ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵਰਚੂਅਲ ਰੈਲੀ ਦਾ ਆਰ.ਜੇ.ਡੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵਿਰੋਧ
. . .  12 minutes ago
ਪਟਨਾ, 7 ਜੂਨ- ਬਿਹਾਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਟਨਾ 'ਚ ਆਰ.ਜੇ.ਡੀ ਨੇਤਾ ਤੇਜੱਸਵੀ ਯਾਦਵ, ਰਾਬੜੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਪ੍ਰਤਾਪ ਯਾਦਵ ...
ਲੇਹ 'ਚ ਫਸੇ 115 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਏਅਰਲਿਫਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਿਆਰੀ
. . .  23 minutes ago
ਰਾਂਚੀ, 7 ਜੂਨ- ਝਾਰ ਖੰਡ ਦੇ ਸੀ.ਐਮ.ਓ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਝਾਰਖੰਡ ਸਰਕਾਰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਲੇਹ ਤੋਂ ਦੂਸਰਾ...
ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਜ਼ਾਰ ਛੇਹਰਟਾ ਵਿਖੇ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਦੇ ਏ.ਟੀ.ਐਮ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ
. . .  48 minutes ago
ਛੇਹਰਟਾ, 7 ਜੂਨ (ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ)- ਥਾਣਾ ਛੇਹਰਟਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ...
ਦੁਵੱਲੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਸਰਵਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ
. . .  21 minutes ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਜੂਨ - ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ..
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ
. . .  about 1 hour ago
ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਜਸਵੰਤ ਪੁਰਬਾ)- ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼...
ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਠਹਿਰਾਈ ਵਿਦੇਸ਼ੋਂ ਪਰਤੀ ਔਰਤ ਦੀ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚੋਰੀ
. . .  about 1 hour ago
ਬਟਾਲਾ, 7 ਜੂਨ( ਕਾਹਲੋਂ)- ਸਥਾਨਕ ਬੱਸ ਸਟੈਂਡ ਨਜ਼ਦੀਕ ਬਣਾਏ ਰੈਣ ਬਸੇਰੇ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਕੇਂਦਰ 'ਚ ਦੋਹਾ ਕਤਰ ਤੋਂ ਆਈ ਔਰਤ ...
ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 9971 ਮਾਮਲੇ ਆਏ ਸਾਹਮਣੇ
. . .  about 1 hour ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਜੂਨ- ਦੇਸ਼ ਭਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ...
ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਗੋਨਿਆਣਾ ਮੰਡੀ 'ਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਕੋਰੋਨਾ
. . .  about 2 hours ago
ਬਠਿੰਡਾ, 7 ਜੂਨ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਲਾਣ)- ਅੱਜ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਗੋਨਿਆਣਾ ਮੰਡੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ...
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ
. . .  about 2 hours ago
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 7 ਜੂਨ (ਮਨਜੋਤ ਸਿੰਘ)- ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਦੋ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ...
ਸ਼ੋਪੀਆ 'ਚ ਸੁੱਰਖਿਆ ਬਲਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਠਭੇੜ ਸ਼ੁਰੂ
. . .  about 2 hours ago
ਸ੍ਰੀਨਗਰ, 7 ਜੂਨ- ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਸ਼ੋਪੀਆ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਰੇਬੇਨ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ..
ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦੀ ਲਈ ਜਾਨ
. . .  about 3 hours ago
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਜੂਨ- ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ...
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਅੱਜ ਕਰਨਗੇ ਵਰਚੂਅਲ ਰੈਲੀ
. . .  about 3 hours ago
ਪਟਨਾ, 7 ਜੂਨ- ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਅੱਜ ਬਿਹਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਲਈ ਵਰਚੂਅਲ ਰੈਲੀ ਕਰਨਗੇ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ...
ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
. . .  about 3 hours ago
ਖੰਨਾ ਵਿਚ 27 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਰਤ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  1 day ago
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਰੀਜ਼ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ
. . .  1 day ago
ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 4 ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ 16 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ
. . .  1 day ago
ਲੁਧਿਆਣਾ, 6 ਜੂਨ ਸਲੇਮਪੁਰੀ - ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਅੱਜ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵੀ ਕਹਿਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾ ਰਾਜੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਅੱਜ 37 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਵਾਸੀ ਦੋਰਾਹਾ 65 ਸਾਲਾ ਔਰਤ ਵਾਸੀ ਹਬੀਬ ਗੰਜ 29 ਸਾਲਾ ਵਾਸੀ ਪਿੰਡ ਜੱਸੋਵਾਲ 27 ਸਾਲਾ ਔਰਤ...
ਬਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਪੁਰਾ ਚ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 5 ਮੈਂਬਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆਏ
. . .  1 day ago
ਰਾਜਪੁਰਾ, 6 ਜੂਨ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ) - ਰਾਜਪੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇਕ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 5 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਰਹਿ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ...
ਇਕੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ 3 ਮਰੀਜ਼ ਆਏ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  1 day ago
ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ, 6 ਜੂਨ (ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ ਮਹੇ)- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਬਾਰ ਸਵੇਰ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਮੁਕਤ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੋਨੋਂ ਬਾਰ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਰੀਜ਼ ਆਉਣ ਕਾਰਣ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ...
ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਸੱਤ ਹੋਰ ਕੋਵਿਡ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ
. . .  1 day ago
ਪਟਿਆਲਾ 6 ਜੂਨ (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਚੱਠਾ) - ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸੱਤ ਕੋਵਿਡ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਹਰੀਸ਼ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆਂ ਕਿ ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਕੋਵਿਡ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜੇ ਸੈਂਪਲਾ ਵਿਚੋ 451 ਸੈਂਪਲਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚੋ 443 ਸੈਂਪਲਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੋਵਿਡ...
ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰੈਣਕ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੁਟੇਰੇ ਵਲੋਂ ਲੁੱਟ, ਮਚੀ ਦਹਿਸ਼ਤ
. . .  1 day ago
ਜਲੰਧਰ, 6 ਜੂਨ - ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰੈਣਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਇਕ ਦੁਕਾਨ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਲੁਟੇਰੇ ਨੇ ਲੁੱਟ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨਸਨੀ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਮਾਹੌਲ ਤਣਾਅ ਗ੍ਰਸਤ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਵਲੋਂ ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਦੀ ਮਦਦ...
ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਔਰਤ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਨਾਲੋਂ ਹੋਇਆ ਵੱਖ
. . .  1 day ago
ਕੋਟਕਪੂਰਾ, 6 ਜੂਨ (ਮੋਹਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ) - ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਹੋਏ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦਾ ਧੜ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰ ਅਲੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਹਿਰਦੇਵੇਧਕ ਸਮਾਚਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੱਸਾਂ ਵਗ਼ੈਰਾ ਨਾ ਚੱਲਣ ਕਾਰਨ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ...
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ ਅੱਜ 28 ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਮਿਲੇ
. . .  1 day ago
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, 6 ਜੂਨ (ਰੇਸ਼ਮ ਸਿੰਘ, ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਵਰਪਾਲ) - ਅੱਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚ 28 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕੇਸ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਲ ਕੇਸ 468 ਹਨ, ਡਿਸਚਾਰਜ 344, ਦਾਖਲ 116 ਤੇ ਕੁੱਲ 8...
ਜਲੰਧਰ 'ਚ 10 ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ ਕੋਰੋਨਾ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ
. . .  1 day ago
ਜਲੰਧਰ, 6 ਜੂਨ (ਐੱਮ. ਐੱਸ. ਲੋਹੀਆ) - ਜਲੰਧਰ 'ਚ ਅੱਜ ਕੋਰੋਨਾ ਪੀੜਤ 10 ਹੋਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 288 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਜ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ 'ਚ 6 ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ 4 ਮਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਮਾਡਲ ਹਾਊਸ...
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ-ਵਿਧਾਇਕ ਸ਼ੇਰੋਵਾਲੀਆ
. . .  1 day ago
ਸ਼ਾਹਕੋਟ, 6 ਜੂਨ (ਦਲਜੀਤ ਸਚਦੇਵਾ)- ਸੀ.ਐਚ.ਸੀ ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਵਿਖੇ ਦੂਜਾ ਕੋਰੋਨਾ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੈਂਪ ਐਸ.ਐਮ.ਓ ਡਾ. ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਸ ਕੈਂਪ ਵਿਚ 165 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੈਂਪਲ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਕੈਂਪ 'ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਲਕਾ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਮਾਪ-ਦੰਡ

