ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਲਾਤੇਹਾਰ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਨਕਸਲੀ ਹਮਲਾ, 4 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ
. . .  1 day ago
ਪਿੰਕ ਬਾਲ ਟੈੱਸਟ : ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਦੀ ਖੇਡ ਖ਼ਤਮ , ਭਾਰਤ 3 ਵਿਕਟਾਂ 'ਤੇ 174 ਦੌੜਾਂ
. . .  1 day ago
ਭਿਆਨਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਕਾਰ ਸਵਾਰ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਦੀ ਮੌਤ, ਇੱਕ ਜ਼ਖਮੀ
. . .  1 day ago
ਕਲਾਨੌਰ, 22 ਨਵੰਬਰ (ਪੁਰੇਵਾਲ, ਕਾਹਲੋਂ)ਇੱਥੋਂ ਥੋੜੀ ਦੂਰ ਬਟਾਲਾ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਅੱਡਾ ਖੁਸ਼ੀਪੁਰ-ਭੰਗਵਾਂ ਨੇੜੇ ਦੇਰ ਸ਼ਾਮ ਵਾਪਰੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ 'ਚ ਕਾਰ ਚਕਨਾਚੂਰ ...
ਪਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਦਾ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਲੋਡ ਟਰੱਕ ਆਇਆ ਕਾਬੂ-ਚਾਲਕ ਫ਼ਰਾਰ
. . .  1 day ago
ਦੀਨਾਨਗਰ, 22 ਨਵੰਬਰ (ਸ਼ਰਮਾ/ਸੰਧੂ/ਸੋਢੀ)-ਦੀਨਾਨਗਰ ਵਿਖੇ ਅੱਜ ਪਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਦਾ ਇਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇਕ ਟਰੱਕ ਬਰਾਮਦ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ...
ਐੱਫ ਸੀ ਆਈ ਇੰਸਪੈਕਟਰ 22000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਸਣੇ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਜਲੰਧਰ ,22 ਨਵੰਬਰ - ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਤਾਇਨਾਤ ਐਫ ਸੀ ਆਈ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਰਾਜ ਸ਼ੇਖਰ ਚੌਹਾਨ ਨੂੰ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਨੇ 22000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਸਣੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਰਾਜ ...
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ 'ਚੋਂ ਗੁੰਮ 3 ਲੜਕੀਆਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮਿਲੀਆਂ
. . .  1 day ago
ਬਠਿੰਡਾ ,22 ਨਵੰਬਰ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ -ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿਚੋਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਭੇਦ ਭਰੇ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋਈਆਂ ਤਿੰਨ ਨਾਬਾਲਗ ਲੜਕੀਆਂ ਮਿਲ ਗਈਆਂਾਂ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਤੋ ਲਿਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ...
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਉਧਵ ਠਾਕਰੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅਗਲੇ ਹੋਣਗੇ ਸੀ ਐੱਮ , ਕੱਲ੍ਹ ਹੋਵੇਗੀ ਤਿੰਨੇ ਦਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ
. . .  1 day ago
ਕੰਧ ਥੱਲੇ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਕਾਲਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ,22 ਨਵੰਬਰ {ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ} - ਅੱਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ ਹਲਕੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਰੂਪੋ ਵਾਲੀ ਵਿਚ ਪੰਥਕ ਕਵੀਸ਼ਰ ਕੁਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰ ਰੂਪੋ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ...
ਇੰਫਾਲ 'ਚ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਦੇ 2 ਜਵਾਨ ਜ਼ਖਮੀ
. . .  1 day ago
ਇੰਫਾਲ, 22 ਨਵੰਬਰ- ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਇੰਫਾਲ 'ਚ ਅੱਜ ਹੋਏ ਧਮਾਕੇ 'ਚ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ.ਐਫ ਦੇ 2 ਜਵਾਨ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਧਮਾਕਾ ਮਨੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਭਵਨ...
ਪੰਡੋਰੀ ਦੀ ਖੱਡ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਅਣਪਛਾਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲਾਸ਼
. . .  1 day ago
ਬੀਣੇਵਾਲ, 22 ਨਵੰਬਰ (ਬੈਜ ਚੌਧਰੀ) - ਅੱਜ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਵਜੇ ਪੁਲਿਸ ਚੌਕੀ ਬੀਣੇਵਾਲ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਵਾਸਦੇਵ ਚੇਚੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਪੰਡੋਰੀਇ-ਬੀਤ ਦੀ ਖੱਡ ਤੋਂ ਸੜਕ ਕੰਢੇ ਪਈ ...
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..

ਸਾਹਿਤ ਫੁਲਵਾੜੀ

ਕਾਵਿ-ਮਹਿਫ਼ਲ


ਨਗਮਾ ਛੇੜ ਮੁਹੱਬਤ ਵਾਲਾ, ਸੁਰ ਕਰ ਮੋਹ ਦਾ ਸਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਰੱਖ ਲਬਾਂ 'ਤੇ ਉਲਫ਼ਤ ਵਾਲੇ, ਮੋਹ ਭਿੱਜੇ ਅਲਫ਼ਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਪਿਆਰ ਤਰੰਗ ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਵਿਚ ਗੰੂਜੇ, ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕਰੇ,
ਸਭ ਦੇ ਮੰੂਹੋਂ ਵਾਹ! ਵਾਹ!! ਨਿਕਲੇ, ਏਦਾਂ ਕਰ ਆਗਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਬਾਰੂਦ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ, ਸਾਂਝਾਂ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜਾਅ,
ਮਨ ਮਸਤਕ 'ਚੋਂ ਖੋਟ ਗਵਾਅ ਕੇ, ਬਣ ਮੇਰਾ ਹਮਰਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਤੀਜੇ ਦੀ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਉਹ, ਸਾਨੂੰ ਵੰਡੀ ਰੱਖੇ ਇਉਂ,
ਜਾਂਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਮੂਲੋਂ ਤੱਜ ਕੇ ਨਫ਼ਰਤ ਤੋਂ ਆ ਬਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਆਕਾਸ਼ੀ ਨੀਲੱਤਣ ਮੋਹਣੀ, ਸੈਨਤ ਮਾਰ ਬੁਲਾਉਂਦੀ ਹੈ,
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੀਂਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਭਰ, ਅੰਬਰ ਵੱਲ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਇਕੋ ਬੋਲੀ, ਸਾਂਝਾ ਵਿਰਸਾ, ਸਾਂਝ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਹੈ ਮਿੱਤਰ,
ਮੈਂ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਾਂ, ਤੂੰ ਕਰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਥੋਹਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਫੁੱਲ ਗੁਲਾਬੀ, ਲਾ ਕੇ ਮਾਣੀਂ ਮਹਿਕ ਜ਼ਰਾ,
ਵੇਖੀਂ ਸੋਚ ਸੁਗੰਧਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿੰਝ ਭਰੇ ਪਰਵਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਵੀਣਾ ਵਿਚੋਂ, ਅਨਹਦ ਧੁਨ ਫਿਰ ਉਪਜੇਗੀ,
ਜੇਕਰ ਮੇਰੇ ਇਕਤਾਰੇ ਨੂੰ , ਸਮਝ ਲਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਘੋਗਲ ਕੰਨਾਂ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਅਣ-ਸੁਣਾ' ਨਾ ਤੂੰ ਕਰ ਦੇਵੀਂ,
ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਹਿ 'ਚੋਂ ਤੈਨੂੰ, ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਆਵਾਜ਼ ਭਰਾ |
ਮੌਲਸਰੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਲਾ ਤੂੰ, ਫੁੱਲ ਬਸੰਤੀ ਲਾਉਂਦਾ ਮੈਂ,
ਮੈਂ ਹਾਂ ਤੇਰਾ 'ਸੂਫ਼ੀ' ਯਾਰਾ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਗੁਲਨਾਜ਼ ਭਰਾ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98555-43660 amarsufi0yahoo.in


ਪੌਣਾਂ ਹੱਥ ਸੁਨੇਹਾ ਘੱਲਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਪਰਵਾਨ ਕਰੋ ਜੀ,
ਏਨੀ ਡੰੂਘੀ ਚੁੱਪ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਦਸਤਕ ਦੇ ਦੇ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਬੂਹਾ ਬੰਦ ਹੈ ਖੁੱਲਿ੍ਹਆ ਨਹੀਉਂ,
ਆਖ ਦਿਓ, ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ, ਏਨਾ ਤਾਂ ਅਹਿਸਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਕਿਥੇ ਲਿਖਿਐ, ਕਿਰਸ ਕੰਜੂਸੀ ਏਦਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਲਈ,
ਨਜ਼ਰ ਮਿਹਰ ਦੀ ਪਾ ਕੇ ਝੋਲੀ, ਕੁਝ ਪਲ ਤਾਂ ਧਨਵਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਜਾਨ ਕੁੜਿੱਕੀ ਦੇ ਵਿਚ ਫਾਥੀ, ਨਾ ਏਧਰ ਨਾ ਉਧਰ ਹਾਂ ਮੈਂ,
ਆਪ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਰਤਣ ਜ਼ਰਾ ਆਸਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਸੁਰ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਰੂਪਵੰਤ ਦੇ ਹੋਠ ਉਡੀਕਣ ਸ਼ਬਦ ਸੁਰੀਲੇ,
ਇਹ ਪਲ ਮਹਿੰਗੇ, ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੇ ਨਾ ਏਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਚੰਨ ਸੋਹਣਾ, ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਕੱਤ ਅਟੇਰ ਰਿਹਾ ਹੈ,
ਨੀਂਦਰ ਪਿਛੇ ਮਹਿੰਗੀ ਦੌਲਤ, ਏਦਾਂ ਨਾ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

ਸੁਹਜ, ਲਿਆਕਤ, ਦਿਲ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਵਧ ਜਾਵੇ ਜੇ ਵੰਡ ਦਿਉ ਤਾਂ,
ਦਰ ਤੇ ਆਏ ਖੜ੍ਹੇ ਸਵਾਲੀ, ਮੁੱਠੀਆਂ ਭਰ ਭਰ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜੀ |

-ਮੋਬਾਈਲ : 98726-31199.


ਖ਼ਬਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰੋ

ਕਹਾਣੀ ਮਜ਼ਦੂਰ

ਘਰ ਵਿਚ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਥੋੜਾ ਲੇਟ ਹੋ ਗਿਆ ਏਸ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਚੌਕ ਵਿਚ ਜਿਹੜੇ ਬਚੇ-ਖੁਚੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋ ਹੀ ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ | ਘਰ ਵਿਚ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦਿਆਂ-2 ਜਦੋਂ ਡਰਾਇੰਗ ਰੂਮ ਦੀ ਵਾਰੀ ਆਈ ਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਇਕ ਫੋਟੋ ਵੱਲ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਉਹ ਉਸ ਕੀਮਤੀ ਫਰੇਮ ਵਾਲੀ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀ ਲੱਗਦੇ ਨੇ?
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਹਨ ਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਇਕਦਮ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ, ਇੰਝ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਸੌ ਘੜੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੈ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਘਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੈ ਕਿ ਐਨਾ ਸੋਹਣਾ ਘਰ ਨੱਥੂ ਸੀਰੀ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ! ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਮੰਗਦੈ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ-2 ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੈ | ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਹਨੂੰ ਹਲੂਣਾ ਜਿਹਾ ਦੇ ਕੇ ਪੁੱਛਦੈ, ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ? ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਐ? ਗਰਮੀ ਤਾਂ ਐਨੀ ਹੈ ਨ੍ਹੀ ਜਿੰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ?
ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਦਿਮਾਗ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਉਤਾਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਐਨਾ ਤਕੜਾ ਆਦਮੀ ਬਣਿਆ ਬੈਠੈ, ਲੱਗਦੈ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਈ ਅਫ਼ਸਰ ਲੱਗਿਐ | ਕੋਠੀ, ਕਾਰ, ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ, ਘਰਵਾਲੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹੀ-ਲਿਖੀ ਲੱਗਦੀ ਐ | ਪਰ 'ਹੁਣ ਪਛਤਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਜਦ ਚਿੜੀਆ ਚੁਗ ਗਈ ਖੇਤ' ਪੜ੍ਹ-ਲਿਖ ਕੇ ਇਨ੍ਹੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਣਾਈ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਫੋਕੀ 'ਮੈਂ' ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਗਵਾਈ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੀ ਬਣਾਈ ਜਾਇਦਾਦ ਵੀ ਨ੍ਹੀ ਛੱਡੀ, ਸਭ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਦਰਿਆ ਵਿਚ ਰੋੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ | ਉਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਤਾਂ ਭੁਗਤਣਾ ਹੀ ਪੈਣੈ ਹੁਣ | ਸ਼ਰਮ ਵੀ ਐਨੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲ ਵੀ ਨ੍ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਵੀ ਨ੍ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਏਸੇ ਸੀਰੀ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਮੇਰਾ ਬਚਪਨ ਬੀਤਿਐ, ਪਹਿਚਾਣ ਛੁਪਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਵਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਦਿੱਤੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਅਣਮੰਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ |

-ਪਟਿਆਲਾ |
ਮੋਬਾਈਲ : 94177-38737.

ਸਿਆਣਪ

(ਲੜੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਅੰਕ ਦੇਖੋ)
• ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ (ਅਕਲ) ਨਹੀਂ ਖਰੀਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ |
• ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ, ਪਹਿਲੀ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜੀਵਨ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ |
• ਇਨਸਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਆਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਿਆਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਣ ਲਗਦਾ ਹੈ |
• ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਪੜਿ੍ਹਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਦਾ ਸਿਆਣਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
• ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਹੀਂ ਅਖਵਾ ਸਕਦਾ | ਮੂਰਖ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੋ-ਇਕ ਉਪਾਅ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ |
• ਜੋ ਆਦਮੀ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ, ਹੋਣੀ-ਅਣਹੋਣੀ ਸਭ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ |
• ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਝਾਕਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਲੈਣਾ ਅਕਲਮੰਦੀ ਹੈ |
• ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚਣਾ ਸਿਆਣਪ ਹੈ, ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚਣਾ ਸਾਵਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਚਣਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ |
• ਸ਼ਿਕਰਿਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਮੁਰਗੀ ਦਾ ਇੱਜ਼ਤ-ਮਾਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣਾ ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ ਅਖਵਾਉਂਦਾ |
• ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਏਨਾ ਮੂੜ੍ਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ |
• ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ | ਉਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ | ਮੂਰਖ ਇਕ ਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਿੱਖਦਾ ਨਹੀਂ |
• ਉਹ ਆਦਮੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਰੋਧ ਵਿਚ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਮੰੂਹ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ |
• ਇਕ ਗੱਪੀ ਦੂਸਰਿਆਂ ਸਬੰਧੀ, ਇਕ ਗਾਲੜੀ/ਬਾਤੂਨੀ ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਹੀ ਅਤੇ ਇਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ |
• ਸੂਝਵਾਨ ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਇਲ ਕਰੇ |
• ਅਕਲਮੰਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੰੂਹੋਂ ਤਾਰੀਫ਼ ਹੋਵੇ |
• ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ |
• ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਨਸ਼ਾ ਕਰਕੇ ਕੰਧਾਂ-ਕੌਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖਹਿਣਾ ਕੋਈ ਸਿਆਣਪ ਨਹੀਂ ਹੈ |
• ਬਿਨਾਂ ਸਮਝ ਦਾ ਜੀਵਨ, ਬਿਨਾਂ ਬਰੇਕ ਦੀ ਗੱਡੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ |
• ਜਿਥੇ ਕੁਬੁੱਧੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਥੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਤਿ੍ਸ਼ਨਾ ਨੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ |
• ਬੰਦੇ ਦੀ ਸਮਝ ਇੰਨੀ ਕੁ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸ਼ੇਰ ਕਹੋ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
• ਜੇ ਸਿਆਣਪ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਕਤ ਅਤੇ ਵਸੀਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ |
• ਜੇ ਬੁੱਧੀ ਭਿ੍ਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ |
• ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੁਖਦ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ |
• ਹਾਲਾਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋਣ, ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ |
• ਅੱਖਾਂ ਅੰਨੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਅਕਲ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ |
• ਮੱਤ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ | ਸਵਾਰਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ |
• ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਖੂਹ ਹੁੰਦੇ ਸਨ | ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਪਰ ਬੇਅਕਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਸੀ | ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ 'ਅਕਲਾਂ ਬਿਨਾਂ ਖੂਹ ਖਾਲੀ |'

(ਚਲਦਾ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.

ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਲਾਇਨਵਾਦ

'ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ! ਹੁਣ ਸੋਚੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ |' ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ-ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਦੋ ਸੈਕਿੰਡ ਲਈ ਰੁਕੀ | ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲਓ |' ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਵਿਖਾਇਆ | ਲੱਗਾ ਨਿਰੰਤਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਵੁਕਤ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਘਟਾ-ਵਧਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਜਾਏ |
ਮੇਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਬੇਪ੍ਰਵਾਹ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ | ਹੁਣ ਉਸ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ | ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲਾਓ | ਸੋਚੋ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ | ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਬਸ 'ਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੈਠੀ ਪਲਕ ਦੀ ਸੀ | 7ਵੀਂ ਕਲਾਸ 'ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਪਲਕ ਮੈਨੂੰ ਮਾੲੀਂਡਫੁਲਨੈੱਸ (ਚੇਤੰਨਤਾ), ਇਕ ਧਾਰਨਾ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਸਕੂਲ 'ਚ ਸਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਿਖਾ ਰਹੀ ਸੀ |
ਮਾੲੀਂਡਫੁਲਨੈੱਸ ਦਾ ਸਬਕ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਉਸ ਵਾਕ 'ਤੇ ਜਾ ਟਿਕੀ, ਜਿਸ 'ਚ ਪਲਕ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ | ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਆਇਆ | ਇਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਲਕ ਦੇ ਜਮਾਤੀ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਨ | ਜੇਕਰ ਸੀਨੀਅਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਿਹੜੇ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਚ ਫੈਸਲਾਕੁਨ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ | ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੱਖੋਂ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 10ਵੀਂ 'ਚ ਇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ 12ਵੀਂ 'ਚ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਇਕ ਰਸਤੇ ਦੀ |
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਿਹਰਿਆਂ 'ਚ ਇਕ ਚਿਹਰਾ ਮਿਹਰ ਦਾ ਵੀ ਸੀ | ਮਿਹਰ ਨੇ 10ਵੀਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਲੈ ਕੇ ਬੜੇ ਚਾਓ-ਚਾੲੀਂ ਆਪਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ | ਪਰ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਉਹ ਚਾਅ ਸੰਘਰਸ਼ 'ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ | ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਦਿਸ਼ਾ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਤੁਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ |
10ਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਚ ਅੱਵਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਿਹਰ ਡਿਗਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਤੋਂ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਤੋਂ | ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਰਾਮ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਮਿਲਿਆ |
ਮਿਹਰ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਂਦਿਆਂ ਪਲਕ ਨੇ ਮੁੜ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਡੀ ਅਧਿਆਪਕਾ (ਟੀਚਰ) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਮਿੰਟ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ |'
ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਿਖਿਅਕ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ 'ਸੋਝ' ਭਾਵੇਂ ਪੋਥੀਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ 'ਅਸਲ' ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖਿੰਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਹੀ ਹੈ |
ਮੇਰੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਲੜ ਪਲਕ ਅਤੇ ਮਿਹਰ ਫੜੀ ਬੈਠੇ ਸੀ | ਤਿੰਨ ਅਨਜਾਣ ਲੋਕ-ਉਮਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਪੜਾਅ ਵਿਚੀਂ ਲੰਘ ਰਹੇ ਸਨ |
ਮਿਹਰ ਵੱਲ ਦਾ ਸਿਰਾ ਜਦ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ | ਪਹਿਲਾ ਸਾਲ ਕਾਲਜ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਹੋਸਟਲ 'ਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਢੰਗ-ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ-ਸਮਝਾਉਣ 'ਚ ਲੰਘ ਗਿਆ | ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਹੁਣ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸਭ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਝਟਕਿਆਂ, ਤਜਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰਖਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਗੱਡੀ ਸਹੀ ਗੇਅਰ 'ਚ ਆ ਗਈ ਹੈ | ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਭੁੱਲੀ ਬੈਠਾ ਸੀ ਕਿ ਗੱਡੀ ਇਕੋ ਗੇਅਰ 'ਚ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀ | ਕਦੇ ਬਰੇਕ ਵੀ ਲਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਗੇਅਰ ਵੀ ਬਦਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ |
ਮਿਹਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਨਾ ਤਾਂ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਰਚ-ਵਸ ਸਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦਬਾਅ (ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਨੂੰ ਝੱਲ ਸਕਣ 'ਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ |
ਮਿਹਰ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਜ ਹੀ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ | ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਹਾਲੀਆ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ | ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਰੋਹ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ |' ਮੈਟਰੋ 'ਚ ਬੈਠੇ ਮਿਹਰ ਨੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ |' ਇਸ ਵਾਕ 'ਚ ਲਫ਼ਜ਼ ਘਟ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ |
ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਗੁਆਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਂ ਇੰਜ ਕਹੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਰਾਹ ਦਾ ਪਤਾ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਤਾਂ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੋਚ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਏਨਾ ਕੁ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ 'ਚ ਨਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ-ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ |
ਸੀਮਤ ਸੋਚ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਜਦ ਅਸੀਮਤ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਥੇ ਕੁਰੱਖਤ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਵਰਜਣਾ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਸਕੇਪਇਜ਼ਮ ਜਾਂ ਪਲਾਇਨਵਾਦ ਜਾਂ ਬਚਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਪਲਾਇਨਵਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾਈ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ 'ਅਸਲ' ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਸੰਬੰਧ ਤੋੜਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋਣ ਵੱਲ ਤੋਰਦਾ ਹੈ | ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਦੋਂ ਹਕੀਕੀ ਔਕੜਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹੱਲ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਛੱਡ ਦੇਣਾ |
ਦੋ ਭਾਰੇ-ਭਾਰੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ 'ਚ ਉਲਝੀ ਮੈਂ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੁੱਢ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸਾਂ |
ਸਾਹਾਂ ਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਂਜ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਬਾਰੇ ਪਲ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ |
ਜੇਕਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕੌੜੀ ਸਚਾਈ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋੜ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਸਚਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ | 'ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਕਿਉਂ?' ਦੇ ਤੌਖਲੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਵਾਕ ਨੂੰ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤਰਤੀਬ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖੋ |
'ਸਿਰਫ਼ ਮੈਂ ਹੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ!' ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਜਦੋਂ ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਵਾਕ ਬੋਲੇਗਾ ਤਾਂ ਵਾਕ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕਰੇਗਾ |
ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ | ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਵਿਸਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਜਾਏ |
ਪਲਾਇਨਵਾਦ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਨਾ ਮਿਹਰ ਲਈ, ਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਨਾ ਤੁੁਹਾਡੇ ਲਈ | ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਤੋਂ 'ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ' ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤਾਂ ਕਰਨੀ ਹੀ ਪਏਗੀ |
ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਉਸ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲਾਉਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੇਰੀ ਸਿਖਿਅਕ ਦੇ ਸਬਕ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵਾਕ ਸੀ, 'ਸੋਚੋ! ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ |'
ਮੈਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਪਲਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾੲੀਂਡਫੁਲਨੈੱਸ (ਚੇਤੰਨਤਾ) ਦਾ ਇਹ ਅਭਿਆਸ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ | ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਟੀਚਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੰਮੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਬਾਨ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ 'ਚ ਦਬਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, 'ਓ ਹਾਂ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਰਾਵਾਂਗੀ |'
ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ 'ਵਿਦਿਆਰਥੀ' ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਤਾਂ ਦੇ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ | ਤੇ ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣੀ 'ਟੀਚਰ' ਦੇ ਪੈਮਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਖਰੀ ਉੱਤਰ ਸਕੀ |

ਈਮੇਲ : upma.dagga@gmail.com

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ ਮੇਰੀ ਬੀਵੀ ਤੋਂ ਵੀ ਬਦਸੂਰਤ ਸੀ

ਸਾਡੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫਸਰ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਜਿਥੇ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ਦਿਲ ਇਨਸਾਨ ਵੀ ਸਨ | ਉਹ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਓਹਲਾ ਨਹੀਂ ਸਨ ਰੱਖਦੇ | ਗੱਲ ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹਿਚਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ | ਉਹ ਜਿਸ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲੋਨੀ ਸੀ | ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫਲੈਟ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ | ਬਾਹਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਸਨ | ਸਾਰੇ ਫਲੈਟਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਦਿਖ ਰੱਖਦਾ ਸੀ | ਹਰ ਫਲੈਟ ਦੇ ਮੂਹਰਲੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕ ਜਿਹੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚ ਫਲੈਟ ਦਾ ਨੰਬਰ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ | ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਮਹਿਮਾਨ ਨੰਬਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ |
ਇਕ ਵਾਰੀ ਘਰ ਪਰਤਦੇ ਸਮੇਂ ਜਾਫਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਗੇਟ 'ਤੇ ਦਸਤਕ ਨਾ ਦੇ ਕੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਦੂਸਰੇ ਫਲੈਟ ਦਾ ਗੇਟ ਖੜਕਾ ਦਿੱਤਾ | ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਬੀਬੀ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਫਰੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੌਰੀ ਕਹਿ ਕੇ ਪਰਤ ਆਏ | ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਜਾਫਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਅੱਗੇ ਹਾਸਰਸ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਬਹੁਤ ਹੱਸਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਜਾਫਰੀ ਸਾਹਿਬ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਬਜਾਏ ਦੂਜੇ ਘਰ ਦਾ ਗੇਟ ਥਪਥਪਾਇਆ | ਅੰਦਰੋਂ ਦੂਜੀ ਬੀਬੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ?' ਜਨਾਬ ਜਾਫ਼ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰਾਨਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਵੀ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿਹਨੀ ਤਕਲੀਫ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਮੇਰੀ ਬੀਵੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬਦਸੂਰਤ ਸੀ |'

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401. ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.

ਛੋਟਾ ਕੰਮ

ਪੋਤਾ ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਮਕਾਨ ਦੀ ਦੂਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ | ਮੇਰੇ ਬੇਟੇ ਨੇ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ | ਚਿਣਾਈ ਉੱਪਰ ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਤਰਾਈ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 6 ਤੋਂ 7 ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਘੰਟਾ ਅੱਧੀ ਦਿਹਾੜੀ 'ਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ |
ਸਾਡੇ ਘਰ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਇਕ ਮਿਹਨਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਦੋ ਲੜਕੇ ਮੈਟਿ੍ਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਹਲੇ ਬੈਠੇ ਸਨ | ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਬੋਲੀ, 'ਮੇਰੇ ਮੰੁਡੇ ਤਾਂ ਅੱਠ ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਉਠਦੇ | ਆਥਣੇ ਵਾਲੀਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ | ਨਾਲੇ ਏਹੋ ਜਿਹਾ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਉਹ ਕਰਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ |'

-305, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ (ਫੇਜ਼-1), ਬਠਿੰਡਾ-151001.
ਮੋਬਾਈਲ : 98149-41214.

ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ ਦੀ ਮੇ (ਮੇਰੀ) ਜ਼ਿਆਦ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਚਿੱਠੀ

ਕਿੰਨੀ ਪਿਆਰੀ ਏ ਮੇਰੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਵਿਚ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਏ, ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਪਿਆਰੀ ਏ, ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਦਰਿਆ ਦਿਲ ਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੂਹ ਕਿੰਨੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਏ |
ਮੇਰੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਏ | ਕਿੰਨੀ ਅਜੀਬ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਏ | ਇਹ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਜੁਗਾ-ਜੁਗਾਂਤਰਾਂ ਜਿੰਨੀ ਲੰਮੀ ਏ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਜਿੰਨੀ ਗਹਿਰੀ ਏ | ਇਹ ਉਪ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਏ ਜਿਸ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ | ਕੀ ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਏਾ ਜਦ ਤੇਰੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਵਾਰੀ ਸੀ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ? ਕੀ ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਏਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਪੁਰ ਸਕੂਨ ਜਿਊਣ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਰਾਤ ਪੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ |
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਖਿਆਲਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਸੀ | ਮੈਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਬਿਲਕੁਲ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ (ਮੇ) ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਏ, ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਧੰੁਦ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ ਲਿਪਟੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇ ਸਾਂ |
ਮਰੀਅਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਗੀਤ ਏ | ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਇਕ 'ਆਵਾਜ਼' ਜਿਹੀ ਲਗਦੀ ਏ ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗੀਤ ਵਿਚੋਂ ਇਸ ਦੀ ਤਰਜ਼, ਧੁਨ, ਸੁਰਸੰਗੀਤ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਸ ਤੇ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਾਣਦੇ ਹਨ | ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦਾ ਏ ਮਰੀਅਮ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗੀਤ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਹੀ ਸੁਣ ਸਕਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗੀਤ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਤਰਜ਼, ਧੁਨ, ਸੁਰਸੰਗੀਤ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਿਆ ਹਾਂ | ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦੈ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸ ਧੰੁਦ ਦੇ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ ਸੀ |
ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਇਹ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ | ਆਓ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈਏ | ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਬੂਬ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਦਾਂ | ਤੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏਾ? ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਕਾਹਿਰਾ ਵਿਚ ਓਨੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਏਾ ਜਿੰਨਾ ਮੈਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਹਾਂ | ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਦੀ ਏਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਕਦੀ ਕਦੀ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਸੋਹਣੇ ਤਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਵੇਖਦੀ ਏਾ? ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਸੌਣ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਏਾ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸਕਾਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਅੱਥਰੂ ਛਲਕ ਕੇ ਗਿਲਾਫ਼ (ਉਛਾੜ) 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਸਨ, ਕੀ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੈ?
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ, ਮੇਰੀ (ਮੇ), ਹਰ ਦਿਨ, ਹਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ | ਹਰ ਵਕਤ ਇਹ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਹਰ ਖਿਆਲ ਵਿਚ ਇਕ ਖਾਸ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਏ ਤੇ ਇਕ ਖਾਸ ਪੀੜ ਹੁੰਦੀ ਏ | ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਅਜੀਬ ਏ, ਮਰੀਅਮ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੁੱਪ-ਚੁਪੀਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿਨਾਂ, ਆ ਜਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ 'ਚੋਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਕੱਢ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇ, ਕਈ ਵੇਰਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਨਾਂਅ ਲੈ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹ ਮਮਤਾ ਵਿਚ ਭਿੱਜੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ |
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰੁਮਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮੱਥਾ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਕਰ, ਮਰੀਅਮ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਕਰ, ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ | ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਭਿੰਨੀ-ਭਿੰਨੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੋ ਵਾਲਾ ਸੁੱਚਾ ਗੁਲਾਬ ਦਾ ਫੁੱਲ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਏ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦੇਵਾਂ | ਪਿਆਰ ਕਿੰਨਾ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦੈ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਗ-ਸੰਗ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੈ | ਮੇਰੀ ਮਹਿਬੂਬਾ ਨੂੰ ਰੱਬ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਬੱਚਾ ਕੇ ਰੱਖੇ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਏ | ਸੱਚਾ ਰੱਬ ਤੇਰੇ ਸੋਹਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਫਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਗੀਤ ਭਰ ਦੇਵੇ |

ਆਮੀਨ! -ਜਿਬਰਾਨ |
-ਡਿਸਟਿ੍ਕ ਅਟਾਰਨੀ ਰਿਟਾ: ਐਡਵੋਕੇਟ, 787, ਸੈਕਟਰ-8, ਕਰਨਾਲ |
ਮੋਬਾਈਲ : 98960-49250.

ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ

• ਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ •
ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਮਹਿਰਮਾ ਰੂਹਾਂ ਚਹਿਕਦੀਆਂ,
ਸੁਣ ਕੇ ਤੇਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਸਰਘੀਆਂ ਮਹਿਕਦੀਆਂ |
ਤੇਰਾ ਨੀਮ ਗੁਲਾਬੀ ਚਿਹਰਾ ਤੱਕ ਤੱਕ ਕੇ,
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਸੱਜਣਾ ਟਹਿਕਦੀਆਂ |
ਸੁਰਮ ਸਾਂਵਲੀ ਰਾਤ ਨਸ਼ੀਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ,
ਤਾਰੇ ਖਿੱਤੀਆਂ ਲੁਕਣ ਮੀਟੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ |
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਪਲ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ,
ਤੇਰੇ ਮਗਰੋਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹਿਕਦੀਆਂ |
ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਲਈ ਸੰਦਲੀ ਲੇਪ ਜਿਹੀ,
ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਚਾਨਣ ਵਿਚ ਲਪੇਟਦੀਆਂ |
ਪੌਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜਦ ਤੇਰੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਆਵੇ,
ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਚਿੜੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਚਹਿਕਦੀਆਂ |
ਬੋਲ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਘੁਲ ਗਏ ਨੇ,
ਏਸੇ ਲਈ ਹਵਾਵਾਂ ਮੱਥੇ ਟੇਕਦੀਆਂ |
ਤੇਰੀਆਂ ਰਿਸ਼ਮਾਂ ਨੇ ਰੂਹਾਂ ਰੁਸ਼ਨਾਈਆਂ ਨੇ,
ਤੇਰੀਆਂ ਤਾਨਾਂ ਦਿਲ ਦੇ ਦਰਦ ਸਮੇਟਦੀਆਂ |
ਤੇਰੇ ਨਗ਼ਮੇ ਕਿਰਨਾਂ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਪਈਆਂ ਨੇ,
ਰੁੱਤਾਂ ਵੀ ਵਸਲਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਹੁਣ ਸੇਕਦੀਆਂ |
              -0-
ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਪੱਲੇ ਗ਼ਮ ਹੀ ਗ਼ਮ ਹੈ,
ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਮਰਹਮ ਹੈ |
ਮਿੱਠਾ ਮਿੱਠਾ ਪਿਆਰਾ ਪਿਆਰਾ,
ਦਰਦ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਰਦਮ ਹੈ |
ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਕੰਪਨ,
ਨੈਣਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਰਿਮਝਿਮ ਹੈ |
ਦਿਨ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਨੂਰ ਹੈ ਝਰਦਾ,
ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਝਰਦੀ ਸ਼ਬਨਮ ਹੈ |
ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬਣਿਆ,
ਹੋਠਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸਰਗਮ ਹੈ |
ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਪਾਜ਼ੇਬ ਹੈ ਛਣਕੀ,
ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਤੇਰੀ ਆਗਮ ਹੈ |
ਸਾਰੇ ਗ਼ਮ ਹੁਣ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ,
ਬਸ ਇਕ ਬਚਿਆ ਤੇਰਾ ਗ਼ਮ ਹੈ |
ਦੇਖ ਤੇਰਾ ਨੂਰਾਨੀ ਮੁੱਖੜਾ,
ਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋਈ ਪੂਨਮ ਹੈ |
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਸਰ ਗਏ ਨੇ,
ਹੁਣ ਬਚਿਆ ਇਕੋ ਹਮਦਮ ਹੈ |
ਸਾਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਆਉਂਦੀ,
ਕਿੰਨਾ ਪਿਆਰਾ ਇਹ ਆਲਮ ਹੈ |
ਤੇਰੀ ਹੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨੀ,
ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਦਮ ਵਿਚ ਦਮ ਹੈ |

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਿਘਾਰ

'ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਠਾਣੇਦਾਰ ਸਾਬ੍ਹ... ਆਹ ਫੇਰੋ ਇਹਦੇ ਘੋਟਾ, ਮਸ਼ੋਰ ਮਸਾਂ ਬਚਾਇਐ ਜਲਾਦ ਤੋਂ, ਕੁੱਟ-ਕੁੱਟ ਢੂਕਣਾ ਲਾਲ ਕਰ 'ਤਾ ਕਸਾਈ ਨੇ | ਉਹ ਤਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਮੂਹਰੋਂ ਹੱਥ ਚੱਕ ਲਿਆ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨੀ ਮਾਰ ਈ ਦਿੰਦਾ ਜਵਾਕ ਨੂੰ ...' ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਡੀਕੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸਰਪੰਚ ਬਘੇਲ ਸਿਓਾ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਭੜਾਸ ਕੱਢ ਮਾਰੀ | ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਮਗਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਬੰਦੇ ਅੱਗੜ-ਪਿੱਛੜ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੋਲਦੇ ਅੰਦਰ ਲੰਘ ਆਏ |
'ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬਈ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ , ਆ ਜੋ ਬੈਠੋ', ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਰਸੀਆਂ ਤੇ ਬੈਂਚਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ | 'ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗੀ ਸਰਪੰਚ ਸਾਬ੍ਹ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕੋਈ ਝਗੜਾ ਝੇੜਾ ਹੋ ਗਿਆ..., ਕਿਹੜੇ ਮੁਰਜ਼ਮ ਨੂੰ ਲਈ ਫਿਰਦੇ ਓ..?' ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਫਾਈਲਾਂ ਫੋਲਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ | ਉਹ ਸਰਪੰਚ ਦੇ ਭੜਕੀਲੇ ਸੁੁਭਾਅ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਕਿਫ ਸੀ |
'ਮੁਜ਼ਰਮ ਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਈ ਐ, ਬੱਸ ਘੋਟਾ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਓ...ਕਸਾਈ ਦੇ |' ਗਾਲ਼ ਕੱਢ ਸਰਪੰਚ ਨੇ ਕੁਰਸੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਈ | ਫਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੁੱਕ ਜਦੋਂ ਥਾਣੇਦਾਰ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਪਿੱਛੇ ਨੀਵੀਂ ਪਾਈ ਖੜ੍ਹੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਪਈ ਤਾਂ ਉਹ ਕਰੁਸੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ 'ਤੁਸੀਂ...' ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਦੇ ਗਲ਼ੇ 'ਚ ਹੀ ਅਟਕ ਗਿਆ ਲੱਗਿਆ | ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧ, ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਾ, ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੋਢਿਆਂ ਤੋਂ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ | ਸਾਰੇ ਸੁੰਨ ਜਿਹੇ ਹੋਏ ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ |
'ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨੀ ਆਈ | ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਨੂੰ ਕਈ ਅਲਾਮਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾਇਐ | ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਜੀ! ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਓ, ਐਨਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲ਼ੇ ਨਹੀਂ ਮਾਸਟਰ ਜੀ |' ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਕਰ ਕੇ ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਫੇਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗਿਆ, 'ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਤੇ ਨਿਘਾਰਨ ਵਿਚ ਥੋਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਐ | ਜਿਹੜੇ ਮਸ਼ੋਰ ਨੇ ਅੱਜ ਮਾਸਟਰ ਜੀ 'ਤੇ ਹੱਥ ਚੱਕਿਐ, ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਥੋਡੇ 'ਤੇ ਚੱਕੂ | ਬੇ-ਡਰ ਹੋਇਆ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਹੋਰ ਵਾਧੂ ਖਰਚੇ ਕਰੂ | ਬੱਚਾ ਤੇ ਰੰਬਾ ਚੰਡੇ ਕੰਮ ਦਿੰਦੇ ਨੇ | ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਮਾਪੇ ਦੀ ਮਾਰ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੰਜਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹੀ ਸੇਧ ਦੇਣ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਐ |' ਸਰਪੰਚ ਦੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਨੀਵੀਂ ਪੈ ਗਈ | ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ | 'ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਐ |' ਬੈਠਿਆਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਬਵੀਂ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ | 'ਜੇਕਰ ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਡੰਡੇ ਨਾ ਖਾਧੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਆਹ ਡੰਡਾ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਨਾ ਆਉਂਦਾ,' ਪੁਲਸੀਆ ਡੰਡੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ | 'ਮੇਰੀ ਇਸ ਕੁਰਸੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਤੁਸੀਂ ਹੋ ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ | ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ...?' ਸਵਾਲੀਆ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਵੱਲ ਵੇਖ ਥਾਣੇਦਾਰ ਸੁੱਚਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ | ਮਾਸਟਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗਲ਼ਾ ਭਰ ਆਇਆ | ਉਹ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ਼ ਸੁੱਚਾ ਸਿਓਾ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗਿਆ | ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਗੁਰੂੁ ਚੇਲੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਨਿਘਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ ਹੋਏ ਪਤਵੰਤੇ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਾਹਣਤਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ |

-(ਸੰਗਰੂਰ) ਮੋਬਾਈਲ : 9456434177

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ: ਪਵਿੱਤਰ ਜੁਗਾੜੀ

'... ਨਾ... ਨਾ... ਮੰ... ਮੰਮਾ... ਨਹੀਂ... ਓ... ਓ... ਗੋ... ਗੋਪੀ... |'
'ਚੁੱਪ ਕਰ' ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਾਰੀਆਂ ਚਪੇੜਾਂ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਵਿਕਰਮ ਦੀਆਂ ਗਲ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿਸਕੀਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ | ਨਵਰੂਪ ਦਾ ਗੁੱਸਾ, ਵਿਕਰਮ ਦਾ ਗਲ੍ਹ ਤਾਂ ਕੀ, ਸਾਹ ਹੀ ਨਿਗਲਣ ਤੱਕ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ |
ਵਿਚਾਰੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਮਸਾਂ ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਲੁਕੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਰੋਂਦਾ-ਰੋਂਦਾ ਨਿਢਾਲ ਹੋ ਕੇ ਸੌਾ ਗਿਆ | ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਨਵਰੂਪ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿਚ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖੀ ਵਿਕਰਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਗੁੱਛੂ-ਮੁੱਛੂ ਕੀਤੀ ਪਈ ਸੀ | ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਵਿਕਰਮ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵਰਦੀ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਏ | ਨਵਰੂਪ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਕਈ ਥਾੲੀਂ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਵੀ ਲਾਏ ਪਏ ਸਨ | ਨਵਰੂਪ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਬਿੱਛੂ ਹੀ ਲੜ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹਦੀ ਤੜਫ਼ ਚਪੇੜਾਂ ਬਣ ਵਿਕਰਮ 'ਤੇ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਸੀ |
ਦਰਅਸਲ ਬੁਖਾਰ ਕਾਰਨ ਵਿਕਰਮ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਵਰੂਪ ਆਉਂਦੀ ਸਰਦੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲਿਆਈ ਸੀ | ਨਵਰੂਪ ਆਪ ਤਾਂ ਡਿਊਟੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਅੰਟੀ ਦਾ ਪੋਤਾ ਗੋਪੀ ਹੁਣ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ | ਗੋਪੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਹਾਣੋ-ਹਾਣੀ ਸਨ | ਅੱਗੇ ਵੀ ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗੋਪੀ ਵਿਕਰਮ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ | ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ | ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਅੱਜ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਹੋਣੀ ਏ |
'...ਮਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇ ਉਬਾਲ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦੈ, ਚੱਲ ਛੱਡ... ਤਾ ਲੈ ਜੁਆਕ ਨੂੰ ... ਰੋ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਏ... ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪ ਨੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ... ਦੋਵੇਂ ਜੁਆਕ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੈ ਸੀ... |' ਸੱਸ ਨਵਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਜੁਗਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ | ਨਵਰੂਪ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਵਰਦੀ ਨੂੰ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਹੀ ਕਿਉਂ?
ਨਵਰੂਪ ਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਬੁੱਕਲ ਵਿਚ ਲਿਆ, ਵਾਲਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਫੇਰਦਿਆਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨੀਂ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ | ਆਖਿਰ ਮਾਂ ਤਾਂ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਏ | ਮਾਂ ਦੀ ਨਿੱਘੀ ਛੂਹ ਨੇ ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਨੀਂਦ 'ਚੋਂ ਉਠਾ ਲਿਆ | '...ਰਾਜਾ ਪੁੱਤ.... ਉੱਠ... ਦੁੱਧ ਪੀ... ਫਿਰ ਆਪਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਚਲਦੇ ਆਂ... ਗੰਦੂ ਬੰਦਾ... ਹੁਣ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਲਿਆਉਣੀ ਪੈਣੀ ਏ...', ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਬਾਹਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੱਸ ਲਈਆਂ |
'ਵਿੱਕੀ... ਦੱਸ ਤਾਂ ਸਹੀ... ਵਰਦੀ ਨੂੰ ਪਾੜਿਆ ਕਿਉਂ...?'
'ਮਾਰਦੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ...?'
'ਨਹੀਂ |'
ਮੰਮਾ ਉਹ ਗੋਪੀ ਤਾਂ ਨੀ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦਾ... ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਵਰਦੀ ਹੈਨੀ... ਉਹਦੇ ਮੈਮ ਝਿੜਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਨੇ... ਨਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਵੀ ਹੈਨੀ... ਅੱਜ ਗੋਪੀ ਦੀ ਬੇਬੇ, ਵੱਡੀ ਮੰਮੀ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ...'
'ਪੁੱਤ ਦੇ ਵਾਲਾਂ 'ਚ ਹੱਥ ਫੇਰਦੀ ਨਵਰੂਪ ਪੂਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੀ ਸੀ, 'ਫੇਰ...?'
'ਮਾਰਦੇ ਤਾਂ ਨੀਂ...?'
'...ਨਹੀਂ... |'
'...ਮੰਮਾ... ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਓ.. ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਨਵੀਂ ਵਰਦੀ ਪਾੜ ਦੇਵਾਂ... ਗੋਪੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਦੀ ਮਿਲਜੂ ਤੇ ਉਹ ਸਕੂਲ ਜਾਊ.. ਬਸ... |'
ਵਿਕਰਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਵਰੂਪ ਦੀਆਂ ਸਿਸਕੀਆਂ 'ਚ ਬਦਲ ਗਈ | ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਟੀ ਵਰਦੀ ਦਾ ਦੁੱਖ ਘੱਟ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੁਗਾੜੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਾਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ |

-ਈ.ਟੀ.ਟੀ. ਟੀਚਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ, ਬਾਜ਼ੀਗਰ ਬਸਤੀ ਫਰੀਦਕੋਟ |
ਮੋਬਾਈਲ : 95011-08280.

ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸੱਤ-ਇਕਵੰਜਾ

ਮੈਡਮ ਗੁਲਦਾਉਦੀ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਗੁਲਾਬ ਠਾਕੁਰ ਨੂੰ ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅਥਾਹ ਗਿਆਨ ਹੈ | ਉਹ ਥਾਂ-ਤਾਂ ਤੋਂ ਚੁਣ-ਚੁਣ ਕੇਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ | ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਬੜੇ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ 'ਚ 2-3 ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ, ਮਿੱਠਾ, ਖੱਟਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਸਵੇਰੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਮਿਸ ਨਵਾਬ ਮੋਬਾਈਲ ਵਟਸਐਪ ਆਉਂਦੀ ਹੈ | ਮੈਡਮ ਗੁਲਦਾਉਦੀ ਮੱਠੀ-ਮੱਠੀ ਅੱਗ 'ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਪਰੌਾਠੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ | ਉਹ ਡਾਈਨਿੰਗ ਟੇਬਲ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਚਾਹ ਕੌਫ਼ੀ ਪੀਂਦਿਆਂ ਘੜੀ 9 ਵਜਾਉਂਦੀ ਹੈ | 9 ਵਜੇ ਮਿਸ ਨਵਾਬ ਮੋਬਾਈਲ ਵਟਸਐਪ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ-ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਐਲ.ਸੀ.ਡੀ. 'ਤੇ ਦਿ੍ਸ਼ ਵੀ ਦੇਖਦੀ ਹੈ | ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਗੈਂਡਾ ਮਾਰਕਾ ਫਿਨਾਈਲ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪੋਚੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਹੈੱਡ ਫੋਨ ਨਾਲ | 11 ਵਜੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮੀਂ 6 ਵਜੇ ਇਸ ਨਵਾਬ, 'ਫੇਸਬੁੱਕ ਮਾਲਾ ਫੇਰਦੀ ਫੇਰਦੀ' ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ | ਮੈਡਮ ਗੁਲਦਾਉਦੀ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੀ ਹੈ | ਮੇਰੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਮੈਡਮ ਗੁਲਦਾਉਦੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਪਲੋਸ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ... ਲੀਕ ਮਾਰ ਉਧਾਰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ |'
ਅਜਿਹੀ ਹਰਿਆਲੀ, ਅਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਘਰ-ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੈ | ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤ, ਅਜਿਹੇ ਖਿਆਲਾਤ ਵੀ ਘਰ-ਘਰ ਨਹੀਂ | ਇਸ ਮੁਲਕ 'ਚ ਤੀਵੀਆਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਬੰਦੇ | ਇਸ ਮੁਲਕ 'ਚ ਬੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਤੀਵੀਆਂ | ਘਰ-ਘਰ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਸੱਤ-ਇਕਵੰਜਾ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੈ | ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਜਲੰਧਰ ਤੋਂ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਬਾਰੇ ਇਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ 'ਚ ਕੰਮਵਾਲੀ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਦੇ ਠਾਹ ਸੋਟਾ ਇੰਜ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, 'ਆ ਚੱਕੋ ਅਪਨਾ ਪਤੀਲਾ ਕੱਲ੍ਹ ਸੇ ਨਹੀਂ ਆਤੀ ਸ਼ੀਲਾ', ਕੰਮਕਾਜੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਫਸਦੇ ਹਨ | ਫਸਣ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ | ਇਕ ਤਾਂ ਮੈਡਮ ਨੇ ਧੰੁਦ 'ਚ ਸਕੂਟਰ 'ਤੇ ਸਕੂਲ-ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤੀਜਾ ਮੋਬਾਈਲ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ | ਮੈਡਮ ਨੇ ਰਾਤੀਂ ਸਿੰਕ 'ਚ ਜੂਠੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦਾ ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਵੱਖਤੇ ਨਸੀਬੋ ਆ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਕਰੂ | ਨਸੀਬੋ ਨੇ ਨਾ ਸੀ ਐਲ ਭੇਜੀ ਨਾ ਮੈਡੀਕਲ ਲੀਵ | ਅਸਲ ਨਸੀਬ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਫੁਟਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ 'ਚ ਨਸੀਬੋ ਚਾਰ ਦਿਨ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ | ਮੈਡਮ ਕਦੇ ਝਾੜੂ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਖੜ੍ਹਾ ਪੋਚਾ | ਮੈਡਮ ਮੂੰਹ 'ਚ ਬੁੜਬੁੜ ਕਰਦੀ ਹੈ |
ਮੈਡਮ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ | ਮੈਡਮ ਵੀ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਪੈਸਾ, ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਕੱਪੜਾ ਤੇ ਛੱਤੀ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ | ਜਦੋਂ ਮੈਡਮ ਨੇ ਚਾਰਜ ਲਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਪੱਟੀ ਮੇਸ ਹੋ ਗਈ ਹੈ | ਕੋਲੰਬਸ ਮੈਡਮ ਨੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ ਡਬਲ ਬੈੱਡ ਹੇਠੋਂ ਮਣ ਕਚਰਾ ਨਿਕਲਿਆ | ਨਸੀਬੋ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਆਈ | ਨਾ ਸਸਪੈਂਡ, ਨਾ ਡਿਸਮਿਸ, ਬਾਇਜ਼ਤ ਬਰੀ | ਨਸੀਬੋ ਆਪਣੇ ਨਸੀਬਾਂ ਨੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ | ਨਸੀਬੋ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਬੀਬੀ ਜੀ ਮਾਮੀ ਮਰ ਗਈ ਸੀ... ਐਕਸੀਡੈਂਟ... ਖ਼ੂਨ... ਫਰੈਕਚਰ...ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਵਗੈਰਾ-ਵਗੈਰਾ |
ਮੈਂ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰ ਮੈਡਮ ਲੂਸ਼ ਲੂਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ | ਮੈਡਮ ਲੂਸ਼ ਲੂਸ਼ ਨੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਸਿੰਗ ਫਸਾਏ ਹੋਏ ਸਨ | ਮੈਡਮ ਝਾੜੂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਇਹ ਤਰਕ ਦੇ ਕੇ ਅੱਜ ਦਾ ਕੰਮ ਕੱਲ੍ਹ 'ਤੇ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ | ਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਝਾੜੂ ਲਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਅੱਜ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਊ |' ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਵੀ ਕਮਾਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੁੱਠੇ ਪੰਗੇ ਛੇੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਝੱਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ | ਇਕ ਘੈਂਟ ਮਹਿਲਾ ਪਿੰ੍ਰਸੀਪਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ਥਾਣੇ ਜਾਣੋੋਂ ਮਸਾਂ ਰੋਕਿਆ | ਪਿੰ੍ਰਸੀਪਲ ਸਾਹਿਬਾ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੀ ਕਿ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਨੇ ਰਜਾਈ ਚੋਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ | ਰਜਾਈ ਘਰ 'ਚ ਹੀ ਸੀ | ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਦੁਖਾਂਤ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਵੀ ਕਢਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ | ਸਾਡੇ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੇ ਹਨ | ਮੈਂ ਇਕ ਦਿਨ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਕੰਮਵਾਲੀ ਚੰਪਾ ਕਲੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਚੰੁਮ ਲਏ | ਹਾਲਾਤ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ | ਉਹ ਮਿਲੀ, ਉਹਨੇ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਰ! ਆ ਦੇਖੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਭਾਂਡੇ ਮਾਂਜਦੇ-ਮਾਂਜਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ... ਚਲੋ ਕੁੜੀ ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਕਰ ਗਈ |'
ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ-ਤਪਦਾ ਥਲ ਨੰਗੇ ਪੈਰ | ਘਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਚਾੜ੍ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ | ਸ਼ਰਾਬੀ ਪਤੀ ਕੁੱਟ ਕੇ ਕਮਾਈ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ | ਮੇਕਅੱਪ ਹੇਠਾਂ ਲੁਕੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਥੱਪੜਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ | ਇੰਡੀਆ 'ਚ ਉਂਜ ਵੀ... ਚਾਅ ਮਰ ਗਏ... ਵਿਆਹ ਮਰ ਗਏ... ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ... ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਈ 'ਅਡਜਸਟਮੈਂਟ |' ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਹਨ, ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ | ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਦੀ ਆਕਸੀਜਨ ਹਨ, ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ | ਪਤੀ, ਸੱਸ, ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਮਾੜੇ ਵਿਵਹਾਰ ਬਾਰੇ ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੀ ਨਾਲ ਢਿੱਡ ਫਰੋਲ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ | ਇਹ 'ਪ੍ਰੀਪੇਡ ਪੋਸਟ ਪੇਡ' ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ | ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੁਹਾਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ 2 ਪਹੀਏ ਹਨ | ਵੈਸੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਤੀਜਾ ਪਹੀਆ ਵੀ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, 'ਜੋਮੈਟੋ ਤੇ ਸਵਿੱਗੀ ਭਾਬੀਆਂ' ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸੁਨੇਹਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣਾ ਹੈ | ਉਹ ਭਾਵੇਂ 100 ਵਾਰੀ ਸਿੰਗ ਫਸਾਉਣ ਪਰ 'ਸਮਾਈਲ' ਤੇ 'ਸਾਂਵੀ' ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨ | ਦੇਸ਼ 'ਚ 53 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ | ਦਿੱਲੀ 'ਚ 100 'ਚੋਂ 60 ਮੁਟਿਆਰਾਂ/ਇਸਤਰੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ |

-ਭਾਖੜਾ ਰੋਡ, ਨੰਗਲ-140124.
ਮੋਬਾਈਲ : 98156-24927.

ਨਹਿਲੇ 'ਤੇ ਦਹਿਲਾ: ਇਹਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਭੋਲਾਪਣ

ਕੰੁਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ 'ਸਹਰ' ਜਿਥੇ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਉਰਦੂ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਕੋਹਨਾ ਮਸ਼ਕ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਸਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਿੰਟਗੰੁਮਰੀ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ | ਉਹ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਸਨ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਬੰਗਲੇ ਲਗਪਗ ਪੰਜਾਹ ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸਨ | ਉਹ ਇਕ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ | ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਦੀ ਰੋਟੀ ਇਕੋ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕਦੀ ਸੀ | ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰਾ ਖਾਨਦਾਨ ਇਕੱਠਾ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ |
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਸੋਈਆ ਜਦੋਂ ਤੰਦੂਰ 'ਤੇ ਰੋਟੀਆਂ ਲਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਆਂਢੀ-ਗੁਆਂਢੀ ਗਰੀਬੜੇ, ਫ਼ਕੀਰ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਟੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ | ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਹੁੰਦੇ ਸੀ |
ਜਨਾਬ ਕੰੁਵਰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ ਸਹਰ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਵਿਖੇ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸੁਰੂ ਕੀਤੀ | ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਨੌਕਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖ-ਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ |
ਇਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੌਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੁਪਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬੋ (ਬੀਜ) ਦੇਈਏ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਕ ਬੂਟਾ ਉੱਗ ਪਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੁਪਏ ਲੱਗਣਗੇ |'
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਬੇਦੀ 5-6 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸੀ | ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਦਾਦੀ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ |' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਦੀ ਨੇ ਪੰਜ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਨੌਕਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਬੀਜ ਦਿੱਤੇ | ਇਹ ਕੰਮ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਵਾਰੀ ਚੱਲਿਆ | ਨੌਕਰ ਨੇ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਬੀਜੇ ਪਰ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਬੂਟਾ ਨਹੀਂ ਉਗਿਆ | ਜਦੋਂ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡੰੂਘਾਈ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ | ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਭੋਲੇਪਣ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਦੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ | ਨੌਕਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਬਚਾ ਲਈ |

-ਜੇਠੀ ਨਗਰ, ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਰੋਡ, ਖੰਨਾ-141401.
ਮੋਬਾਈਲ : 94170-91668.

ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ

ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਅਰਬਪਤੀ ਚੌਧਰੀ ਪਸ਼ੂਪਤੀਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਦਾ ਮੰੁਡਾ ਜੋ ਹੋਊ ਪੰਜ ਛੇ ਸਾਲ ਦਾ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਪਾਪਾ! ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ |'
ਅਰਬਪਤੀ ਦਾ ਮੰੁਡਾ ਹੋਵੇ, ਕਹੇ ਕਿ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਠੀਕ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ | ਖੈਰ ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਬ ਨੇ ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਡਾਕਟਰ ਬੁਲਾ ਭੇਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰੁਡੇ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ | ਬਠਿੰਡੇ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਲੈ ਜਾਓ | ਅਰਬਪਤੀ ਦੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਬਥੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ | ਇਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਕਾਰ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾ 'ਤੇ | ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ, ਪਟਿਆਲੇ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ 5 ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਗਏ | ਨਾਲ ਆਏ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਟਿਆਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹਸਪਤਾਲ ਹੈ, ਕਾਕੇ ਦਾ ਸਾਹ ਰੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਾਂ ਇਥੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਦਿਖਾ ਲਈਏ | ਪਟਿਆਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਮੋੜ ਲਈ, ਉਥੇ ਵੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੁਰਮਾਨ ਕੀਤਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ. ਲੈ ਜਾਓ, ਉਥੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਹੋਵੇਗਾ | ਫਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾ 'ਤੇ | ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ 5 ਘੰਟੇ ਹੋਰ ਲੱਗ ਗਏ | ਕਾਕੇ ਦਾ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵੜਦੇ ਹੀ ਕਾਕੇ ਦਾ ਸਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ | ਕੁਰਲਾਹਟ ਪੈ ਗਈ | ਸਾਰੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ | ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਿਹਾ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ | ਇਕ ਦੋਸਤ ਨੇ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਈ ਜੀ, ਜੋ ਭਾਣਾ ਬੀਤਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ | ਆਪਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰਵਾਈਏ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਕਾਕਾ ਸਕੂਲ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਜ ਸਾਹ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਦੋਸਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਕੇ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਣ ਹੋਇਆ, ਕਾਕੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਫੇਫੜੇ ਕਾਲੇ |
ਕਾਕੇ ਦੇ ਸੋਗਮਈ ਭੋਗ 'ਤੇ ਇਕ ਸੱਜਣ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਬੜੀ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਬ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਬੇਟਾ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਦਿਨ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ | ਜਿਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਤੋਂ 10 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ | ਅੱਜ ਕੀ ਹੈ, ਰੱਬ ਹੀ ਰਾਖਾ | ਅੱਜ ਤੋਂ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਟ੍ਰੈਫਿਕ/ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਵਧਦੀ ਗਈ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਇਥੇ ਜੀਵਤ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕੀਏ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਫ਼, ਸਵੱਛ ਹਵਾ ਤਾਂ ਹਰ ਜੀਵ ਜੰਤੂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ | ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਦਰੱਖਤ ਲਗਾਈਏ | ਜੇ ਆਪਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਚੌਧਰੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਵਕਤ ਨਾ ਆਵੇ ਤਾਂ ਹਰ ਇਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਬੂਟੇ ਲਾਵੇ | ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਨੂੰ ਵਧਾਈ |

-595, ਫੇਜ਼ 3-ਏ, ਮੋਹਾਲੀ |
ਮੋਬਾਈਲ : 98037-44401.

ਸਿਆਣਪ

• ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਮੌਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ, ਪ੍ਰਭਾਵ ਛੱਡਣ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁੱਸਾ ਕਰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਆਣਾ ਆਖਦੇ ਹਨ |
• ਸਿਆਣੇ ਹੋਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੁਝ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
• ਅਸਲੀ ਸਿਆਣਪ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਣ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਕਿੰਨਾ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ |
• ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਕਤ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਿਆਣਾ ਬੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
• ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਚਾਹਵਾਨ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸਿਆਣਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ |
• ਸਿਆਣਪ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਨ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ |
• ਅਹਿਮ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਧਰਨਾ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਆਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੰੂਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ |
• ਜਿਹੜਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ |
• ਲਾਇਕ ਉਹ ਬੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਸੰਕਟ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਲਵੇ ਅਤੇ ਸਿਆਣਾ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਕਟ ਵਿਚ ਪਏ ਹੀ ਨਾ |
• ਵਕਤ ਸਿਰ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੂਝ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਆਣਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
• ਪ੍ਰੇਮ ਸਿਆਣਪ ਹੈ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਮੂਰਖਤਾ |
• ਸਮਝ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸਲੀਕਾ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਚਰਿੱਤਰ |
• ਇਕ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਇਕ ਉਬਲਿਆ ਅੰਡਾ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ | ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਅੰਡੇ ਦਾ ਇਕ ਸਿਰਾ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਦੱਬ ਕੇ ਸਮਤਲ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਿੰਨਾ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਸੀ ਪਰ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ | ਇਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ |
• ਮੌਕੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ | ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਵੀ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਆਣਾ ਬੰਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਹੌਸਲਾ ਕਿਥੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਕਿਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਪਲ ਕੀਮਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਜੀਅ ਭਰ ਕੇ ਜਿਊਣ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ |
• ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕਹਿਣਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੈ |
• ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਬੋਲ ਕੇ ਭੜਾਸ ਕੱਢਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਧਾਰ ਲੈਣੀ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਅ ਲੈਣਾ ਸਿਆਣਪ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ |
• ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਤਰਨ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਸਿਆਣਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੂਟਰ, ਸਾਈਕਲ, ਛੋਟੀ ਗੱਡੀ ਵਾਲਾ ਕਿਸੇ ਰੇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਭਾਵ ਅੱਜ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ | ਪਰ ਅਕਲ (ਸਿਆਣਪ) ਅੱਜ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਗਹਿਣਾ ਹੈ |
• ਪਾਗਲਪਨ ਚਾਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਕਲ ਇਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਕਿਸੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਅਕਲ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ | ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅਕਲ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ |
• ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਦੋ ਸਰਬੋਤਮ ਵਰਦਾਨ ਹਨ |
• ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ |
• ਅਕਲ ਤੇ ਇਲਮ ਉਮਰਾਂ ਦੇ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ |
• ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਮੂਰਖਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ |
• ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ (ਸਿਆਣਪ) ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਰਹਿਮਦਿਲੀ ਸਿਆਣਪ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਸਿਆਣੇ ਵਿਅਕਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰਨ ਨਾਲ ਰਸਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਦੇ ਹਨ |
• ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣਾ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਬੰਦਾ ਅਕਲਹੀਣ ਨਾ ਹੋਵੇ |
• ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੀਰੇ ਜਵਾਹਰਾਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਸੰਖੇਪਤਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਦੀ ਰੂਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ |
• ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਰਟ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ ਬਣੋ ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਮਾਰਟ ਨਾਲੋਂ ਸਿਆਣਾ ਹੋਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ |
• ਸਿਆਣੇ ਬਣਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਿੰਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਉਸ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਨ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹੀਏ |
• ਪਹਿਲਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸਿਆਣਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ | (ਬਾਕੀ ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਅੰਕ 'ਚ)

-ਮੋਬਾਈਲ : 99155-63406.





Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX