ਤਾਜਾ ਖ਼ਬਰਾਂ


ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ
. . .  19 minutes ago
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੈਚ : ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 62 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ
. . .  1 day ago
ਝੌਂਪੜ 'ਤੇ ਖੰਭਾਂ ਡਿੱਗਣ ਕਾਰਨ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਦੀ ਮੌਤ ,ਇਕ ਗੰਭੀਰ
. . .  1 day ago
ਬਲਾਚੌਰ,24 ਜੂਨ (ਦੀਦਾਰ ਸਿੰਘ ਬਲਾਚੌਰੀਆ)--ਅੱਜ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਹੋਈ ਬਾਰਸ਼ ਸ਼ੈਲਰ ਕਾਲੋਨੀ ਵਾਰਡ ਨੰਬਰ 3 ਨੇੜੇ ਕਚਰਾ ੳੇਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਆਫ਼ਤ ਬਣ ਗਈ ...
ਆਵਾਰਾ ਸਾਨ੍ਹ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ
. . .  1 day ago
ਖਮਾਣੋਂ, 24 ਜੂਨ (ਮਨਮੋਹਣ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ)- ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਪਿੰਡ ਰਣਵਾਂ ਵਿਖੇ ਇਕ ਆਵਾਰਾ ਸਾਨ੍ਹ ਨੇ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਕੇ ਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਭਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਚਿੱਤਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ...
ਅਰਬਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਤਾਰ ਟੁੱਟ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ, ਮੌਤ
. . .  1 day ago
ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ, 24 ਜੂਨ (ਮਾਨ ਸਿੰਘ)- ਪਾਵਰ ਕਾਮ ਸਬ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨਾਗੋਕੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਪਿੰਡ ਰਾਮਪੁਰ ਭੂਤਵਿੰਤ ਵਿਖੇ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨੌਜਵਾਨ ....
ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੈਚ : 5 ਓਵਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ 21/0
. . .  1 day ago
ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਤਪਾ 'ਚ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਪੈਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਨੇ ਕੱਢਿਆ ਫਲੈਗ ਮਾਰਚ
. . .  1 day ago
ਤਪਾ ਮੰਡੀ, 24 ਜੂਨ (ਵਿਜੇ ਸ਼ਰਮਾ)- ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਬੰਦ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਕੱਟੜ ਸਮਰਥਕ ਮਹਿੰਦਰਪਾਲ ਬਿੱਟੂ ਦੇ ਹੋਏ ਕਤਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਬ-ਡਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਪੈਰਾ ਮਿਲਟਰੀ ਫੋਰਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ....
ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਂਕੀ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਐਫ ਨੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਅਜਨਾਲਾ, 24 ਜੂਨ (ਐੱਸ. ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ)- ਅਜਨਾਲਾ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਚੌਂਕੀ ਸ਼ਾਹਪੁਰ ਨੇੜਿਓਂ ਬੀ.ਐੱਸ.ਐਫ. 32 ਬਟਾਲੀਅਨ ਦੇ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸੰਜੀਵ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਮਨਾਹੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਇਕ ਸ਼ੱਕੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ। ਕਾਬੂ ...
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਈ ਦਿੱਤਾ 263 ਦੌੜਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ
. . .  1 day ago
ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਕਾਬੂ
. . .  1 day ago
ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ, 24 ਜੂਨ (ਪ੍ਰਦੀਪ ਕੁਮਾਰ) - ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਲੁੱਟ ਖੋਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਗਿਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਿਆ ਗਿਰੋਹ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੂੰ ਪਿਸਤੌਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ਧਾਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਣੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆ ਡੀ.ਐੱਸ.ਪੀ. ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜਗਦੀਸ਼ ....
ਹੋਰ ਖ਼ਬਰਾਂ..
ਜਲੰਧਰ : ਮੰਗਲਵਾਰ 7 ਜੇਠ ਸੰਮਤ 551
ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਵਾਹ: ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੇਸ਼ੀਨਗੋਈ ਹੈ। -ਜੋਸਲ ਕਾਫਮੈਨ

ਕਿਤਾਬਾਂ

19-05-2019

 ਜਾਇਜ਼ਾ
ਲੇਖਕ : ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਕ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਰਨਾਲਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 88
ਸੰਪਰਕ : 98150-02302.

ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ 'ਚ ਇਕ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਅਤੇ ਚਰਚਿਤ ਨਾਂਅ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਕਵਿਤਾ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੁਝ ਸੰਵਾਰਦੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਲਿਖਣ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਇਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਸਰ ਰਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਬੁਰਾਈਆਂ, ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਚ ਘੁਸੇੜਿਆ ਜਾਣਾ, ਰਾਜ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ-ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ, ਪਾਖੰਡੀ ਬਾਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਨਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰੂਪਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਅ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ, ਗੀਤ, ਰੁਬਾਈ ਕਾਵਿ-ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 132 ਦੋਹੇ ਅਤੇ ਰੁਬਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੋਹੇ ਦਾ ਆਰੰਭ ਕਬੀਰ ਜੀ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਸਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਸੰਤਾਂ-ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਿਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਦਾ ਸੀ ਪਰ ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਿਆਂ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦਗਰਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ, ਕਾਣੀ-ਵੰਡ, ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨੇਹ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਸੁਚੱਜੀ ਵਰਤੋਂ, ਲੱਚਰ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਹੈ। ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਨਾਟਕੀਅਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮੀਰੀ ਗੁਣ ਹਨ :
-ਵੱਡੇ ਹਾਮੀ ਧਰਮ ਦੇ, ਧਰਮ-ਹੀਣ ਬੇਦਰਦ।
ਮੂੰਹ ਦੇ ਉੱਤੇ 'ਰਾਮ-ਰਾਮ', ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰਦ।
-ਕੁਰਸੀ ਹੀ ਇਕ ਲਖ਼ਸ਼ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਾ ਕਾਣੀ ਰੀਝ।
ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿਚ, ਜਬਰ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਬੀਜ।
ਨਵਰਾਹੀ ਘੁਗਿਆਣਵੀ ਆਪਣੇ ਸਿਰਜੇ ਕਾਵਿ-ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਦਾ ਵਰਨਣ ਅਖਾਣਾਂ-ਮੁਹਾਵਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਜੀਦਗੀ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਮੀਰੀ ਗੁਣ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਵੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹਨਤਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰਨ ਦੀ ਵੰਗਾਰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦੁਸ਼ਟਤਾਈਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈ ਸਕਣ।

ਂਸੰਧੂ ਵਰਿਆਣਵੀ (ਪ੍ਰੋ:)
ਮੋ: 098786-14096.
ਫ ਫ ਫ

ਮੇਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ
ਲੇਖਕ : ਮਨਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 425 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 236
ਸੰਪਰਕ : 098119-68433.

ਮਨਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਕ ਸੁਪਰਿਚਿਤ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਛਪਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ : ਵਿਅਕਤੀ-ਚਿੱਤਰ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਖ, ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਸਰੋਕਾਰ, 1984 ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼, ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੋਕਾਰ ਆਦਿਕ। ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਡਾ: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ (ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ), ਸ: ਵਿਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਾਹਨੀ, ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਸਤਿੰਦਰ ਸੱਤੀ, ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਅਮੋਲਕ ਸਿੰਘ, ਅਜਾਇਬ ਚਿੱਤਰਕਾਰ, ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ, ਕਾਮੇਡੀਅਨ ਮੇਹਰ ਮਿੱਤਲ, ਗਾਇਕ ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਿੰਸ, ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨ... ਇਤਿਆਦਿ। ਮਨਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦਿਓਲ, ਸੂਤਰਬੱਧ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਸੰਖੇਪ ਵੰਨਗੀ ਦੇ ਲੇਖ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ-ਚਿੱਤਰ ਵਿਚ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਬਹੁਤ ਕਲਾਤਮਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿਚ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨੀਤਕ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੇਖ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਬਾਰੇ ਹਨ। ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨਅਤੀ ਪੁਲਾਂਘਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਵੀ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। (ਪੰਨਾ 74) ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੇਖਕ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਜੋ ਕਹਿਰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਉੱਪਰ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਦ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਬੀਤ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਮਨਾਂ ਅੰਦਰ ਰੜਕਦਾ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 129) ਸਮਕਾਲੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਮਸਲੇ ਵਿਚਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਵੇਂ : ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ, ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ, ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾਈ ਡਰਾਏ, ਕਰਨੀ ਵਾਲੇ ਬਾਬੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ : ਫੁਲਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਖੋਰਾ ਆਦਿਕ। ਲੇਖਕ ਸੰਨ-ਸੰਮਤਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਤੋਂ ਕੰਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਮੌਜੂਦਾ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਦੀ ਇਕ ਰਾਂਗਲੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਂਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136
ਫ ਫ ਫ

ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ
ਲੇਖਕ : ਕਮਲਜੀਤ ਮਾਂਗਟ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 102
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.

ਕਮਲਜੀਤ ਮਾਂਗਟ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਚਲੀਆਂ 27 ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਹਾਂਦਰਾ ਵਿਅੰਗਨੁਮਾ ਲੇਖ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸੱਥਾਂ ਦੀ ਸਾਧਾਰਨ ਚੁੰਝ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਲੋਕ ਰੰਗ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪਾਤਰ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਹੁ ਤਾਂ ਲਗਪਗ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਾਂਝਾ ਪਾਤਰ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਦਰਜਨਾਂ ਹੋਰ ਪਾਤਰ ਆਪਸੀ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੱਲ ਤੋਰਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਹਿਜਮਈ ਢੰਗ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਗੁੱਸਾ ਗਿਲਾ, ਪਿਆਰ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਕਈ ਰੰਗ ਵੇਖੇ ਮਾਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸੁਰਿੰਦਰ ਰਾਮਪੁਰੀ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੇਖ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਅਜੋਕੀ ਕਹਾਣੀ ਜਿਹੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਨ। ਹਾਂ ਕਹਾਣੀ ਵਰਗਾ ਰਸ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਹੈ। ਪਾਤਰ ਤਾਸ਼ ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਆਮ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਰਕ ਤੇ ਦਲੀਲ ਵੀ ਨਾਲੋਂ-ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਠਕ ਦੇ ਸੁਹਜ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਕੰਨਿਆ ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ, ਪਰਦੇਸਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ, ਅਜੋਕੇ ਮਹਿੰਗੇ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੇ ਵੇਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ, ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ, ਘਰਾਂ ਦੀ ਕਬੀਲਦਾਰੀ, ਧੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਪੇਕਿਆਂ ਸਹੁਰਿਆਂ ਵਿਚ ਤੁਲਨਾ, ਜੱਟ ਤੇ ਖੇਤੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਵਧ ਰਹੇ ਖ਼ਤਰੇ, ਨਿੱਜੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਫੀਸਾਂ, ਅਧਿਆਪਕ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਸੰਵਾਦ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਬਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਰੋਲ ਪੇਂਡੂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਤੇ ਕਈ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦਾ ਸਾਰਥਿਕ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਂਪ੍ਰਿੰ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
ਮੋ: 098148-56160.
ਫ ਫ ਫ

ਮਿੰਨੀਆਂ-ਮਿੰਨੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ
ਲੇਖਕ : ਪ੍ਰਿੰ: ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 80
ਸੰਪਰਕ : 98764-52223.

'ਮਿੰਨੀਆਂ-ਮਿੰਨੀਆਂ ਚੁਸਕੀਆਂ' ਪ੍ਰਿੰ: ਬਹਾਦਰ ਸਿੰਘ ਗੋਸਲ ਦੀਆਂ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੁੱਲ 60 ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਸਲ ਹੁਰੀਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕ ਬਾਤ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਾਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਿਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਠਕ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁੰਗਾਰਾ ਵੀ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੇਂਡੂ ਜਨਜੀਵਨ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਮੱਧ ਵਰਗ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਲਈ ਲੇਖਕ ਕੋਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਕਲਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਿੰ: ਗੋਸਲ ਹੁਰਾਂ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਅਥਾਹ ਭੰਡਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵਰਤਣਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਿਵੇਂ 'ਬਰਾਤੀ ਆਏ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ', 'ਚੈਨ ਦੀ ਨੀਂਦ', 'ਤੂਫ਼ਾਨ ਤਾਂ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਏ', 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਠੀਕ ਆਂ ਜੀ', 'ਗ਼ਰੀਬ ਦਾ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸੁਆਲ', 'ਡਿਗਦੀ ਇਨਸਾਨੀਅਤ', 'ਨਹਿਲੇ ਤੇ ਦਹਿਲਾ', 'ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਾ ਹਾਲ', 'ਬੱਸ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ', 'ਮਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ' ਕਹਾਣੀ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ, ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਹਾਸ-ਵਿਅੰਗ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਜਵਾਬੀ ਹਾਜ਼ਰ ਮਿਲਣੀ ਹੈ।

ਂਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ
ਮੋ: 94635-37050.
ਫ ਫ ਫ

ਮੇਰੀਆਂ ਯਾਦਾਂ
(ਚੜ੍ਹਦੀ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਢਲਦੀ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਫ਼ਰ)
ਲੇਖਕ : ਕਰਨਲ ਹਰਜੀਤ ਬੱਸੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 300 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 200
ਸੰਪਰਕ : 98146-73236.

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਪੌਣੀ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ 44 ਕਾਂਡਾਂ ਵਿਚ ਸਮੋਇਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਮਾਸਟਰ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਰਵਿਸ ਦੌਰਾਨ ਜਿੱਥੇ-ਜਿਥੇ ਵੀ ਬਦਲ ਕੇ (ਧੀਰਪੁਰ-ਕਰਨਾਲ ਨੇੜੇ; ਰੋਪੜ, ਦਿੱਲੀ, ਤਪਾ ਮੰਡੀ, ਦੋਰਾਹਾ ਆਦਿ) ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਲੇਖਕ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਦਿਨ ਬਚਪਨ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਅਧਿਆਪਕੀ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀ ਵਿਚ ਕਲਰਕੀ ਵੀ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਖਕ ਮਿਲਟਰੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਸੈਕਿੰਡ ਲੈਫਟੀਨੈਂਟ ਬਣਿਆ। ਅਖੀਰ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਕਰਨਲ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਅਨੰਦਮਈ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਮਿਲਟਰੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਭਿੰਨ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਦਰਾਸ, ਗੁਹਾਟੀ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਦਾਰਜਲਿੰਗ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਡੇਮਾਨ-ਨਿਕੋਬਾਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਰਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ, ਪ੍ਰਾਕਿਰਤੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਹੀ ਰੌਚਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਵਿਚ ਅਵੈਧ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਔਰਤ-ਮਰਦ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਭਰਮ-ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੀ ਚਿਤਰਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ, ਬੁਢਾਪੇ ਵਿਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ; ਬੁੱਢੇ ਜਵਾਈ ਦਾ ਸਹੁਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਅਪਮਾਨ, ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਵਿਸ਼ੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ 'ਮੈਂ' ਦੀ ਥਾਂ 'ਜੀਤਾ...ਜੀਤਾ' ਨਾਂਅ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਮ ਲੇਖਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਲੇਖਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਨਾਲ ਉਲੀਕਦਾ ਹੈ ਅਰਥਾਤ ਅਣਗੌਲੀਆਂ ਵਾਕਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲਣਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 88376-79186.
ਫ ਫ ਫ

ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਲੇਖਕ : ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੂਤ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : 5 ਆਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਜਲੰਧਰ
ਮੁੱਲ : 100 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 68
ਸੰਪਰਕ : 98724-55994.

'ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੂਤ ਨੇ ਪੰਜ ਕੁ ਦਰਜਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੂਤ ਨੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਪਾਤਰ ਹੀ ਚੁਣੇ ਹਨ ਪਰ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤੇ ਬਹੁ-ਅਰਥੀ ਸਮਝਾਉਣੀ ਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 'ਸੁੱਕੀ ਸੇਵਾ' ਵਿਚ ਧਰਮ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਜੂਲੇ ਵਿਚ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੌਣ ਫਸਾਈ ਰੱਖਣੀ, ਔਲਾਦ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨਾਲ 'ਸ਼ਮਲੇ ਵਾਲੀ ਪੱਗ' ਦਾ ਦਾਗੋ-ਦਾਗੀ ਹੋਣਾ, ਅੰਦਰ ਕਾਲਾ ਚੋਰ ਬਾਹਰੋਂ ਬਗਲੇ ਭਗਤ ਜਾਣੀ 'ਲੂਜ਼ ਟਾਕ', 'ਕਮਲ-ਕੁੱਤੇ' 'ਆਲਣੇ' ਦਾ ਬਿਖਰਨਾ, 'ਕਾਸ਼! ਮੈਂ ਕੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ' ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਰਗਤੀ, 'ਗਾਲ਼' ਵਿਚ ਪਿਓ-ਪੁਤਰ ਵਲੋਂ ਦਾ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਲੀਹਾਂ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਇੱਕੇ ਖੁਰਲੀ ਵਿਚ ਮੂੰਹ ਮਾਰਨਾ, ਅਸਥੀਆਂ ਦਾ ਹੀ 'ਕਮਿਸ਼ਨ', ਚੁਗਲੀਆਂ ਦਾ ਤੰਦੂਰ ਤਪਣਾ, 'ਰੋਟੀ' ਗਰੀਬੀ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ, 'ਮਰੂਤੀਕਾਰ' ਭਾਵ ਫਜ਼ੂਲ ਖਰਚੀ ਦੇ ਵਿਖਾਵੇ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਾ ਅਤੇ 'ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਆਦਮੀ' ਜਾਣੀ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਹੀ ਜਲੂਸ ਕੱਢਣ ਦਾ ਸਬੱਬ ਬਣਨਾ ਆਦਿ ਭਾਵ ਪੂਰਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਸੰਜੋਇਆ ਹੈ। 'ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ 'ਮਦਰ ਡੇ' ਜਾਣੀ ਨਵਜੰਮੀਆਂ ਬਾਲੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ, 'ਘੋਲ' ਵਿਚ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ 'ਉਜੜੇ ਲੋਕ' ਵਿਚ ਕਿਰਤ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾ ਕੇ ਲੇਖਕ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੂਤ ਨੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲੂਟ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਕ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਤੇ ਸਾਰਥਿਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਵੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੋੜਤਾ ਹੈ।

ਂਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਈਆ ਹਵੇਲੀਆਣਾ
ਮੋ: 98764-74858
ਫ ਫ ਫ

'ਮੋਹਨਜੀਤ ਕਾਵਿ-ਚਿੰਤਨ'
ਲੇਖਕ : ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 99
ਸੰਪਰਕ : 94630-88272.

ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ 'ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਚਿੰਤਨ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਹਲੇ ਵਿਚ ਉਜਿਆਰਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਠਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਕਾਵਿ-ਵਸਤੂ, ਕਾਵਿ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਕਾਵਿ-ਜੁਗਤਾਂ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਮੋਹਨਜੀਤ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗੋਲਣਯੋਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ :
'ਜੇ ਰੱਬ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਤਾਂ ਭੌਂਅ ਦੇ ਖਾਸ ਟੋਟੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਛਵੀਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੈ'। (ਪੰਨਾ - 90)
ਇਵੇਂ ਹੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦੀ ਗੀਤ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਲੋਰੀ ਤੇ ਹਊਕੇ ਦੀ ਹੂਕ ਸਾਜ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ :
''ਮਾਂ ਕਿਹੜੀ ਖੋਜਣ ਸੀ! ਚਰਖਾ ਕੱਤਦੀ ਸੌਂ ਜਾਂਦੀ ਉੱਠਦੀ ਤਾਂ ਚੱਕੀ ਝੌਂਦੀ
.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. ..
ਮੈਂ ਵੀ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਬਣਿਆ ਫਿਰਦਾਂ ਇੰਮਾ ਈ ਤਾਂ ਜਾਣਦਾ ਮਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਰੱਬ ਜਿਊਂਦਾ ਹੈ'।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ 'ਉਹਲੇ ਵਿਚ ਉਜਿਆਰਾ : ਕਾਵਿ-ਜੁਗਤਾਂ' ਵਿਚ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਸੰਕੇਤਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਮੂਲਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਹਾਰ ਭਾਸ਼ਾ ਕੇਵਲ ਬੌਧਿਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਕਵੀ ਦਾ ਲਿਖਣ ਢੰਗ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਵੀ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਖੀ, ਜੋਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸਾਡੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿਚੋਂ ਕਾਵਿ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਵੀ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਵੀ ਨੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਮਨਮੋਹਨਜੀਤ ਦੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ।

ਂਗੁਰਬਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਰਾੜ
ਮੋ: 09855395161
ਫ ਫ ਫ

ਝਾਂਜਰ
ਸ਼ਾਇਰ : ਜਸਵੰਤ ਵਾਗਲਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 100
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.

ਹਥਲੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ 84 ਕੁ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਹਨ। ਸੋਨੇ 'ਤੇ ਸੁਹਾਗਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਵਧੀਆ ਆਰਟ ਪੇਪਰ 'ਤੇ ਛਾਪੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹਰ ਵਰਕੇ 'ਤੇ ਸੁਨੀਤਾ ਮਹਿਮੀ ਨਾਂਅ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਵਧੀਆ ਛਪੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਥ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਵਾਗਲਾ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਆਮ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਛੰਦ ਅਥਵਾ ਬਹਿਰ ਵਿਚ ਹਨ। ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿਥੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰ ਹਨ, ਉਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਵੀ ਆਰਤੀ ਉਤਾਰੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਆਸਥਾ ਜਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੋਲੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਜਿਊਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ
ਸਜਦਾ ਮੇਰਾ ਲਖ ਵਾਰੀ ਹੈ ਮਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ
ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ, ਝੁੱਗੀਆਂ ਵਿਚ ਵਸਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ, ਗਮਗੀਨ ਹੋਈਆਂ ਰੁੱਤਾਂ, ਠੰਢੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ, ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦਰਦ, ਕਲਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਕਲਮਾਂ ਦੀ ਮਾਰੂ ਚੁੱਪ, ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਰੋਗ ਅਵੱਲਾ, ਬੇਇਤਬਾਰੇ ਯਾਰ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਾਦਸੇ, ਭਟਕਣਾ, ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਕਿਰਤ ਵੱਲ, ਬੇਘਰਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਵੇਦਨ ਭਰਪੂਰ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿਚ ਨਿਭਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਲਕੀ ਫੁਲਕੀ ਪਰ ਅਰਥ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਆਮ ਪਾਠਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਚਾਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਿਅਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹਨ :
-ਹਰ ਤਰਫ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਫੈਲਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਿਸੇ,
ਤੋੜ ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ।
-ਐ ਖ਼ੁਦਾ ਸੁੱਤਾ ਰਿਹਾ ਤੂੰ ਜ਼ੁਲਮ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ,
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤੇਰੇ ਕਹਿਰ ਦਾ।
ਵਾਗਲਾ ਨੂੰ ਗ਼ਜ਼ਲ ਤਕਨੀਕ ਉੱਤੇ ਪਕੜ ਹੈ। ਉਹ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਸੁਹਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਂਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ
ਮੋ: 94174-84337.
ਫ ਫ ਫ

18-05-2019

 ਹਾਇਕੂ : ਲਿਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਰਮਜ਼ਾਂ
(ਸੰਕਲਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ)
ਲੇਖਕ : ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 395 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 254
ਸੰਪਰਕ : 94176-42669.

ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 'ਹਾਇਕੂ : ਲਿਸ਼ਕਾਂ ਤੇ ਰਮਜ਼ਾਂ' ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਪੁਸਤਕ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਵਿਧਾ ਦੀ ਰੂਪਾਕਾਰਕ ਪਛਾਣ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹਾਇਕੂਆਂ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ 'ਹਾਇਕੂ : ਮੁਢਲੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ', 'ਹਾਇਕੂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ' ਅਤੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਇਕੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨਿਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਾਇਕੂ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਪ੍ਰਯੋਜਨ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਸਾਰਥਕਤਾ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਹੈ। ਦੂਸਰੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਇਕੂਆਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਲਗਪਗ ਅਨੂਪ ਬਾਬਰਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿੱਕੀ ਸੰਧੂ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਹਾਇਕੂ ਕਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ (ਡਾ:) ਹਾਇਕੂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਵਿਧਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਂਜ ਤਾਂ ਕਵੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ 'ਹਾਇਕੂ' ਕਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਪਤਲ ਚੰਮੇ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਕੋਮਲ ਚਿੱਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਹਾਇਕੂ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੋਮਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਚਿਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਗਰਮ ਦੁਪਹਿਰ, ਤਿਤਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ
ਉੜ ਉੜ ਪੱਖੀ ਝੱਲੇ। (ਅਮਰਜੀਤ ਸਾਥੀ)
-ਟੋਭੇ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਪਾਣੀ, ਡਿੱਗਿਆ ਸੁੱਕਾ ਪੱਤਾ
ਹਿੱਲਿਆ ਸੂਰਜ। (ਰਵਿੰਦਰ ਰਵੀ)
ਇਕਾਂਤ, ਕੁਦਰਤ-ਪ੍ਰੇਮ, ਕੁਦਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਨਣ, ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਸਮਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕਸ਼ੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇ 'ਹਾਇਕੂ' ਦੇ ਹਾਇਕੂ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ। ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਵਿਧਾ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਵਧਾਈ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਜਪਾਨੀ ਲੋਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਵਾਲੇ ਬਾਸ਼ਿੰਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਵਲ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

ਂਸੰਧੂ ਵਰਿਆਣਵੀ (ਪ੍ਰੋ:)
ਮੋ: 098786-14096.
ਫ ਫ ਫ

ਬਾਬਰਨਾਮਾ
ਲੇਖਕ : ਬਾਬਰ ਜ਼ਹੀਰੂਦੀਨ ਮੁਹੰਮਦ
ਅਨੁਵਾਦ : ਡਾ: ਸਵਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਮੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 425 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 200
ਸੰਪਰਕ : 011-23280657.

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜ਼ਹੀਰੂਦੀਨ ਬਾਬਰ ਨੇ 1493 ਈ: ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 1530 ਈ: ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਾ: ਸਵਰਨਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਨੁਵਾਦ ਦਾ ਫੁਰਨਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਈ ਮੂਲ ਪੋਥੀ 'ਬਾਬਰਨਾਮਾ' ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫੁਰਿਆ ਸੀ। 2018 ਈ: ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦਿਕਾ ਵਲੋਂ ਮੂਲ ਤੁਰਕੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਬਾਬਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। 1524-25 ਵਿਚ ਚਿਤੌੜ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਬਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੀ ਸੀ। (ਪੰਨ 110) ਲਗਪਗ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕਾਬਲ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਇਬਰਾਹਿਮ ਲੋਧੀ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦੇਵੇ; ਦੌਲਤ ਖਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸੇ ਵਰ੍ਹੇ ਅਲਾਉਦੀਨ ਆਲਮ ਖਾਂ ਵੀ ਕਾਬਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਇਬਰਾਹੀਮ ਲੋਧੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਬਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇਕਰਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬਾਬਰ ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਬਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਬੁੱਤ ਪੂਜਕ ਸਨ। ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਲੁਤਫ਼ ਘੱਟ ਸੀ। ਲੋਕ ਨਾ ਦੇਖਣ-ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਵਿਚ. ਨਾ ਘੋੜੇ ਵਧੀਆ ਸਨ, ਨਾ ਕੁੱਤੇ, ਨਾ ਅੰਗੂਰ, ਨਾ ਖਰਬੂਜ਼ੇ; ਨਾ ਬਰਫ਼, ਨਾ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ; ਨਾ ਹੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਰੋਟੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਖਾਣੇ ਸਨ। ਹਮਾਮ, ਮਦਰੱਸੇ, ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ, ਮਸ਼ਾਲ ਜਾਂ ਸ਼ਮ੍ਹਾਂਦਾਨ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾਂਅ ਨਹੀਂ। ... ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਬਨਾਵਟ ਵਿਚ ਨਾ ਕੋਈ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਹਵਾਦਾਰ, ਨਾ ਤਰਕੀਬ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕਾਇਦਾ ਕਰੀਨਾ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 134-140) ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਬਰ ਨੇ ਇਥੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਈ, ਜੋ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਸਦੀਆਂ ਕਾਇਮ ਰਹੀ। 'ਬਾਬਰਨਾਮਾ' ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ।

ਂਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136
ਫ ਫ ਫ

ਸਹਿਕਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਲੇਖਿਕਾ : ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੈਣੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਪ੍ਰਤੀਕ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼, ਪਟਿਆਲਾ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 111
ਸੰਪਰਕ : 97810-33133.

ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੈਣੀ ਦੀਆਂ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਿਕਾ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸੁਰ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਤਰੇੜਾਂ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਹੈ। ਲੇਖਿਕਾ ਕਹਾਣੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵਿਚ ਏਨੀ ਗੜੁੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬਿਆਨ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ-ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਵਿਦਾਈ, ਇਤਬਾਰ ਅਤੇ ਭੈਣ ਲਾਡੋ ਇਸ ਕਥਨ ਦੀਆਂ ਪੂਰਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਦਾਦੀ ਪੋਤੀ ਕਹਾਣੀ ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚਲੀ ਸੋਚ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਕਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ, ਸਬੂਤ, ਪਗਲੀ ਅਤੇ ਰਜਨੀ ਦਾ ਖਾਬ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਕੀਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੇ ਦਵੰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦੀ, ਸਕੂਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹਨ। ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲਤ, ਬਾਲ ਵਿਆਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਸੈਣੀ ਰਚਿਤ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇਸਤਰੀ ਪਾਤਰ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਾਰਗ ਰੁਸ਼ਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਤਰ ਭਾਵੇਂ ਸਾਧਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ ਜਿਉ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਹਨ, ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਿਊਂਦੇ ਜਾਗਦੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮੁੱਚੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਰਲ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਟੁੰਬਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।

ਂਡਾ: ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ
ਮੋ: 98142-09732
ਫ ਫ ਫ

ਫੁਰ-ਰ-ਰ...
ਕਹਾਣੀਕਾਰ : ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪਿੰਗਲੀਆ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 195 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 120
ਸੰਪਰਕ : 94789-65668.

ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਪਿੰਗਲੀਆ ਦਾ ਇਹ ਦੂਜਾ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ 'ਫੁਰ-ਰ-ਰ' ਸਿਰਲੇਖ ਤਹਿਤ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕੁੱਲ 20 ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਗਤ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 'ਜਵਾਬ ਕੌਣ ਦੇਵੇਗਾ' ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਭੋਗੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਤਾਪ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਲਝੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸਵਾਰਥ ਭਾਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰੇਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਸਵਾਰਥ ਵਿਚ ਹੀ ਬੱਝਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਭਾਵੇਂ 'ਨਵਾਂ ਮਾਸ' ਹੋਵੇ, 'ਡੰਡੇ ਦਾ ਜ਼ੋਰ' ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ 'ਫੁਰ-ਰ-ਰ' ਹੋਵੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਬਾਹਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਛਿੱਕੇ 'ਤੇ ਟੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਗੁਆਂਢੀ ਦਾ ਹੋਵੇ ਇਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਿਚ ਛੁਰਾ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਉੱਲੂ ਸਿੱਧਾ ਕਰਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਅਨੈਤਿਕ ਵਿਹਾਰ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕਿਵੇਂ ਗਲਤਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਚਿਤਰ ਵੀ ਇਸ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਦਕਾ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਊਣਤਾਈਆਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪਾਕੀਜ਼ਗੀ ਵਿਚੋਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਫੁਰ-ਰ- ਹੋਣ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਰੰਗ ਕਥਾ
(ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਰੰਗ ਮੰਚ)

ਲੇਖਕ : ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਪੰਜ ਆਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 192
ਸੰਪਰਕ : 98142-99422.

ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਰੇ ਨਾਟਕ ਕੇਵਲ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੇ ਰੰਗ ਮੰਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਲੋਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਮੁੱਲਵਾਨ ਅੰਤਿਕਾ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾਵਾਂ (ਕਹਾਣੀ, ਨਾਵਲ, ਕਵਿਤਾ) ਦੀ ਰੰਗ ਮੰਚ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਬੜੀ ਸਾਰਥਿਕ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸਿਧਾਂਤਕ/ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕੋਲਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਰੰਗ ਮੰਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਕੋਲਾਜ ਵਿਚ 'ਤਪਦੀ ਮਿੱਟੀ' (ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ); ਸਿਮਰਨ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ 'ਕੇਂਦਰੀ ਬਿੰਦੂ'; ਭੀਮ ਇੰਦਰ ਸੇਨ ਦੀ 'ਕਬਾੜੀਆ', ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਸਤੌਜ ਦੀ 'ਰੰਜਕ ਦਾਸ' ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ ਆਦਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 'ਤੀਜੀ ਧੀ ਦਾ ਮੋਹ', 'ਪੀੜ੍ਹੀ-ਪਾੜਾ', 'ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਅਣਖੀਲਾਪਨ', 'ਸਾਧ ਬਨਾਮ ਸਾਨ੍ਹ', 'ਗਲਨੈੜ' ਆਦਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੰਚੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਕਥਾ ਕੋਲਾਜ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮ ਗੋਰਖੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਬਚਨਾ ਬੱਕਰ ਵੱਢ'; ਤਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਵਿਚਲੀ ਔਰਤ', ਸਰਵਮੀਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਓਪਰੀ ਸ਼ੈਅ' ਅਤੇ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਨਾ ਮਾਰੋ' ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਤਲਵਿੰਦਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤਾਂ ਔਰਤ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਹੈ ਪਰ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮੰਚੀਕਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੀਜਾ ਕੋਲਾਜ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸੰਜੇ ਨੰਦਨ ਦੀ 'ਟੈਕਸਾਟ', ਮਾਲਿਨੀ ਜੋਸ਼ੀ ਦੀ 'ਸਿਆਹ ਸਫ਼ੈਦ', ਵਿਨੋਦ ਕਾਪੜੀ ਦੀ 'ਕਿੰਨੇ ਮਰੇ', ਨਰੇਂਦਰ ਨਾਗਰ ਦੀ 'ਯੂ-ਟਰਨ', ਸੰਗੀਤਾ ਤਿਵਾੜੀ ਦੀ 'ਚੌਥਾ ਪਾਵਾ', ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਪੰਤ ਰਾਜੂ ਦੀ 'ਕਾਂ' ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਰੂਪਮਾਨ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਹੰਢਾਈਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰਾਂ, ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਾਂ, ਬੌਸਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਤਿਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਮੰਨਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਰਾਂ, ਕੈਮਰਾਮੈਨਾਂ, ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਨੌਕਰੀ ਨਾਲ ਨਖਰਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਗ ਸਕਦਾ। ਸੰਖੇਪ ਇਹ ਕਿ ਰੰਗ-ਕਥਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਉਜਵਲ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 88376-79186.
ਫ ਫ ਫ

ਡਬਲ ਮਰਡਰ
ਲੇਖਕ : ਬਲਵਿੰਦਰ ਸ਼ਰਮਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 74
ਸੰਪਰਕ : 73553-21010.

ਇਹ ਨਾਵਲ 'ਡਬਲ ਮਰਡਰ' ਇਕ ਜਾਸੂਸੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਲੀਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਵਲ ਵਿਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਪਰ ਵਧੇਰੇ ਰੰਗਤ ਜਾਸੂਸੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅਸਲ ਵਿਸ਼ਾ ਦੱਬ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਬਾਹਰ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕੋਠੀਆਂ ਉਸਾਰਨੀਆਂ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਥੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਯਾਸ਼ੀ ਦਾ ਅੱਡਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਜ਼ੈਲਦਾਰਾਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਵੀ ਰਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੀ ਕੰਮਕਾਰ ਚਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੰਦੇ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਬਸ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨਾਮਿਆਂ 'ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਰਡਰ ਕੇਸ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਲਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਨਾਵਲ ਜਾਸੂਸੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੰਤ ਕਾਤਲ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਵਲਾਂ ਵਿਚ ਮਨੋਰੰਜਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਵਲ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਕਿਧਰੇ ਕਿਧਰੇ ਹਾਸਾ ਠੱਠਾ ਤੇ ਕਿੱਧਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਥਾ ਉਸਾਰੀ ਤੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅਨੇਕਾਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰੇ ਅਗਲੀ ਰਚਨਾ ਵਿਚ।

ਂਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਮੋ: 98555-84298.
ਫ ਫ ਫ

12-05-2019

 ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜ
ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ

(1978-2003)
ਲੇਖਕ : ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹਲਵਾਰਵੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 695 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 450
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.

ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਹਲਾਵਰਵੀ ਵਿਗਿਆਨ (ਗਣਿਤ) ਦਾ ਜ਼ਹੀਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੀ ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ ਮਾਰਕਸਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਿਲ ਜਾਨ ਨਾਲ ਲੜਿਆ। ਖੱਬੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਖਖੜੀ-ਖਖੜੀ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੇਵਕ ਵਿਚ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੰਪਾਦਕੀਆਂ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸੁਹਿਰਦ ਤੇ ਮਾਰਕਸੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ, ਸਵੱਛ ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਲੋਕ ਹਿਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਮਕਾਲੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹ ਚਿਰੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਖਾਸੀਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਮੇਂ, ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਪਾਰ ਆਪਣੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। 1978-2003 ਦੌਰਾਨ ਦੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਪਾਦਕੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਬਿੰਦੀ ਕਾਮੇ ਦੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਮਾਜ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਦੀ ਇਸੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਨਿਹਿਤ ਹੈ। ਉਕਤ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਆਖਿਆ, ਟਿੱਪਣੀ ਦੇ ਕੁਝ ਟੂਕਾਂ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚੋਂ ਵੇਖੋ : ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਜਿਸ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਬੌਧਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮਝ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਨਿਕੰਮੀ ਬੌਧਿਕ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ... ਅਖੌਤੀ ਕੌਮਪ੍ਰਸਤ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਕੌਮਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰਨ ਦੀ ਜੁਰਅਤ ਕਰੇ ਤਾਂ ਇਹ ਝੱਟ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।... ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਹੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੋਂ ਊਣੇ ਤੇ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।... ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਫੈਲਾਉਣਾ ਅਧਰਮੀ ਹੋਣਾ ਹੈ। ... ਸੰਘ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਕਿ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਪੈਣ। ... ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤੇ ਸੰਗਠਨ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਿਘਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਹਨ। ... ਹਵਨ ਯਗ ਦੁਆਰਾ ਮੀਂਹ ਪੁਆਉਣ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹਿਣ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਕਿ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ... ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਲਈ ਵੱਡੇ ਫੰਡ ਰਾਖਵੇਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ...ਫੀਸਾਂ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਡਾ: ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਪਾਦਕੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਾਦਨ ਸਮੇਂ ਲਗਪਗ ਹਰ ਥਾਂ ਲਿਖਣ ਮਿਤੀ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁੱਲਵਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਧੀਰ
ਮੋ: 98722-60550
ਫ ਫ ਫ

ਲੋਕਧਾਰਾ ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਇਕ ਮੁਲਾਂਕਣ
ਲੇਖਿਕਾ : ਡਾ: ਰੁਪਿੰਦਰਜੀਤ ਗਿੱਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 70879-15705.

ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵਿਦਵਾਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਹੁੰਦੇ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ/ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖੋਜ ਪੇਪਰ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪੇਤਲੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਲਟਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਅਚਾਨਕ ਕੋਈ ਪੁਸਤਕ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਵਾਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪੁਸਤਕ ਰੁਪਿੰਦਰ ਜੀਤ ਗਿੱਲ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੇਖਿਕਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਪਰ ਇਕ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੇਖ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਡਾ: ਗਿੱਲ ਬੜੀ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਸਪਾਟ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੰਵਾਦ ਸਿਰਜਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਲੇਖ ਵਿਚ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਖਤਾ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵਿਲੱਖਣ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕੀ ਲੇਖਿਕਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਵਿਭਿੰਨ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਬੰਧੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾ ਕੇ ਇਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ
ਮੋ: 94636-84511.
ਫ ਫ ਫ

ਜਾਗਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਲੇਖਕ : ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 88724-02673.

'ਜਾਗਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਦਰਦ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਕੁੱਲ 15 ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੈਲੇ ਯਥਾਰਥ 'ਚੋਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਚੋਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਹੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲਦਾ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 'ਪੁੱਤਰ-ਮੋਹ' ਦੇ ਪਾਤਰ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ 'ਚ ਹਨ। 'ਸੇਵਾ-ਮੁਕਤੀ' ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ, ਦਰਿਆਦਿਲੀ ਤੇ ਨੇਕ ਨੀਅਤ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਕਾਮਯਾਬ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਚੁਫ਼ੇਰਗੜ੍ਹੀਆਂ' ਦਾ ਬੇਈਮਾਨ ਪਾਤਰ ਹਰੇਕ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 'ਫੌਲਾਦੀ ਫੁੱਲ' ਦਾ ਬੜ੍ਹਕੂ ਵਧੀਆ ਮਿਸਤਰੀ ਤੇ ਕਾਮਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਸਬ ਨਾਲ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਖੰਨੀ, ਚੋਪੜੀ' ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਪਿਟਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। 'ਮਰਦਾਨਗੀ' ਕਹਾਣੀ ਭਲੇਮਾਨਸ ਤੇ ਬਾਜ਼ਮੀਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਾਤ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਭੈੜੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਜਾਗਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਦਰਦ' ਦਾ ਪਾਤਰ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਝੱਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਨਿਰਮੋਹੀ ਮਿੱਟੀ' ਦੀ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ-ਨੂੰਹ ਵਲੋਂ ਧਿਰਕਾਰੀ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦੀ ਹੈ ਪਰ ਧੀ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਸਟੂਡੈਂਟ' ਚੋਣ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਰਹੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। 'ਪੀ.ਏ.' ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ। 'ਲੰਗੜਾ ਊਠ' ਦਾ ਪਾਤਰ ਆਪਣੇ ਊਠ ਨਾਲ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਅੰਤ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੇਤਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿੱਧੀ-ਸਾਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਂਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ
ਮੋ: 94635-37050.
ਫ ਫ ਫ

ਇਕ ਸੰਸਾਰ ਇਹ ਵੀ
ਲੇਖਕ : ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 88
ਸੰਪਰਕ : 98780-11557.

ਪ੍ਰੋ: ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ ਬਰਨਾਲਾ ਸਕੂਲ ਆਫ ਪੋਇਟਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਹਨ। 'ਇਕ ਸੰਸਾਰ ਇਹ ਵੀ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੱਠਵਾਂ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਇਬਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਤਰੀ-ਜਗਤ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਬਣਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਅਹਿਦ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 'ਇਬਨਾ' ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ 'ਧੀ' ਹੈ। 'ਧੀ' ਦਾ ਸਬੰਧ ਇਸਤਰੀ ਜਗਤ ਨਾਲ ਪਕੇਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 37 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋ: ਭੱਠਲ ਨੇ ਧੀ ਨਾਲ ਸੰਬਾਦਕ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੱਚੀ ਇਸਤਰੀ ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਰਦ-ਜਗਤ ਦੀ ਬਣਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਰਥਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਔਰਤ ਵੀ ਮਰਦ ਵਾਂਗ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਅੰਦਰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸੀਮ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਸੁਪਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਜੋਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਲੋਚਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ: ਭੱਠਲ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਧੀਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਕਰਤਾਰੀ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋ: ਭੱਠਲ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਅਜੋਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ-ਨਾਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਗ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜੋਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰੀ ਯੁੱਗ 'ਚ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜੋਕੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਾਹਵੇਂ ਤਾਂ ਕੋਰਾ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ :
ਪਾਪਾ! ਜੋ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਤੁਰਦੇ
ਉਹ ਪੱਛੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
.. .. .. ..
ਪਰ ਹੁਣ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਅੱਗੇ
ਬਿਲਕੁਲ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹੋ।
ਪਾਪਾ! ਐਵੇਂ
ਟੋਕਿਆ ਨਾ ਕਰੋ।
ਇਹ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਹਿਜ, ਸਲੀਕਾ, ਸੁਹਿਰਦਤਾ, ਸਿਦਕ, ਸਮਰਪਣ, ਸਾਦਗੀ ਦੀ ਸਮੂਰਤ ਧੀ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਕਲੀ ਭਾਂਤ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰੋ: ਭੱਠਲ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀ 'ਧੀ' ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ-ਯੁਕਤ 'ਇਸਤਰੀ-ਜਗਤ' ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪੁਆਉਣ ਦੀ ਸਾਰਥਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਂਸੰਧੂ ਵਰਿਆਣਵੀ (ਪ੍ਰੋ:)
ਮੋ: 098786-14096.
ਫ ਫ ਫ

ਦੇਸਣ
ਲੇਖਿਕਾ : ਜੱਸੀ ਧਾਲੀਵਾਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਯੂਨੀਸਟਾਰ ਬੁੱਕ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 150 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 96
ਸੰਪਰਕ : 0172-5027427.

'ਦੇਸਣ' ਪੁਸਤਕ ਜੱਸੀ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਵਨਮਈ ਝਾਕੀਆਂ ਲੇਖ-ਨੁਮਾ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਦਗੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਾਦੀ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਵੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਦੇਸਣ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਆਤਮ-ਕਥਾ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਕਈ ਲੇਖ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ 'ਮੈਂ' ਮੂਲਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਕੋਲ ਭਾਵੇਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਪ੍ਰੋੜ੍ਹ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਲਿਖਤ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਯਥਾਰਥ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਲਝੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਰੰਗਣ ਝਲਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹਤ, ਵਿੱਛੜ ਜਾਣ ਦਾ ਗ਼ਮ ਜਾਂ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਹੋਇਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ 'ਫ਼ੌਜੀ' ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਪਾਤਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਲੇਖਿਕਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਤਲਖ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਲੇਖ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਬਿਰਤਾਂਤ ਜਾਪਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਧਾ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੀ ਰਸਿਕਤਾ ਦਾ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ ਔਜਲਾ
ਮੋ: 98141-68611.
ਫ ਫ ਫ

ਪੰਧ ਮੇਚਦੇ ਪਾਂਧੀ
ਲੇਖਕ : ਹਰਮੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਰਜੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 110
ਸੰਪਰਕ : 095962-56345.

ਹਥਲੀ ਪੁਸਤਕ ਲੇਖਕ ਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰਨਾਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੈਨੇਡਾ ਫੇਰੀ ਵਿਚ ਵੇਖੀਆਂ ਮਾਣੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਚਿੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਤਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਮੁੱਖ ਬੰਦ, ਜਾਣ ਪਛਾਣ, ਸਫ਼ਰਨਾਮਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਲੇਖਕ ਨੇ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਲ 28 ਦਸੰਬਰ, 2009 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸੀ ਮਿਤੀ 23 ਅਕਤੂਬਰ, 2010 ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਧੀ ਪੁੱਤਰ, ਜਵਾਈ, ਦੋਹਤੇ, ਪੋਤਰੇ ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁੱਭਚਿੰਤਕ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਹੋਟਲ ਰਮਣੀਕ ਥਾਵਾਂ, ਸਕੂਲ, ਗੁਰਦੁਆਰੇ, ਝੀਲਾਂ ਟਾਪੂ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਕੂਲੀ ਅਧਿਆਪਕ, ਇਮੀਗਰੇਸ਼ਨ ਸਟਾਫ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਤਵੰਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੇਖਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਬਹੁਪੱਖੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਅਵਾਰਾ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਸੜਕਾਂ ਮਲਾਈ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵਿਘਨ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਰੋਕਾਰ ਹੈ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਨਾਲੋਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਘਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਾਪਸੀ ਵੇਲੇ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਲੇਖਕ ਦੇ ਬੋਲ ਹਨ... ਉੱਠ ਚੱਲੀਏ ਹਰਜੀ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ/ਇਸ ਓਪਰੀ ਧਰਤੀ ਕੀ ਰਹਿਣਾ/ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

ਂਪ੍ਰਿੰ: ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ
ਮੋ: 098148-56160.
ਫ ਫ ਫ

ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨ
ਲੇਖਿਕਾ : ਹਰਪ੍ਰਵੀਨ ਕੌਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 144
ਸੰਪਰਕ : 98782-04119.

ਹਰਪ੍ਰਵੀਨ ਕੌਰ ਨੇ ਪੁਆਧੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਬੋਧਾਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਜ਼ਰੀਏ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਪੰਜ ਕਾਂਡਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿਚ ਵਿਆਕਰਨ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਇਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਾਲ-ਖੰਡ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ, ਸੰਰਚਨਾਤਮਕ, ਪ੍ਰਕਾਰਜੀ, ਰੁਪਾਂਤਰੀ ਤੇ ਸਿਰਜਨਾਤਮਕ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਬਾਦਲੀਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਧੁਨੀ ਦ ਵਿਉਂਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਪਛਾਣਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਿਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਤੀਜਾ ਕਾਂਡ ਪੁਆਧੀ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਗ੍ਰਾਮ, ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਰਚਨਾ, ਬਣਤਰ-ਬੁਣਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਬਦ-ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਜੁਗਤ-ਬੰਦੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਾਕ-ਵਿਉਂਤ ਵੀ ਮਾਝੀ, ਦੁਆਬੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅੱਡਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਪ ਭਾਸ਼ਾ ਸਬੰਧੀ ਵਾਕ-ਨੇਮ, ਵਾਕ-ਵਿਉਂਤ, ਵਾਕ-ਬਣਤਰ, ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਆਦਿ ਜਿਹੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਸਬੰਧੀ ਦੀਰਘ ਖੋਜ-ਪੱਧਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਇਹ ਲੇਖਿਕਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਾਝੀ, ਮਲਵਈ, ਦੁਆਬੀ, ਪੋਠੋਹਾਰੀ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੁਆਧੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੋਰ ਸਾਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਪੱਖ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ 'ਪੁਆਧੀ' ਦੀ ਅਰਥਗਤ ਵਿਉਂਤ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਆਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਟਕਸਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਅਰਥਗਤ ਵਿਉਂਤ ਵਿਚ ਜੋ ਸਾਂਝਾਂ ਅਤੇ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਇਹ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਜਗੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂਰ
ਮੋ: 98142-09732.
ਫ ਫ ਫ

ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਰਚਨਾਵਲੀ
ਲੇਖਕ : ਡਾ: ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ 'ਬੱਦਨ', ਡਾ: ਧਰਮਪਾਲ ਸਿੰਗਲ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਦੀਪਕ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਜਲੰਧਰ
ਮੁੱਲ : 325 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 192
ਸੰਪਰਕ : 0181-2214196.

'ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਰਚਨਾਵਲੀ' ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਤੇ ਰਚਿਤ ਬਾਣੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਮੱਧਕਾਲ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਤ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਵੀ, ਅਧਿਆਤਮਕ ਗੁਰੂ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਯੁੱਗ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਗ਼ਰੀਬੀ, ਤੰਗੀ ਤੁਰਸ਼ੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵਿਚ ਬਤੀਤ ਹੋਇਆ ਪਰ ਆਪਣੀ ਸਾਧਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤੀ ਸਦਕਾ ਉੱਚ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪੁੱਜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਾਣੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੜੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਚ ਆਤਮਕ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸੰਤਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿਚ ਜਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਪੱਟੀ ਬਾਣੀ, ਗੁਰੂ ਬੰਦਨਾ ਦੇ ਪਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਆਰਤੀਆਂ, ਪਹਿਰੇ, ਰਵਿਦਾਸ ਪਚੀਸੀ, ਗਿਆਨ ਗੋਸ਼ਟੀ ਜਾਂ ਰਮੈਣੀ ਤੇ ਫੁਟਕਲ ਰਵਿਦਾਸ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਸਹਿਤ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸ਼ਬਦ ਡਾ: ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀਵਾਨਾ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚੋਂ ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਸੈਂਚੀ ਨੰਬਰ 523 ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ ਦੀ ਕਥਾ ਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਰਚਿਤ-2, ਸਾਖੀ ਭਾਗ, ਰਵਿਦਾਸ-ਕਬੀਰ ਗੋਸ਼ਟੀ, ਸ੍ਰੀ ਸੰਤ ਸੇਨ ਕ੍ਰਿਤ ਕਬੀਰ ਰੈਦਾਸ ਗੋਸ਼ਟੀ, ਬਾਰੇ ਵਰਨਣ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਸੰਚਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿਚ ਰਵਿਦਾਸ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਕੇ ਗਿਆਨ ਭਰਪੂਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਸੂਚੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕਾਫੀ ਲੰਮੀ ਚੌੜੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਾਸਤੇ ਲਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਵਾਸਤੇ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੋਵੇਗੀ।

ਂਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਮੋ: 98555-84298.
ਫ ਫ ਫ

11-05-2019

 ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦੀਆਂ ਇਕੱਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ
ਸੰਪਾਦਕ : ਪ੍ਰੋ: ਬੰਧਨਾ ਰਾਣੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 425 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 195
ਸੰਪਰਕ : 85579-79125.

ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਰਾਜਸੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਬੁਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਭਰਪੂਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਉਂਗਲ ਧਰੀ ਹੈ।
ਡਾਢੇ ਦਾ ਸੱਤੀਂ ਵੀਹੀ ਸੌ, ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਘਾਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਵਲੋਂ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਵਧੀਕੀ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਲੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨਾ, ਰਾਜਸੀ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੱਥਕੰਡੇ ਅਤੇ ਸੀਰੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਲੋਂ ਬਗਾਵਤ ਵਿਸ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਹਾਣੀਆਂਂਭਰਿੰਡਾਂ, ਵਿਆਜ ਬੋਲ ਪਿਆ, ਹਵੇਲੀ ਵਾਲਾ ਮਾਸਟਰ, ਅੱਜ ਦੇ ਮਸੀਹੇ ਤੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ, ਸੀਰੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣਾ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਕਾਕੇ ਡਿਊਟੀ ਤੋਂ ਭੱਜਦੇ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਖੂਬੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਰਗ ਦੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਜੋ ਬਦਤਰ ਜੂਨ ਹੰਢਾਅ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੰਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਸਮਾਜ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ, ਗ਼ਰੀਬ-ਅਮੀਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ ਪਾੜਾ, ਧਾਗੇ ਤਵੀਤ ਤੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਵਿਚ ਉਲਝੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਜਨਤਾ, ਲੁੱਟ-ਖੋਹ, ਸਭੇ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਆਰਥਿਕਤਾ, ਰੰਡੇਪਾ ਤੇ ਦੁਹਾਜੂ ਸਾਕ ਜਿਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵੀ ਲੇਖਕ ਦੇ ਅੱਖੋਂ-ਪਰੋਖੇ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਮੱਧ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੋਛੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤ੍ਰਣ ਦਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।
ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਮਤਲਬਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗ਼ਰੀਬ ਭਾਈਬੰਦ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਰਦ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਧਵਾ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੋਠੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਪ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤੇ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਪਸ਼ੂ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਐਸ. ਤਰਸੇਮ ਦਾ ਨਿਵੇਕਲਾ ਯਤਨ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਜਗਦੀਸ਼ ਕੌਰ ਵਾਡੀਆ
ਮੋ: 98555-84298.
ਫ ਫ ਫ

ਸੁਖ਼ਨ ਸੁਣਾਏ ਸਿਰਜਕਾਂ
ਲੇਖਕ : ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 495 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 328
ਸੰਪਰਕ : 011-42502364.

'ਸੁਖ਼ਨ ਸੁਣਾਏ...' ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਲਪਕਾਰ ਸ: ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ 7 ਗਲਪਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਸਾਹਿਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਮਝ, ਜਗਿਆਸਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਆਂ ਅੰਕਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਿਛਲੇ 7-8 ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਅਰਸੇ ਵਿਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਰੇਦਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਨੇ ਸ: ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ, ਸ: ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਸੁਖਬੀਰ, ਸ੍ਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ, ਮੋਹਤਰਿਮਾ ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਤੌਸੀਫ਼, ਸ੍ਰੀ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕੁਝ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਗਲਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ-ਸਮਝਾਉਣ ਦਾ ਸੁਹਿਰਦ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ-ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੇਣ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਚੇਤੰਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਅੰਗ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਾਰੇ ਉਲੇਖ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੀਆਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰੇ। (ਪੰਨਾ 30) ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਨਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੇਰਾ ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਟੈਕਨੋ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦੇਸ਼ ਬਣੇ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਆ ਅਪਣਾਉਣ।' ਸੁਖਬੀਰ ਕਲਾ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਦੇਣ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਲੰਮੀ ਤੇ ਔਖੀ ਘਾਲਣਾ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। (ਪੰਨਾ 86)
ਸ੍ਰੀ ਮਨਮੋਹਨ ਬਾਵਾ ਰਾਹੁਲ ਸੰਕਰਤਾਇਨ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀਸ਼ਰਨ ਵਰਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਗਲਪ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। (ਪੰਨਾ 132) ਅਫ਼ਜ਼ਲ ਤੌਸੀਫ਼ ਇਕ ਮਾਰਕਸਵਾਦੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ। ਸ: ਭੁੱਲਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮੋਹਨ ਭੰਡਾਰੀ ਇਕ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਆਦਮੀ (ਕਹਾਣੀਕਾਰ) ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ, ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਸੱਜਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਂਬ੍ਰਹਮਜਗਦੀਸ਼ ਸਿੰਘ
ਮੋ: 98760-52136
ਫ ਫ ਫ

ਰੱਬੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਪਿਆਲਾ
ਕਵੀ : ਰੱਬੀ ਬੈਰੋਂਪੁਰੀ ਟਿਵਾਣਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਤਰਲੋਚਨ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
ਮੁੱਲ : 500 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 412
ਸੰਪਰਕ : 98764-84743.

ਇਸ ਵੱਡ-ਆਕਾਰੀ ਬੈਂਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿਚ ਬੈਂਤਕਾਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਬੈਂਤ ਲਿਖੇ ਹਨ। ਬੈਂਤ ਇਕ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਛੰਦ ਹੈ। ਇਸੇ ਛੰਦ ਵਿਚ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਹੀਰ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਕਵੀ ਦੇ ਬੈਂਤਾਂ ਵਿਚ ਮੁਹੱਬਤ, ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਦੀਦਾਰ ਕਰੀਏਂ
-ਕੌਣ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਜਾਂਵਦਾ ਏ
ਕੀਹਦੇ ਸੱਦਿਆਂ ਦੱਸੋ ਬਰਸਾਤ ਆਉਂਦੀ
ਕੀਹਦੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ ਚੜ੍ਹਦੇ
ਕੀਹਦੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਆਉਂਦੀ।
-ਓਸ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹਾਂ ਮੈਂ
ਜਿਹਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਕਰਦਾ ਅਰਦਾਸ ਹਾਂ ਮੈਂ
ਬੰਦੇ ਉਹਦੇ ਬਣਾਇਆਂ ਤੋਂ ਮੰਗਦਾ ਨਹੀਂ
ਉਹਦੇ ਦਰ ਦਾ ਮੰਗਤਾ ਖ਼ਾਸ ਹਾਂ ਮੈਂ।
-ਸੋਈ ਯਾਰ ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ
ਜਿਹੜਾ ਓਸ ਦੀ ਰਮਜ਼ ਪਛਾਣਦਾ ਏ
ਜਿਹੜਾ ਓਸ ਤੋਂ ਸੀਸ ਧਰ ਤਲੀ ਦੇਵੇ
ਓਹੀਉ ਓਸ ਦੀ ਕਦਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਏ।
ਲਗਪਗ ਸਾਰੇ ਬੈਂਤ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਅਤੇ ਰੂਹ ਨੂੰ ਸਰਸ਼ਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਅਸ਼ਲੀਲ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਵਹਿ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਅਨਮੋਲ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁੱਚੇ ਗੁਲਾਬਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਇਸ ਬੈਂਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਵਾਗਤ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਸੰਧਾਵਾਲੀਆ
ਮੋ: 98147-16367.
ਫ ਫ ਫ

ਦਹਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ
ਲੇਖਕ : ਡਾ: ਕੇ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਆਰਸੀ ਪਬਲਿਸ਼ਰਜ਼, ਦਿੱਲੀ
ਮੁੱਲ : 250 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 136
ਸੰਪਰਕ : 099873-08283.

ਡਾ: ਕੇ. ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਚਾਰਾਧੀਨ ਪੁਸਤਕ ਸਵੈਜੀਵਨਾਤਮਕ ਅੰਸ਼ਾਂ, ਯਾਦਾਂ, ਸੰਸਮਰਣਾਂ, ਰੇਖਾ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ 26 ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕੌਲਾਯ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਰਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਹਿਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਧਾ ਦੀ ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਉਲੰਘਦੀਆਂ ਦਹਿਲੀਜ਼ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੇਖਕ ਇਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ, ਹਰ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਕ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਧੀਨ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਖੰਡਾਂ, ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਰਸਮਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ-ਭਰਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦੀ ਹੋ ਰਹੀ ਮਾਰਕਟਿੰਗ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੱਬ ਸਬੰਧੀ ਆਸਥਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਵੀ ਸਮਰਥਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਰ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੁੜ ਘਿੜ ਕੇ ਗੁਰਬਾਣੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬਸ਼ਿੰਦਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਉਥੋਂ ਦੀ ਆਂਚਲਿਕਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਂਫ਼ਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ, ਐਕਟਰਾਂ, ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ, ਢਾਬਿਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਕੋਠੀਆਂ, ਉਥੇ ਕਿਰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਯੂ.ਪੀ., ਬਿਹਾਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਆਦਿ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਸ਼ਖ਼ਸੀਆਂ ਬਾਰੇ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਰੇਖਾ-ਚਿੱਤਰਾਂ, ਸ਼ਬਦ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੇ. ਐਨ. ਸਿੰਘ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਬੇਲੀ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੁੱਗਲ ਅਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਹੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਗੱਲ ਕੀ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਲੇਖਕ ਦੀ ਕਲਮ ਆਪਮੁਹਾਰੀ ਦੌੜਦੀ ਹੈ। ਪਚਾਸੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਆਯੂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਇਹ ਲੇਖਕ ਅਜੇ ਵੀ ਲਿਖਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਂਡਾ: ਧਰਮ ਚੰਦ ਵਾਤਿਸ਼
ਮੋ: 88376-79186.
ਫ ਫ ਫ

ਬੇਬੇ ਦਾ ਸੰਦੂਕ
ਲੇਖਕ : ਸੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 200 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 128
ਸੰਪਰਕ : 98152-33232.

'ਬੇਬੇ ਦਾ ਸੰਦੂਕ' ਸੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ ਦੀ ਪਲੇਠੀ ਵਾਰਤਕ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਦੇ 41 ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਕੇਵਲ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ, ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਬਲਕਿ ਜਨ ਸਧਾਰਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਲੇਖਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਅਜੋਕੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਨਿਘਾਰ ਬਾਰੇ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦੀ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਸੱਚਿਆਰੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਬੇ ਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲੀਆਂ ਦਰੀਆਂ, ਕਰੋਸ਼ੀਏ ਨਾਲ ਕੱਢੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਅਤੇ ਝੋਲੇ ਆਦਿ ਸੁਖਦ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਧਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਮਾਂ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ, ਭੂਆ ਦੇ ਪਕੌੜੇ, ਨਸ਼ੇ ਬਨਾਮ ਰਿਸ਼ਤੇ, ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ, ਏਕੇ ਵਿਚ ਬਰਕਤ, ਧੀਆਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ, ਲਾਉਣੇ ਪੈ ਗਏ ਘਰ ਨੂੰ ਜਿੰਦਰੇ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚਲੀ ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਨਹੁੰ ਮਾਸ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਆਦਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੀਆਂ ਅਤਿ ਰੌਚਕ, ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਟੁੰਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।

ਂਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ
ਮੋ: 94630-34472.
ਫ ਫ ਫ

ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ
ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ : ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਅੰਬਾਲਵੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਲੋਕ ਗੀਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਮੁਹਾਲੀ
ਮੁੱਲ : 195 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 92
ਸੰਪਰਕ : 087278-81792.

'ਧੁਰ ਅੰਦਰੋਂ' ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਉਮਰਦਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁਰ ਅਹਿਸਾਸ ਸ਼ਾਇਰ ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਅੰਬਾਲਵੀ ਦਾ ਮੌਲਿਕ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਉਹ ਚਾਰ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅੰਬਾਲਵੀ ਜਿਥੇ ਖ਼ੁਦ ਨੇਕ ਦਿਲ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰ ਅਹਿਮ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫੈਲ ਰਹੀ ਆਪਾਧਾਪੀ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਖੋਹ-ਪਿੰਝ ਅਤੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ, ਲੋਭ ਲਾਲਚ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ, ਭਰਾ-ਭਰਾ ਵਿਚ ਦੁਸ਼ਮਣੀਆਂ, ਟੁੱਟ ਰਹੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਡਿਗ ਰਹੀਆਂ ਜੀਵਨ ਕਦਰਾਂ ਅਤੇ ਤੱਕੜੀ ਵਿਚ ਤੁਲਦੀ ਮੁਹੱਬਤ, ਵਧ ਰਹੇ ਹਨੇਰੇ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤਰਸੇਵਾਂ, ਝੂਠ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਆਦਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ।
ਅੰਬਾਲਵੀ ਦਾ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਖਲੋਣ ਦੀ ਦਲੇਰੀ ਮੈਨੂੰ ਟੁੰਬਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਬੜੀ ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਜੋਕੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਵਿਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਨੰਗਿਆਂ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੁੱਖ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਗੁੱਠੇ ਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰੀ ਰੱਬ ਵਾਂਗ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਢੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜਦਾ। ਕੁਝ ਸ਼ਿਅਰ ਵੇਖੋ :
-ਮਰ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਫੁਟਪਾਥ 'ਤੇ ਰੁਕਦਾ ਨ ਕੋਈ ਵੀ
ਵਿੰਹਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ
-ਬਲ ਰਿਹਾ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਹੈ ਲਾਲੋ ਲਾਲ
ਆਦਮੀ ਰਿਹਾ ਹੈ ਠਰ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ
-ਖਾ ਖਾ ਇਹ ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ ਹੈ ਜਰ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਰਿਹਾ
ਬੰਦਾ ਮੁਨਕਰ ਹੈ ਰੱਬ ਤੋਂ ਹੁਣ ਕੋਈ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਮਨੁੱਖੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਗੰਧਲੇਪਣ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਤ ਇਹ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸਹਿਜ ਸੰਚਾਰ ਵਿਚ ਕਮਾਲ ਹੈ।

ਂਸੁਲੱਖਣ ਸਰਹੱਦੀ
ਮੋ: 94174-84337.
ਫ ਫ ਫ

ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ?
ਲੇਖਿਕਾ : ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ : ਬਲਰਾਜ ਸਾਹਨੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਬਠਿੰਡਾ
ਮੁੱਲ : 120 ਰੁਪਏ, ਸਫ਼ੇ : 104
ਸੰਪਰਕ : 81469-33733.

'ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ?' ਅਧਿਆਪਕਾ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਨਿਬੰਧ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ 29 ਨਿਬੰਧ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿਚ ਸਮਾਜ, ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਅਕਸ ਬਾਰੇ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੇ ਰੁੱਖਾਂ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਘਟ ਰਹੀ ਆਕਸੀਜਨ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਤ ਹੈ। ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਗੀਤਾਂ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੀ ਹਿੰਸਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਫ਼ਿਕਰਮੰਦ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਵਿਚ ਹੋ ਰਹੀ ਕਮੀ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵਧ ਰਹੇ ਮੋਬਾਈਲ ਮੋਹ, ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੋਹ-ਮੁਹੱਬਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁੜੱਤਣ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖੀ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇ ਗੁਫ਼ਤਾਰ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਆਦਰਸ਼ ਸਾਰਹੀਣ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੇਖਿਕਾ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਤੇ ਮੁੱਲਵਾਨ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪੀਚਵੇਂ ਹੋਣ, ਚੱਜ ਆਚਾਰ ਸੁਹੰਢਣੇ ਹੋਣ, ਔਰਤ ਦਾ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਹੋਵੇ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿੰਸਕ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਰਹੇ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਨਾ ਬਣੇ। ਆਪਣੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਰੌਚਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੇਖਿਕਾ ਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਟੂਕਾਂ, ਕਾਵਿ-ਟੁਕੜੀਆਂ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਤੇ ਕਥਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੀ ਅਤੇ ਮੁਹਾਵਰਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਸਿਅਣੀਆਂ ਟੂਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਂਕੇ. ਐਲ. ਗਰਗ
ਮੋ: 94635-37050.
ਫ ਫ ਫ






Website & Contents Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 2002-2018.
Ajit Newspapers & Broadcasts are Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust.
The Ajit logo is Copyright © Sadhu Singh Hamdard Trust, 1984.
All rights reserved. Copyright materials belonging to the Trust may not in whole or in part be produced, reproduced, published, rebroadcast, modified, translated, converted, performed, adapted,communicated by electromagnetic or optical means or exhibited without the prior written consent of the Trust. Powered by REFLEX