ਦੋ ਕਿਸ਼ਤਾਂ 'ਚ ਛਪਣ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ

ਗਿੱਲਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵੱਲ ਰਾਤ ਦੇ ਦਸ ਕੁ ਵਜੇ, ਅਚਾਨਕ ਫਿਰ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੁੱਤੇ ਅੱਧ-ਸੁੱਤੇ ਲੋਕ ਅੱਭੜਵਾਹੇ ਉੱਠ ਬੈਠੇ ਤੇ ਛੱਤਾਂ ਉੱਪਰੋਂ ਦੀ ਇਕ-ੂਦਸਰੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਬਈ? ਕੌਣ ਲੜਦੈ? ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਐ?'
' ਕੀ ਆਖਿਐ?'
ਬੱਚੇ ਡਰ ਕੇ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਝਿੜਕਿਆ... 'ਚੁੱਪ ਕਰੋ ਓਏ... ਸੁਣਨ ਦਿਓ', ਸਾਰੇ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਸੁਣਨ ਲੱਗੇ... ਤਾਂ ਕੋਈ ਬੋਲਿਆ, 'ਕਾਲੇ ਕੱਛਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੁਟੇਰੇ ਆ 'ਗੇ।'
'ਕੈਮ ਹੋ ਜੋ ਬਈ, ਨਿਧਾਨ ਸਿਅ੍ਹਾਂ... ਕੈਲਿਆ, ਓਏ ਸ਼ੇਰਿਆ, ਪ੍ਰੀਤੂ' ਤੇ ਲੋਕ ਸਿਰਹਾਣੇ ਰੱਖੀਆਂ ਤੇ ਪਾਸੇ ਪਈਆਂ ਡਾਂਗਾਂ-ਸੋਟੀਆਂ, ਗੰਡਾਸੇ ਭਾਲਣ ਲੱਗੇ।
ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਸਹਿਮ ਛਾ ਗਿਆ।
ਉਦੋਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਗਿੱਲਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਲੋਂ ਇਕ ਲਲਕਾਰਾ ਸੁਣਿਆ।
'ਕੱਢੋ ਬਾਹਰ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮੇ ਨੂੰ। ਹੁਣ ਮਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕਲ 'ਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਲਾ ਮੱਥਾ, ਹੁਣ ਜਵਾਈ ਨਾਲ...।'
'ਇਹ ਤਾਂ ਮਾਘੀ ਦੀ 'ਵਾਜ ਲੱਗਦੀ ਐ' ਇਕ ਅੱਧ ਹੋਰ ਲਲਕਾਰੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿਚ ਗੁੰਮ-ਸੁੰਮ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ।
'ਗਿੱਦੜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਚੀਕ ਕਿਹੜਾ ਮਾਰੂ? ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਹਾਮੀ ਭਰੀ।'
'ਇਹਦੇ ਵੀ ਸਾਲੇ ਦੇ ਤੀਜੇ ਕੁ ਦਿਨ ਖੁਰਕ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਐ।'
ਲਲਕਾਰਾ ਫੇਰ ਸੁਣਿਆ... 'ਨਿਕਲੋ ਬਾਹਰ ਓਏ...' ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੱਕੀ ਕੰਧ ਵਿਚ ਡਾਂਗ ਵੱਜਣ ਦਾ ਖੜਾਕ ਹੋਇਆ।
'ਮਾਘੀ ਤਾਂ ਨੀਂ ਲਗਦਾ... ਉਹ ਤਾਂ ਗਾਲ੍ਹ ਈ ਬੜੀ ਕੁੱਤੀ ਕੱਢਦਾ ਹੁੰਦੈ...', ਇਕ ਹੋਰ ਨੇ ਸ਼ੰਕਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਏਨੇ ਨੂੰ ਤਖਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਜਦੀਆਂ ਡਾਂਗਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ। ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲਲਕਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਰ ਭਬੂਕੇ ਵਾਂਗ ਉੱਠਿਆ... ਜਿਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਧਾੜਵੀ ਆ ਪਏ ਹੋਣ। ਲੋਕ ਦੜਦੜ ਕੋਠਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਨ ਲੱਗੇ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਰੋਂਦਿਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਭੀੜ ਰੌਲੇ ਵੱਲ ਵਧੀ ਤੇ ਗਿੱਲਾਂ ਦੀ ਪੱਤੀ ਦੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਅਟਕ ਗਈ। ਕੁਝ ਤੱਤੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਅਗਾਂਹ ਜਾਣਾ ਚਾਹਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਰਜ ਦਿੱਤਾ।
'...ਪਤਾ ਤਾਂ ਕਰ ਲਈਏ ਕੀ ਗੱਲ ਐ?' ਇਕ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
'...ਪਤਾ ਕੀ ਕਰਨੈਂ? ਮਾਘੀਓ ਹੋਣਾ ਕੰਜਰ।'
'ਉਦੋਂ ਹੀ ਲਲਕਾਰਾ ਵੱਜਿਆ... ਦੇਖ ਲੋ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਆਂਗੂ ਬੁੱਕਦੈ।'
'...ਬੂਥਾ ਭੰਨਾ ਕੇ ਬਹਿਜੂਗਾ ਹੁਣ...।'
'...ਕੱਲ੍ਹਾ ਮਾਘੀ ਐ, ਕਿ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਈ ਐ?'
'...ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਪੰਗਾ ਲੈਣ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।'
'...ਪਤਾ ਨੀ ਸਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰੌਲਾ ਕਾਹਦੈ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ?'
'...ਰੌਲਾ ਕਾਹਦਾ ਹੋਣੈ, ਪੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਐ, ਖੇੜਨੀ ਹੁੰਦੀ ਐ।'
'...ਕੋਈ ਮਿਲਿਆ ਈ ਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਜੇ ਤਾਈਂ?'
'...ਮਿਲਿਆ ਕਿਉਂ ਨੀਂ? ਬਥੇਰੇ ਮਿਲੇ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ 'ਤਬਾਰ ਨੀ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਖ ਲੀਂ। ਇਹ ਟੱਬਰ ਤਾਂ ਭਾਲਦਾ ਈ ਐ... ਕੋਈ ਆ ਕੇ ਖਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿੱਲੇ ਨਾਲ।'
ਫੇਰ ਡਾਂਗਾਂ ਖੜਕੀਆਂ। ਇਕ ਲੰਮੀ ਚੀਕ ਸੁਣੀ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲਲਕਾਰਾ... 'ਜਾਵੇ ਨਾ ਹੁਣ ਬਚ ਕੇ...।'
'...ਜਾਣ ਦਿਓ, ਜਾਣ ਦਿਓ... ਬਥੇਰੀ ਹੋਗੀ...' ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵੀ ਭੀੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀਆਂ। ਫਾਇਰ ਵਰਗਾ ਧਮਾਕਾ ਵੀ ਹੋਇਆ।
ਭੀੜ ਸਹਿਮ ਗਈ।
'...ਆਹ ਤਾਂ ਮਾਘੀ ਨੀ ਹੋਣਾ...? ਐਨੀ ਜੋਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਨੀ...।'
'...ਕੀ ਪਤਾ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਚਲਾਇਆ ਹੋਊ ਕਿਸੇ ਨੇ...?'
'...ਚੱਲ ਹੁਣ ਖੁਰਕ ਮੱਠੀ ਹੋ ਜੂ। ਸਾਲਾ ਤੀਏ ਕੁ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਖਰਾਬ ਕਰਦੈ...', ਭੀੜ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਬੋਲਿਆ।
'...ਖੁਰਕ ਮੱਠੀ ਕੀ ਹੋਣੀ ਐ? ਦੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਈ ਐ, ਫੇਰ ਸਿੰਗ ਨਿਕਲ ਆਉਣਗੇ', ਕੋਈ ਭੇਤੀ ਬੋਲਿਆ।
ਗਿੱਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਭੀੜ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਉਧਰੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਹਰਕਤ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
'...ਸਹੁਰਿਓ ਪਤਾ ਤਾਂ ਕਰੋ ਅਗਾਂਹ ਜਾ ਕੇ, ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਤਾਂ ਨੀਂ ਨੁਕਸਾਨਿਆ ਗਿਆ?' ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਸੰਸਾ ਕੀਤਾ।
'...ਬਾਬਾ 'ਗਾਂਹ ਜਾ ਕੇ ਮਰਨੈ? ਕੀ ਪਤਾ ਕੌਣ ਨੇ...?'
'...ਏਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਵੇਖਦੇ ਐਂ ਫਿਰ? ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਜਾਉ ਘਰਾਂ ਨੂੰ...।' ਬਜ਼ੁਰਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
'...ਕਾਹਨੂੰ ਔਖਾ ਹੁੰਦੈਂ ਬਾਬਾ? ਇਹ ਟੱਬਰ ਤਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਈ ਪੰਗਾ ਪਾਈ ਰੱਖਦੈ, ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ?'
'ਮੂਰਖੋ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਾਂ ਨੀਂ, ਮਾਘੀ ਹੋਵੇ... ਕੀ ਪਤਾ...।'
'...ਬਾਬਾ, ਸਾਨੂੰ ਪਤੈ, ਪਹਿਲੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ... ਤੂੰ ਤਾਂ ਅੱਜ ਆਇਐਂ... ਬਾਹਰ, ਜੇ ਮਾਘੀ ਨਾ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਹੋਇਆ ਕੋਈ... ਫੇਰ ਤੂੰ ਮੌਕੇ ਦਾ ਗਵਾਹ ਬਣੇਂਗਾ...?'
ਬਾਬਾ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੀ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰੀ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਬਥੇਰੀ ਵੇਖੀ ਸੀ... 'ਚਲੋ ਭਾਈ ਮਾਘੀ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਮਾਘੀ ਜਾਣੇ', ਉਸ ਨੇ ਹਉਕਾ ਲਿਆ।
ਗਿੱਲਾਂ ਦੀ ਪਤੀ ਵੱਲ ਅਜੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੋਈ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਅਗਾਂਹ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਭੀੜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਸਰਕਣ ਲੱਗੀ।
'...ਸਹੁਰੇ ਮਾਘੀ ਦਾ ਮਸਾਂ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ...' ਹੋਰ ਇਕ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਜਾਗ ਪਈ।
'...ਅਜੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਮਹਿੰਦੀ ਵੀ ਨੀ ਉਤਰੀ ਹੋਣੀ।'
'...ਮਾੜੀ ਕਿਸਮਤ ਬਿਗਾਨੀ ਧੀ ਦੀ।'
'...ਮਾਪੇ ਵੀ ਕੰਜਰ ਨੇ। ਸਹੁਰਿਓ ਖਾਨਦਾਨ ਤਾਂ ਦੇਖ ਲੋ। ਪਿੰਡ 'ਚੋਂ ਈ ਪੁੱਛ ਲੋ...। ਕੰਧ ਤੋਂ ਈ ਰਾਇ ਲੈ ਲੋ...।'
'...ਸੰਯੋਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਐ ਭਾਈ...।'
'...ਸੰਯੋਗ ਕੀ ਕਰਨਗੇ ਏਥੇ...? ਲੜਾਈ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਐ, ਝਮੇਲਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਐ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੱਬਰ ਐਵੇਂ ਈ, ਬਿਗਾਨੀ ਫੁਲਕਾਰੀ ਥੱਲੇ ਟਕੂਆ ਦੇਈ ਫਿਰੂ।'
ਹੁਣ, ਸਾਰੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਮਾਘੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਬਹੂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
'...ਆਪਾਂ ਹੁਣੇ ਨਾ ਜਾ ਆਈਏ ਮਾਘੀ ਘਰੇ?' ਇਕ ਨੇ ਡਾਢਾ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਭੀੜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
'...ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦੈ, ਸਿਆਣੀ ਗੱਲ ਐ', ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਾਹਮਣਿਓਂ ਕਿਸੇੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ ਭਰਾਵੋ? ਕੌਣ ਲੜ ਪਿਆ?'
'...ਕੌਣ ਮਾਘੀ ਐ?' ਇਕ ਨੇ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਵੱਲ ਝਾਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋਣ... 'ਮਾਘੀ ਤਾਂ ਆਹ ਫਿਰਦੈ, ਫੇਰ ਉਹ ਕੌਣ ਹੋਏ... ਜਿਥੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਐ।'
ਮਾਘੀ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੀ, ਖਾਹਮਖਾਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗਲ ਪੈ ਜਾਣਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵਿਆਹ, ਮੰਗਣੇ, ਮਰਨੇ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੱਦੇ ਤੋਂ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣਾ। ਕੋਈ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਹੋਣਾ, ਮੱਲੋ-ਮੱਲੀ ਵਿਚ ਜਾ ਫਸਣਾ। ਕਦੇ ਸੁਲਹ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ, ਕਦੇ ਇਕ ਧਿਰ ਬਣ ਕੇ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤਾਂ ਇਉਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਪੰਗਾ ਮਾਘੀ ਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈ ਜਾਂਦਾ।
ਚਲਾਕ ਬੰਦੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਲਹ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। ਕਚਹਿਰੀ ਵਿਚ ਤਾਰੀਖ ਭੁਗਤਣ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਲਈ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ। ਰਾਤ-ਬਰਾਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਗਾਰ ਲੈਂਦੇ, ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਤੁਰਦੇ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੱਬਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਯਾਦ ਹਨ।
ਇਕ ਵਾਰ ਨੰਬਰਦਾਰ ਗੇਜਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਮਾਘੀ ਦੇ ਪਿਓ ਕੋਲ ਆਇਆ, 'ਚਾਚਾ ਸਿਆਂ ਗਿੱਲਾਂ ਕਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟਾਹਲੀ ਵੱਢ ਲੀ ਖੇਤ 'ਚੋਂ...।'
ਮਾਘੀ ਸੁਣਦਾ ਹੀ, ਭੁੜਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਥੋਡੇ ਕੋਲੋਂ ਨਾਸਾਂ ਨੀ ਭੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ?'
ਮਾਘੀ ਦਾ ਪਿਓ ਵੀ ਹਰਖ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, 'ਐਂ ਸਾਲੇ ਕਿਵੇੇਂ ਵੱਢ ਲੈਣਗੇ ਟਾਹਲੀ?'
'ਏਹੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਹਨੈਂ ਚਾਚਾ, ਥੋਡੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹ ਸਾਲੇ ਨੰਗ, ਟਾਹਲੀ ਵੱਢ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ?' ਨੰਬਰਦਾਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਨੂੰ ਵਡਿਆਇਆ।
'...ਲੈ ਭਤੀਜੇ ਲਿਖ ਲਾ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਫਿਰ, ਏਹੀ ਟਾਹਲੀ ਹੁਣ ਸਿਵਿਆਂ 'ਚ ਮਚੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ।'
ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਮਾਘੀ ਦਾ ਪਿਓ ਤੇ ਛੋਟਾ ਮੁੰਡਾ ਗਿੱਲਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਜਾ ਪਏ। ਉਹ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਸਨ। ਕਹੀਆਂ, ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਚੱਲੀਆਂ। ਛੋਟੇ ਦੇ ਸੱਟਾਂ ਵੱਜੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਲਾਂ ਦਾ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਕੇ ਮਸਾਂ ਬਚਿਆ।
ਗਿੱਲਾਂ ਨੇ ਪਰਚੇ ਵਿਚ ਤਿੰਨੇ ਪਿਓ-ਪੁੱਤ ਲਿਖਾਏ। ਨੰਬਰਦਾਰ ਪਾਸੇ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਜ਼ੀਨਾਮੇਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦਿੱਤੇ। ਗੱਲ ਥਾਣੇ ਵਿਚੋਂ ਕਚਹਿਰੀ ਚਲੀ ਗਈ। ਮਾਘੀ ਨੂੰ ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਗਈ।
ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਮਾਘੀ ਕਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿੱਚਰਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਮੋਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। '... ਰੋਟੀਆਂ ਈ ਚਾਰ ਖਾਣੀਆਂ ਸੀ। ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਖਾ ਲੈਂਦਾ ਹੋਊਗਾ। ਚੰਗਾ ਈ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖ ਕੇ ਆਊਗਾ। ਭੂਰੇ ਕਾ ਬਿੱਲੂ, ਮੰਜੇ ਬੁਣਨੇ ਸਿੱਖ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ...।' ਮਾਘੀ ਦਾ ਪਿਓ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ।
ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਮਾਘੀ ਮੰਜੇ ਬੁਣਨੇ ਸਿੱਖ ਕੇ ਆਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਛੇੜਦਾ, ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਦਾ, 'ਉਥੇ ਤਾਂ ਮੌਜਾਂ ਈ ਬੜੀਆਂ।'
'...ਉਥੇ ਕੰਮ ਵੀ ਤਾਂ ਲੈਂਦੇ ਆ ਕਸਾਈਆਂ ਆਂਗੂੰ।'
'...ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ?' ਮਾਘੀ ਹੱਸਦਾ 'ਦੋ ਈ ਕੰਮ ਐ ਉਥੇ ਰੋਟੀ ਖਾ ਛੱਡਣੀ ਤੇ ਸੌਂ ਛੱਡਣਾ।'
ਤੇ ਉਹਦੇ ਵਰਗੇ ਕਈ ਲੰਡਰ ਸੋਚਦੇ, 'ਐਥੇ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਈ ਚੰਗਾ ਐ, ਫਿਰ...।'
'...ਉਥੇ ਤੀਵੀਆਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀਐਂ ਵਿਚ?' ਕੋਈ ਮਾਘੀ ਵਰਗਾ ਛੜਾ ਪੁੱਛਦਾ।
'...ਬਸ ਆਹੀ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਐ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਵੀਆਂ ਦੀ ਅੱਡ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣਾਈ ਐ' ਮਾਘੀ ਡਾਢੇ ਝੋਰੇ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ।
(ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-19/374, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਗਰ, ਮੋਗਾ-142001.
ਮੋਬਾਈਲ : 98147-83069.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਕਹਾਣੀ -ਭੂਆ ਦਾ ਦਰਦ

ਭੂਆ ਪਿੰਡ ਪਹੁੰਚ ਤਾਂ ਗਈ। ਪਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨੀ ਪਈ। 'ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ 14 ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ੋਂ ਉੱਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੁਆਰਟੀਨ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਨੇ ਪਏ, ਉੱਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਾ ਆਇਆ।' ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਦੀ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਉਲਟਾ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ।
ਭੂਆ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਖੁਦ ਭੂਆ ਸਮੇਤ ਸਪੇਨ ਵਿਚ ਸੈਟਲ ਸੀ। ਭੂਆ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਪੇਕੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਪਿੰਡ ਜ਼ਰੂਰ ਗੇੜਾ ਮਾਰਦੀ। ਪੇਕੇ ਅਤੇ ਸਹੁਰੇ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਭੂਆ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੱਪੜੇ-ਲੀੜੇੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ। ਬਾਹਰਲੀ ਮਿਲਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭੂਆ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਭੂਆ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਫਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਨਾ ਥੱਕਦੇ। ਭੂਆ ਪਿੰਡ 'ਚ ਗਰੀਬ ਹਮਾਤੜਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ, ਖਾਸ ਕਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਚੇਚਾ ਹੱਥ ਵਟਾ ਦਿੰਦੀ।
ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਸ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੇ ਭੂਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧੂੰਆਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲ-ਚਾਲ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਾ ਢੁਕਿਆ। ਭਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਭੂਆ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਖਰੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਤਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਹੜੇ ਕਦੀ ਭੂਆ ਨੂੰ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਭੁੰਜੇ ਪੈਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰੱਖਣ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਹੁਣ ਭੂਆ ਵੱਲ ਚੱਜ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਦੇਖਦੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭੂਆ ਵਲੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸੂਟ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਤੱਕ ਨਾ। ਜਿਥੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖੇ ਸਨ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਭੂਆ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵੀ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਦੇਸ਼ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਲਾਕਡਾਊਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਭੂਆ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਸਧਰਾਂ ਧਰੀਆਂ-ਧਰਾਈਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਭੂਆ ਨੂੰ ਇਸ ਜਲਾਵਤਨੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰ ਭੂਆ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੋਰੋਨਾ ਵੱਲੋਂ ਹੜੱਪੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅੱਜ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ । ਸਿਵਾਏ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭੂਆ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਦਾ,ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਬੜਾ ਵੱਡਾ ਜੁਰਮ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਏਨਾ ਮੋਹ ਕਰਦੀ, ਕਈ ਪਤਾ ਲੈਣ ਤੱਕ ਨਾ ਆਇਆ। ਭੂਆ ਚੱਕੀ ਦੇ ਪੁੜਾਂ ਵਿਚ ਕਣਕ ਵਾਂਗ ਪਿਸ ਰਹੀ ਸੀ। ਹਰ ਕੋਈ ਸਹਿਮਿਆ-ਸਹਿਮਿਆ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸੁੰਨ-ਮਸਾਨ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਏਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦਾ ਕਹਿਰ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਏਦਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ। ਭੂਆ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹਰ ਪਲ ਦੇ ਨਾਲ ਪਤਲੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਫਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਪਨਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ।
ਆਖਰ ਇਕ ਦਿਨ ਭੂਆ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਬਣੇ ਬੰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ, ਜਿਥੇ ਕਦੀ ਉਸ ਦਾ ਘਰਵਾਲਾ ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਚਲੀ ਗਈ।
ਭਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਸ਼ਾਇਦ ਭੂਆ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਈ ਹੋਣੀ ਭੂਆ ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਨਾ ਮੁੜੀ। ਉਹ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਏ, ਕਿੳਂੁਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਘਰ ਤਾਂ ਕੀ ਵਾੜਨਾ ਉਲਟਾ ਇਕ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਹੀ ਲੰਘਦੇ। ਸਾਰੇ ਭੂਆ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਲਈ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਛਾਣ ਮਾਰਿਆ, ਆਖਿਰ ਭੂਆ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਮਾਨ ਤੱਕ ਕੀ ਭੂਆ ਦਾ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਪਰਸ ਵੀ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਚਾਨਕ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਭਤੀਜਾ ਜਦੋਂ ਬੰਬੀ ਵੱਲ ਗੇੜਾ ਮਾਰਨ ਆਇਆ ਤਾਂ ਬੰਬੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਭੂਆ ਟੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਕੜੀ ਪਈ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਭੂਆ ਬੇਬਸੀ ਵਿਚ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਨਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟਾਈਜ਼ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ ਹਰ ਇਕ ਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

-ਪਿੰਡ ਤੇ ਡਾਕ-ਪੰਡੋਰੀ ਬੈਂਸਾਂ, ਤਹਿ: ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ-143531
ਮੋਬਾਈਲ : 94179-48146.

'ਧੰਦਾ ਬਦਲਣ ਦਾ ਯੁੱਗ ਸ਼ੁਰੂ'

ਹਿੰਦੀ ਵਿਅੰਗ

ਇਕ ਵਕਤ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦਲ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਅਨੈਤਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਕ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਹੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਹੋਲਸੇਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਟੱਬਰ ਹੀ ਦਲ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਵਿਚ 'ਆਇਆ ਰਾਮ-ਗਿਆ ਰਾਮ' ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਦਲਬਦਲੀ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਧੰਦਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ-'ਹਾਰਸ-ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ'। ਇਸ ਨਾਲ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸੌਦਾ ਕਿੰਨੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਤਾਕਤ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਦਲ ਬਦਲਣ ਦਾ ਧੰਦਾ ਦਾਰੂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਵਰਗ੍ਰੀਨ ਰਹੇਗਾ।
ਪਰ ਨੋਟਬੰਦੀ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਚੋਪਟ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਹੋਟਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਟਲਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ, ਡੇਂਗੂ, ਫਲੂ-ਵਰਗਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਦੇ ਮੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਮਾਜ ਸੇਵਕ ਵੀ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਧਰ ਲਾਕਡਾਊਨ ਵਿਚ ਬੀਮਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਟੀ. ਵੀ. ਉੱਪਰ ਹਰ ਪੰਜ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਦੂਜੇ-ਤੀਜੇ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਡਰਾ ਡਰਾ ਕੇ ਬੀਮਾ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਜਿਹੀ ਖੰਘ ਜ਼ੁਕਾਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਬੀਮੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਗਾਏਗਾ।
ਵੈਸੇ ਵੀ ਲਾਕਡਾਊਨ ਨੇ ਗੋਲ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਿਕੰਮੇ ਵੀ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸੰਜੀਵ ਕਪੂਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਯਾਨੀ ਹੋਟਲਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਪਾਣੀ ਬੰਦ। ਭਵਿੱਖ ਹੁਣ ਹਸਪਤਾਲਾਂ, ਡਾਕਟਰਾਂ, ਕੈਮਿਸਟਾਂ ਦਾ ਹੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ। ਧੂਫ਼ ਬੱਤੀ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਜਿਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰ ਧੋਣ ਵਾਲੇ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੋਲਿਆ-ਸ਼ਾਬ ਜੀ! ਗੱਡੀ ਆਪ ਧੋ ਲਓ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਧੁਲਾਈ ਦਾ ਧੰਦਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਕ ਰੇਹੜੀ ਉੱਪਰ ਚਾਰ ਵਾਸ਼ਵੇਸਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਪ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ, ਤਰਲ ਸੋਪ, ਸਾਬਣ, ਟਿਸ਼ੂ ਪੇਪਰ, ਗਲਵਜ਼ ਵਗੈਰਾ ਵਾਧੂ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਬਜ਼ੀ ਦੀ ਰੇਹੜੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਇਸ ਉੱਪਰ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮੈਸਿਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੇਹੜੀ ਉੱਪਰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਫਲੈਕਸ ਬੋਰਡ ਫਿਕਸ ਹਨ-'ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੱਥ ਇੱਥੇ ਸੈਨੀਟਾਈਜ ਕਰੋ। ਰੇਟ 10 ਰੁਪਏ।' ਆਈਡੀਆ ਹਿੱਟ ਹੈ। ਸ਼ਾਬ ਜੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਈਜ਼ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੱਸੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿਆਇਤ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਫਾਈ ਦੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਤਾਂ ਦਸ-ਦਸ ਵਾਰ ਧੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਬ ਜੀ! ਅੱਜ ਤੋਂ ਗੱਡੀ ਤੁਸੀਂ ਧੋਇਆ ਕਰੋਗੇ। ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦਸੋ। ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ਰ, ਗਲਵਜ਼, ਮਾਸਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੱਸੋ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਕਿ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਹੀ ਹੱਥ ਧੋਤੇ ਹਨ, ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦੈ?
ਘਬਰਾ ਕੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦਾ ਲਾਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਆ ਜਾ। ਉਹ ਬੋਲੀ-ਬਾਬੂ ਜੀ! ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ ਆ ਕੇ? ਸਾਰਾ ਰਾਸ਼ਨ ਪਾਣੀ, ਪੱਕਿਆ ਪਕਾਇਆ ਖਾਣਾ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵੀ ਪੈਕਟ ਲਿਆ ਦਿਆ ਕਰਾਂ।
ਰਫ਼ੂਚੱਕਰ ਹੋ ਗਏ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਟੋਹਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ-ਬਾਬੂ ਜੀ! ਅੱਜ ਤਾਂ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਲਾਈਨ ਹੈ ਕਿ ਚਲਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉੱਪਰੋਂ ਗਰਮੀ, ਥੱਲੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੰਡੇ। ਹੱਥ ਵਿਚ ਫਰੈਕਚਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਸੋਮਰਸ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਟੁਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਲੀ ਨਾਲ ਲੜ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਏਨੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੜੀ ਅਮਰ, ਅਜਰ ਅਤੇ ਇਫੈਕਟਿਵ ਆਈਟਮ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਵਧਾਉਂਦੇ, ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ, ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਮੈਖ਼ਾਨੇ। ਦਾਰੂ ਬੜੀ ਸੈਕੂਲਰ ਆਈਟਮ ਹੈ। ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਆਦਮੀ, ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਰੰਗ-ਭੇਦ, ਧੁੱਪ-ਗਰਮੀ, ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ, ਬੀਵੀ-ਬੱਚੇ ਸਾਰੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ ਬਸ ਅਰਜਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੱਛੀ ਦੀ ਅੱਖ ਭਾਵ ਠੇਕੇ ਦੀ ਬਾਰੀ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਨਜ਼ਰ ਜਮਾ ਕੇ ਦੇਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਥ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਯੋਧਾ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਰੂ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਮੰਦਾ। ਇਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਸ਼ਰਾਬੀਆਂ ਦਾ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗ਼ਮ, ਖ਼ੂਬ ਚੱਲੇਗੀ ਰਮ। ਦੋ ਚਾਰ ਘੁੱਟ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਬੰਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਚੀਨ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦਾ ਏਨਾ ਜਜ਼ਬਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਇਹ ਧੰਦਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋਵੋ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸੋਚੋ।

ਅਨੁ: ਤੇਜਿੰਦਰ ਚੰਡਿਹੋਕ, ਐਮ. ਏ.
ਬਰਨਾਲਾ। ਮੋਬਾਈਲ : 095010-00224.

ਕਾਤਲ ਕੌਣ?

ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਗ਼ਮਗੀਨ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉਠਣ ਤੇ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਜੰਟੇ ਦਾ ਬਾਪੂ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣਦੇ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਲੋਕ ਜੰਟੇ ਦੇ ਘਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਏ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ ਹੋ ਗਈ, ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਪਲਿੱਤਣ ਭਾਅ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਸਮਝਿਆ। ਭੀੜ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਬੋਲਿਆ, 'ਹਾਂਅ ਬਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਵਿਚ ਲੱਕੜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋ ਗਿਐ?' ਸਭ ਚੁੱਪ ਸਨ। ਫਿਰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਬੋਲਿਆ, 'ਜੰਟਾ ਸਿਆਂ, ਲੱਕੜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਸਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਆਹ ਨੇੜਲੀ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਰੁੱਖ ਛੱਡਿਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਕ ਸਰੀਂਹ ਦਾ ਖੜਸੁੱਕ ਰੁੱਖ ਖੜਿਐ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਭਾਈ। ' ਜੰਟੇ ਨੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਰੱਖ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿ ਮਛੋਹਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲਾਤ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸੀ।
ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਚ ਪੁੱਜ ਕੇ, ਜੰਟੇ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੁਹਾੜੇ ਦਾ ਵਾਰ ਸਰੀਂਹ ਦੇ ਖੜਸੁੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਟਾਹਣ 'ਤੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਖੜਸੁੱਕ ਰੁੱਖ ਵਿਚ ਕੁਹਾੜਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਖੁੱਭਿਆ ਤੇ ਟੈਂਅ ਕਰਦੀ ਰੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, 'ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਮੇਰੇ ਭੈਣਾਂ-ਭਰਾਵਾਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂਗ-ਛਾਂਗ ਕੇ, ਵੱਢ-ਵੱਢਕੇ, ਪੁੱਟ-ਪੁੱਟ ਕੇ ਸਾੜ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਸਤ ਹੀਣ ਹੋਏ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਪਤੈ ਬਈ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਬਨਸਪਤੀ ਇਕ-ਦੂਸਰੇ ਬਿਨਾਂ ਅਧੂਰੇ ਨੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਾਤਲ ਕੌਣ ਹੈ? ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ (ਜਦੋਂ ਦਰ ਮੁਹਰੇ ਸਰੀਂਹ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਐ) ਤੇ ਆਖਰ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਆਂ। ਦੇਖ ਲਓ ਜੇ ਸਾਡੀ (ਵਨਸਪਤੀ ਦੀ) ਤੁਸੀਂ ਐਂ ਈ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਵੀ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਪੁਰਦ-ਏ-ਖ਼ਾਕ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤੇ ਫਿਰ ਬਿਨ-ਸੰਸਕਾਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਇਸ ਰੋਹੀ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਭਾਲ ਲਈ ਭਟਕਦੀਆਂ ਫਿਰਨਗੀਆਂ। '
ਜੰਟਾ ਦੂਸਰਾ ਵਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤੇ ਕੁਹਾੜਾ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਨੜੋਇਆ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਿਵਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਜ਼ਲ ਨਾਲ ਜੰਟਾਂ ਵੀ ਅੱਧਵਾਟਿਉਂ ਜਾ ਰਲਿਆ।
ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਪੂ ਦੇ ਸਿਵੇ ਨੂੰ ਅਗਨ ਭੇਟ ਤਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਪਰ ਜੰਗਲਾਤ ਵਲੋਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਬੇਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਬੇਵਸ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਸਤਕ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

-ਲਹਿਲ, ਪਟਿਆਲਾ। ਮੋਬਾਈਲ : 97798-82050.

ਗੁੱਸਾ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
* ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ 3 ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਬਜ਼ਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਜ਼ਬਾਨ, ਆਦਤ ਤੇ ਗੁੱਸਾ। ਹਰ ਸੰਭਵ ਯਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜ਼ਬਾਨ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
* ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਛੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਜੇਕਰ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤੋ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਰਗਰ ਹੈ।
* ਗੁੱਸਾ, ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ, ਇਹ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰੱਖੋ।
* ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਦੁਆਰਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
* ਗੁੱਸਾ ਲਾਇਲਾਜ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
* ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਾਡਾ ਖੁਦ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਨਿੰਮ 'ਤੇ ਕਰੇਲਾ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਹੀ ਬਦਨਾਮ ਹਨ, ਕੌੜੇ ਤਾਂ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
* ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ (ਹੱਲ) ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
* ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਵੇ, ਅਸਲ ਹੀਰੋ ਉਹ ਹੈ। ਕਰੋਧ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਾਸ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ।
* ਹਾਸਰਸ : ਸੁਰਿੰਦਰ-ਪਾਗਲ ਵੀ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਮਹਿੰਦਰ-ਉਹ ਕਿਵੇਂ? ਸੁਰਿੰਦਰ-ਲੋਕ ਬੋਲਣ ਜਾਂ ਕਹਿਣ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਦਿਲ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
* ਲੜਾਈ, ਲੱਸੀ, ਨਫ਼ਰਤ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨੇ ਮਰਜ਼ੀ ਵਧਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪਿਆਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਅਨੰਦ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
* ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਨਾ ਦੁਖਾਓ। ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤੇ ਭੱਦੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਵੀ ਮੂੰਹ 'ਚੋਂ ਨਾ ਕੱਢੋ।
* ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨਾ ਵੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਜਵਾਬ 'ਚ ਪਿਆਰ-ਸਦਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਅਹਿੰਸਾ ਵੀ ਪੂਜਾ ਹੈ। ਦੀਨ-ਦੁਖੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤਰਸ ਦਿਖਾਉਣਾ ਵੀ ਪੂਜਾ ਹੀ ਹੈ। (ਸਮਾਪਤ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

ਲੋਕ ਅਖਾਣ ਕੋਰੋਨਾ ਕਸਵੱਟੀ 'ਤੇ

ਵਿਅੰਗ

ਪਿਛਲੇ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਕਹਿ ਅਨੰਦ ਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਸਕੂਨ ਦੇ ਗੱਫੇ ਤਾਂ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕਪਾਟ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਇਕ ਗੱਲ ਨੂੰ ਇਕ ਨਵੇਂ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਹਰ ਗੱਲ ਦੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਰਥ ਤਲਾਸ਼ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਮਿਸਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਧਨੀ ਤੇ ਕੰਜੂਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ 'ਕਾਰੂੰ' ਜਿੱਡਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਹੀ 300 ਖਚਰਾਂ 'ਤੇ ਲੱਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣ ਪਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦਾ ਐਨਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦਾ ਪਿਛਲਾ 10'×10' ਦਾ ਕਮਰਾ ਤੂੜਿਆ ਪਿਆ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਵਾਚਦਿਆਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਲੋਕ ਅਖਾਣਾਂ ਦੀ ਇਕ ਕਿਤਾਬ 'ਚੋਂ ਇਲਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਹਾਵਤਾਂ ਕਿਸੇ ਇਕ ਦਿਨ ਜਾਂ ਸਾਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਘਿਸਣ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਂਦ 'ਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚੋਂ ਸੂਈ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਅਖਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਖਰੀ ਉਤਰਦੀ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਕੁਲਹਿਣੇ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੇ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਤੇ ਅਖਾਣਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਅਛੋਪਲੇ ਜਿਹੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਲੈਣਾ ਹੈ ਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਮਾਹਿਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਖਾਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਘਿਸਣ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੇ 'ਸੌ ਸੁਨਿਆਰ ਦੀ, ਇਕ ਲੁਹਾਰ ਦੀ' ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰ ਕੇ ਮੱਲੋਮੱਲੀ ਸਾਡੀ ਬੋਲਚਾਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਫਿਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੋਕ ਅਖਾਣ ਦਾ ਅਰਥ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਰਾਜਿਆਂ-ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ, ਕੁਪੱਤੀਆਂ ਸੱਸਾਂ-ਨੂੰਹਾਂ, ਵੈਲੀ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਲੀਡਰਾਂ, ਝਗੜਾਲੂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਪੋਤੜੇ ਫਰੋਲ ਫਰੋਲ ਕੇ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮੀਲਾਂ ਲੰਮੇ ਵਾਕ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਸਿਰ ਪੋਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਥੱਲੇ ਸਭ ਦਾ ਪੈਰ ਆ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੋਟਾ ਲਾਉਣ ਦੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਭਰੀ ਮੱਥਾ-ਪੱਚੀ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਾ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਹੱਥ ਕੰਗਣ ਨੂੰ ਆਰਸੀ ਕੀ। ਲਓ, ਆਪ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਲਓ।
ਅਖਾਣ ਹੈ 'ਸੱਦੀ ਨਾ ਬੁਲਾਈ ਮੈਂ ਲਾੜੇ ਦੀ ਤਾਈ' ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਬਦੋਬਦੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਦਖਲ ਦੇਣਾ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਇਸ ਅਖਾਣ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ 'ਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇਹੀ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ਾਂਤ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਤਰਥੱਲੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਚੰਦਰੇ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਢੋਲੇ ਦੀਆਂ ਲਾਉਂਦੇ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਜ਼ਰਾ ਕੀ ਖੰਘਦੇ ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਉਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਂ ਗੁਲੇਲ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਮਾਸਕ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਢਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਆਪਣੀ 52 ਮਾਡਲ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰਾ ਕੁ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਣ ਦੀ ਸੂਰਤ 'ਚ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਮਤੇ ਇਸ ਮਾਸਕ ਦੇ ਪੰਗੇ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਾਲਜ ਜਾਂਦੀ ਨੱਢੀ ਤੋਂ ਹੀ ਨਾ ਛੋਤ ਲੁਹਾ ਬੈਠੀਏ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਮਸਲੇ ਦਾ ਹੱਲ ਅਸੀਂ ਵਹੁਟੀ ਦੀ ਲਾਲ ਚੁੰਨੀ ਨੂੰ ਛਣਕਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਸੰਗੀਤਮਈ ਘੰਟੀਆਂ ਲੁਆ ਕੇ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਸਾਲਾਂਬੱਧੀ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਾਂਗੇ। ਇਸ ਚਾਣਚੱਕ ਆਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਸਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵੀ ਉਮਰ ਭਰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਗੀਆਂ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭਾਵੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਵਿਚ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਮੱਲੋਮੱਲੀ ਦਖਲ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਖੌਫ਼ਜ਼ਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਵਾਂ ਅਖਾਣ ਘੜ ਲੈਣਾ ਹੈ, 'ਸੱਦੀ ਨਾ ਬੁਲਾਈ, ਮੈਂ ਕੋਰੋਨੇ ਦੀ ਤਾਈ।'
ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਕੋਰੋਨਾ' ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਕੂਆਂ ਦੀਆਂ ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਸਬੰਧੀ ਰੱਟਾ ਲਾਉਣ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਨੂੰ 100 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ 80 ਕੁ ਫ਼ੀਸਦੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 'ਕੋਰੋਨਾ' ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਰੱਖ ਕੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਹਾਵਰੇ ਖੁਦ ਘੜ ਲਿਆ ਕਰਨੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਦਸ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ਤੇ ਉਹਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਅਕਲ 'ਤੇ ਪੱਥਰ ਪੈ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਮਾਸਕ ਦੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨੀ ਚੇਤੇ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਸੀ... ਆਦਿ-ਆਦਿ।
ਜੇਕਰ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗੀਤਕਾਰ ਅੱਜ ਜਿਊਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਕੋਰੋਨਾ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਦ ਅਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇਖਦੇ। ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਬੇਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ 'ਚੋਂ ਬੁਲਾਉਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਮਜਬੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਐਦਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਸੀ:
ਦੱਸ ਕਿਹੜੇ ਮੈਂ ਬਹਾਨੇ ਆਵਾਂ
ਕੋਰੋਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਡੱਕ 'ਤਾ...।
ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਬਦਲਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਮਹਿਬੂਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੰਘ ਵਿਚ ਖੰਘਣ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਹਿਣਾ ਸਗੋਂ ਭੈ-ਭੀਤ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਐਦਾਂ ਅਰਜ਼ੋਈ ਕਰਨੀ ਸੀ:
ਨਾ ਤੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੰਘ ਵਿਚ ਖੰਘ ਬੱਲੀਏ,
ਕੁਆਰੰਟਾਈਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁੱਖ ਸਾਡੀ ਮੰਗ ਬੱਲੀਏ।
ਸਾਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕੋਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਨਿਕਟ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ:
ਚੀਨ 'ਚ ਜਿਹੜਾ ਜੰਮਿਆ
ਦੋ ਨੇ ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਂਅ
ਨੰਗੇ ਮੂੰਹ ਜਿਸ ਨੇ ਢਕਵਾ 'ਤੇ
ਬੁੱਝੋ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂਅ?
ਸਾਡੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਸੋਚਾਂ 'ਚ ਗੜੂੰਦ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਕੋਰਨਾ ਲੱਭਣਗੀਆਂ।
ਸਾਨੂੰ ਸੌ ਫ਼ੀਸਦੀ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਸਬੰਧੀ ਸਾਡੀਆਂ ਇਹ ਖੋਜਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਿੱਧ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੁਆਊ ਸਭਾਵਾਂ ਟਕੇ ਸੇਰ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਹੁਣ ਸਵਾ ਲੱਖ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਬਖਸ਼ਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

-ਵਾਰਡ 28, ਮਕਾਨ ਨੰ: 582, ਮੋਗਾ।
ਮੋਬਾਈਲ : 93573-61417.



Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX