਮਾਨ ਉੱਠਦੇ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬੱਧੀ ਮੀਂਹ ਨਾ ਪੈਂਦਾ। ਧਰਤੀ ਸੜ ਬਲ ਜਾਂਦੀ। ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਏ ਤਲਾਬ ਵੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ। ਪਸ਼ੂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਬਰਾਨੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉੱਗਿਆ ਘਾਹ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ। ਲੋਕ ਮੀਂਹ ਪਵਾਉਣ ਲਈ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਕਰਦੇ। ਕਦੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਕੋਸਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਰੱਬ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸਾਂ-ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਦੇ।
ਇਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਗੁਨੇਰ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਬੱਕਰੀਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਭੇਡਾਂ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲ ਜਦੋਂ ਮਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਡੇਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤਾਂ ਭੇਡਾਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪ ਦੂਰ ਚਾਰਨ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋੋਕ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭੇਡਾਂ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਚਾਰ ਕੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਘਰ ਛੱਡ ਆਉਂਦੇ। ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਭਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸਦਾ ਬੜਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮਝਦੀ ਸੀ। ਮਾਈ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੁਖਸੇ ਜ਼ਬਾਨੀ ਯਾਦ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਣੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਦਾ ਨੁਖਸਾ ਲੈਣ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਨਾ ਲੈਂਦੀ। ਉਂਝ ਵੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੀ। ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਬੜਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਨੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਾਈ ਦੇ ਘਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ। ਮਾਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਚਿੱਬੜ, ਤਰਾਂ, ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਵੀ ਦਿੰਦੀ।
ਇਸੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਬਾਰੂ ਨਾਂਅ ਦਾ ਡਾਕੂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਰੂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਬੜੀ ਦੂਰ ਦੂੂਰ ਤੱਕ ਦਹਿਸ਼ਤ ਸੀ। ਬਾਰੂ ਬੜਾ ਨਿਰਦਈ ਇਨਸਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਬਾਰੂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਛਾਪੇ ਮਾਰਦੀ, ਪਰ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਰੂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪੁਲਸ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਜੁਅੱਰਤ ਨਾ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਧਨ ਸੋਨਾ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਦਾ, ਊਠਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਦੂਰ ਰੇਤਲੇ ਟਿਬਿਆਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ।
ਇਕ ਵਾਰ ਡਾਕੂ ਬਾਰੂ ਦਾ ਟੋਲਾ ਗੁਨੇਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਬਾਰੂ ਦੇ ਇਕ ਸਾਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਬੱਕਰੇ ਦਾ ਮੀਟ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਰੂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੀਟ ਨਹੀਂ ਖਾਦਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਅੱਜ ਖਾਣੇ ਵਿਚ ਬੱਕਰੇ ਦਾ ਮੀਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਸਾਥੀ ਬੋਲਿਆ ਗੁਨੇਰ ਪਿਂੰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕਈ ਬੱਕਰੀਆਂ ਹਨ। ਚਲੋ ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਬੱਕਰੇ-ਬੱਕਰੀਆਂ ਖੋਹ ਲੈ ਆਈਏ। ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਡਾਕੂ ਮਾਈ ਦੇ ਘਰ ਆ ਵੜੇ। ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਾਰ ਬਾਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ 'ਸਾਰੇ ਬੱਕਰੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਕਰ ਲਓ।' ਉਸ ਨੇ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ 'ਜੇਕਰ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਮੇੇਰੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਜਿਊਣ ਦਾ ਆਸਰਾ ਮੇਰੀਆਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਗੈਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹਾਂਗੀ? ਮੇਰੀਆਂ ਬੱਕਰੀਆਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਹੀ ਦੇਵੋ। ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਗ਼ੈਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਾਂਗੀ।'
ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਬਾਰੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਲਈ। ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਰੁਕੋ। ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਈ ਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੰਦੂਕ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚਾਦਰ ਕੱਢ ਲਿਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਚਾਦਰ ਬਾਰੂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ 'ਆਹ ਲੈ ਇਹ ਚਾਦਰ ਲੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਚਾਦਰ ਮੇਰੇ ਉਪਰ ਪਾ ਦੇਣੀ।'
ਬਾਰੂ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੋ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇਖੇ ਸਨ। ਇਕ ਉਹ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਉੇਸ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਜਾਨ ਦੀ ਭੀਖ ਮੰਗਦੇ ਸਨ, ਦੂਜੇ ਉਹ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੀ। ਮਾਈ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਚਾਦਰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਾਰੂ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ 'ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ? ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਕੋਈ ਕੱਪੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਕੀ ਫਰਕ?'
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚੰਗਾ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੇ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇੇਰੇ ਮਰੀ ਪਈ ਦੇ ਉੱਪਰ ਚਾਦਰ ਪਈ ਦੇਖਣਗੇ ਤਾਂ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੋ ਵੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਜੇ ਮਰੀ ਨਹੀਂ।'
ਬਾਰੂ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨੀਵੀਂ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਕਿਹਾ 'ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਕਦੋਂ ਦੀ ਮਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਤੂੰ ਅੱਜ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀਆਂ ਨੇ।'
ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ 'ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।'
ਬਾਰੂ ਬੋਲਿਆ 'ਸੱਚ, ਮਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪ ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬੜਾ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਏ।'
'ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।' ਬੁੱਢੀ ਮਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ।
'ਅੱਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਵਾਂਗਾ', ਬਾਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।

-ਨੇੜੇ ਮੌਜਦੀਨ ਜ਼ੀਰਾ।
ਮੋਬਾਈਲ : 98550-51099.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਮੇਰਾ ਸਰਮਾਇਆਭੂਸ਼ਨ ਤਾਇਆ ਜੀ

ਭੂਸ਼ਨ ਤਾਇਆ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਕੌੜੇ ਵੀ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਜੋ ਮਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲਿਖਦੇ ਸਨ।

ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਸ਼ਾਇਦ 9 ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਸਾਂ। ਮੇਰੇ ਭੂਸ਼ਨ ਤਾਇਆ ਜੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਧਿਆਨਪੁਰ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਕ ਦਿਨ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਅਚਾਨਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ,'ਅੱਛਾ ਕੇਸੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਉਹ ਪੰਕਤੀ ਦੱਸ ਜਿਹਦੇ 'ਚ 1 ਤੋਂ Z ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਆਉਂਦੇ ਹੋਣ। ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਲਾਇਆ, ਪਰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਾਇਆ ਜੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ '1 Qu}ck 2rown 6ox *umps ®ver "he *a੍ਰ਼ 4o{.' ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲੋ-ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਉਂ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਨੋਖੀ ਸ਼ੈਅ ਮੇਰੀ ਮੁੱਠੀ 'ਚ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਇਆ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਡ ਲਡਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗੱਲਾਂ-ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਮਝਾਉਂਦੇ। ਕਦੇ ਚੁਟਕੁਲੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਦੇ ਥਾਪੜ ਕੇ ਸੁਆਉਂਦੇ। ਬਾਹਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ, ਠੰਢੇ ਪਿਆਉਂਦੇ ਜਾਂ ਕੁਲਫੀ ਖੁਆਉਂਦੇ। ਮਾੜੇ ਕੰਮੋਂ ਰੱਜ ਕੇ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹੇ ਪਾਉਂਦੇ, ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਸਿਖਾਉਂਦੇ!
ਇਕ ਦਿਨ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ 'ਚ ਲੱਗੇ ਮੇਰੇ ਬਣਾਏ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ,ਕੇਸੂ ਤੂੰ ਜਿਹੜੀ ਇਹ ਡਰਾਇੰਗ ਕੀਤੀ ਏ, ਸੁਹਣੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਆਕਾਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਇੰਜ ਲੱਗਦੈ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਘਰ ਦੂਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲਈ। ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਆਕਾਰ ਛੋਟਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ। ਇਸ ਉੱਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਵੈਰੀਗੁੱਡ ਮਿਲ ਗਈ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਬਾਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਈ।
ਮੈਂ ਚੌਥੀ ਜਮਾਤ 'ਚੋਂ ਫਸਟ ਆਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰਿਪੋਰਟ ਕਾਰਡ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, 'Ver਼ {ood , keep }t up' ਬਸ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਹੀ ਅੱਖ ਰੱਖੀ, ਕਦੇ ਹਾਰ ਚੱਖੀ ਤੇ ਕਦੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਕਿੱਲੀ ਨੱਪੀ।
ਇਕ ਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਆਸੂ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ ਕਿ ਫੁੱਲ ਸਪੀਡ 'ਤੇ ਪੱਖਾ ਚਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਐਨ ਹੇਠਾਂ 'ਗੁੱਲਟਰੂ' ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਜ ਬੈਠੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਿਆਂ ਬੋਲੇ, ਕਈ ਲੋਕ ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਪੱਖੇ ਦੇ 'ਗੁਲਟਰੂ' ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੁਰਸੀ ਡਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇੱਥੇ ਹਵਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਵੇਗੀ; ਪਰ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਹਵਾ ਪਰਾਂ ਨੇ ਦੇਣੀ ਹੈ ਗੁਲਟਰੂ ਨੇ ਨਹੀਂ। ਹਵਾ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਪੱਖੇ ਥੱਲੇ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਹੇਠ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦੈ। ਆਸੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਦੀ ਪੱਖੇ ਦੇ ਐਨ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੀ ਹੋਵੇ।
ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਪੀਰੀਅਡ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਇਕ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਰੋਪੜ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਸੀ। ਇਕ ਸਤਰ ਆਈ, ਭੂਸ਼ਨ ਧਿਆਨਪੁਰੀ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਹਨ। ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਧਿਆਨਪੁਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਖਿਤਾਬ, ਇਹ ਭੂਸ਼ਨ ਧਿਆਨਪੁਰੀ ਕੌਣ ਹਨ?ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ। ਮੈਂ ਮਾਣ ਦੇ ਭਰੇ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਕਿਹਾ, ਮੈਡਮ ਜੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਕੇ ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੇ। ਮੈਂ ਉੱਚਾ-ਉੱਚਾ, ਵੱਡਾ-ਵੱਡਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਅੰਦਰੋਂ-ਬਾਹਰੋਂ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਸਾਂ।
ਭੂਸ਼ਨ ਤਾਇਆ ਜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਗੱਲ 'ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਕੌੜੇ ਵੀ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਜੋ ਮਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲਿਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫੇਮ ਦੀ ਆੜ 'ਚ, ਨੋਟਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵਿਕਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ :
'ਤੂੰ ਬਹੁਤਾ ਪੁੱਛ ਕੇ ਕੀ ਲੈਣੈ, ਮੈਂ ਇਕ ਬੇਗ਼ਰਜ਼ਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ,
ਜੋ ਦਿਲ ਆਏ ਸੋ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮੂੰਹ ਆਏ ਸੋ ਬੋਲ ਦਿਆਂ।'
ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਨਾਮਵਰ ਲੇਖਕ/ਕਲਾਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਅਫਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਕ ਵੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੱਲ ਕੇ ਮਿਲਣ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਰਚਨਾਵਾਂ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਮਨ ਨੀਵਾਂ, ਮੱਤ ਉੱਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਪਾਠਕਾਂ/ਪ੍ਰਸੰਸਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ 'ਚ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਕਿੰਨਾ-ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਠ ਕੇ ਬਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਸੀ, ਜੀਵਨ-ਤੱਤ ਸੀ!
ਭੂਸ਼ਨ ਤਾਇਆ ਜੀ ਮੇਰੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਲੇਖਕ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲਾ ਰਸ ਆਹਲਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਦਾ ਟੁੱਟਿਆ ਰੋਪੜੀ ਤਾਲਾ ਹੈ। ਮਨ ਹੋਰ-ਹੋਰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਹੈ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਜਪਦਾ ਮਾਲਾ ਹੈ। ਤਾਇਆ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਿੱਚ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਸਮਝੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਿੱਕੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ!
ਪਾਪਾ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਐਵੇਂ ਮਾਰੀਆਂ ਝੱਲਾਂ ਨੇ!!
ਤਾਇਆ ਜੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ-ਸੁਣ ਕੇ ਅਜੇ ਹੋਰ ਮਾਰਨੀਆਂ ਮੱਲਾਂ ਨੇ!
ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰਾ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਉਤਰਨੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਛੱਲਾਂ ਨੇ!!'
ਮੈਂ ਸਕੂਲੋਂ ਮੁੜਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਸਾਂ, ਮੰਮੀ ਤਾਇਆ ਜੀ ਹੁਰੀਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ? ਤਾਂ ਮੰਮੀ ਨੇ ਕਹਿਣਾ, ਨਹੀਂ ਛੱਤ 'ਤੇ ਧੁੱਪ ਸੇਕ ਰਹੇ ਨੇ!ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਮਿਲਣਾ ਕਿ ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਹੋਰ ਸਾਥ ਮਾਣਾਂਗਾ ਤਾਇਆ ਜੀ ਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗਏ ਤਾਂ ਐਸੇ ਗਏ ਕਿ ਕਦੇ ਪਰਤ ਕੇ ਨਾ ਆਏ। 4/7/09 ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਪਿੱਛੋਂ ਹੁਣ ਤਾਇਆ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ 'ਚ ਵਸਦੇ ਨੇ। ਹਰ ਘੜੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉੱਠਦੇ-ਬਹਿੰਦੇ ਨੇ! ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਹੱਸਦੇ ਨੇ। ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਬੜਾ ਕੁਝ ਦੱਸਦੇ ਨੇ!!
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਿਅਰ :-
'ਏਸ ਗਿਰਾਂ ਦੀ ਪੌਣ ਕਿਉਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੈ ,
ਏਸ ਗਿਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ਾਇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ!
ਆਉ ਯਾਰੋ ਭੂਸ਼ਨ ਕੇ ਘਰ ਹੋ ਆਈਏ ,
ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਦਰਾ ਉੱਠਦਾ-ਬਹਿੰਦਾ ਸੀ!!'

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ: ਧਿਆਨਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (143605)
ਮੋ: 76964-47953

ਕਹਾਣੀ

ਕੰਡੇ

ਅੱਜ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਗਿਆ। ਉਂਜ ਹਰ ਵਕਤ ਦਫਤਰ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਦਾ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ। ਘਰ ਤੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡਦੀਆਂ। ਅੱਜ ਉਹ ਕਾਹਲੀ-ਕਾਹਲੀ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੜਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਹਟ ਸੁਣ ਕੇ ਕੁਮਲਾਏ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਚ ਛਣਛਣ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਮੀਜ਼ ਦੇ ਕਾਲਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਇਕ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਭਰੀ ਲਹਿਰ ਦੀ ਝੁਨਝੁਨਾਹਟ ਉਹਦੇ ਰਗਾਂ ਵਿਚ ਦੌੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿੰਨਾ ਚਾਅ ਸੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰਨਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ... ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕਦੋਂ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਅਲਮਾਰੀ ਖੋਲ੍ਹ ਫਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ ਝਾੜਨ ਲੱਗਾ... ਉਹਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਛਹੁ ਫਾਈਲ ਦੇ ਵਰਕੇ 'ਚ ਪਨਪਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਸਾਹਵੇਂ ਪਈ ਉਦਾਸ ਕੁਰਸੀ ਵਿਚਲੀ ਹਿਲਜੁਲ ਨੇ ਉਹਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਫਾਈਲਾਂ ਟਿਕਾਣੇ ਰੱਖ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੈੱਲ ਵਜਾਈ। ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਹੱਥ ਵਿਚ ਟਰੇਅ ਫੜੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਚ ਦੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਸਨ... ਅੱਗੇ ਵੀ ਦੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਿਲਾਸ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾ: ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦਫਤਰ 'ਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ... ਇਕੱਠੇ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ, ਘਰ ਬਾਹਰ ਹਰ ਥਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਸਾਂਝਾ ਹੁੰਦਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚਾਹ ਵੀ ਬੇਸੁਆਦਲੀ ਲੱਗਦੀ। ਉਹ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
'ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ', ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
'ਜੀ ਆਏ ਨੇ... ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਬੈਠੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਨੇ।'
'ਅੱਛਾ!' ਅੱਜ ਕੀ ਹੋਇਆ ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ... ਮੈਂ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।'
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਰੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਤੁਰਿਆ। 'ਕਿਉਂ ਡਾ: ਸਾਹਬ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ... ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੈ...', ਉਹ ਅਜੇ ਕੁਝ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰਨਾਮ ਨੇ ਇਕ ਤੁੱਕ ਵਿਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
'ਠੀਕ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵੱਲ ਗੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਮਨਜੀਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੀ ਬੇਗਾਨਗੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ, ਕੀ ਹੋਇਆ... ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ-ਸੋਚਦਾ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਹਮਣੇ ਗਮਲੇ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਕੈਕਟਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਨਤਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਨਜੀਤ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕੈਕਟਸ ਦਾ ਕੰਡਾ ਉਹਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਚੁਭ ਗਿਆ ਹੋਵੇ... 'ਕੰਡੇ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਏ... ਹਾਂ ਕੰਡੇ... ਕੋਰੋਨਾ... ਜਿਹੜਾ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਨੇ, ਉਹਦੇ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਕੰਡੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ... ਕਿੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ।' ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ, 'ਆਪਾਂ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਜਿਉਂ ਰਹੇ ਹਾਂ...' ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਰੌਲਾ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਗੂੰਝਣ ਲੱਗਾ... ਇਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਮਮਤਾ ਖੁਰਦੀ ਜਾਪੀ।
ਉਸ ਦਾ ਅਜੀਜ਼ ਗੁਰਨਾਮ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਪਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
'ਨਹੀਂ, ਨਹੀਂ... ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ... ਮੇਰਾ ਗਾਮਾ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।'
ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਗੁਰਨਾਮ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੋਹ ਆਉਂਦਾ ਤੇ ਗੁਰਨਾਮ ਦੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਘੁਟਦਾ ਤੇ ਆਖਦਾ, 'ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ ਡਾ:... ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਕਾਮਾ ਏ।' ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਡਾ: ਗੁਰਨਾਮ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਸਦਾ। ਉਹਦੇ ਹਾਸੇ ਦੀ ਧਮਕ ਸਾਰੇ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ। ਅੱਜ ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਮਾਰਿਆ... ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਦੂਰੀ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਥਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ ਦੀ ਖਾਈ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਮਨਜੀਤ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਉਭਰ ਆਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਰੁਮਾਲ ਆਪਣਾ ਪਸੀਨਾ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ... ਹਾਸਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਗਾਮਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ...' ਦੇਖਣ ਲਈ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਸਭ ਚੁੱਪ ਸੀ... ਸਾਹਮਣੇ ਕੈਕਟਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਮੁਸਕਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

-ਮੋਬਾਈਲ : 94636-15536.

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ

ਭੈਣ ਦਾ ਹੱਕ

ਉਰਦੂ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਹਸਤੀ ਜਨਾਬ ਸ਼ੇਖ਼ ਮੁਹੰਮਦ ਇਕਬਾਲ ਜੋ ਇਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਉਹ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਕੀਲ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਕਚਹਿਰੀ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਨ ਪਰ ਇਸਲਾਮੀ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰੱਖਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕ ਮੌਲਾਨਾ ਆਪਣੇ ਇਕ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਕੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚ ਬਣਦੇ ਉਹਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਪੂਰੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪੰਜ ਵਕਤ ਨਮਾਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੌਲਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਦਾ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਾ ਰੱਖਣਾ ਬੜਾ ਖਲਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।'
ਇਲਾਮਾ ਇਕਬਾਲ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਰੀਅਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਬੇਦਖਲ ਕਰਕੇ ਉਹਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਰੀਅਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਦੇ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖ ਲਵਾਂਗਾ।'
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੌਲਾਨਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਟੱਡਿਆ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ।

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401 (ਪੰਜਾਬ)।
ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.

ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
* ਸਾਡੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਅਕਲਮੰਦੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਦੇ ਨਾ ਰੱਖਣਾ।
* ਆਪਸ 'ਚ ਵਿਰੋਧੀ ਇਛਾਵਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ, ਰੰਜ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਮੁਲਵਾਨ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
* ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਘਟਾ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਧਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
* ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਕੱਦ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਉਲਝਣਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਇੱਛਾ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਰਹੇ।
* ਜਦੋਂ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
* ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮਨ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਹਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕਰਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਨ। ਬੰਦੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਵਿਚ ਅਜਿਹੀ ਕੀ ਖਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਚਲੇ ਆਉਣ।
* ਇਛਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤਿਆਂ, ਸੰਸਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੰਕ, ਉਸ ਲਈ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਹੀ ਸੁੱਖ ਹੈ।
* ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਘੇਰੀ ਰੱਖਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗੇੜ ਗੁਲਾਮ ਕਰੀ ਰੱਖਣ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨੋਵੇਗ ਬੰਦੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ, ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹੀ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੈਦ ਆਪ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।
* ਆਪਣੀਆਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ 'ਚ ਕਰ ਲੈਣ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਚਾਹੋ ਏਕਾਗਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਇੱਛਾ ਘੋੜਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਘੋੜ ਸਵਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਇਛਾਵਾਂ (ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ) ਦੀ ਪਿਆਸ ਨਾ ਬੁਝਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
* ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣੋ, ਫਿਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੋ ਭਾਵ ਫਸਟ ਡੀਜ਼ਰਵ ਦੈਨ ਡੀਜ਼ਾਇਰ।
* ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲਾਲਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
* ਇਕ ਇੱਛਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ। ਇਕ ਨਿਰਣੈ ਕੁਝ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਕ ਨਿਸ਼ਚੈ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
* ਆਪਾ ਵਿਰੋਧੀ ਇਛਾਵਾਂ ਕਠਿਨਾਈਆਂ, ਗ਼ਮ ਤੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸ਼ਬਦ ਭਾਵ ਭਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭੱਜਦਾ ਹੈ।
* ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਪਸੰਦ ਚੀਜ਼ ਮਿਲੇ, ਮਨਪਸੰਦ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲੇ। ਮਨਪਸੰਦ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਮਿਲੇ, ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਬੰਗਲਾ, ਕਾਰ ਦਾ ਸੁੱਖ ਮਿਲੇ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਹ ਇਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਉਕਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧੰਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਸਾਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
* ਸ਼ਿਅਰ:
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ ਦਾ ਇਕ,
ਵਧੀਆ ਇਲਾਜ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਵਕਤ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ
ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਹੇਜ਼ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
* ਨਾ ਜਾਣਨਾ ਬੁਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤੇ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਹੈ।
* ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਰ ਕਿਰਿਆ ਮਨ ਰਾਹੀਂ ਕੰਟਰੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਇਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤਦ ਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
* ਖਾਹਿਸ਼ ਭਾਵੇਂ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿਲ ਜ਼ਿੱਦੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
* ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਕੋਲ ਉਦੇਸ਼, ਸਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਇਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਬੰਦਿਆਂ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
* ਇਕ ਰਚਨਾਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
* ਤਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਚਾਹਵਾਨ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਿਆਣਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
* ਹਲਕੀ-ਫੁਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਬੋਝ ਤਾਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
* ਮਾਇਆ ਮਰੀ ਨਾ ਮਨ ਮਰਾ, ਮਰ ਮਰ ਗਏ ਸਰੀਰ।
ਆਸ਼ਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾ ਗਈ, ਯੋਂ ਕਹੇ ਦਾਸ ਕਬੀਰ।
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.



Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX